Aliança
A aliança é o modo como Deus se relaciona com seu povo. Da aliança com Noé à Nova Aliança em Cristo, Deus se compromete com amor e fidelidade irrevogáveis.
Alianças com Israel
Deus firmou aliança com Abraão, Moisés e Davi. No arco-íris, na lei, nas promessas — Ele é o Deus da aliança.
Alla ka a fɔ Nuhan ni a dencɛilu yɛ ko: «Sisɛn teriya ri tɔ nde ni aile tɛma, a ni ai bɔnsɔn mɛn ye nala ai kɔ a ni duukolo niimafen, mɛn bɛɛ tɛrɛ ai kun, fen fen bɔra ai fɛ kulunba kɔndɔ, kɔnɔilu wo, so kɔndɔ kolofenilu wo, waa rɔ soboilu wo. Teriya ɲin ye tɔla n ni duukolo niimafen bɛɛ tɛma. Ji dunba tɛ niimafen bɛɛ halaki butun. Ji dunba tɛ kɛ butun ka duukolo bɛɛ tiɲan.»
Alla ka a fɔ ikɔ ko: «N ye teriya mɛn tala ai yɛ a ni ai bɔnsɔn bɛɛ ni niimafen bɛɛ fɔɔ habadan, wo tɔɔmasere le ɲin di. N di nincinankan nabɔ san fɛ bandafin kɔrɔ. Nincinankan wo le n na teriya tɔɔmasere le ri, n ye teriya mɛn tala dunuɲa bɛɛ yɛ.
Teriya ɲin ye tɔla n ni duukolo niimafen bɛɛ tɛma. Ji dunba tɛ niimafen bɛɛ halaki butun. Ji dunba tɛ kɛ butun ka duukolo bɛɛ tiɲan.»
N di nincinankan nabɔ san fɛ bandafin kɔrɔ. Nincinankan wo le n na teriya tɔɔmasere le ri, n ye teriya mɛn tala dunuɲa bɛɛ yɛ.
Wo lon jɛrɛ rɔ, teriya donda Allabatala ni Iburama tɛma. A ka a fɔ a yɛ ko: «N di duu ɲin di i bɔnsɔn ma, ka bɔ Misiran Ba ma, ka wa haan ba belebele ba ma, mɛn ye Efirati Ba ri kɔnin. Dinkira wo ye Kenikailu bolo, a ni Kenisikailu ni Kadimonikailu ni Hɛti bɔnsɔnilu ni Peresikailu ni Refayikailu ni Amɔrikailu ni Kanaanka ni Kirikasikakailu ni Jebusikailu.»
Iburama ka wo mɛn ka a ɲakɔrɔ bɛn duu ma. Alla kumara a yɛ ko: «An ye teriya mɛn tala, wo le ye ɲin di. Jamana siyaman di bɔ i rɔ. A tɛ fɔ i ma butun ko Iburama. I kilitɔ le sisɛn ko Iburahima, baa n di i kɛ jamana siyaman benba ri. N di i jiri kosɛbɛ. I bɔnsɔn di siyaya ka kɛ jamanailu ri. Mansailu ri bɔ i bɔnsɔn dɔ. An na teriya wo ri tɔ an tɛma a ni i bɔnsɔnilu fanan, mɛnilu bɛɛ natɔ i kɔ. Teriya wo tɛ banna habadan. N di kɛ i Maari Alla ri, a ni i bɔnsɔn ta. I ye londanya la jamana mɛn dɔ bi, n di jamana wo di ile ni i bɔnsɔn bɛɛ ma. Kanaan jamana wo ri kɛ ile ni i bɔnsɔn ta ri habadan. N di kɛ i bɔnsɔn na Maari Alla ri.»
Alla ka a fɔ Iburahima yɛ ko: «I ni i bɔnsɔn bɛɛ ye an na teriya sila taama ka n kan mira. Ai ka kan ka diyagboya ko mɛn kɛ, wo le ye ɲin di. Ai cɛɛ kelen kelenna bɛɛ ye faaninta kɛ. Ai wa faaninta kɛ, wo ri kɛ an na teriya tɔɔmasere ri nde ni aile tɛma.
A san tan ni naaninna (14), Kedorilamɛri ni a fɛ mansailu wulira ka na, ka mansa mɛnilu kɛlɛ; Refayikailu mɛnilu siini Asiterɔti Karinayimu so la, Sisikailu mɛnilu siini Hamu so la, Emukailu mɛnilu siini Sawe Kiriyatayimi so la, ka ye mɔɔilu kɛlɛ ka ii se woilu la.
Sisɛn, ni ai ka ai raja ka n kumakan natelen ka n na teriya bonya, n ka mɛn sidi an tɛma, ai ri kɛ n na mɔɔilu ri, mɛnilu duman n yɛ ka tamin siya tɔilu bɛɛ kan. Hali wo dunuɲa bɛɛ ye n ta le ri,
N di ai la jamana dan sii. A dan di bɔ Kɔɔji Fararɔbin ma ka wa se fɔɔ Filisitiilu la kɔɔji ma, ka bɔ Sinayi kiɲɛ fufu ma ka wa se fɔɔ Efirati Ba ma. N di jamana wo duurenilu don ai bolo, ka ii gbɛn ai ɲɛ. Ai kana teriya don ai ni woilu tɛma, wala ai ni ii la batofenilu tɛma.
Allabatala ka a fɔ ko: «A ragbɛ, n ye teriya sidila ai ma. N di kabannakoilu kɛ i la jama bɛɛ ɲana, mɛnilu ɲɔɔn ma kɛ fɔlɔ dunuɲa yɔrɔ si rɔ, mɛnilu ɲɔɔn ma kɛ fɔlɔ siya gbɛrɛilu si tɛma. I laminin mɔɔilu bɛɛ ri n na kɛwali makabanibailu yen, n kɛtɔ mɛnilu kɛla ka fara ile la.
Musa ka tele binaanin (40) ni su binaanin (40) kɛ Allabatala tɔrɔfɛ ye. A ma dɔɔnnin kɛ. A ma ji min. A ka Allabatala la teriya kumailu sɛbɛ kaba walanilu kan, Allabatala la sariya tan kɔnin.
Musa ka tele binaanin (40) ni su binaanin (40) kɛ Allabatala tɔrɔfɛ ye. A ma dɔɔnnin kɛ. A ma ji min. A ka Allabatala la teriya kumailu sɛbɛ kaba walanilu kan, Allabatala la sariya tan kɔnin.
Alianças renovadas
O povo renovava a aliança diante do Senhor. A fidelidade de Deus permanece mesmo quando o povo falha.
Nba, Isirayɛlikailu bɔra ii daa makɛ diya rɔ ye ko ii watɔ Juridɛn Ba tɛɛla. Alla la sarakalaselailu tɛrɛ ye ii ɲɛfɛ, teriya tɔɔmasere kankira tɛrɛ ye woilu bolo. (Sumanka waati le tɛrɛ; wo waati la, Juridɛn Ba ri fa kojuuya fɔɔ ka bɔn.) Awa, teriya tɔɔmasere kankira tɛrɛ ye Alla la sarakalasela mɛnilu bolo, woilu sera ba ma ka ii sen najii ji rɔ tuma mɛn na, ba ji mɛn tɛrɛ ye woyenna ka bɔ ba san dɔ, wo ka a lɔ i kɔrɔ. Ji layɛlɛra i ɲɔɔn kan Adama so da fɛ, mɛn ye Saratani so tɔrɔfɛ. Yɔrɔ wo ka jan tɛrɛ Isirayɛlikailu la. Ji layɛlɛra i ɲɔɔn kan ye ka kɛ ikomin dandan. Ji ma se taminna ye ka woyen ka wa Araba gbɛkannan dɔ, mɔɔilu ye a fɔla mɛn ma ko Dalaba Kɔɔjilama. A kɛra ten de, Isirayɛlikailu bɛɛ sera ba tɛɛla Jeriko so ɲɛtelenma rɔ. Nba sarakalaselailu, mɛn madonni tɛrɛ Allabatala la teriya tɔɔmasere kankira, woilu ka ii lɔ duu jaran kan Juridɛn Ba tɛma. Isirayɛlikailu bɛɛ taminda ba tɛma ye duu jaran kan haan jamana mɔɔ bɛɛ sera ye.
Nova Aliança
Eis que dias vêm em que farei nova aliança. Jesus é mediador de uma aliança superior, fundamentada em melhores promessas.
Ale le ka fanka di an ma, ko an ye teriya kura baara kɛ, mɛn faranin tɛ sariya sɛbɛnin na fɔɔ Alla la Nii Sɛniman, baa sariya sɛbɛnin ye saya le lanala, kɔni Alla la Nii Sɛniman ye nii lakisi le dila.
Misaliya gbɛrɛ fanan ye tariku wo rɔ. Nba, muso fila woilu ye teriya su fila yirakala. Teriya mɛn sidira Sinayi koyinkɛ kan, Hajara ye wo le yirakala. Ale ye den mɛnilu sɔrɔnna, woilu ye jɔnilu le ri. Hajara le ye Sinayi koyinkɛ misali ri, mɛn ye Arabu jamana rɔ. Hajara le ye Jerusalɛmu misali fanan di, mɛn ye ye bi. Baa Jerusalɛmu wo ni a la mɔɔilu ye jɔnya le rɔ. Kɔni Alla la Jerusalɛmu mɛn ye sanma, wo hɔrɔyani le. Ale le ikomin an na.
Fidelidade da aliança
A aliança de Deus é eterna. Ele não quebra seu pacto nem altera o que saiu dos seus lábios.