1 Tridje dagen stod det eit brudlaup i Kana i Galilæa. Mor åt Jesus var der,2 og Jesus og læresveinarne hans vart og bedne til brudlaupet.3 Då vinen traut, segjer mor åt Jesus til honom: «Dei hev ikkje vin!»4 «Kva vil du meg, kvinna?» svara Jesus; «mi tid er ikkje endå komi.»5 «Gjer alt han segjer til dykk!» sagde mor hans til bordsveinarne.6 Etter di no jødarne hev for vis å två seg fyre måli, stod det der seks vats-kjer av stein; kvart av deim tok tvo eller tri anker.7 «Fyll kjeri med vatn!» segjer Jesus til bordsveinarne. Då fyllte dei kjeri heilt uppåt barden.8 So sagde han til deim: «Aus no upp, og ber det til kjøkemeisteren!» Dei so gjorde;9 men då kjøkemeisteren hadde smaka på vatnet som var vorte til vin, og ikkje visste kvar den vinen kom ifrå - men bordsveinarne visste det, dei som hadde aust upp vatnet - so ropa han på brudgomen, og sagde til honom:10 «Kvar mann set fyrst fram den gode vinen, og når folk hev vorte drukne, den ringare; du hev gøymt den gode vinen til no!»11 Dette fyrste teiknet sitt gjorde Jesus i Kana i Galilæa, og let sin herlegdom skina fram; og læresveinarne hans trudde på honom.

1 Då han gjekk frametter, fekk han sjå ein mann som hadde vore blind frå han var fødd.2 Læresveinarne spurde honom: «Rabbi, kven er det som hev synda, han eller foreldri hans, sidan han laut koma til verdi blind?»3 «Dei hev ikkje synda, korkje han eller foreldri hans,» svara Jesus, «men det var for di Guds verk skulde syna seg på honom.4 So lenge det er dag, lyt me gjera hans verk som hev sendt meg; det kjem ei natt då ingen kann gjera noko verk.5 Medan eg er i verdi, er eg ljoset åt verdi.»6 Med so sagt sputta han på jordi og laga ei gyrma av sputtet; den gyrma smurde han på augo hans7 og sagde til honom: «Gakk og två deg i Siloadammen!» - Siloa tyder sendemann -. So gjekk han ’stad og tvo seg, og då han kom att, kunde han sjå.8 Då sagde grannarne og dei som jamleg hadde set honom fyrr - for han var ein tiggar: «Er ’kje det han som sat og bad seg?»9 «Jau, det er han,» sagde andre. Endå andre sagde: «Nei, men han er lik honom.» Sjølv sagde han: «Det er eg.»10 «Korleis vart augo dine opna?» sagde dei då.11 Han svara: «Den mannen som dei kallar Jesus, laga ei gyrma og smurde på augo mine og sagde til meg: «Gakk til Siloa og två deg!» So gjekk eg ’stad og tvo meg, og då fekk eg syni mi.»12 «Kvar er han, den mannen?» spurde dei. «Eg veit ikkje,» segjer han.

13 Då Jesus høyrde det, for han i ein båt burt til ein øydestad, so han kunde få vera åleine; men folket fekk spurt det og fylgde etter honom landveges frå byarne.14 Då han steig i land, fekk han sjå ein stor folkehop, og han tykte hjarteleg synd i deim, og lækte deim som var sjuke.15 Då det leid til kvelds, gjekk læresveinarne burt til honom og sagde: «Det er audt her, og dagen lid; send folket frå deg, so dei kann ganga burt i grenderne og kjøpa seg mat!»16 «Dei treng ikkje ganga burt,» sagde Jesus; «gjev de deim mat!»17 «Me hev ’kje her anna fem brødleivar og tvo fiskar,» svara dei.18 «Kom hit til meg med det!» sagde han.19 So bad han folket setja seg i graset, og tok dei fem brødleivarne og dei tvo fiskarne, og såg upp imot himmelen og velsigna deim, og so braut han brødet og gav det til læresveinarne, og læresveinarne gav det til folket.20 Alle åt og vart mette, og då dei samla upp dei stykki som att var, so vart det tolv fulle korger.21 Og det var um lag fem tusund mann som hadde ete, umfram kvinnor og born.

35 Då det leid til kvelds same dagen, sagde han til deim: «Lat oss fara yver til hi sida!»36 So skildest dei med folket og tok honom med i båten, som han var. Og andre båtar fylgde og med.37 Då vart det so hardt eit ver, at bårorne slo inn i båten, og han var nær på å fyllast.38 Men Jesus låg og sov på høgjendet i bakskuten. Dei vekte honom og sagde: «Meister, er du like sæl um me gjeng under?»39 So stod han upp og truga vinden og sagde til sjøen: «Teg, og ver still!» Då logna vinden, og det vart blikende stilt.40 Og han sagde til deim: «Kvi er de rædde? Hev de endå ingi tru?»41 Men dei var fulle av otte og sagde seg imillom: «Kva er då dette for ein, som både vinden og sjøen lyder?»

25 Millom deim var ei kvinna som hadde havt blodflod i tolv år.26 Ho hadde søkt mange lækjarar, og prøvt mange råder, og kosta ut alt ho åtte; men det hadde ikkje muna; ho var heller vorti verre.27 Ho hadde høyrt ordet um Jesus, og no kom ho midt i folkehopen og tok attantil i kjolen hans.28 «Kann eg få taka um so berre i klædi hans, vert eg god att,» tenkte ho.29 Og med ein gong stana blodflodi, og ho kjende det i likamen at ho var lækt for sjukdomen.30 Jesus kjende straks på seg at det for ei kraft ut ifrå honom; han snudde seg um i hopen og spurde: «Kven var det som tok i klædi mine?»31 «Du ser folket trengjer deg på alle kantar,» svara læresveinarne, «og so spør du kven det var som tok i deg!»32 Då såg han seg ikring etter den som hadde gjort det.33 Og kvinna, som var so rædd at ho skalv, av di ho visste kva som hadde hendt henne, ho kom og kasta seg ned for føterne hans, og sagde honom alt som det var.34 Då sagde han til henne: «Trui di hev hjelpt deg, dotter mi. Gakk heim og hav det godt, og ver fri sjukdomen din!»

1 So kom dei yver til hi sida av sjøen, til Gerasenarbygdi,2 og med det same han steig utor båten, kom ein mann med ei urein ånd imot honom frå gravholorne.3 Mannen hadde tilhald i graverne, og ingen kunde lenger få bunde honom, ikkje ein gong med lekkjor;4 for han hadde ofte vore bunden med fotjarn og lekkjor, men slite lekkjorne og brote sund fotjarni, og ingen var god til å døyva honom.5 Allstødt både natt og dag var han i graverne og på fjelli og hua og slo seg sjølv med steinar.6 Då han no såg Jesus langt burte, kom han springande og kasta seg ned for føterne hans,7 og ropa høgt: «Kva vil du meg, Jesus, son åt den høgste Gud? For Guds skuld: pin meg ikkje!»8 For Jesus sagde til honom: «Far ut or mannen, du ureine ånd!»9 «Kva er namnet ditt?» spurde Jesus. «Legion er namnet mitt,» svara han; «for me er mange.»10 Og han naudbad Jesus, at han ikkje vilde driva deim ut or bygdi.11 No var det ein stor svineflokk som gjekk på beite der innmed fjellet;12 so bad dei honom: «Send oss burt i svineflokken, og lat oss få fara inn i deim!»13 Det gav han deim lov til. So for dei ureine åndene ut og for i svini. Og heile flokken, um lag tvo tusund svin, sette utyver stupet ned i sjøen og druknast.14 Dei som gjætte svini, rømde og sagde frå um det i byen og på gardarne, og folk tok ut og vilde sjå kva det var som hadde hendt.15 Då dei so kom til Jesus, fekk dei sjå at den forgjorde sat der klædd, og med sitt fulle vit, han som hadde havt djevleheren i seg. Og dei vart ottefulle.16 Og då dei som hadde set det, fortalde korleis det hadde gjenge med den forgjorde, og um svini,17 tok dei til å beda Jesus at han vilde fara burt frå grensorne deira.18 Då Jesus gjekk i båten, bad den forgjorde um han måtte vera med honom.19 Men Jesus let honom ikkje få lov, og sagde: «Gakk heim til folket ditt, og seg med deim kor mykje Herren hev gjort for deg, og kor god han hev vore med deg!»20 So gjekk mannen og tok til å gjera kunnigt kring i Dekapolis kor mykje Jesus hadde gjort for honom. Og alle undra seg.

21 Då Jesus hadde fare yver til hi sida att med båten, og endå var nedmed sjøen, samla det seg ein stor folkehop kringum honom.22 Då kom ein av synagoge-forstandarane, som heitte Jairus, og med det same han såg Jesus, kasta han seg ned for føterne hans23 og bad honom mykje og sagde: «Vesle dotter mi ligg på det siste - um du vilde koma og leggja henderne på henne, so ho kann bergast og liva!»24 Jesus gjekk med honom, og ein stor folkehop fylgde etter, og trengde seg um honom.25 Millom deim var ei kvinna som hadde havt blodflod i tolv år.26 Ho hadde søkt mange lækjarar, og prøvt mange råder, og kosta ut alt ho åtte; men det hadde ikkje muna; ho var heller vorti verre.27 Ho hadde høyrt ordet um Jesus, og no kom ho midt i folkehopen og tok attantil i kjolen hans.28 «Kann eg få taka um so berre i klædi hans, vert eg god att,» tenkte ho.29 Og med ein gong stana blodflodi, og ho kjende det i likamen at ho var lækt for sjukdomen.30 Jesus kjende straks på seg at det for ei kraft ut ifrå honom; han snudde seg um i hopen og spurde: «Kven var det som tok i klædi mine?»31 «Du ser folket trengjer deg på alle kantar,» svara læresveinarne, «og so spør du kven det var som tok i deg!»32 Då såg han seg ikring etter den som hadde gjort det.33 Og kvinna, som var so rædd at ho skalv, av di ho visste kva som hadde hendt henne, ho kom og kasta seg ned for føterne hans, og sagde honom alt som det var.34 Då sagde han til henne: «Trui di hev hjelpt deg, dotter mi. Gakk heim og hav det godt, og ver fri sjukdomen din!»35 Fyrr han hadde tala ut, kom det folk frå huset åt synagoge-forstandaren og sagde: «Dotter di hev slokna. Umaka ikkje meisteren lenger!»36 Jesus høyrde kva dei tala um, og sagde til synagoge-forstandaren: «Ottast ikkje! Berre tru!»37 Han let ingen fylgja seg utan Peter og Jakob og Johannes, bror åt Jakob.38 Og då dei kom heim til synagoge-forstandaren, og han såg for eit ståk der var, og høyrde folk gret og våla,39 gjekk han inn og sagde: «Kva ståkar og græt de for? Barnet hev ikkje slokna; det søv.»40 Då log dei åt honom. Men han dreiv deim ut alle saman, og sjølv tok han med seg far og mor åt barnet, og fylgjesveinarne sine, og gjekk inn der barnet låg.41 Og han tok barnet i handi og sagde: «Talita kumi!» det er det same som: «Vesle gjenta, eg segjer deg: Ris upp!»42 Og straks reis veslegjenta upp og gjekk ikring; for ho var tolv år. Då vart dei straks reint som dei var frå seg.43 Men han forbaud deim strengt å lata nokon få vita det, og sagde dei skulde gjeva henne mat.

22 Med same dette var gjort, nøydde han læresveinarne til å ganga i båten og fara fyre seg yver sjøen, med han bad farvel med folket.23 Då han so hadde sendt folket frå seg, gjekk han upp i fjellet, so han kunde vera for seg sjølv og beda, og etter det var avdaga, var han der einsleg.24 Båten var alt midt utpå sjøen og tevla hardt i bylgjorne; for vinden var imot.25 Då, i den fjorde nattevakti, kom han gangande burtimot deim yver sjøen;26 og då læresveinarne såg han ganga på sjøen, vart dei forfærde og sagde: «Det er eit skrymt!» og dei var so rædde at dei skreik.27 Men i det same tala han til deim og sagde: «Ver hugheile! Det er eg. Ver ikkje rædde!»28 Då tok Peter til ords og sagde: «Herre, er det du, so seg at eg skal koma til deg på vatnet!»29 «Kom du!» svara han. So steig Peter ut or båten og gjekk burtyver vatnet og vilde møta Jesus.30 Men då han såg det harde veret, vart han rædd, og tok til å søkka. Då ropa han: «Herre, frels meg!»31 Og med det same rette Jesus ut handi og greip honom og sagde: «Kor lite tru du hev! Kvi tvila du?»32 So steig dei upp i båten, og vinden lagde seg.33 Og dei som var i båten, fall på kne for honom og sagde: «Ja, sanneleg er du Guds Son!»

1 Då det leid um nokre dagar, kom han til Kapernaum att, og det spurdest at han var heime.2 Då samla der seg so mykje folk at det ikkje var rom åt fleire, ikkje ein gong framfor døri, og han tala Guds ord til deim.3 Best det var, kom fire mann berande med ein som var lam,4 og då dei ikkje kunde koma fram til Jesus for folkestimen, tok dei burt taksteinarne der som han var og braut hol i taket og fira ned sengi som den lame låg i.5 Og då Jesus såg trui deira, sagde han til den lame: «Son, synderne dine er tilgjevne!»6 No var det nokre skriftlærde som sat der; dei tenkte med seg:7 «Kvi talar den mannen so? Han spottar Gud! Kven kann tilgjeva synder utan ein - Gud?»8 Jesus kjende straks i hugen sin at dei tenkte so, og han sagde: «Kvi hyser de slike tankar i hjarta?9 Kva er lettast å segja til den lame: «Synderne dine er tilgjevne!» eller å segja: «Statt upp, tak sengi di og gakk?»10 Men so de skal vita at Menneskjesonen hev magt til å tilgjeva synder på jordi, so segjer eg deg» - sagde han til den lame -:11 «Statt upp, tak sengi di og gakk heim att!»12 Då stod han upp, tok sengi si i same stund og gjekk ut for alle manns augo, so dei alle vart mest frå seg av undring, og lova Gud og sagde: «Slikt hev me aldri set fyrr!»

1 Det var ein som låg sjuk, Lasarus frå Betania, den vesle byen som Maria og Marta, syster hennar, budde i.2 Maria var den som salva Herren med myrrasalve, og turka føterne hans med håret sitt; og det var bror hennar, Lasarus, som låg sjuk.3 Systerne sende då bod til honom med dei ordi: «Herre, han som du hev so kjær, ligg sjuk!»4 Då Jesus høyrde det, sagde han: «Den sotti er ’kje nokor helsott, men ho er til Guds æra; Guds son skal få æra av det.»5 Jesus heldt mykje av Marta og syster hennar og Lasarus.6 Då han no høyrde at Lasarus låg sjuk, drygde han endå tvo dagar på den staden han var;7 då fyrst sagde han til læresveinarne sine: «Kom, lat oss fara til Judæa att!»8 «Rabbi,» sagde læresveinarne, «nyst vilde jødarne steina deg, og so fer du dit att!»9 «Er det ’kje tolv timar i dagen?» svara Jesus; «den som gjeng um dagen, snåvar ikkje; for han ser ljoset åt denne verdi;10 men den som gjeng um natti, han snåvar, av di han ikkje hev ljoset i seg.»11 So tala han, og um eit bil segjer han til deim: «Lasarus, venen vår, hev sovna; men no gjeng eg av og vekkjer honom.»12 «Herre, hev han sovna, so vert han nok god att,» sagde læresveinarne.13 Jesus hadde meint at han var slokna; men dei tenkte han tala um vanleg svevn.14 Då sagde Jesus reint ut: «Lasarus hev slokna!15 Og for dykkar skuld er eg glad at eg ikkje var der, so de kann koma til å tru. Men kom, lat oss ganga til honom!»16 Tomas - han som me kallar Didymus - sagde då til dei andre læresveinarne: «Lat oss ganga med, so me kann døy med honom!»17 Då Jesus kom fram, fekk han vita at Lasarus alt hadde lege fire dagar i gravi.18 Betania låg ikkje langt frå Jerusalem, berre ein fjordung på lag,19 og mange jødar var komne til Marta og Maria, og vilde trøysta dei i sorgi yver broren.20 Då no Marta høyrde at Jesus kom, gjekk ho til møtes med honom; men Maria sat heime.21 Då sagde Marta til Jesus: «Herre, hadde du vore her, so hadde ikkje bror min døytt.22 Men eg veit kor som er, at alt det du bed Gud um, det vil Gud gjeva deg.»23 Jesus segjer til henne: «Bror din skal standa upp att.»24 «Eg veit at han skal standa upp att når alle stend upp, på den siste dag,» svara Marta.25 Då sagde Jesus til henne: «Eg er uppstoda og livet! Den som trur på meg, skal liva, um han so døyr,26 og kvar den som liver og trur på meg, skal i all æva ikkje døy. Trur du det?»27 «Ja, Herre,» svara ho, «eg hev trutt, og trur, at du er Messias, Guds son, han som skulde koma til verdi.»28 Med so sagt gjekk ho av ’stad og kalla på Maria, syster si, og sagde til henne i løynd: «Meisteren er her og spør etter deg.»29 Då ho høyrde det, reiste ho seg snøgt og gjekk ut til honom.30 Jesus hadde endå ikkje kome inn i byen; han var endå på den staden der Marta hadde møtt honom.31 Då jødarne som var heime hjå Maria og trøysta henne, såg at ho brått reiste seg og gjekk ut, fylgde dei etter henne; dei tenkte ho gjekk ut til gravi og vilde gråta der.32 Som no Maria kom dit som Jesus var og fekk sjå honom, kasta ho seg ned for føterne hans og sagde: «Herre, hadde du vore her, so hadde ikkje bror min døytt.»33 Då Jesus såg at ho gret, og at jødarne som hadde fylgt henne gret, vart han harm i hugen og øste seg upp og sagde:34 «Kvar hev de lagt honom?» - «Kom og sjå, Herre!» svara dei.35 Jesus gret.36 Då sagde jødarne: «Sjå kor kjær han hadde honom!»37 Og sume av deim sagde: «Kunde ikkje han som opna augo på den blinde, ha gjort det so at denne mannen ikkje hadde døytt?»38 Då vart Jesus på nytt harm inni seg og gjekk burt til gravi; det var ein heller, og det låg ein stein attfyre.39 «Tak steinen ifrå!» segjer Jesus. Då segjer Marta, syster åt den avlidne: «Herre, det tevjar alt av honom, for han hev lege der på fjorde dagen!»40 Jesus segjer til henne: «Sagde eg deg ikkje at dersom du trur, skal du få sjå Guds herlegdom!»41 So tok dei steinen ifrå. Og Jesus lyfte augo mot himmelen og sagde: «Fader! eg takkar deg for di du hev høyrt meg!42 Eg visste nok at du alltid høyrer meg; men for folket skuld som stend her kringum, segjer eg dette, so dei skal tru at det er du som hev sendt meg.»43 Då han det hadde sagt, ropa han med høg røyst: «Lasarus, kom ut!»44 Ut kom den daude, med føterne og henderne sveipte i lindar, og med ein sveiteduk bunden kring andlitet. «Løys honom, so han fær ganga!» sagde Jesus til deim.