Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Uyesu agɔr umbɔ agɛ, <<Umum indɛyiwa umbi idzidzɛrhe, uwuku utɔ̃itser arhim awu ugãrhã arhim.
Nggee Ungwɛ̃ aba adzaanga umbi ififɔn, umbi akpombi ififɔn idzidzɛrhe.
Nggee Ungwɛ̃ aba adzaanga umbi ififɔn, umbi akpombi ififɔn idzidzɛrhe.
Awɛkaci Uibrahim
Uyesu agɔr abi Uyahuda ha aka awuri imangmang ru unga agɛ, <<Umbi aba akpɔmmbi imesamum, umbi awuri iwe angwɛ̃ imesamum abi idzidzɛrhe. Mɔcɛ umbi awuri ihwɛngmbi idzidzɛrhe, idzidzɛrhe iwuri ifɔnangge umbi.>>
Ififɔn ru Ukiristo
Ukiristo afɔna umɛn ngge itsú umɛn isei ri ififɔn, nggee àka adɛ̃ɛ̃ aker na niba abvui atsĩmbi ri igãrhã.
Umbi asi ihwɛngmbi ugɛ umbi aba adzowe atsimbi adɔsu uwɔɔ umbi awe agãrhã uner ha? Umbi awu agãrhã ra arhim, ukpurukpi uku ikũna umbi uzĩ ra akpe, use umbi awu agãrhã ri ididɔsa, ukpurukpi uku ikũna umbi uzĩ ri irhirhika.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
nu unyɛ̃ɛ̃, afĩrhã adɛ, nu ihwa adɛ utsɛku ikorhe iyiki ibewe, nu abina akɔɔ rimi hã. Umum inu igbiita atombi, ru nyaka umum iki irherhe ri inggbaashia, inggɛ abika akorhi ikpũ ifɛrha ha asi ítsĩmbɔ Iyɛrha Unum.
irhɛrhi itsi, nu ikpɔm itsi. Ivang unera aka akorhunga abin akɛrɛ ha, unga asi izharhuka ikpem.
Arhim itoma-dak
Umbi agɔr agɛ, <<Abemuwambɔ umum ikorhe ubɛn ubin,>> bɔr asi iwea ubɛn ubin uwe ru ugarh. Umbi agɔr agɛ, <<Abemuwambɔ umum ikorhe ubɛn ubin,>> bɔr umum isi iwemum ugãrhã ru ubɛn ubina.
Arhim itoma-dak
Umbi agɔr agɛ, <<Abemuwambɔ umum ikorhe ubɛn ubin,>> bɔr asi iwea ubɛn ubin uwe ru ugarh. Umbi agɔr agɛ, <<Abemuwambɔ umum ikorhe ubɛn ubin,>> bɔr umum isi iwemum ugãrhã ru ubɛn ubina.
Ĩ’ĩ, umum ikwɛr iyormum ni itsu ngge iwu ugãrhã utsur umum ĩba idzowe isarhe ra abɔɔ imaamum, umum nibikami isi ikpomum itosa.
Iviviri iyɔɔ ishingge iki ikpo umbi ikpurhi iwe ivivirayɛ iki iviru ubɛn unera. Unum awu uner idzidzɛrhe, asi íneke iviviri inangngge ikermbi. Bɔr umbɔ aba avirumbɔ umbi, unga awuri itsuruwanga utsĩndĩwi umbi aka ibima. Irhowa agberhe nu ubingha Uteijee.
Iviviri iyɔɔ ishingge iki ikpo umbi ikpurhi iwe ivivirayɛ iki iviru ubɛn unera. Unum awu uner idzidzɛrhe, asi íneke iviviri inangngge ikermbi. Bɔr umbɔ aba avirumbɔ umbi, unga awuri itsuruwanga utsĩndĩwi umbi aka ibima. Irhowa agberhe nu ubingha Uteijee.
Àka adzɛu na afɛn-Num utsur umbi agbambi ru undeya. Idzidzɛrhe ipfu ibemungge, bɔr iyor isi ikerngge.>>
Nggee, àka adzowe atsimbi kishoo ru Unum. Àka akpɛ̃ Undenggũ, unga awuri itĩã umbi.
ubinkutsu umbi ahwɛngmbi iviviri imangmangmbi ngge itsú ibibimambi.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Idɛm-Num iyi urhɛ
Nggee, umum ishɔ̃rhã umbi angwɛ̃mɛn nu anapumɛn, ri icicorhe iyi Unum, àka adzowe atsimbi ru nyaki idɛm-Num iyi urhɛ, iyiriyɛ iki iwu isaisar ni iwu ubin uku ububema ru Unum. Akɛrɛ ha awu idzowe igɔngmbi iyi idzidzɛrhe. Niba abeembi ifɛrhkɔ iyi undan ukpirɛ idarhngge amɛnmbi, bɔr àka aneke Unum afaruwe umbi awe abika afa ra amɛnmbi. Mɔcɛ umbi adɛ̃ɛ̃ ahwɛngmbi abinkɛ Unum aka abema, ake awe aka aze akika abubema nu akika arhurhika.
Rimi hã, ra arherhe arhim, àka akaifɛrhkɔ ugɛɛ umbi aka akpembi, na akaifɛrhkɔ atsimbi ugɛ umbi awe ru urhɛ ru Unum ru ubok Ukiristo Uyesu. Nggee niba aneke arhim aghake iyɛrhe atsimbi, utsur ake atsu umbi adɔsumbi ikponi iyiki ibewangge. Niba akũ agau ayormbi akorhumbi itser iyi arhim. Bɔr àka adzowe atsimbi ru Unum, ru nyaka abika adzeka akpe azĩ urhɛ, na adzowe agau atsimbi ru unga ru nyaka abin itser irhirhika.
Uba umɛn ĩgbopa iwu unying nggu unga ra akpenga, umɛn iwuri iwu unying ru nyaka ha ikɛi ri isok ra akpe. Umɛn ihwɛngmɛn ugɛ amɛnmɛn aka agbe aki arhim aka akpeke anyapuke nggu unga, ngge itsú umɛn ishimɛn ri igãrhã arhim.
Imimutu Unum iyiki ikũ ififɔrh iki idzekangge ra anera kishoo. Imesuwa umɛn igɛ umɛn ĩgɔr ugɛ <<Ĩ’ĩ>> ri ikpona abin upfung nu ikorha abinkɛ Unum aka asi ibemunga. Imesuwa umɛn igɛ umɛn ĩgɔr ugɛ <<Ĩĩ>> ri ibibɛk ri ikpɔm atsimɛn, iwe abika arhurhika, ni ibɛk ru nyaka Unum aka abee umɛn ibɛk ru upfung ukpu irherɛ.
Ubinkutsu, ibibɛknga ru upfung isi iwengge iyiki ibewe iyi ikponi iyor ri inum iyiki ibɔr, bɔr iwu iyi ibibemu Unum. Ubinkutsu umbi aka aghawukumbi ivangmbi ri iyi isha ri ikorha abinkɛ abika asheri ihwɛng Unum aka isaka ikorhe, awu ikorhe iyiki itãrhã, ikpona iyi iyor, nu afĩrhã, nu ikikɔng ihwa abin, nu idzowe itsi ra abin ishĩ. Icɛrɛ abika ashe ihwɛng Unum ani idzeu idzeu umbi aka asi igbopumbi atsi nggu umbɔ ri ikorha abin aka abewe ha ru nyaki isha, umbɔ arhena umbi. Bɔr umbɔ awuri ivarhukumbɔ abinkɛ umbɔ aka akorhe ru unga aka itsu uvau ra abi urhɛ nu abika akpe. Ubin hã ukpi uku utsu umbɔ adzowe Isarhe Iyiki Ize ra abika akpe, ngge itsú umbɔ atsu uvau ru umbɔ ri iyor ru nyaka anera, bɔr adɛ̃ɛ̃ abɛkmbɔ ru Unum ru nyaki ipfu.
Imimasha abina kishoo iki iyongge. Nggee àka angwɛ̃dzɛn na akpɔm atsimbi ngge itsú umbi adɛ̃ɛ̃ afɛn-Num.
Umɛn ĩba ĩgɔr ugɛ umɛn ishimɛn ra arhim, umɛn irhɛm atsimɛn nu idzidzɛrhe ishingge ru umɛn. Bɔr umɛn ĩba isɔmmɛn arhimmɛn, Unum awu uner idzidzɛrhe na arhika, awuri itsũwũka arhimmɛn na asorhuwa umɛn ri kishoo ida irhirhikamɛn.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Use umbi asi ihwɛngmbi ugɛ ayormbi awu aya Ipfu Isarsatangge iyiriyɛ iki iwe ru umbi, ikɛi iyiriyɛ iki idzeku Unum? Ikɛi asi iwea umbi awe ru ijee atsimbi,
Umbi asi ihwɛngmbi ugɛ abirabɛ aka asi irhikumbɔ asi íkpombɔ ukam ri Iyɛrhe Unum? Niba arhɛmmbɔ umbi, abi arhim itoma-dak use abika adzowe igɔng ra agberhe, use abika atoma-dak use akatsak abika arha akatsak, use avɛu use abi ikpona use abika afĩrhã adɛ use abika ahong inyar use abika abvuta anera na ayɛi abinmbɔ asi ítsĩmbɔ ri Iyɛrhe Unum. Rimi hã abɔɔ ru umbi aka awe isha. Bɔr aka asorh umbi, aka atsu umbi asarmbi, Unum aka anyanga umbi awu abika arhika ri itsok Uteijee Uyesu Ukiristo nu ru Ipfu-Nummɛn.
Niba afĩrhũmbi nggu adɛ, ake awuri itsu umbi atoma ra arhim. Nu ngge iki iwe rimi, àka awe nggu Ipfu-Num.
Uneke ihwa amɛ̃ ukpekũ, bɔr uhwa amɛ̃ inebi ukunjiir ri itsi anango nu írhãrhãyɛ iki ighong ungo ubɛn ivang.
Ubɛn ubinkpi uku uwe ru upfung ru nyaki ikponi iyor, nu unyɛ̃ɛ̃ asu nu ifĩrhã abinkɛ umɛn iki iwu ra ake, ake asi idzeke ru Utɛ, bɔr adzeka ru upfung.
Àka akpɔm atsimbi na adzɛu. Unggamtsakmbi Undenggũ ani ayarhe ighau ru nyaku utɛ̃rhĩmi, abee uwuruwi unga aka itãiwe.
Angwã nu irhirhang
<<Umbi awu angwã abĩã. Bɔr angwã aba ashike nu itonga ake, awuri ikorha aguse na atsu ake awe angwã ikɛi? Awuri ishike ru ugarh, awuri ititare ake na anera azɛ̃rhã nu ake.
Niba udarh umɛn uzĩɔ ru undeya,
bɔr ufɔrh umɛn ri iyiki ibewe.>
Ri itsɛng Arherhu-Num Uteijee agɔr agɛ,
<<Umum iyirh nggu ibibɛkmum,
ubɛn utsurhu uwuri irhupa ra asumum,
ubɛn arhɛm awuri irherhukpɔ ru Unum.>>
Nggee, ubɛn unera ru umɛn awuri ivarhunga irhɛ abinkɛ unga aka akorhe ri ibibɛknga ra asu Unum.