Santa ceia
A Santa Ceia é uma das ordenanças mais sagradas da igreja cristã. Instituída por Jesus na última noite antes da crucificação, ela celebra seu sacrifício e proclama sua morte até que Ele volte.
A instituição por Jesus
Na noite em que foi traído, Jesus tomou o pão e o cálice, deu graças e os compartilhou com os discípulos, dizendo: 'Fazei isto em memória de mim.'
Ntangu bawu vwandaka kudya, Yesu bakaka dimpa. Na manima ya kutonda Nzambi, yandi bukunaka yawu mpe pesaka yawu na bilandi ya yandi na kutuba: «Beno baka, yayi ni nzutu ya munu.» Na manima, yandi bakaka mbungu ya vinu. Yandi tondaka Nzambi, mpe pesaka bawu yawu na kutuba: «Beno kunwa yawu beno nyonso. Ya tsyelika, yayi ni menga ya munu, menga ya ngwisani yina me mwangana, samu ti bantu mingi kuzwa mulemvo ya masumu.
Ntangu bawu vwandaka kudya, Yesu bakaka dimpa. Na manima ya kutonda Nzambi, yandi bukunaka yawu mpe pesaka yawu na bilandi ya yandi na kutuba: «Beno baka, yayi ni nzutu ya munu.» Na manima, yandi bakaka mbungu ya vinu. Yandi tondaka Nzambi, pesaka yawu na bilandi ya yandi, mpe bawu nyonso kunwaka yawu. Yandi zabisaka bawu: «Yayi ni menga ya munu, menga ya ngwisani yina me mwangana samu na bantu mingi. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Katuka ntangu yayi, mu ke kunwa dyaka ve vinu yayi tii kilumbu yina mu ke kunwa vinu ya malu-malu na kati ya Kimfumu ya Nzambi.»
Na manima, yandi bakaka dimpa. Yandi tondaka Nzambi, bukunaka dimpa, mpe pesaka bawu yawu na kutuba: «Yayi ni nzutu ya munu yina mu me pesa samu na beno. Beno sala mutindu yayi samu na kubambuka munu moyo.» Mutindu mosi mpe, na manima ya kudya, yandi pesaka bawu mbungu ya vinu, mpe tubaka: «Mbungu yayi kele ngwisani ya malu-malu yina me salama na menga ya munu yina me mwangana samu na beno.
O significado espiritual
A Ceia é participação no corpo e no sangue de Cristo. Jesus ensinou que quem come de sua carne e bebe de seu sangue tem a vida eterna.
Ni munu kele dimpa yina me katuka na zulu, mpe yina ke pesaka luzingu. Kana muntu kudya dimpa yina, yandi ke zinga seko. Dimpa yina ni musuni ya munu. Mu ke pesa yawu samu ti bantu nyonso kuzwa luzingu.»
Na yina, Yesu zabisaka bawu: «Ya tsyelika, mu ke na kutubila beno: Kana beno kudya ve nzutu ya Mwana ya Muntu, mpe kana beno kunwa ve menga ya yandi, beno ke kuzwa ve luzingu. Muntu yina ke kudya musuni ya munu, mpe yina ke kunwa menga ya munu ke kuzwa luzingu ya seko. Na kilumbu ya nsuka, mu ke vumbula yandi na lufwa, samu ti musuni ya munu kele madya ya tsyelika, mpe menga ya munu malafu ya tsyelika. Muntu yina ke kudya musuni ya munu, mpe yina ke kunwa menga ya munu ke zinga na munu, mpe mu ke zinga na yandi. Tata yina kele moyo fidisaka munu, mpe mu ke zingaka samu na yandi. Mutindu mosi, muntu yina ke kudya nzutu ya munu ke zinga mpe samu na munu. Nzutu ya munu, ni dimpa yina me katuka na zulu. Yawu kele mutindu mosi ve na dimpa yina kudyaka bankooko ya beno yina me kufwaka. Muntu yina ke kudya dimpa yayi ke zinga seko.»
mpe na manima ya kutonda Nzambi, yandi bukunaka yawu mpe tubaka: «Yayi ni nzutu ya munu yina mu ke na kupesa samu na beno. Beno sala mutindu yayi samu na kubambukila munu moyo.» Mutindu mosi mpe, na manima ya kudya, yandi bakaka mbungu mpe tubaka: «Mbungu yayi kele ngwisani ya malu-malu yina me salama na menga ya munu. Konso ntangu yina beno ke kunwa yawu, beno sala mutindu yayi samu na kubambukila munu moyo.» Ya tsyelika, konso ntangu yina beno ke kudya dimpa yina, mpe beno ke kunwa mbungu yina, beno ke zabisa nsangu ya lufwa ya Mfumu tii ntangu yandi ke vutuka.
Ni yawu yina, muntu yina ke kudya dimpa to ke kunwa mbungu ya Mfumu ata kuvwanda na nkadulu ya kulunga, ke sala disumu na nzutu mpe menga ya Mfumu. Na yina, konso muntu fwana kuyindula na kati ya ntima ya yandi wapi mutindu kele nkadulu ya yandi ntete na kudya dimpa mpe kunwa mbungu yina.
Ya tsyelika, konso ntangu yina beno ke kudya dimpa yina, mpe beno ke kunwa mbungu yina, beno ke zabisa nsangu ya lufwa ya Mfumu tii ntangu yandi ke vutuka.
A prática da Igreja
Desde os primeiros cristãos, a Ceia do Senhor é parte fundamental da vida comunitária da Igreja, celebrada com reverência e exame de consciência.
Bawu vwandaka ya kukwikama na kuwa ntangu nyonso ndongosolo ya bantumwa, na kuzinga kintwadi na bampangi, na kudya, mpe kusambila kisika mosi.
Na nkokila ya kilumbu ya saba, beto vukanaka samu na kudya madya ya Mfumu, mpe Polo vwandaka solola na bampangi. Mutindu yandi zolaka kwenda na kilumbu yina vwandaka landa, yandi salaka kinzonzi ya yandi tii na ngunga ya kumi na zole ya mpimpa.
Yandi vwandaka na mesa kintwadi na bawu. Yandi bakaka dimpa mpe tondaka Nzambi. Na manima, yandi bukunaka yawu mpe pesaka bawu yawu.
Ni yawu yina, muntu yina ke kudya dimpa to ke kunwa mbungu ya Mfumu ata kuvwanda na nkadulu ya kulunga, ke sala disumu na nzutu mpe menga ya Mfumu. Na yina, konso muntu fwana kuyindula na kati ya ntima ya yandi wapi mutindu kele nkadulu ya yandi ntete na kudya dimpa mpe kunwa mbungu yina. Ya tsyelika, muntu yina ke kudya dimpa mpe ke kunwa mbungu ya Mfumu ata kuzaba ti ya kele nzutu ya Mfumu, ke kuzwa kitumbu na sika ya Nzambi.