Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
'O Yesus wongose 'onaka, << 'Ai demo ne’ena posironga 'itiaioka. 'O nyawa gee 'o sowono yodi-diai, 'ona ge’ena 'o sowono ma yongosi.
Ge’enau so nako ngoi ma Jo’oungu ma Dutu wi Ngowaka tinisipidili nia sowonoka, ge’ena ngini ma gou-goungu konioyongosikawau.
Ge’enau so nako ngoi ma Jo’oungu ma Dutu wi Ngowaka tinisipidili nia sowonoka, ge’ena ngini ma gou-goungu konioyongosikawau.
'O nyawa gee koyoyongo-yongosuawau de gee yoyongo-yongosi
Ge’enaka de 'o Yesus kawongosekau 'o Yahudi ma nyawaka gee yongaku-ngakuokau 'unaka, <<Nako ngini nio’ahu moteke 'ai do-dotoko, ngini ma gou-goungu 'ai do-domoteke. So ngini 'asa nianako 'okia gee 'iti-tiai ma Jo’oungu ma Dutuno, de ge’enau so ngini ko 'o yongosuawau.>>
Kopoyongosikawau 'o 'agama ma besesongoka
Ma 'orasi ne’ena ngone kopoyongosuawau ma ngale ko 'o 'agama ma besesonguawau 'inaparetano, sababu ma Kristus wonasimadakau! Sababu ge’ena niomariwo la 'uwa niomau nisiyongosioli.
Ngini ma rai nianakokau, nako ngini niomasisarakani wimoika la niamoteke 'awi mau, ge’ena ngini niodadi to 'una 'awi yongosi. Nako ngini niosingounu 'o sowono, ngini niodadi 'o sowono ma yongosi, ma duanguku ngini niosongene. Ma nako ngini winisingounu ma Jo’oungu ma Dutu, ngini niodadi ma Jo’oungu ma Dutu 'awi yongosi, ma duanguku ngini niomarimoi de de 'una.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
De mita yomakataleana, yaki’eto-'eto, yorame-rame 'o rame ma dorou, de 'iregu-reguosi. Ge’ena 'iodumu tinisingano-nganono nginika ne’ena, 'isoka kokia naga gee tinisingano-nganonokau ma sirasi mita, 'ato 'o nyawa gee yodi-diai koge’ena-'ena ge’ena dua koyodadiwa ma Jo’oungu ma Dutu 'awi 'umati.
manga singina 'ima’ai, de ya’akunu yapareta manga nyafisuu. Ne’ena 'iodumu 'o 'agama ma besesongo koi’iwa koisidabiwa.
Nia roese niapake ma ngale winisitedene ma Jo’oungu ma Dutu
Naga 'o nyawa yongose 'ato, << 'O nyawa 'iodumu kaidadi padiai 'okia naga bato,>> ma moteke ngoi 'okia naga gee kaidadi padiai ge’ena koiodumuwa de ma faedaaka. So ngaro 'o sagala moi-moi kaidadi tadiai, ma moteke ngoi, ngoi tooluku 'ena 'ipareta.
Nia roese niapake ma ngale winisitedene ma Jo’oungu ma Dutu
Naga 'o nyawa yongose 'ato, << 'O nyawa 'iodumu kaidadi padiai 'okia naga bato,>> ma moteke ngoi 'okia naga gee kaidadi padiai ge’ena koiodumuwa de ma faedaaka. So ngaro 'o sagala moi-moi kaidadi tadiai, ma moteke ngoi, ngoi tooluku 'ena 'ipareta.
Ngoi matero katolatihani 'ikua-kuata, la 'ai roese 'iodumu 'ikua-kuata. La gee 'iduanga tositotara 'o Habari ma Owa 'o nyawa-nyawaka, 'uwa ngoi 'iitomo.
'O bo-baja 'iodumu gee nidutu-dutuku, ge’ena 'o bo-baja gee biasau 'o nyawa yakidutu-dutuku. Ma ma Jo’oungu ma Dutu waga-gao 'awi jaji. 'Una 'asa kowinisipidilikawa ngini nitaili 'ifoloika de to ngini nia guata. Ma 'orasi ngini nidoboa 'o bo-baja, 'una 'asa winikula 'o ngekomo ma ngale niokuata la ngini 'idadi niotongosono.
'O bo-baja 'iodumu gee nidutu-dutuku, ge’ena 'o bo-baja gee biasau 'o nyawa yakidutu-dutuku. Ma ma Jo’oungu ma Dutu waga-gao 'awi jaji. 'Una 'asa kowinisipidilikawa ngini nitaili 'ifoloika de to ngini nia guata. Ma 'orasi ngini nidoboa 'o bo-baja, 'una 'asa winikula 'o ngekomo ma ngale niokuata la ngini 'idadi niotongosono.
Nimajaga-jaga de nimalahidoa la 'uwa nitaili. Ma goungu ngini nia singinaka niomau niadiai ma owa, ma ngini niolamahani.>>
Sababu ge’ena salingou winisigisene ma Jo’oungu ma Dutu de nialawani 'o Tokata ma Koana, la 'ena 'asa 'iowara nginioka.
Sababu ngini nianakokau, nako la ngini koniomasipidiluwa de ma Jou ngaro 'o susa de 'o sangisara nidutuku ma, ge’ena ma duanguku ngini niotongosono.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Po’ahu ma ngale powileleani ma Jo’oungu ma Dutu
'Esa moi riaka dodoto ka 'o ngo-ngaku moi! Ma ngale ma Jo’oungu ma Dutu 'awi singina posironga ma sureka ngoneno, sababu ge’ena ngoi toga’asoko tosigou-gounguku nginika la nia 'ahu niokula ma ngale winileleani ma Jo’oungu ma Dutu, de 'awi singina niasanangi. Winileleani ma Jo’oungu ma Dutu salingou koge’ena. 'Uwa niakidomoteke 'o nyawa 'o duniaka ne’ena gee kowido-domotekuwa ma Jo’oungu ma Dutu. Madaka la ma Jo’oungu ma Dutu wadiai 'ania singina 'idadi ma sungi, la niomangali. De ma ngekomo ge’ena ngini nia’akunu nianako ma Jo’oungu ma Dutu 'awi mau -- ge’ena la 'okia naga gee yaowa-owa de gee 'awi singina yasa-sanangi de 'itoto-totomo.
Ngini mita salingou niosi-singina, ngini koniamotekuawau nia 'ahu ma sira gee 'ito-torou, ma 'ania 'ahu 'imarimoiokau de ma Jo’oungu ma Dutu ma ngekomo ma Kristus Yesus.
'Uwau niosidabi 'o sowono yaparetano 'ania roese gee koika-kakaliwa la 'uwa niamoteke nia nyafisuu 'ito-torou. Mita 'ania roese ma kia sonaa 'uwa niodukula 'o sowono ma paretaka ma ngale yapake ma dumutu 'ito-torou. Ma niosisarakani nia roese ma Jo’oungu ma Dutuka 'isoka 'o nyawa gee yosongenokau ma yakisiwangokau. Niokula nia roese 'iodumu ma Jo’oungu ma Dutuka la 'una 'asa winipake ma ngale niadiai to 'una 'awi mau.
Nako ngone pomarimoiokau de ma Kristus sababu ngone matero kapomasidosongenokau de de 'una, ngone 'asa pomarimoi mita de de 'una sababu ngone mita 'inasiwangoli kaimatero de de 'una. Ngone panako to ngone nanga 'ahu ma sira gee 'iisangokau 'imasituono de ma Kristus wosongene 'o salipoka la nanga 'ahu ma sira 'isowo-sowono gee koinaparetanowau. De ma ngekomo ge’ena ngone kopoyongosuawau 'o sowonoka.
Sababu ma Jo’oungu ma Dutu wosidumutokau 'awi singina ma sure ma ngale wosilaha 'o nyawa 'iodumu. Ma Jo’oungu ma Dutu 'awi singina ma sure ge’ena 'inadotoko la 'uwau po’ahu 'imakatilikutu de ma Jo’oungu ma Dutu wi mau, de kopamotekuwa 'o dunia ma nyafisuu, pobarija pa’aturu nanga 'ahu de nanga nyafisuu patahani, nanga singina 'itiai, de posingounu ma Jo’oungu ma Dutuka.
La 'ania 'ahu ne’ena de 'isiika 'o duniaka ne’ena, moteke ma Jo’oungu ma Dutu 'awi mau, so moteke ko 'o nyawawa ma nyafisuu. Ma sira, ngini 'o do’ingono niodi-diai 'okia naga gee 'o nyawa kowinako-nakowa ma Jouka yodua-duaka yadi-diai. To ngini nia 'ahu 'itorou. Niamoteke nia nyafisuu ma dorou, ni’eto-'eto, kanimarame-rame de nio’oke-'okere, de 'o barahala niasuba gee 'itorou ma sala. Ma 'orasi ne’ena, 'o nyawa gee kowinako-nakowa ma Jouka, yoherangi ngini nia 'ahu 'iso ko 'onawa, 'o sowono yakidajame ma batingi koi’iwa. Ge’enau so 'ona nisikati-tingoono. Ma 'ona dua salingou yomadasango ma Jo’oungu ma Dutuka gee wacobou wakilega ma diai 'o nyawa yowango-wango de yosonge-songene. Ge’enau so 'o Habari ma Owa 'isitotarokau mita 'o nyawa yosonge-songenika. Ngaro 'ona ge’ena ma Jo’oungu ma Dutu wakihukumu ma ngale yosongene -- 'isoka kokia naga 'o nyawa 'iodumu 'asa yosongene -- ma de 'o Ngomasa 'Itebi-tebini ma kuasa 'ona 'asa yakisimomikoli moteke ma Jo’oungu ma Dutu wi mau.
'O nyawa gee yaka-kalesangi 'o co-catu ma Jo’oungu ma Dutuno
'O sagala moi-moi ma do-dogumu 'isoriokau, sababu ge’ena ngini 'uwa nia nyafisuu ma dorou niamoteke de nimasitiari la 'idadi nimalahidoa.
Nako ngone pongose 'ato ngone koposowonuwa, ge’ena ngone ma sirete pomasihaga, de 'o do-dotoko 'iti-tiai ma Jo’oungu ma Dutuno koi’iwa ngoneka. Ma nako ngone ma gou-goungu pomangaku nanga so-sowono ma Jo’oungu ma Dutuka, ge’ena 'una 'asa kowosi-singinawau nanga so-sowono de wonasitebini nanga di-diai 'ito-torouoka sababu 'una wadiai 'okia naga gee 'iti-tiai de 'awi jaji ngoneno mita salingou wadiai.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Ngini nianakokau 'ato 'ania roese ge’ena 'o Ngomasa 'Itebi-tebini ma ngii. 'O Ngomasa ge’ena 'imanoa nginioka, de ma Jo’oungu ma Dutuou ma sirete wokula 'o Ngomasa ge’ena nginika. 'Ania roese ge’ena ko to nginiwa nia rongamoi. Ge’ena to ma Jo’oungu ma Dutu.
Ngini nianakokau 'ato 'o nyawa gee koyamote-motekuwa ma Jo’oungu ma Dutu 'awi mau, 'asa koyodadiwa to 'una 'awi 'umati! 'Uwa niomaha-mahaka nisihaga! 'O nyawa gee yomakapake kaitimaronga, yasuba-suba 'o barahala, yoso-songou, gee yomakapake ka 'o nauru de 'o nauru, yotosi-tosiki, yomadengo-dengoka, yaki’eto-'eto, gee yoduaka yakisito-torou 'o nyawa 'ireguka, de yosihaga-haga 'o nyawa 'ireguka. Yoodumu gee koge’ena yodi-diai 'asa koyodadiwa ma Jo’oungu ma Dutu wi 'umati. Ma sira yamuruo naga nginioka koge’ena yodi-diai. Ma ne’ena to ngini nia sowono koi’iwau. Ngini niodadiokau duga ka to ma Jo’oungu ma Dutu 'awi nyawa. Ngini nimarimoiokauoli de ma Jo’oungu ma Dutu, sababu ngini niongakuokau ma Yesus Kristusika de sababu 'o Ngomasa 'Itebi-tebinino ma kuasa.
'Uwa 'o 'anggur niosigeto, sababu ge’ena dua nisitorou. Ma ngini salingou 'o Ngomasa 'Itebi-tebini niparetano.
De sababu ngona 'ijaga nopanyake, 'uwa duga ka 'o 'akere no’oke-'okere, ma ma eta na’okere 'o 'anggur la 'ani doda 'isanangi.
'Okia sonaa moi-moi gee 'o nyawa ma Jo’oungu ma Dutu kowimote-motekuwa 'o duniaka ne’ena yodua-duaka, ge’ena la 'o nyafisuu ma dorou, 'o dunia ma barangi yamake de yodua-duaka, de yomadaduie sababu manga harataa 'iamoko, ge’ena 'iodumu ko ma Jo’oungu ma Dutunowa, so ka 'o duniano.
Ngini salingou nimasitiari de nimadudu-duanga! Sababu 'o Tokata ma Koana ge’ena to ngini nia musu. 'Ena 'isoka 'o singa 'isiika 'isiino 'igu-gurana 'imadononu ma 'inomo.
'O gasi de 'o darangi
<<Ngini ne’ena 'isoka 'o gasi 'o dunia ma nyawaka. Nako 'o gasi koiosawau, de kaidadiosi yadiai 'iosali? Koi’iwau ma faedaa, so kaya’umo de 'o nyawa yadoko-doko.
De 'uwa minisimadaka mitaili,
ma minisipidili 'o dorouoka.
[Ngona ge’ena ma Koana, nopa-pareta, minisitedene kaisi’ado-'adonika. 'Amin. Koge’enau.]>
Sababu naga 'o Buku 'Itebi-tebinoka 'isilefoku,
<<Ma Jou wongose, <Ngoi ne’ena ma Jo’oungu ma Dutu to’ahu-'ahu.
'O nyawa moi-moi 'asa yosuba 'ai bionoka;
de 'o nyawa moi-moi 'asa yongose 'ato ngoiou ne’ena ma Jo’oungu ma Dutu.> >>
So ngone moi-moi 'asa potaari de pomadasango ma Jo’oungu ma Dutuka ma ngale to ngone nanga di-diai.