Santa ceia
A Santa Ceia é uma das ordenanças mais sagradas da igreja cristã. Instituída por Jesus na última noite antes da crucificação, ela celebra seu sacrifício e proclama sua morte até que Ele volte.
A instituição por Jesus
Na noite em que foi traído, Jesus tomou o pão e o cálice, deu graças e os compartilhou com os discípulos, dizendo: 'Fazei isto em memória de mim.'
Biloo bia Pfumu
Mu taanga dia udia, Yiisu aholi lipa. Bu amani uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde abukili lo na ahi lo kwaa miyii mia nde. Nde wabaleeli: «Diholo na didia, yiinayi ni nyutu a me.» Nha mbisi nde aholi mbasa a viinyi. Bu amani uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde wabaheeri yo. Aleeli: «Dinywa yo beni boosi. Ka ma ni makili ma me, makili mali mu uhamisa lilasina la Nziaambi, na matsiaamii mu baata babalayi. Mo matsiaamii mundaa nyaalili a masumu ma bo.
Meese ma Pfumu
Mu taanga dia udia, Yiisu aholi lipa. Bu amani uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde abukili lo na ahi lo kwaa miyii mia nde. Nde wabaleeli: «Diholo, yiinayi ni nyutu a me.» Nha mbisi, nde aholi mbasa a viinyi. Bu amani uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde wabaheeri yo. Na boosi banwyiiri yo. Yiisu wabaleeli: «Maa-na-ma ni makila ma me, makili mali mu uhamisa lilasina la Nziaambi, matsiaamii mu toono a baata babalayi. Ngwanya me nadileeli: Me a nibwanywa pe mala ma mbutu dia viinyi ma, natee iluumbu ki me ni bwanywa mo, mu Ipfumu kia Nziaambi.»
Tumake nde aholi lipa, bu amani uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde abukili lo na ahi lo kwaa bo, na aleeli: «Yiinayi ni nyutu a me, yibahi mu beni. Diyiluu buu, mu ulibili moonyi mu me.» Nde asi bumosi mu mbasa, nha mbisi a udia aleeli: «Mbasa yiinayi ni lilasina lilinyatii, layilimi mu makila ma me, mamatsiaamii mu beni.
O significado espiritual
A Ceia é participação no corpo e no sangue de Cristo. Jesus ensinou que quem come de sua carne e bebe de seu sangue tem a vida eterna.
Me ni lipa la moonyi limati ku mayula. So muutu diiri lipa li, nde sa aba moonyi taanga dioosi. Lipa li me niha paa tsi yiba moonyi, ni nyutu a me.»
Yiisu avutili: «Ee-e, ngwanya me nadileeli: so beni a didiiri pe nyutu a Mwaana a muutu, na so beni a dinywiiri makili ma nde pe, beni a diba na moonyi mu beni pe. Mundaa ti muutu wu udia nyutu a me, na wu unywa makili ma me li na moonyi wa bilimi na bilimi, na me sa namusiimbili mu babakwa mu iluumbu kia tsieelele. Mundaa ti nyutu a me yili biloo bia ngwanya, na makili ma me mali bia unywa bia ngwanya. Ni mu buu, wu udia nyutu a me, na unywa makili ma me sa aba mu me, na me ka sa ba mu nde. Taayi watsinduu me li moonyi, na me ndi moonyi mu nde. Bumosi ka, wu udia nyutu a me, sa aba moonyi mu me. Ka mono lipa limati ku yula. Lo a lili pe weti ladi bakaa ba beni, babakwi. Ka wu udia lipa li, sa aba moonyi mu taanga dioosi.»
Na, nha mbisi a uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde abukili lo na aleeli: «Yiinayi ni nyutu a me, yibahi mu beni. Diyiluu buu, mu ulibili moonyi mu me.» Bumosi ka, nde aholi mbasa. Nha bisi a udia, nde aleeli: «Mbasa yiinayi ni lilasina lilinyatii, layilimi mu makila ma me. Pasi taanga di beni dikaanywa yo, diyiluu buu, mu ulibili moonyi mu me.» Mu ngwanya, taanga dioosi di beni dikaadia lipa li, na bu beni dikaanywa mbasa yi, beni sa diyaabisa likwa la Pfumu, natee bu nde akaayiri.
Ni mu buu, muutu wu udia lipa la Pfumu, so wu unywa mbasa a nde kwahele ufwaana, siiri masumu mu nyutu na mu makili ma Pfumu. Nyaala pasi muutu akwakengese mutimi a nde makulu, tswaamina udia lipa li, na unywa mbasa yi.
Mu ngwanya, taanga dioosi di beni dikaadia lipa li, na bu beni dikaanywa mbasa yi, beni sa diyaabisa likwa la Pfumu, natee bu nde akaayiri.
A prática da Igreja
Desde os primeiros cristãos, a Ceia do Senhor é parte fundamental da vida comunitária da Igreja, celebrada com reverência e exame de consciência.
Moonyi a libuundu
Bo boosi bahami munziisili a batumu, mu itwaari, mu kabili a lipa na mu likuundu.
Etiki asiimbii mu likwa ku ngaanda ya Trowasi
Mu tsitsii ya Saba, bisi diali diakukunu mu udia biloo bia itwaari, na Pawuli akiyiisi bangaa imiini. Bu nde ali na tsimi ya uyene mu iluumbu kiaduku, nde ayiisi mu taanga dialaa, natee kati a kati a butsuu.
Bu adiaali na bo nha meese, nde a holi lipa, avutili matoondo kwaa Nziaambi, abukili na wabahi lo.
Ni mu buu, muutu wu udia lipa la Pfumu, so wu unywa mbasa a nde kwahele ufwaana, siiri masumu mu nyutu na mu makili ma Pfumu. Nyaala pasi muutu akwakengese mutimi a nde makulu, tswaamina udia lipa li, na unywa mbasa yi. Mu ngwaanya, so muutu diiri lipa na nywiiri mbasa kwahele a uyaaba itwaari kia nde na nyutu a Pfumu, nde holi pfuundisi nha yulu a nde makulu.