Vida
A vida é um dom precioso de Deus. Desde a concepção até a eternidade, as Escrituras revelam o propósito, o valor e a plenitude da vida que o Senhor nos oferece.
Deus, o autor da vida
O Senhor é quem dá a vida e a sustenta. Cada ser humano foi formado por suas mãos com propósito e intenção divina.
Ngeyo wuvanga binama biama bi khati nitu ;
ngeyo wuthunga va kimosi mu vumu ki ngudi ama.
Ndikuzitisa bila ndidi vangu ki tsisi ayi kitsiminanga ;
mavanga maku madi matsiminanga ayi nzebi buawu bumboti.
Khubukulu ama yi mimvesi yisia suama va ntualꞌaku ko
mu thangu ndikubuku mu buangu kisuama ;
mu thangu ndivangu va kimosi ku tsina ntoto.
Meso maku mamona nitu ama yikambu kubuku.
Bilumbu bioso biobi wukhubikila biba bisonama mu bukuꞌaku,
tuamina lumbu kimosi mu biawu kiba.
Bila kuidi ngeyo kuidi tho yi luzingu.
Mu kiezila kiaku, tulembo moni kiezila.
Ndiela yimbidilanga Yave mu luzingu luama loso.
Ndiela yimbidilanga Nzambi ama minzitusu thangu yoso yi luzingu luama.
A vida em Cristo
Jesus é o caminho, a verdade e a vida. Nele encontramos sentido, plenitude e a promessa de vida abundante e eterna.
Yesu wumvutudila :
—Minu ndidi nzila, kiedika ayi luzingu. Kadi mutu kalendikuenda kuidi Tata ko enati kasi viokila ko vadi minu.
Muivi weta kuiza kaka mu diambu di yiba, vonda ayi bunga. Minu ndiyiza mu diambu di mamemi mabaka luzingu muingi mabaka luawu mu buwombo-wombo.
Vayi yesu wunkamba :
—Minu ndidi mfulukulu ayi luzingu. Woso wukunguilukila, ka diambu ko wufua, wela zinga. Woso wunzinga ayi wukunguilukila kalendi fua nkutu ko. Wilukidi mawu e ?
Yesu wuba vutudila :
—Minu ndidi dipha dimvananga luzingu. Woso mutu wunkuiza kuidi minu kalendi buela monanga nzala ko. Woso mutu wukunguilukila kalendi buela monanga phuila ko.
Banga bu dikisonimina : woso wukunguilukila, minlangu miwombo mi luzingu miela kumba mu niandi.
Minu ndibandu va dikulusi va kimosi ayi Klisto. Kadi sia ti minu ndinzinga vayi Klisto niandi wunzinga mu minu. Ayi luzingu ndilembo zingi mu nsuni, mu minu ndilembo luzingila ; minu kioki kidi yama mu Muana wu Nzambi, mutu wowo wunzola ayi wukiyekula niandi veka mu diambu diama.
Minu ndibandu va dikulusi va kimosi ayi Klisto. Kadi sia ti minu ndinzinga vayi Klisto niandi wunzinga mu minu. Ayi luzingu ndilembo zingi mu nsuni, mu minu ndilembo luzingila ; minu kioki kidi yama mu Muana wu Nzambi, mutu wowo wunzola ayi wukiyekula niandi veka mu diambu diama.
Vivendo com sabedoria
A Bíblia nos orienta a viver com sabedoria, aproveitando bem o tempo, guardando o coração e buscando a vontade de Deus para cada dia.
Wutulongisa tanga bilumbu bieto mu bufuana
muingi tubaka ntima wu duenga.
Diawu, lukeba mu diambu di phila yoyo lufueti diatila mu bufuana. Lubika ba banga bivungisi, vayi bika luba batu badiela. Muaki lusadila thangu, bila bilumbu bi tueka bieka bimbimbi.
A vida no dia a dia
Cada dia é uma oportunidade de glorificar a Deus. A Escritura nos chama a viver com propósito, confiança e fé prática.
Bika wumbonisa zinzila ziaku, a Yave
bika wundonga minsolo miaku,
Bukiedika, mamboti maku ayi luzolo
biela kundandakana mu bilumbu bioso bi luzingu luama.
Ayi ndiela vuanda mu nzo Yave
mu zithangu zioso.
Nsuni ama ayi ntimꞌama bibeki bu vongila
vayi Nzambi niandi zingolo zi ntimꞌama
ayi kuku kiama mu zithangu zioso.
Yave wela kukebanga mu mambimbi moso,
niandi wela sunganga luzingu luaku.
Yave wela kusunga mu kuiza kuaku ayi mu kuenda kuaku
tona buabu nate mu zithangu zioso.
Sumbu didi ti ngeyo ditadi diama dingolo
ayi suamunu kiama kingolo.
Mu diambu di dizina diaku
bika wuthuadisa ayi wundiatisa.
Kima kimosi ndilomba kuidi Yave,
kiawu ndintomba :
Thidi vuanda mu bilumbu bioso bi luzingu luama mu nzo Yave,
mu diambu nditalanga kitoko ki Yave
ayi mu diambu ndintombannga mu nzo andi.
Ba dio sui va ntuala Yave,
ayi wuntadidila mu mvibudulu
kadi fuemina batu bu balembo
moni mamboti mu nzilꞌandi ;
ayi kadi fuemina batu balembo sadila
makani mawu mambimbi.
Ndilendi zimbakana ko minsiku miaku
bila mu miawu weti kebila luzingu luama.
Prioridades e eternidade
Jesus nos lembra que a vida é mais que comida e o corpo mais que roupa. O que importa é buscar o Reino de Deus e viver para a eternidade.
—Diawu ndikulukambila ti lubika bela luzingu lueno mayindu mu diambu di zaba mbi luela dia ayi mbi luela nua. Mbi luela vuata. Luzingu luisi vioka bidia mu mfunu ko e ? Ayi nitu yisi vioka minledi mu pfumu ko e ? Talanu zinuni zi diyilu, zikunanga ko ; zivelanga mimbutu ko ayi zilundanga bidia mu bilundulu ko. Ayi Dise dieno widi ku Diyilu weti zidikila. Beno lusi zivioka ko mfunu e ? Nani buna luidi lenda yika luzingu luandi, ka diambu ko mu thangu yimosi, kuna ku mayindu e ?
Enati mutu beki nza yimvimba vayi zimbisidi muelꞌandi, buna ndandu mbi kela baka e ?
Yesu wutumisa nkangu wu batu ayi minlonguki miandi, wuba kamba :
—Enati mutu tidi kundandakana buna kafueti kukizimbakana niandi veka vayi kabonga dikulusi diandi ayi kandandakana. Bila woso tidi keba luzingu luandi wela luzimbisa, vayi woso wela luzimbisa mu diambu diama ayi mu diambu di Nsamu wumboti, wela luvukisa. Enati mutu beki nza yimvimba vayi zimbisidi muelꞌandi, buna ndandu mbi kela baka e ? Voti mu kima mbi mutu kalenda sombikisa muelꞌandi e ? Bila woso mutu wukumfuila tsoni ayi wumfuila mambu mama tsoniva khatitsika tsungi yayi yi bankua kitsuza ayi yi bankua masumu, buna muana mutu mamvandi wela kumfuila tsoni mu thangu kela kuiza mu nkembo wu dise diandi va kimosi ayi zimbasi ziandi zinlongo.
Bosi wuba kamba :
—Lulubuka luedi ba tsuina yi phila yina bila luzingu lu mutu luisi ko mu tezo ki bima biandi.
Muaki luzingu lukalumani luidi mu kuzaba ngeyo Nzambi yimosi kakayi kiedika ayi mu zaba Yesu Klisto mutu wowo wutuma.
Bila lufua luawu mfutu wu masumu vayi luzingu lukalumani luawu dikaba di nlemvo, di Nzambi mu kithuadi ki Klisto Yesu, Pfumu eto.
Lubika vukumukina mambu ma thangu yayi, vayi bika lukituka bamona mu mayindu meno muingi lubaka bu sudikila luzolo lu Nzambi : mu zaba mambu mamboti, momo meti kummonisa khini ayi mambu mafuana.
Bila mu minu tueti diatila vayi bika mu mambu tueti mona.
Tunuananu mu ba mu ndembama ayi batu boso ayi zinga luzingu lunlongo bila kambu luzingu lunlongo, mutu kalendi mona Pfumu ko.
muingi luzingila mu ndembama, mu sala bisalu bieno veka ayi lusala mu mioko mieno banga bu tulutumina. Mu diambu ludiatila mu bufueni kuidi bobo badi ku nganda ayi lubika singimina mutu.
Dioso diambu lumvanga, luvangila diawu mu luzolo lu ntima, banga ti mu diambu di Pfumu vayi bika mu diambu di batu bila luzebi ti Pfumu wela kuluvana mfutu wu kiuka. Bila Klisto niandi Pfumu lueti sadila.
O khini kuidi mutu wowo weti kanga ntima mu phukumunu ; bila bu kela monika wukuikama mu phukumunu, wela tambula budu ki luzingu ; luzingu lolo Nzambi kavanina tsila kuidi batu bobo beti kunzola.
Buna luidi, nani widi Nduenga ayi widi diela ? Bika kamonisa khadulu yimboti mu mavanga mandi mamvangimina mu nlembami yi nduenga.
Woso mutu zodidi zinga mboti
ayi zodidi mona bilumbu bi zikhini,
buna kafueti yadila ludimi luandi
mu mambu mambimbi
ayi bididi biandi mu
mambu ma luvunu.
Kafueti tinanga mambimbi
ayi kafueti vanganga mamboti ;
kafueti tombanga ndembama
ayi landakananga yawu.
Bika bibioso bilembo vumuna bizitisa Yave.
Luzitisa Yave.
Tezo ki bilumbu bieto kidi ki lusambudi lumimvu
voti lunana enati ngolo zidi yeto.
Sina kiawu kidi kaki kiphasi ayi kimianga.
Bila luzingu lueti lulembo vioki nsualu
ayi tulembo yendi.
"Wumbonisa, a Yave tsukulu yi luzingu luama ;
ayi thalu yi bilumbu biama
bika wunzabikisa ti luzingu luama vioka lu mvioka !
Ngeyo wuvanga bilumbu biama
siadila banga dikanda diama
Tezo ki mimvu miama kisi ko kadi mfunu va ntanlꞌaku.
Kadika luzingu lu mutu luidi kaka phemo.
Mutu widi khatika kimbindi
bu keti kuenda ayi vutuka weti banga mayindu, vayi mu phamba kuandi ;
weti kupika bima vayi kakadi zaba nani wela bitota.
Nani mutu mu beno wunzolanga luzingu,
ayi tidi mona bilumbu biwombo bi mboti
Vengumuna ludimi luaku mu mambu mambimbi,
ayi bididi biaku mu tuba mambu ma luvunu.
Botuka mu mambimbi vayi vanga mamboti.
Tomba ndembama ayi landakana yawu.