Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Yesu wubavutudila ti: «Kedika mu kedika naluteedidi, wonso sumukini, weka mundongo wu disumu.
Tala ti Mwana wuluheeni kimpwanza, kedika mbo luba mu kimpwanza.
Tala ti Mwana wuluheeni kimpwanza, kedika mbo luba mu kimpwanza.
Yesu wuta ku Bayudayo ba mukwikila ti: «Tala ti luu bakwikama mu mambu mani, nkatika milongoki myani ludi, lwaazaba kedika, mpe kedika kyaaluhaana kimpwanza.»
Klisto wutukuula, mwanki tuba nkatika bantu ba kimpwanza. Ni hahoho, syameno, na lutambulandi ko ti babwesa lukanga mu kihangu ki kinanga.
Walutomini zaba ti: tala ti luna sadila muntu mu mutumimina, lweka bonso bisadi bi mfumu beyoyo yi luna tumimina, hoti luna tumimina masumu, makwe natanga ku lufwa, hoti luna tumimina Nzambi, yandi kwe natanga ku luzingu lu lunungu.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
ku nzinunu, ku kinduvu, ku kindyafu, na ku misamu mihiika mifwanakani. Nina lulwengisa bwabu bonso bu nateka bwe sa: yobobo bana mbelo beyoyo balendi kota mu Kimfumu ki Nzambi ko.
lembami na kukiyaala. Musiku wukanikini misamu bemimi ko.
Lukwe tanga ti: «Nii na luve mu hidika misamu mimvimba!» Kansi mimvimba mii mfunu ko. «Nii na luve mu hidika misamu mimvimba», kansi naatambula muba ku nsye lutumu lu kani kima ko.
Lukwe tanga ti: «Nii na luve mu hidika misamu mimvimba!» Kansi mimvimba mii mfunu ko. «Nii na luve mu hidika misamu mimvimba», kansi naatambula muba ku nsye lutumu lu kani kima ko.
Kansi, nitu ani ya nkwe toma yenisanga mpasi, mpe ya nkwe yaalanga, mwanki mebende nalembolo hungulu bu namanisi mu samuna Musamu Wumbote ku bahiika.
Ku naani ntontolo zilubwididi zikwe lembolo bwidilanga bantu. Nzambi wukwikama kadi, mpe kaahaana luve ko ti ntontolo zihyoka ngolo zeno, kansi mu ntangu yi ntontolo, waalukubikila nzila yi lwaadukila, mwanki lulenda mu vibidila zo.
Ku naani ntontolo zilubwididi zikwe lembolo bwidilanga bantu. Nzambi wukwikama kadi, mpe kaahaana luve ko ti ntontolo zihyoka ngolo zeno, kansi mu ntangu yi ntontolo, waalukubikila nzila yi lwaadukila, mwanki lulenda mu vibidila zo.
Kayeeno meso na sambileeno mwanki lu lembolo bwa mu ntontolo. Mpeve yii na kinzodila, kansi nitu yii na lebakani.»
Ni hahoho, tumimineeno Nzambi, tedimineeno nkadyampemba, mpe yandi waatina kitatu neeno.
mpe luzebi ti, kiminu kikwe tontongo, kikwe haananga mvibudulu.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Mpangi zani, mu dyambu di nkenda zi Nzambi, nina lulomba mu haana nitu zeeno bonso munkayulu wumoyo, wulongo mpe wuna yangidika Nzambi. Ku yeno, kwaaba kukembisa kukedika mpe kufwanakani. Lulandandi mbelo yi bantu ba nza beyiyi ko, kansi kitukeeno bamona mu madyela, mwanki luba na lulendo lwe bakula luzolo lu Nzambi: mu zaba dyambu dimbote, dikwe muyangidikanga mpe dilunga.
Yeno mpe bumosi, lukibongila bonso bantu bafwa mu masumu, mpe bantu bamoyo mu dyambu di Nzambi, mu kintwadi na Yesu-Klisto.
Masumu malendi bwesa yaala nitu eno yaafwa ko, mwanki malembolo lusindisila mu tumimina nsatu zeno zi kinsuni. Lubikandi binama byeno bi nitu mu masumu ko bonso bisalulu byehidikila misamu mimbi. Kansi lufweti kiyekola kimankululu yeno bende ku Nzambi bonso bantu bafulukidi mu bafwa na beka bamoyo. Mboki haaneeno nitu zeno zimvimba zisadila Nzambi bonso bisalulu bi lunungu.
Buna, tala ti batutuula kintwadi nandi mu lufwa lufwanakani bonso lu lwandi, mbo tuba mpe kintwadi nandi mu mfulukulu yifwanakani bonso yi yandi. Watuzebi ti: nitu eto yintama yabakoma ha kulunsi ha kimosi na Klisto, mwanki nitu eto yi masumu yifwa na tulembolo bwesa ba mindongo mi masumu.
Mu dyambu ti, Nzambi wuyenikia mulemvo andi wukwe haananga mpulusu ku bantu bamvimba. Wuna tulongisa mu biika mu nata luzingu lumbi na mu biika mpwila zi nza, mwanki mu ntangu beyiyi tunata luzingu lumbote, lu ludedomo mpe lukwikama mu Nzambi.
Tuka ntangu beyiyi, mu bilumbu bisidi neeno ha luse lu butoto, lufweti zinga bonso budi luzolo lu Nzambi, kansi ka bonso nsatu zi nitu zeno ko. Mu dyambu ti luhyokisi ntangu yiyingi mu hidika luzolo lu yobobo balembolo zaba Nzambi. Luzingidi mu kindumba, nsatu zimbi zi nitu, kukolo malamu, kindyafu, kinduvu na kusambila biteki ni dyambu dihyokidi bubi. Kadi bwabu, yobobo balembolo zaba Nzambi bana yituku, mu dyambu ti luna bwesa ba kintwadi nawu ko mu nkadulu zimbi zi hyokidi kitezo. Ni hahoho yawu bakwe lutukilanga. Kansi yawu mbo bavutula mvutu kuu Nzambi mu mavanga mawu, Nzambi wudi wukubama mu fundisa bantu bamoyo na bafwa. Ni bwabobo Musamu Wumbote wusamunu mpe ku bantu bafwa, mwanki, ku manima mamfundusulu awu bonso bantu bamvimba bakwe zinganga ha luse lu butoto, bazinga bonso Nzambi mu kimpeve.
Nsukunu yi misamu mimvimba yeka lukufi. Ni hahoho, beeno na ndwenga na lukiyaala, mwanki lukiyekola mu lusambulu.
Talati tuteedi ti tuu na masumu ko, tuna kihuna yeto bende, na kikedika kii mu kati dyeto ko. Kansi, tala ti tutambudidi masumu meto, yandi wukwikama na wulunungu kadi mu tulemvokila, mpe mu tuvedisa mu mambi mamvimba.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Yeno luzebi ko ti nitu eno nzo yi Mpeve Yilongo yidi e? Mpeve beyoyo ni Mpeve yiluhaana Nzambi. Lukivwidi yebende ko,
Yeno luzebi ko ti bantu balembolo ba balunungu baabyadila fwa di kimfumu ki Nzambi ko e? Ka lukihunandi ko: yobobo bakwe sadilanga kindumba, bakwe sambilanga biteki, na bakwe sadilanga kinsuza, na babakala bakwe vukisanga nitu zawu yawu na yawu, bamivi, bantu baa na nzinunu, minkolo mbungu, ba nga matoola, bakwe zyonanga bima bi banawu, baatambula fwa di kimfumu ki Nzambi ko. Ni bwabobo mpe yeno bahiika luba ha kati dyeno. Kansi yeno baluvedisa, balusa ti luba bantu bavwihulu ku Nzambi na balusa bantu balunungu mu nkumbu yi Mfumu Yesu-Klisto na mu Mpeve yi Nzambi eto.
Lukolwandi malamu ko: mawu makwe natanga ku nzimbusulu, kansi beeno bafuluka mu Mpeve.
Bika mu nwa kaka mamba, kansi nwanga mpe mwa ndambu vinu mu dyambu di mputa kivumu na bimbevo bihiika.
Mu dyambu ti bima bimvimba bii mu nza, nsatu zimbi zi kimuntu na nsatu ze baka bi tukwe yenanga, mpe mayama mu dyambu di bimvwama. Bikwe fumanga ku Tata ko, kansi mu nza.
Lufweti kiyaala mpe kayeeno meso! Mu dyambu ti mutantu eno, nkadyampemba, wuna zyeta bifuulu bimvimba bonso nkosi yina samba, mpe wuna sosa nani kaadya.
«Yeno bonso munga wu nza ludi. Kansi, tala ti weka na zubulu, bwedi tulendi we vutudila nzenzo e? Wusidi dyaka kisalu ko, mbote bu balosidi wo ku mbazi na bantu badyeti wo.»
wutukotisandi mu mpukumunu ko
kansi wututanina Munga Mbi.»
[Kadi kimfumu kyaku kidi, na lulendo
na nkembo mimvu ka mimvu. Ameni.]
Mu dyambu wusonama ti:
Meno wumoyo nidi, Mfumu teedi bo
Bantu bamvimba baafukama ha ntadisi ani,
mpe ndinga zimvimba zina kembila Nzambi.
Ni hahoho, kadi muntu waahaana mvutu ku Nzambi mu mimvimba mi kahidikidi.