Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, zɔi nɔpɛ é kotoi ɠɛɛzu, naa ɠa ga kotoi ná-duɔi.
Ni mu Doun Zunui ɠa wo unmɔɔna, wa ɠɛ naazu ga wɔɔlɔ ɠiteiti.
Ni mu Doun Zunui ɠa wo unmɔɔna, wa ɠɛ naazu ga wɔɔlɔ ɠiteiti.
Abalaame mavofoda ɠiteiti
Yesu ɠɛni Zuifuiti ma, niiti ti ɠidaaleʋeni ma: «Ni wo ɠiliai ɠa yɛna dàawooi ʋa, nii gè bogai wo ma, naazu wa ɠɛ ga nà-kaladopo ɠiteiti. Wa gaamai ɠwɛɛ, tama gaamai ɠa wo ɠɛ ga wɔɔlɔiti.»
À mina ʋala wa-wɔɔlɔyai ma
Kilista ade unmɔɔga, ga de ɠɛ ga wɔɔlɔ ɠiteɠitegiti. Deɠɛmu à lo kpaan wɔɔlɔyai naa zu. À dama, wo mina mɔ ɠale ma wo ʋa lɔ tɔgi zo fai ma luɔla ɠasɔi wu.
Wo kwɛni kpezekele ga ni wa ɓɔɠɔ veena nu ya, wo ɗa boti ɠɛ bɛ, wo ɠolo bɛ, wo ɠɛa ga naa ná-duɔi, nii wo ɠolozu bɛ, é ɠɛni ga kotoi ʋe, nii gaaɓelagi ga saai, ɓaa ni GALA gooi zo fai ʋe, naa ɠaaɓelazuʋɛ ɠa ga telebogi.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
gaazuɠulapɔi, dɔɔzodai, ziimaɠɛɛ lateʋegai, ta naa ɠɛɠala vaiti. Nà wo lɛnɛsu niina, eɠɛʋelei gè boni la wo ma, zɔiti ti naama vaiti kɛɛzu, ti la GALA ná-masadai zɔlɔɔga.
sɛsɛbogi, ɓɔɠɔzogi. Tɔ ge la niima vaiti daalɔɠɔma.
À wo-ɓusɛi zo ga pagɔ, é ɠɛ ga lɛbiya GALA bɛ
«Zobo feeʋɛ bɛ̀ ga gè fai ma zii pɛ kɛ,» kɛlɛ kulanuma la fai pɛ ba. «Zobo feeʋɛ bɛ̀ ga gè fai ma zii pɛ kɛ,» kɛlɛ gè la ɓɔɠɔ vea faa nɔpɛ zea, é ʋa zei ùnda.
À wo-ɓusɛi zo ga pagɔ, é ɠɛ ga lɛbiya GALA bɛ
«Zobo feeʋɛ bɛ̀ ga gè fai ma zii pɛ kɛ,» kɛlɛ kulanuma la fai pɛ ba. «Zobo feeʋɛ bɛ̀ ga gè fai ma zii pɛ kɛ,» kɛlɛ gè la ɓɔɠɔ vea faa nɔpɛ zea, é ʋa zei ùnda.
Nà ɓakpasu kpùsɛi ma, é ɠolo bɛ̀, naa ɠa a kɛ nà GALA daawooi laazeelina nuiti ma, nà ɓɔɠɔi gè mina loo bu.
Tɛga nɔpɛ ge la dɛ zeelini wo ma, nii ma zii la dɛ zeelini nu ɠili ma. GALA é ga wooɠɛɠila GALAGI, é la vaa bu pɛ, ga tɛga zeeli wo ma, é ɓudɛ wo-zɛbɛi maazu. Kɛlɛ yeei tɛgai ʋaazu la, toɠa zɛbɛi ve wo ʋɛ, wo ɠula ɠeleɠele sɔlɔɔ su, nii a kɛ wo ziɛ bu.
Tɛga nɔpɛ ge la dɛ zeelini wo ma, nii ma zii la dɛ zeelini nu ɠili ma. GALA é ga wooɠɛɠila GALAGI, é la vaa bu pɛ, ga tɛga zeeli wo ma, é ɓudɛ wo-zɛbɛi maazu. Kɛlɛ yeei tɛgai ʋaazu la, toɠa zɛbɛi ve wo ʋɛ, wo ɠula ɠeleɠele sɔlɔɔ su, nii a kɛ wo ziɛ bu.
À ɠaazuɓa, wo GALA fali, wo mina ʋa loozu tɛgai zu. Nui yɛnvui laavegɛ ga kisiɛ ʋagɔiti, kɛlɛ zɛbɛ la kpusɛi ʋa.»
Deɠɛmu à ɠolo GALA bɛ. À lo kpaan Inɛgi laalɔɠɔma, toɠa ʋela, é maaɠooza wo ʋa.
Mazɔlɔɔ à suɠwɛɛ ga wa-ɠidaaleʋei zuɠɔɠɔ fai, naa ɠa é ʋaazu ga ziilɔɔi.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
È ɓɔɠɔ ɠɛ ga zalaɠai
Kɛ̀ɛleaiti, nà wo maanɛɛnɛzu GALA ná-maawɔinɠai maaʋele ma, ga wo ɓɔɠɔ ve GALA bɛ ga zalaɠai é vulua, ɲadegai, nɛai GALA bɛ. Naa ɠa é ga GALA dɛbi ʋele ɠitei, nii soloogai ga wo ɗa fe bɛ. À mina ʋokɔɠɔ niima eteai zu vaiti ma, kɛlɛ à va bu wo valibo ga wa-ɠisiɛiti niinɛai maaʋele, wa zoo naazu wo GALA ziimai ɠaaɠa, nii pagai, nii nɛai bɛ, nii daazeeliai.
Zenɔ ɠana wa ɓalaagi, à ɓɔɠɔ ʋɛtɛ ga wo za, wo ɓeteʋe kotoi ʋa, wa niina vulua GALA bɛ, wa-ɠilibalai zu wa Yesu Kilista.
Kotoi maa la mɔ nɛɛni, é ʋa zei wo-ɓusɛi unda, é ga saa gelei, ga wo ʋa ɗa ɠolo kpusɛi naa yiima vaiti bɛ. À mina wo-ɓusɛi ʋaalobazuʋɛti fe kotoi ya ga telebotalai ɠɛɛ zɔɔlaiti. Kɛlɛ à ɓɔɠɔ ve GALA bɛ ga nuɓusɛiti, niiti ti vuluai su, ti ɠula saai ya, wo ɓɔɠɔ ve mɛtu ga telebodai ɠɛɛ zɔɔlaiti.
Mazɔlɔɔ ni ade ɠɛa ga ani ɠila ada tɔun, ga ná-saai ma zii ɠɛʋele, ada ɠɛ ga ani ɠila ga ná-buzeɠei ma zii ɠɛʋele. De kwɛni de ɠɛ, de ɠɛʋele wɔlɔmai, naati ta Kilista ti ɓadɔni saa wului ma ʋɔɔma, naa ɠa a kɛ, kotoba ɓusɛi ɠoloɠolo, de mina mɔ ɠɛ ga kotoi ná-duɔiti.
Mazɔlɔɔ GALA ge ná-zaalai ɠulani kɛlɛma, nii é kizogi veezu nuɓusɛiti pɛ bɛ. Toɠa de ɠalasu ga de ɠɛlɛ GALA gaazuluabalala vaiti ba, ta eteai ma ɠaazuɠulapɔ vaiti, de niima eteai ziɛ kidafaawui ta telebodai zu, de eteai ziɛ GALA gaazuluabai zu.
naa ɠa a kɛ wo mina mɔ eteai ziɛ ɓɔɠɔyiimai zu, kɛlɛ kɛni wo zɛnvui wo ga GALA ziimai, yeeɠɛɠalai pɛ daawu é wo ya eteai zu. Naa kula ɠɛ, nii wo ziaa su mɔungi, nii é ɠɛni ga GALA kwɛɛtala nuiti ziima vaiti, wo ɗa ɓɔɠɔ ve ɓaaɠulama vaiti zea, ta gaazuɠulapɔ ɲɔiti, ta dɔɔzodaiti, ta ziimaɠɛɛ lateʋegai, ta ani ɓɔle vaiti, ta kɔɔɠɔ gani kɔɔ vaa ɲɔiti ma. Ti laa ɠa niina vɔɔzu niizu, ga wo la mɔ ʋilɛsu ti ʋolu tuʋa ʋele ɲɔi naati su, ta niina wo-lɔɠɔi ɠoloɠolosu. Kɛlɛ ta ʋoluvaawo naa ma, zɔi kɛʋele ɓɛtɛai ga é nu vuluiti ta gɔvɛiti tukpɔɠaaleʋe. Naa ɠa é kɛɛni deɠɛmu Woo Niinɛ Ʋagɔi laazeelini la gɔvɛiti ma, naa ɠa a kɛ nuiti kpega ʋoluma ga ti lukpɔɠaaleʋe ti-ɓusɛi zu, ti zɛnvui wo eɠɛʋelei GALA ziimai la ti-yɛnvui letegi zu.
À ɓɔ ɓɔɠɔ ʋa wo ɠilagilagi pɛ
Anii pɛ kpe foloi maaɓuɠaa. À ɠɛ mu ga ɠima nuiti, ta kidafaawu nuiti, nii a kɛ wo ɓɔɠɔ ve Gala falii ya.
Ni da ɠɛɛna ma, koto nɔpɛ ge la de ʋa, da ɓɔɠɔ yaavazu da ɓɔɠɔi, gaama nɔpɛ ge la de ya. Ni da laana zɔ ga ga da-ɠotoiti, toɠa ga wooɠɛɠila nu ta telebo nu, é da-ɠotoiti suvaayɛ de ʋɛ, é telebotalai pɛ gba de ʋa.
Zɔi é ná-tɔ koloɠologiti dɔɔɠuzu, naa la ɠula ɓɔɠɔ numa,
kɛlɛ GALA ka ɗa naa zuvaayɛ, zɔi é laazu zɔ ga é ɠɛlɛ ti ʋa.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Wo la kwɛɛ ɓaa, ga wo-ɓusɛi ɠa ga Zɛnvu Ɲadegai zei ʋɛlɛi, nii é wo-yiimaʋɛ, wo sɔlɔɔgai GALA zea? Wo la ga ɓɔɠɔ nɔnɔ.
Wo la suɠwɛɛ ɓaa, ga telebotala nuiti ti la GALA ná-masadai zɔlɔɔga ga tɔnɔ? À mina ɓɔɠɔ yaava, koloɠolo nuiti ti la GALA ná-masadai zɔlɔɔga ga tɔnɔ, ta kɔɔɠɔ gani kɔɔ nuiti, naa ʋɛɛ wɛɛnziɛ nuiti ba, ta zunuiti ti laazu ga ɓɔɠɔ, naa ʋɛɛ unma nuiti, ta koozu yii nuiti ba, naa ʋɛɛ nuiti ba ti ɓɔɠɔ veai dɔɔ ya, ta tɔɠɔ ɠoloɠolo nuiti, é ʋɛɛ ladalala nuiti ba. Ti pɛ ti la GALA ná-masadai zɔlɔɔga ga tɔnɔ. Zekana wo tanigaani wo ɠɛni la. Kɛlɛ wo gbani, wo makɛ yɛ GALA bɛ, wo ɠɛ ga telebo nuiti GALA gaazu ga da-ƓALAGI ná-Zɛnvui maaʋele, Maliɠii Yesu Kilista laaseigi zu.
Dɔɔi mina wo zo, naa ɠa wa-etea ziɛgi zupu wo ya, kɛlɛ Zɛnvu Ɲadegai wo laave.
Dɔɔi ɠa ga ɲɛɛɠulasu anii, kpɔɔle anii é nu ɠaazulatisu, toɠa ga zɔɔlɛma anii,
nu-o-nu é ɓɔɠɔ loozu ya su, naa la zooga é ʋa ɠɛ ga ɠima nu.
Mina ɗa ziɛi letelegi nɔ ɓɔle, kɛlɛ è ɗa dɔɔi tago ɓɔle fɔɛn, tɔɔzei ɗa-ɠoozu zeeɓɛi ma vaa zu, é zeizeizu ma valafala.
Mazɔlɔɔ nii dɔin é eteai zu, naa ɠa é ga, ɓɔɠɔyiimaɠɛɛ wɔin, nu ɠaazuʋɛ ná-gaazuɠulapɔi, ta eteai ziɛ vai ma wasogi, naa ta la ʋaani é ʋa zeɠe Ɠɛɛɠɛ ʋɔ, kɛlɛ ta zeɠezu eteai nɔ zu.
À ɠɛ ga sɔɓelama nuiti. À dama. Wo zili nui é ga Inɛgi, toɠa leʋesu eɠɛ zalai nii é zikɔzu, é ɗa nu ɠaiziɛ, é ʋa mi.
Kpoloi ta wozakalagi
«Wa ɠa wo ga eteai ná-kpoloi. Kɛlɛ ni kpoloi ná-ɲɛmigi ɠa ɠulana ba, nu ɠa zoo feezu zea ɠale ʋolu? Kulanuma nɔpɛ ge la mɔ ba, kɛni niina é ʋili ya nɔ, nuiti ti ɗa ziɛ su.
Mina va bu, gi ʋa loo tɛgai zu,
kɛlɛ gi ɠizo faa ɲɔi ma.
[Mazɔlɔɔ ɗa ɠa è-ʋo ge ga masadai,
ta zobogi, naa ʋɛɛ lɛbiyai ʋa, eyɛsu ɠɔ. Amina.]
Mazɔlɔɔ sɛʋɛʋɛ GALA Sɛʋɛi zu ga:
«Maliɠii Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana:
Eɠɛʋelei gè vulua la ga ɠite,
nuɓusɛi kpein ka ʋilɛ ɲiibiɠa, ti nɔkɔ bù,
ti-nɛgiti ti GALA dɛbi.» bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma.
Naa ɠa é ba, de ɠilagilagi pɛ ka ʋoluvaawo GALA ma, tɔ ɓɔɠɔi ná-faa zu.