Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Yisu afutili bo: «Mu mbuli mu mbuli me ndi mu undeele benu, pasi muutu wu usumaha, nde li muviha lisumu.
Ka tso Mwana viidi benu bunyanga, benu sa liba bunyanga bwa mbuli a mbuli.
Ka tso Mwana viidi benu bunyanga, benu sa liba bunyanga bwa mbuli a mbuli.
Yisu aleeli huli Bayudaayo ba baasiidi imiinu mu nde: «Tso benu likwilili mu mikuma mya me, mu mbuli benu lili bayihi ba me. Benu sa liyaaba imbuli, na imbuli sa hiva benu bunyanga.»
Kristo ava bisu bunyanga mana bisu liba bunyanga mu mbuli. Ni mu buuna, hwadaani mu ubwevelefutaha hutso a ikoholo hi buviha.
Benu liyaabi lo bubwe: tso benu lisalili muutu na usiingala nde we baviha, benu lika baviha ba pfumu wu benu lili mu usiingala. Tso hwaba lisumu bibaayaka libabita hu lipfu, buuve lisiingala bibaayaka libabita hu moonyi wu butsiitsa.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
peyu ubaha, kolili malamu, mikungi mi mubaka udya na unywa na mavaanga makima ma pila mo yiina. Me apfwana ubweyibusa benu we bu me mbedi amiitswamina uleele: ba bali mu usa mavaanga mo maana, a bu ukoto mu Ipfumu hya Nzambi ve.
bulembo na uyaaba utuma linyutu. Mikele a mili mu ulwanisa mavaanga ma pila mo yiina ve.
Benu libaaleele: «Me ndi na muswa mu usa pasi li me tondi — ka pasi isiha a hili tsoongo ve — me ndi na muswa mu usa pasi li me tondi.» Ni mbuli, ka me a hatondi ukoto hutso buviha ve.
Benu libaaleele: «Me ndi na muswa mu usa pasi li me tondi — ka pasi isiha a hili tsoongo ve — me ndi na muswa mu usa pasi li me tondi.» Ni mbuli, ka me a hatondi ukoto hutso buviha ve.
Me ndi mu umweese nyutu a me pasi, me ndi mu utsundasa yo. Me ndi mu utsa buuna, mu tooni ati, humbisa ulongese Musamu wu Mubwe huli bakima, me mwakulu a hampinda mutata a mbingili.
Malobese ma maayiili benu ni ma mubaayiila mu baatu boosi. Ni mu buuna, Nzambi wu li ngetetee mu malahi ma nde, a husiingasa ve ti malobese mavyoho mifudi mya benu. Ka mu tangu a lobese, nde sa ava benu mifudi mi myayelemene, mu ukuunda lo na nzila yi upala hutso a lo.
Malobese ma maayiili benu ni ma mubaayiila mu baatu boosi. Ni mu buuna, Nzambi wu li ngetetee mu malahi ma nde, a husiingasa ve ti malobese mavyoho mifudi mya benu. Ka mu tangu a lobese, nde sa ava benu mifudi mi myayelemene, mu ukuunda lo na nzila yi upala hutso a lo.
Baani likanda na sambilaani, mana benu a libwa mu lobese. Iluunzi hili hi hyahwada, ka imuutu hili hi hyakolo.»
Ni mu buuna, singalaani Nzambi, bisalaani Saatana, na nde ubata benu.
bu liyaabi ti lobese li imiinu hya benu, libaabuta mukonono.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Baana ba ngu, mu tooni ati, Nzambi amiimweese bubwe bwa nde mu bisu, me ndi mu upondo huli benu, mu uyeholo nde nyutu a benu we bungodu bwa moonyi, bwa ngidi, bu Nzambi husilasa. Buuna, benu sa liyuusa Nzambi we bu hwafwana. A liduukala bipfu bya baatu ba tsi mo yiniiyi ve. Ka nyahaani Nzambi akitusa benu na uva benu buyedi bu bunyatihi. Na benu sa litsikaha litondo la Nzambi: ma mabwe ma nde hatondo, na ma masupahana.
Ni bumosi kaka mu benu, yaabaani ti, benu lili baatu babakwa mu masumu. Na ti, benu lili kaka moonyi mu Nzambi itwadi na Yisu Kristo.
Ni mu buuna, masumu utwala ubwetuma nyutu a benu yi yukwa ve, mu ubwesiingala linyungi la yo. A liyeholo linyutu la benu mu masumu we bilwanili bi uvanga ma mabi ve. Ka yeholwaani nyutu a benu mwakulu huli Nzambi, we baatu ba moonyi ba bamiimata hutso lipfu. Na yeholwaani linyutu la benu loosi mu isalu hya Nzambi, we ilwanili hi uvanga mambu ma butsiitsa.
Ni mu buuna, tso bisu laaba itwadi na nde mu lipfu bibaayaka laafwanina na la nde, bumosi kaka, bisu luuba itwadi na nde mu tsuuhili yi yafwanina na ya nde. Ni mu buuna, liyabani ti, imuutu hya bisu a benu hya tsikulu bakomini hyo ŋa muti itwadi na Kristo. Mana itwadi hya bisu na masumu hitabuha, na libwevelebani baviha ba masumu.
Eye, Nzambi amweesi ma mabwe ma nde, mu tooni ati nde asooli nzila yi uyobolo baatu boosi. Liyobolo mo lili mu ulongese bisu mu uveletahuha na Nzambi, na ubisa linyungi. Bisu livaanga buuna mu taangu mo yiniiyi, bisu luuba na idingu hya tsiki, hya tsiitsa na hi likiinzu mu Nzambi.
Mu taangu yi yimiisaala benu ŋa toto, a hwafwana ti benu libaadyata we bu huli mapeyu ma musunya ve, ka dyataani we bu huli litondo la Nzambi. Hutsomi, benu laavyosi taangu yindahi, mu ubaasa mavaanga ma mu baava kinya huli ba baaveleyaba Nzambi. Benu laavahuli linyutu la benu mu bumbembo, mu mapeyu ma musunya, mu malaangi, mu mikungi mi udya na unywa, na ubaasambila bifwita. Bunuubu, ba baaveleyaba Nzambi, bali mu ukimuha bu benu laabwevelepfutana na bo hutso a mbiili bumbembo yi yalendolo iteesi. Isalu hya bo aka ubaatuha benu. Ka bo bu uva ikuumbu huli wu amiivangama mu utsundasa bamoonyi na babaakwa. Ni mu buuna, Yisu hayabisi Musamu wu Mubwe pa huli babaakwa. Humbisa uyaka tsundusu yi musunya we bu huli litondo la baatu, bo bu uba moonyi mu Livupu, we bu huli litondo la Nzambi.
Tsukusu a tsi yika bebele. Ni mu buuna, baabaani na mbiili ya tsiki na likanda, mana benu libaatwala usambila.
Tso bisu lili mu uleele ti bisu a lili na masumu ve, bisu lili mu udunga bisu mwakulu. Buuna, imbuli a hili mu bisu ve. Ka tso bisu lili mu usiinga masumu ma bisu ŋa busu bwa Nzambi, bisu laasuusa hiitu hya bisu mu nde, mu tooni ati nde li wu akuha, mu unyahula masumu ma bisu na utsyemese bisu mu ma mabi moosi.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Buuve, benu a liyaabi ve ti nyutu a benu yili nzo Livupu la Ngidi li lili mu benu, li Nzambi haaviidi benu? Ni mu buuna, nyutu a benu a yaasaala ya benu ve.
Benu liyaabi ti ba bali mu usa bubi a buukoto hu Ipfumu hya Nzambi ve. A liba hu iliba ve: tso baatu banga bumbembo, tso ba bali mu usalila bifwita, tso banga mayamba, tso ba bahala ba bali mu ukwele ba bahala na bo, tso biibi, tso banga linyungi, tso bikolo-mbungu, tso bakuti ba mapfuundu, tso banga soho, bo baana boosi a buubaha mbuha mu Ipfumu hya Nzambi ve. Buuna ni bu bakima ŋa hati la benu baaba. Ka benu baaswaha, baatsyemese benu mu masumu, na benu aka ba baakuha mu nduhi a Pfumu Yisu Kristo, na mu Livupu la Nzambi a bisu.
A likolo malamu ve. Kolili malamu yi yibaabita benu hu budyabidi. Ka luulaani mu Livupu la Ngidi.
Kolo ubaanywa ndulu mamba, ka baasalila mwaana vinye hole mu tooni ifundu hya we, na mu tooni mabedu ma we.
Mono bi libaateele bisiha bya tsi: manzala ma mabi ma imuutu, linyungi li musunya, linyungi la miisu, nyeme yi busina bwosi bu benu lili na bwo. Bisiha mo biina byosi, a bili mu umata huli Taata ve, ka byo bili bya tsi.
Kutaani linyutu! Baani likanda! Mu tooni ati muboho a benu, Mukuyi li mu uvyana we kosi, wu li mu usiinga na ubaasaha wu nde hu umbyasa.
Yisu abweleele: «Benu lili mungwa a toto. Ka tso mungwa diimbisi livu la nde, na ki isiha benu luufutala nde livu mo liina? Nde tsalu ka ve, isaali ndulu ka mu ubwaha nde hu mbadi mana baatu badyata nde.
A nyaha bisu libwa mu malobese ve,
ka yobolo bisu mu myoho mya Nga Bubi."
[Ni hya we Ipfumu,
na matwala,
na muyusu,
mu bilima na bilima. Amen.]
Mu tooni ati Mabasonehe ma Ngidi mali mu uleele bunuubu:
«Me Pfumu wu bibaayaka moonyi ndi mu undeele bunuubu:
Baatu boosi sa batsokomo ŋa busu bwa me,
na boosi sa basiinga Nzambi ŋa misu ma baatu.»
Ni mu buuna, pasi muutu mu bisu afwana uva ikuumbu huli Nzambi, mu mavaanga ma nde mwakulu.