Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Yéesu akavasea, "Kɨmaarɨ kaa noovawyɨɨra, mʉʉntʉ yoyoosi ˆatʉ́mamaa ʉvɨ, ʉwo nɨ mʉtʉ́mwa wa ʉvɨ.
Sa jeyyo, koonɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ avachʉ́ngʉrɨɨre, nyuunyu sɨ mʉrɨ kʉva vatʉ́mwa kei tʉkʉ, kwiiyanjaala mʉrɨ kɨkomi.
Sa jeyyo, koonɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ avachʉ́ngʉrɨɨre, nyuunyu sɨ mʉrɨ kʉva vatʉ́mwa kei tʉkʉ, kwiiyanjaala mʉrɨ kɨkomi.
Vaana va Kɨkomi va Aburaháamu
Aho, Yéesu akavasea Vayahúudi vara ˆvajáa vamurúmire, "Koonɨ mʉkwáatiirye masáare yaanɨ, kɨkomi nyuunyu mʉrɨ vapooji vaanɨ. Taanga mʉrɨ kɨmáárɨ, na kɨmáárɨ vabweeyya kɨrɨ mwiiyanjaale."
Kirisitʉ Atʉhéeraa Uhúuru
Kirisitʉ atʉheera uhúuru. Sa jeyyo, imi neeja karɨ murume kʉhɨndʉka na iyóokii ra ʉtʉ́mwa wa Miiro tʉkʉ.
Kɨkomi mwamányire, koonɨ mwiivíikire kwa mʉʉntʉ ja vatʉ́mwa ˆvarɨ matu, nyuunyu kɨkomi nɨ vatʉ́mwa vaachwe. Ɨkɨ nɨ kɨkomi, koonɨ mʉrɨ kʉva vatʉ́mwa va ʉvɨ, ʉhero waachwe nɨ inkwya, au koonɨ mʉrɨ vatʉ́mwa ˆvarɨ matu kwa Mʉlʉʉngʉ, ʉhero waachwe nɨ ʉwoloki.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
kɨvɨna, ʉreevi, vina jo kiisʉva na viintʉ vyɨɨngɨ ˆviifwɨ́ɨne na ivyo. Nɨ kʉvalʉma niise kutu ja ˆvyeene nahʉmʉla kʉvalʉma kutu, vaantʉ ˆvatʉ́mamaa nteendo ijo, sɨ varɨ hokera chochoosi Ʉtemii wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ. kʉhola na kwiiyɨmɨrɨra. Kusiina mwiiro ˆwakaanʼya mʉʉntʉ adɨɨre kʉndoobweeyya masáare aya tʉkʉ.
Mʉnehe Ʉhanguti
Vamwɨ vaanyu vaséaa, "Kusiina kɨɨntʉ ˆkɨrɨ mwiiko tʉkʉ." Maa kaa, sɨ kɨra kɨɨntʉ kɨrɨ na kʉnáálo tʉkʉ. Kei mwaséaa, "Kusiina kɨɨntʉ ˆkɨrɨ mwiiko tʉkʉ." Maa kaa, sɨ nooruma mbe mʉtʉ́mwa wa kɨɨntʉ chochoosi tʉkʉ.
Mʉnehe Ʉhanguti
Vamwɨ vaanyu vaséaa, "Kusiina kɨɨntʉ ˆkɨrɨ mwiiko tʉkʉ." Maa kaa, sɨ kɨra kɨɨntʉ kɨrɨ na kʉnáálo tʉkʉ. Kei mwaséaa, "Kusiina kɨɨntʉ ˆkɨrɨ mwiiko tʉkʉ." Maa kaa, sɨ nooruma mbe mʉtʉ́mwa wa kɨɨntʉ chochoosi tʉkʉ.
Nɨɨnɨ nookuuturikirya mʉvɨrɨ waanɨ na nookʉʉtʉmamya, sa ˆndɨrɨ hʉmʉla kʉvavariyʉrɨra Masáare Maaja vɨɨngɨ, karɨ jɨ nsiitwe mbere ya Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ.
Kʉyerwa kokoosi ˆkweene kwavapátaa nyuunyu, nɨ kʉra ˆkwavapátaa vaantʉ vii. Ne Mʉlʉʉngʉ nɨ wo kiilaangiwa, sɨ arɨ rekera mʉyerwe kʉlookererya lʉvɨro lwaanyu tʉkʉ. Maa kaa, mpɨɨndɨ ˆmʉyérirwe, Mʉlʉʉngʉ vaheera arɨ ngururu jo yimirirya mʉfɨrɨre nkaasʉ.
Kʉyerwa kokoosi ˆkweene kwavapátaa nyuunyu, nɨ kʉra ˆkwavapátaa vaantʉ vii. Ne Mʉlʉʉngʉ nɨ wo kiilaangiwa, sɨ arɨ rekera mʉyerwe kʉlookererya lʉvɨro lwaanyu tʉkʉ. Maa kaa, mpɨɨndɨ ˆmʉyérirwe, Mʉlʉʉngʉ vaheera arɨ ngururu jo yimirirya mʉfɨrɨre nkaasʉ.
Keeshi na mʉloombe sa karɨ jɨ mwɨɨngɨre mʉtehwii tʉkʉ. Mʉtɨma wɨɨ́mɨre neeja kʉtʉmama wʉʉja, maa kaa, wasíindwaa sa mʉvɨrɨ usiina ngururu tʉkʉ."
Haaha reerʉ, iviiki ɨsɨ ya Mʉlʉʉngʉ. Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ risiiti noro vatɨɨja rɨrɨ.
Nyuunyu mwamányire kʉyerwa kwa kuruma kwaanyu kwabwéeyyaa mʉdahe kuyimirirya.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Mpóryo ya Kɨkomi kwa Mʉlʉʉngʉ
Haaha vanaviitʉ noovakalaamya kwa kʉlaanga na riiso ra wʉʉja kwa Mʉlʉʉngʉ, tooli mɨvɨrɨ yaanyu ɨve ja mpóryo ˆɨrɨ nkaasʉ, njija na ˆɨmweéryaa Mʉlʉʉngʉ mʉtɨma. Jeyyo, noo njɨra yaako ya kɨkomi yo mwiinamɨra Mʉlʉʉngʉ. Karɨ mutuubirirye ˆvyeene weerʉ ɨbwéeyyaa tʉkʉ, maa kaa, Mʉlʉʉngʉ avavalandʉle mɨtɨma yaanyu mʉve na mɨryʉʉngʉ mifya. Aho, daha mʉrɨ taanga na ruma mʉrɨ kɨkomi kʉsaaka kwa Mʉlʉʉngʉ ˆkweene kʉrɨ kʉʉja, kweéryaa mʉtɨma na kwakiimana.
Jeyyo, baa nyuunyu ivali mwasiinda ʉvɨ, na ʉvɨ sɨ ʉrɨ daha kʉvɨɨmɨrɨra nyuunyu tʉkʉ kei. Na nɨ nkaasʉ mʉrɨ kwa Mʉlʉʉngʉ kwa njɨra yo kʉndɨkaniwa na Kirisitʉ Yéesu.
Haaha karɨ mʉʉrekere ʉvɨ wɨɨmɨrɨre mɨvɨrɨ yaanyu ˆikwyíjaa tʉkʉ, sa mutuube ʉláku ˆʉrɨ mʉvɨ wa mɨvɨrɨ tʉkʉ. Kei, karɨ mʉtoole haantʉ ha mɨvɨrɨ yaanyu have saama jo tʉmamɨra masáare sɨ ˆyarɨ ya ʉwoloki tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, itooli nyuunyu kwa Mʉlʉʉngʉ ja vaantʉ ˆmʉjáa mwaakwya, na haaha ˆmwatɨɨte nkaasʉ ifya. Nyuunyu tooli haantʉ ha mɨvɨrɨ yaanyu ja saama jo tʉmamɨra ʉwoloki.
Koonɨ suusu taava kɨɨntʉ kɨmwɨ na Yéesu kwa inkwya yaachwe, viivyo suusu naasu kʉva tʉrɨ ne kɨɨntʉ kɨmwɨ ufufúukwii waachwe. Suusu tamányire wʉʉntʉ wiitʉ wa ʉvɨ waningʼiniwa fʉʉrʉ ʉkakwya hamwɨ na Kirisitʉ, sa mʉvɨrɨ wa ʉvɨ ʉmalwe, na suusu tʉreke kʉva vatʉ́mwa va ʉvɨ.
Ʉvavariyʉrɨre ayo, sa Mʉlʉʉngʉ alaɨra nduwo yaachwe ˆngʼeene ɨlámuriryaa vaantʉ voosi. Nduwo ɨyo, yatʉwólolaa tusiite mwiikalo sɨ ˆutúubaa kɨra Mʉlʉʉngʉ ˆasáakaa na tusiite mpɨɨma ja ɨhɨ weerʉ, twiisikane, tʉve vawoloki na tʉndookwiikala mwiikalo ˆutúubaa kɨra Mʉlʉʉngʉ ˆasáakaa aha weerwii ya haaha.
Kwaandɨra haaha, mwiikalo ˆwachɨ́hɨɨre aha weerwii, woosaakwa ʉlongoolwe nɨ vira ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ asáakaa, na sɨ kwa ʉláku wa kɨwʉʉntʉ tʉkʉ. Sa sikʉ ˆjilóokire, mʉjáa mwatɨɨte mpɨɨndɨ jo toosha jo bweeyya yara ˆmeene vaantʉ sɨ ˆvamʉmányire Mʉlʉʉngʉ veenda kʉtʉmama, vara ˆvayéendaa ja kúri, ˆvarɨ na ʉláku, ʉreevi, ˆvabwéeyyaa ngovi ja kɨláku, viintʉ ˆviréevyaa, vina mbɨ na kwiinamɨra vidabalaíyo kɨɨntʉ kɨvɨ mbere ya Mʉlʉʉngʉ. Sa jeyyo, voohwaalariwa koona nyuunyu sɨ mootumbuuja hamwɨ novo kei tʉkʉ uvii, na sa jeyyo voovatʉkɨra. Maa kaa, voovo kwiilʉʉsɨra varɨ vooveene kwa Yéesu Kirisitʉ, yeeye ˆahʉmʉla kwɨɨma neeja kʉvalamʉrɨra ˆvarɨ nkaasʉ na ˆvaakwya. Na ɨkɨ noo ˆchabweeyya Masáare Maaja yavariyʉlwa baa kwa vara haaha ˆvaakwya, sa valamʉrɨrwe kʉrɨ mɨvɨrɨ ja ˆvyeene vaantʉ valámʉrɨrwaa, maa kaa, vave na nkaasʉ ja ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ arɨ kwa ngururu ja Mʉtɨma waachwe.
Kʉʉja kwa Yéesu Kwaséngerɨɨre
Kʉherererya kwa viintʉ vyoosi kwaséngerɨɨre. Sa jeyyo, mʉve na tooti na mʉndookiiyɨmɨrɨra mpɨɨma jaanyu sa mʉndookeesha chɨrɨrɨ chobu mooloomba.
Koonɨ taséire tusiina ʉvɨ tʉkʉ, tookiikoovera suusu veeneevyo na kɨra kɨkomi sɨ kɨrɨ kʉrɨ suusu tʉkʉ. Koonɨ talúusire ʉvɨ wiitʉ kʉrɨ yeeye, yeeye nɨ wo kiilaangiwa na nɨ mʉwoloki, yeeye sea arɨ ʉvɨ wiitʉ wasírire na tujirʉla arɨ na kʉsova ʉwoloki koosi.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Kɨkomi, mwamányire mɨvɨrɨ yaanyu nɨ Kaaya Njija ya Mʉtɨma Mʉʉja kʉʉntʉ ˆiíkalaa. Mʉtɨma ˆʉrɨ kwaanyu mwahokera fuma kwa Mʉlʉʉngʉ. Mɨvɨrɨ ɨyo sɨ yaanyu tʉkʉ, maa kaa, nɨ máari ya Mʉlʉʉngʉ.
Sɨ mʉmányire vara sɨ ˆvarɨ vawoloki sɨ varɨ hokera Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ wʉʉ? Karɨ mʉkóoverwaa tʉkʉ! Vahanguti, vaantʉ ˆviínamɨraa vidabalaíyo, vaantʉ ˆvayéendaa na vaki va vaantʉ, vaantʉ valʉme ˆvaláalwaa, vaantʉ valʉme ˆvaláalaa vaantʉ valʉme, viívi, vaantʉ sɨ ˆviikínkimaa, vareevi, vaantʉ ˆvatʉ́kɨraa, vaantʉ ˆvakwáataa vaantʉ matu, avo voosi sɨ varɨ hokera Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ. Kɨkomi sikʉ ˆjilóokire, vamwɨ mʉjáa mwiikala ja jei. Maa kaa, haaha kwa irina ra Mweenevyoosi Yéesu Kirisitʉ na kwa Mʉtɨma wa Mʉlʉʉngʉ wiitʉ, mooyyiwa, mʉkatalariwa na mʉkavalwa mʉrɨ vawoloki.
Karɨ mʉndooreeva diváai tʉkʉ, sa ʉreevi wasáambʉlaa mwiikalo wa mʉʉntʉ. Maa kaa, nyuunyu moosaakwa mʉmeme Mʉtɨma Mʉʉja.
Kʉnywa maaji meene vii tʉkʉ, maa kaa, ʉndoonywa diváai kiduudi sa ɨnda yaako na ʉlwɨ́ɨrɨ waako wa kweene kweene.
Sa kɨra kɨɨntʉ ˆkɨrɨ kʉrɨ weerʉ, noo kʉsea, baa ja ʉláku wa mʉvɨrɨ, ʉláku wa miiso yaachwe, na kwiivaa kɨpeembe ˆkwaréetwaa nɨ usúngaati, sɨ vifúmaa kʉrɨ Taáta tʉkʉ, maa kaa, nɨ kʉrɨ weerʉ ˆvifúmaa.
Mʉve na tooti na mwɨɨme neeja. Mʉvɨ waanyu, Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ, rɨmwaarɨ roorɨɨngɨrɨra ja siimba ˆyoosaakɨra mʉʉntʉ sa ɨmʉmerye.
Sangása na Kɨweerʉ
Nyuunyu mʉrɨ sangása ya weerʉ. Maa kaa, sangása koonɨ yasúukire, nɨ che ɨrɨ vɨkɨrwa sa mwerere ʉhɨndʉkɨre kei? Ɨyo sɨ yabooha kwa kɨɨntʉ chochoosi tʉkʉ, ɨyo nɨ yo fweita vii na weerwii ɨlwaatiririwe nɨ vaantʉ.
Kʉtʉrekera twɨɨngɨre na mʉtehwii tʉkʉ,
maa kaa, ʉtʉlamurirye na ʉra Mʉvɨ.’
[Sa Ʉtemi, ngururu na nkongojima nɨ vyaako,
kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero. Kɨkomi.]
Sa Masáare ˆYarɨ Mpeho yasea,
" ‘Kɨkomi,’ asea Mweenevyoosi,
‘kɨra mʉʉntʉ chwaama arɨ mbere yaanɨ,
kɨra mʉʉntʉ ruma arɨ kwa lurimi lwaachwe nɨɨnɨ nɨ Mʉlʉʉngʉ.’"
Jeyyo, kɨra mʉʉntʉ wiitʉ lʉʉsa arɨ masáare yaachwe mweeneevyo kwa Mʉlʉʉngʉ.