Vida
A vida é um dom precioso de Deus. Desde a concepção até a eternidade, as Escrituras revelam o propósito, o valor e a plenitude da vida que o Senhor nos oferece.
Deus, o autor da vida
O Senhor é quem dá a vida e a sustenta. Cada ser humano foi formado por suas mãos com propósito e intenção divina.
Yave Nzambi bakaka fundu-fundu ya ntoto, mpe yandi yidikaka muntu na yawu. Yandi fulaka mupepe ya luzingu na mbombo ya muntu, mpe muntu kumaka muntu ya moyo.
Ni nge yidikaka munu,
ni nge bumbaka munu na kivumu ya mama ya munu.
Mu ke na kukembila nge na yina nge me tula munu na lweka na mutindu mosi ya ngitukulu.
Mambu nge ke salaka kele ya ngitukulu,
mu zaba yawu mpe mu zaba yawu mbote.
Nzutu ya munu vwandaka ve ya kubumbama,
ntangu yina nge vwandaka yidika munu na mansweki,
nge syetaka munu na kati-kati ya yisi ya ntoto.
Ntangu mu vwandaka ntete ve ya kuyilama mbote-mbote, meso ya nge vwandaka tala munu.
Bilumbu nyonso ya luzingu ya munu
vwandaka ya kusonama yimeni na dibuku ya nge,
tekila ti bilumbu yango kusalama.
Bawu ke kudyaka mpe ke yukutaka madya ya Yinzo ya nge.
Nge ke nwikisaka bawu maza ya nzadi ya bumbote ya nge.
Na luzingu ya munu nyonso, mu ke yimbidila Yave,
mu ke yimbidila Yave ntangu nyonso yina mu kele moyo.
A vida em Cristo
Jesus é o caminho, a verdade e a vida. Nele encontramos sentido, plenitude e a promessa de vida abundante e eterna.
Yesu vutulaka: «Mu kele nzila, butsyelika, mpe luzingu. Muntu ve lenda kukuma na sika ya Tata, kana yandi lutila ve na munu.
Muyibi ke kwizaka kaka samu na kuyiba, kufwa, mpe kumwangisa. Kasi munu, mu me kwiza samu ti bantu kuzwa luzingu, mpe bawu kuzwa yawu ya kulutila.
Yesu zabisaka yandi: «Mu kele mvumbukulu mpe luzingu. Muntu yina ke salaka kiminu na munu ke zinga ata yandi kufwa. Konso muntu yina kele moyo, mpe yina ke kwikilaka munu ke kufwa ve. Nge ke na kukwikila na mambu yayi?»
Yesu zabisaka bawu: «Mu kele dimpa yina ke pesaka luzingu. Muntu yina ke kwiza na sika ya munu ke vwanda dyaka ve na nsatu, mpe muntu yina ke kwikila munu ke vwanda dyaka ve na nsatu ya maza.
Mutindu ba sonikaka na Dibuku ya Nzambi: Kana muntu kwikila munu, "banzadi ya maza yina ke pesaka luzingu ke basika na ntima ya yandi."»
Ya ke dyaka ve munu ke na kuzinga, kasi ni Klisto ke na kuzinga na kati ya munu. Ntangu yayi, mu ke na kuzinga na kusala kiminu ya munu na Mwana ya Nzambi yina zolaka munu, mpe pesaka luzingu ya yandi samu na munu.
Ya ke dyaka ve munu ke na kuzinga, kasi ni Klisto ke na kuzinga na kati ya munu. Ntangu yayi, mu ke na kuzinga na kusala kiminu ya munu na Mwana ya Nzambi yina zolaka munu, mpe pesaka luzingu ya yandi samu na munu.
Vivendo com sabedoria
A Bíblia nos orienta a viver com sabedoria, aproveitando bem o tempo, guardando o coração e buscando a vontade de Deus para cada dia.
Longa beto mutindu ya kutanga bilumbu ya luzingu ya beto,
samu ti beto kutwadisa bantima ya beto na ndwenga.
Mwana ya munu, kuwa munu, ndima mambu ya munu, mpe nge ke vwanda na luzingu ya yinda.
Keba ntima ya nge mbote kulutila bima nyonso, samu ti na kati ya yawu ke katukaka bayinto ya luzingu.
Keba ntima ya nge mbote kulutila bima nyonso, samu ti na kati ya yawu ke katukaka bayinto ya luzingu.
Muntu yina ke na ndwenga ke zolaka nzutu ya yandi, muntu yina ke bumbaka mayela ke kuzwaka buyenge.
Muntu yina ke sala keba na yinwa ya yandi, ke keba luzingu ya yandi, kasi muntu yina ke kwendaka zonza kidi-kidi, ke zimbana.
Muntu yina ke ndimaka malongi ke tambulaka na nzila ya luzingu, kasi muntu yina ke losaka bankebosolo ke zimbanaka nzila.
Kuzitisa Yave kele yinto ya luzingu, yawu ke salaka ti muntu kubwa ve na mitambu ya lufwa.
Muntu yina ke sosa bumbote mpe kukwikama, yandi ke kuzwa luzingu, ludedomo mpe nkembo.
Na yina, beno sala keba na mutindu ya beno ya kuzinga. Beno zinga ve mutindu bantu yina kele ve na ndwenga. Kasi beno zinga mutindu bantu ya ndwenga yina zaba kusadila mbote ntangu yina Nzambi me pesa bawu, samu ti bilumbu yayi kele yimbi.
A vida no dia a dia
Cada dia é uma oportunidade de glorificar a Deus. A Escritura nos chama a viver com propósito, confiança e fé prática.
Yave, sala ti mu zaba ba nzila ya nge,
longisa munu mutindu nge zola mu zinga!
Ya tsyelika, buyenge mpe bumbote ke vwanda na munu
bilumbu nyonso ya luzingu ya munu.
Mu ke vutuka dyaka na Yinzo ya Yave
bilumbu nyonso ya luzingu ya munu.
Nzutu ya munu mpe ntima ya munu lenda kulemba,
Kasi Nzambi kele ngolo ya munu,
mvwilu ya munu ya bantangu nyonso.
Yave ke keba nge na mambu nyonso ya yimbi,
yandi ke keba luzingu ya nge.
Yave ke keba nge ntangu nge ke basika mpe ntangu nge ke vutuka,
kubanda bubu yayi tii bantangu nyonso.
Teka dikutu ya nge na kuwa lusambulu ya munu,
kwiza nswalu, vuukisa munu!
Vwanda ditadi ya nene yina ke kebaka munu,
kibaka ya lukengolo yina ke vuukisaka munu!
Mu ke lomba na Yave kima mosi,
yina mu ke na yawu nsatu mingi.
Mu zola kuzinga na Yinzo ya Yave bilumbu nyonso ya luzingu ya munu,
samu na kutalaka kitoko ya Yave,
mpe samu na kusikikaka meso ya munu na Yinzo ya yandi.
Vwanda swi na ntadisi ya Yave mpe tula kivuvu ya nge na yandi.
Kudasukila ve muntu yina mambu ya yandi ke na kuyilama.
Kudasukila ve muntu yina ke lungisaka mambu ya yandi ya yimbi.
Mu ke zimbana ata fyoti ve mambu ya nge yina bantu fwana kusadila,
samu ti na yawu nge ke na kusala ti mu kuzinga.
Prioridades e eternidade
Jesus nos lembra que a vida é mais que comida e o corpo mais que roupa. O que importa é buscar o Reino de Deus e viver para a eternidade.
«Ni yawu yina, mu ke na kuzabisa beno: Beno vwanda ve na manyongo na madya samu na luzingu ya beno, to na bilele samu na banzutu ya beno. Ya tsyelika, luzingu me lutila madya mfunu, mpe nzutu me lutila bilele mfunu. Beno tala bandeke! Bawu ke kunaka ve mpe ke yonzikaka ve bambuma. Bawu ke tulaka ve bambuma na bisika ya kubumba bambuma, kasi Tata ya beno yina kele na mazulu ke dikilaka bawu. Beno ke na kubanza ve ti beno me lutila bandeke mfunu? Nani na kati ya beno, na manyongo yandi, lenda kubwela mwa ndambu ya bilumbu na luzingu ya yandi?»
Wapi mfunu kele na muntu na kuvwanda na bimvwama nyonso ya yinza kana yandi ke na kubebisa luzingu ya yandi?
Na manima, Yesu bokilaka nkonga ya bantu mpe bilandi ya yandi. Yandi zabisaka bawu: «Kana muntu zola kulanda munu, yandi bika na kubanza na mambu yina me tadila yandi mosi. Kasi yandi nata kulunsi ya yandi, mpe yandi landa munu. Ya tsyelika, muntu yina ke zola kuvuukisa luzingu ya yandi, ke bebisa yawu. Kasi muntu yina ke bebisa luzingu ya yandi samu na munu mpe samu na Nsangu ya Mbote, ke vuukisa yawu. Wapi mfunu kele na muntu na kuvwanda na bimvwama nyonso ya yinza kana yandi ke na kubebisa luzingu ya yandi? Wapi kima muntu lenda kupesa na kusumba luzingu ya yandi? Kana muntu tala nsoni samu na munu mpe samu na mambu ya munu na ntwala ya bantu ya ntangu yayi yina kele misumuki mpe ya kukwikama ve na Nzambi, Mwana ya Muntu mpe ke tala yandi nsoni ntangu yandi ke vutuka na bambazi ya yandi ya longo na kati ya nkembo ya Tata ya yandi.»
Na manima, Yesu tubaka na bantu nyonso: «Beno sala keba! Beno tula ve ntima na bimvwama samu ti luzingu ya muntu kele ve samu na bima yina kele na yandi, ata yandi kele mvwama!»
Luzingu ya seko, ni kuzaba nge Nzambi kaka mosi ya tsyelika, mpe kuzaba Yesu-Klisto, muntu yina nge fidisaka.
Ya tsyelika, difuta ya masumu ni lufwa. Kasi dikabu yina Nzambi ke pesaka ya mpamba, ni luzingu ya mankululu na kintwadi ya Yesu-Klisto, Mfumu ya beto.
Beno landa ve bifu ya bantu ya yinza yayi. Kasi beno bika ti Nzambi kukitula beno, mpe kupesa beno mayela ya malu-malu. Na yina, beno ke lenda na kubakula mambu yina Nzambi ke zolaka: mambu ya mbote, ya kitoko, mpe ya kudedama.
Ya tsyelika, ni kiminu ke na kutwadisa luzingu ya beto, kasi meso ya beto ve.
Beno sala ngolo na kuvwanda na kizunu na bantu nyonso, mpe na kuzinga na bulongo, kana ve muntu lenda kutala ve Mfumu.
Beno sosa na kuzinga na kizunu, na kulanda ve mambu ya ngana, mpe na kusala na maboko ya beno mosi mutindu beto vwandaka me tumisa beno yawu. Na yina, bayina kele ve mikwikisi ke zitisa nkadulu ya beno, mpe beno ke vwanda ve kizitu samu na muntu ya nkaka.Mfumu
Konso kisalu yina beno ke sala, beno sala yawu na ntima mosi mutindu ti beno ke na kusala kisalu ya Mfumu, kasi ya bantu ve. Beno bambuka moyo ti Mfumu ke pesa beno musendo. Beno ke kuzwa bima yina yandi ke bumbilaka bantu ya yandi, samu ti ni Klisto* kele Mfumu yina beno ke sadilaka.
Kyese na muntu yina ke vibidilaka bantontolo. Na manima ya kununga yawu, yandi ke kuzwa luzingu ya mankululu mutindu Nzambi salaka nsilulu na bayina ke zolaka yandi.
Kana na kati ya beno kele na muntu ya ndwenga mpe ya mayela, yandi lakisa yawu na ndyatulu ya mbote, mpe na kusala bisalu na lembami mpe na ndwenga.
Ya tsyelika, Dibuku ya Nzambi ke tubaka:
«Muntu yina zola kuvwanda na luzingu
ya kitoko mpe kuzinga na kyese,
fwana kuzonza ve mambu ya yimbi mpe ya luvunu.
Yandi fwana kukima mambu ya yimbi
mpe kusala mambu ya mbote.
Yandi sosa kizunu mpe yandi tatamana na kutunga yawu.
Bika ti nyonso yina ke wumunaka kukembila Yave!
Aleluya!
Nyonso kele na ntangu ya yawu, konso dyambu kele na ntangu ya yawu awa na ntoto.
Dyambu mu ke na kutumisa beno bubu yayi, ni kuzola Yave Nzambi ya beno. Ni kulanda bantumunu ya yandi, misiku ya yandi mpe bansalulu ya misiku ya yandi, samu ti beno kuzinga mpe beno kufunana, mpe Yave Nzambi ya beno kusakumuna beno na yinsi yina beno ke na kukota samu na kubaka yawu mutindu mvwilu ya beno.
«Zitisa tata na mama ya nge, samu ti luzingu ya nge kuvwanda yinda na yinsi yina munu Yave, Nzambi ya nge, ke na kupesa nge.»
Lutangu ya bilumbu ya luzingu ya beto kele ya makumi nsambwadi ya bamvula,
mpe bantu yina kele na ngolo mingi, luzingu ya bawu kele ya bamvula makumi nana,
kasi ndandu ya bawu ke kaka mpasi na yimbi.
Ya tsyelika, ntangu ke na kuluta na mbangu, mpe beto ke na kuzimbana.
Ntima ya munu vwandaka kuya na kati ya munu,
mabanza ya munu vwandaka mutindu tiya ke na kulema,
mu tubaka mutindu yayi:
Yave, zabisa munu nsukunu ya munu,
lakisa munu lutangu ya bilumbu ya munu,
samu ti mu bakula ti mu ke kaka kima yina ke zingila ve.
Tala, nge me tula ndilu na luzingu ya munu,
yawu kele mutindu nene ya diboko.
Lutangu ya bilumbu ya munu ke kaka mutindu kima ya mpamba na mantwala ya nge.
Ya tsyelika, konso muntu ata ti yandi kele ya kutelama,
yandi ke kaka mupepe ya mpamba. Kupema
Beno bana ya munu, beno kwiza, beno kuwa munu!
Mu ke longisa beno na kuzitisa Yave.
Nani ke zolaka luzingu?
Nani ke zolaka bilumbu ya yinda samu na kuvwanda na buyenge?
Bika ti yandi sala keba na kubasisa mambu ya yimbi na yinwa ya yandi.
Bika ti bikoba ya yandi kubasisa ve mambu ya luvunu.
Bansuki ya mpembe kele mutindu yimpu ya nkembo, ba ke kuzwaka yawu na nzila ya ludedomo.
Mutindu maza kele kitala-tala samu na kizizi ya muntu, ni mutindu yina mpe ntima ya muntu kele kitala-tala ya muntu yandi mosi.