Aliança
A aliança é o modo como Deus se relaciona com seu povo. Da aliança com Noé à Nova Aliança em Cristo, Deus se compromete com amor e fidelidade irrevogáveis.
Alianças com Israel
Deus firmou aliança com Abraão, Moisés e Davi. No arco-íris, na lei, nas promessas — Ele é o Deus da aliança.
Ariñagati giñe Bungiu lun Noé hau sun lirahüñü:
—Ariha humá, nadügaali nidaradun huma luma hama hadügawagun, luma hama sun animaalugu ha húmabaña, ha áfuridubaña tídangiñe ugunei: Dunuru, animaalugu ha ibiñani hama ha áraabuna, luma hama sun animaalugu ha ubouagubaña. Masansiragunbei nidaradun huma: Magumuchaguagüdün naaña gürigia hama animaalugu lau ladibirun ubóu. Mabuluchagüdündigia naali ubóu luéi náfaraguniña lílana. Anihán liseinin daradu le nadügübei huma luma hama sun animaalugu lun súnwandan: Ru naaru nani heremuru dúerirugu, teseriwiduba liseininme daradu le nadügübei hama lílana múa.
Masansiragunbei nidaradun huma: Magumuchaguagüdün naaña gürigia hama animaalugu lau ladibirun ubóu. Mabuluchagüdündigia naali ubóu luéi náfaraguniña lílana.
Ru naaru nani heremuru dúerirugu, teseriwiduba liseininme daradu le nadügübei hama lílana múa.
Weyuméme ligía, aba ladügün Bungiu aban daradu luma Abürámü, lariñaga lun:
—Níchugubei múa le houn badügawagun, lúmagiñe lidunari Ehiptu darí lumoun duna wéiriti le Éufüratesi. Le hamúan Seneuna, Seneseuna, Kadümónna, Étüna, Féresüna, Refaímüna, Amoruna, Kananna, Hérühesina hama Hebusuna.
Ábati labuluchagun Abürámü darí lun ladagarun lerebe múarugu, sun anihán lan Bungiu ariñaga lun:
—Anihán daradu le lunbei nadügüni buma: Háguchibadibu saragu néchanigu, mámaalime giñe Abürámü biri. Lúmagiñe guentó Abüraámü ligíaba biri, ladüga nadügaadibu lun háguchi ban saragu néchanigu. Nadügüba lun gibe hamá badügawagun; háfuriduba urúeigu hama saragu néchanigu bídangiñe. Daradu le nadügübei buma, ani le lunbei giñe nadügüni hama sun badügawagun líteme, luáguti auba lan Bubungiute luma Habungiute lun sun dan. Níchugubei Kanán le ñein lubéi baganawa guentó hun kei halagante lun sun dan, ani auba Hubungiute.
Ariñagati giñe Bungiu lun Abüraámü:
—Gama lumoun buguya gúnfuliba lau nidaradun; buguya hama sun badügawagun. Anihán daradu le nadügübei huma, le lunbei giñe hagunfuliruni sun badügawagun:
Sun wügüriña hidan, gasu lichugúniwa seini tuagu hóustarun. Mosu lubeiti lichugúniwa seini tuagu hóustarun, ligíaba liseinin nidaradun huma.
Leweñegua irumu aba lidin Kedorulaomerü hau urúeigu ha lúmagiñebaña aba houdin lóubawagun Ásütarotu-Karünaimü aba háfaraguniña Refaímüna ñein lárigiñe aba háfaraguniña Susitana lidan fulasu le gíribei Amü, áfaragua hamaña giñe Émüna Sawé-kiriataímü,
Nani sun gürigia ha ubouagubaña. Anhaün lubeiti ñüdün lau le nubeibei lidan sun katei, gúnfuli huguyame luma nidaradun, huguyaba numutuniña ha hínsiñetimabaña nun hádangiñe sun gürigia.
Amaküha naali láfadaragun bumúan ítara: Lúmagiñe Barana Funati, darí lumoun habaranan Filistéana, luma lúmagiñe fulasu mageirawati, darí lumoun duna Éufüratesi. Ru naaña lílana fulasu ligía búhaburugun, bachagarubaña biñuarürugugiñe.
Madügabá daradu hama, ni hama habungiutegu,
Aba lariñagun Bungiu:
—Nadüga aban daradu guentó hagibugiñe sun gürigia ha. Nadüga katei wéiriguburiti le madügǘngili lidan amu fulasu lidan sun ubóu, ani sun gürigia ha haganaguabaña harihubei le niyaraabei adüga, wéirigubei katei le lunbei nadügüni hau.
Aba lerederun Moisesi ñein luma Bungiu bián wein weyu luma bián wein áriebu, meigin matun. Ñein labürühei dimurei burí le lánina daradu luagu dübü, lememe diisi gumadi.
Aba lerederun Moisesi ñein luma Bungiu bián wein weyu luma bián wein áriebu, meigin matun. Ñein labürühei dimurei burí le lánina daradu luagu dübü, lememe diisi gumadi.
Subudigüda lumuti Aburemei lidaradun hun, diisi gumadi le labürühabei luagu bián dübü, le uágubei lariñaga hun lun hagunfuliruni.
Subudi huméi lubeiti luagu Bungiu lan le Hubungiute ligía lan Búngiubei le inarüniti, le agunfulirubalin lidaradun lau úaraguni hámagiñe inebanfangu hamoun inebanfangu, houn ha hínsiñehabubaña lun ani gúnfuli haméi lugumadin;
Alianças renovadas
O povo renovava a aliança diante do Senhor. A fidelidade de Deus permanece mesmo quando o povo falha.
Aba háfuridun Ísüraelina tídangiñe hakianpun lun hánhiñuraguni duna, fádirigu ha táubaña lubagüsina daradu habá habá. Danti le hebelurunbei fádirigu dúnarugun, aba ladüdürün hagudi lau duna le lárurugubei, aba lerederun léibaagun duna le ñǘbuinbei íñugiñe aba lararamagun lun labuinchagun lidan aban, dise luéi Adamü, uburugu le lubadubei Saretán. Dúnati léñaha ararirubei lidoun barana hilaali, aba lasigirun éibaagua darí lagumuchun. Ítara liña lafanreinragun duna, aba hánhiñuraguni Ísüraelina ligibugiñe uburugu Herikó. Hiñugua hamuti sun Ísüraelina Hordán mábeiñu, sun añaha lan fádirigu ha táubaña lubagüsina lidaradun Bungiu rara lamidan Hordán lidan fulasu mábeiti.
Lárigiñe aba ladügün Hoyadá aban daradu luma Bungiu, lílana fulasu lau sun harúeite, luagu hagíaba lan lánigu Bungiu.
Lárigiñe aba lararamun urúei lubadu wagabu, aba lariñagun luagu ladügübei lan le lubeibei Aburemei, luagu giñe lagunfuliruba lan lau úarani lau lugumadin Aburemei luma lilurudun, luma lau daradu le bürüwañubei tidan líburu. Ánhatiña giñe sun híbiri gürigia lun daradu ligía.
Ligía láfuridunbei urúei Horamü Samariagiñe aban lóundaruniña sun lisudaranigu Ísüraeli. Aba lóunahan lurúeite Ísüraeli ariñaga lun lurúeite Hudá: Iñuragua lurúeite Moabü lungua nuagun.
—Bídiba numa lun wageindagun luma?
Lariñaga lurúeite Hudá lun:
—Nídiba buma, au hau sun nisudaranigu, búmabadiwa hau sun bánigu.
bóuserañame niduheñu lau areini; Lagünrinchagubaña Wabureme báganiñu sunsuinagubei!
Ítara liña ladügün Yónatan aban daradu luma Dawidi, ani luaguméme ínsiñeni le luágubei Yónatan lun Dawidi, ábaya láfiñurun lun, ladüga hínsiñeti lun saragu kei línsiñegua lungua.
Ábati ladimurehan Wabureme lun Moisesi, lariñaga lun:
—Gálumagüdala Finesi nigañi houn Ísüraelina, lugundun emeiditi hau kéigubeirügü giñe nemeidin hau. Ligía mígirun lubéi lun nagumuchun hau ladüga nemeidin. Ariñagabá lubeiti lun luagu nadüga lan aban daradu luma le lánina darangilaü, derege numuti afadirihani lun luma houn ladügawagun lun sun dan, ladüga emeidihati nau, aba libihini ferudun houn Ísüraelina lau katei le ladügübei.
Dan lebelurunbei Moisesi tidoun kianpu lánina óundaruni lun ladimurehan luma Wabureme, aba laganbun ladimurehan Wabureme lun tigibuagugiñe tidáü lubagüsina daradu habadinaguagiñe bián kátaña garünatiña.
Aba lariñagun Wabureme lun Moisesi:
—Ariñagabá houn Ísüraelina lun lanügün kada aban hádangiñe hábutigu türibu aban badun, so dúusubei badun hadan súngubei. Ábame babürüdüni liri kada aban luagu lubadun, babürüdeime liri Aarón luagu habadun lani Lewí türibu, gasu ñeinbei lan aban badun luagu kada hábuti türibu. Ábame badagaragüdüni tidan kianpu lánina óundaruni, tigibugiñe lubagüsina daradu, le ñein lubéi nóundaragua huma. Nadügüba lun láhüchagun lubadun le nanúadirubei, ítara luba masigirun hamá Ísüraelina adimureha wuriba huagu nigibugiñe.
Aba lariñaguni Moisesi káteimeme le houn Ísüraelina, aba líchuguni kada aban hádangiñe hábutigu türibu lubadun lun, aba lóundarun duusu badun. Ñeinñein giñe lubadun Aarón laganagua. Aba ladagaragüdüni Moisesi badun burí ligía ligibugiñe Wabureme tidan kianpu lánina daradu, larugan dan le lidin ñein, aba larihin luagu hüchaguaali lan lubadun Aarón, le hani lani Lewí türibu, egelewehaali, ani gínhali alüméndüra to funaaru. Ábati lasagaruni Moisesi sun badun liñúarürugugiñe Wabureme, aba larufuduni houn Ísüraelina. Lárigiñe harihini, aba lanügüni kada aban lubadun.
Ábati lariñagun Wabureme lun Moisesi:
—Ruyabéi lubadun Aarón tigibugiñoun lubagüsina daradu, ábame bareiduni ñein keisi aban eweridiruni houn gürigia mabuchahatiña ha. Ítara luba madimurehanhaña lanme wuriba nigibugiñe móunwegun hamaamuga.
Aba ladügüni Moisesi sun le, ítara kei lariñaguni Wabureme lun,
ábaya hagumeserun Ísüraelina adügei le wuribabei ligibugiñe Wabureme, ligía líchugunbei Wabureme saragu ubafu lun Egülón le lurúeite Moabü sügǘ lau houn Ísüraelina. Aba lóundarun Egülón hama Amonna luma hama Amaléküna, aba hábürühan hawagun Ísüraelina, aba hárügüdüni uburugu le ñein lubéi burí tídibu yaraüwa.
Nova Aliança
Eis que dias vêm em que farei nova aliança. Jesus é mediador de uma aliança superior, fundamentada em melhores promessas.
Lariñahare Aburemei:
—Lachülürüba weyu lun nadügün aban iseri daradu luma Ísüraeli labu Hudá. Mítaranbei daradu ligía kei le meha nadügübei hama hagüchagu dan le nárügüdünbalin háhabu lun nasagaruniña Ehiptugiñe; ladüga hagía, magunfulirun hamuti nidaradun, lau sun au lan buga Haburemebei. Au, le Aburemei ariñagubalin. Anihán daradu le lunbei nadügüni luma Ísüraeli lídounme dan ligía: Níchugubei nilurudun tidoun lanigi, ábame nabürüdüni lidan lisaminan. Auba Habungiute, hagíame numutuniña. Au, le Aburemei ariñagubalin. Memegeirúnwaalime lun larufudahan gürigia lun lumada o lun lan liduhe lun hasubudirunina, lugundun hasubudirubadina súngubei, lúmagiñe le wéiyatimahalibei dagá lumoun le ñǘraütimagilibei. Feruduna nubéi hariban, maritagundigiaadiname luagun hafigoun. Au, le Aburemei ariñagubalin.
—Nariñahare, au le Aburemei: Siñati magunfulirun lan daradu le nadügübei luma wéyuagu labu luma áriebu, lun lerederun láfuachun kada aban lidan lidaani. Ítarameme siñá lan magunfulirun lan daradu le buga nadügübei luma Dawidi, ani lun úabei lan aban ladügawagun lun lañuurun luagu lálana larúeihan, o magunfulirun lan nidaradun hama nufadirinigu ha ladügawagun Lewí.
Ligía Hesukrístu lubéi búyeibei lun aban iseri daradu le adüga láalibei Bungiu wama. Lóunwenbei Kristu lun ferudunawa lan figóu le adügǘbei lábugiñe binadu daradu, lun giñe ha lan únbaña wáhali lan Bungiu lun lánigu hamá, gayara láamuga heresibiruni labinirun Bungiu le uágubei lariñaga luagu líchugubei lan keisi alagan.
Ligía Hesukrístu lubéi búyeibei lun aban iseri daradu le adüga láalibei Bungiu wama. Lóunwenbei Kristu lun ferudunawa lan figóu le adügǘbei lábugiñe binadu daradu, lun giñe ha lan únbaña wáhali lan Bungiu lun lánigu hamá, gayara láamuga heresibiruni labinirun Bungiu le uágubei lariñaga luagu líchugubei lan keisi alagan.
Gama lumoun wéiriguti lafadirihan Hesukrístu sügǘ lau hafadirihan fádirigu ubouagu, buítimati daradu le uágubei labuyeiha luma Bungiu, ani buítimati giñe füramasei le líchugubei iseri daradu ligía.
Ayumuraguatina lun Bungiu, le lánina darangilaü, le giñe ásaaragüdübalin Wabureme Hesukrístu, lídangiñe óunweni Hóuniri mudún le wéiritimabei le achoururubalin lidaradun Bungiu lau lita, lun luadigimaridun hidan lidan sun katei, lídangiñe Hesukrístu, lun gayaraabei lan hadügüni lugundan. Uéiriguni lun Kristu lun sun dan! Ítarala.
lememe íchugubei iyaraü woun kei eseriwidutiña lidan iseri daradu, mama aban daradu le bürüwarügüti, lúmagiñeti Sífiri daradu ligia; lugundun áfarahati lúrudu ánheinti Sífiri ruti ibagari.
Anihán lariñagubei sun le: Biama würiña hagía, harufuduña biama daradu. Aban hádangiñe tuguya wǘbüboun Sinaí, tuguya Agarüboun to lúguchu le buga lunbei idamuni lan. Wübü le Sinaí ligía Agarübei lidan fulasu le gíribei Arawia, ani ligía Herusalénbei guentó, ladüga uburugu ligía hau sun lílana, lábugiñeñanu idamuni. Ánheinti Herusalén le siéluna, mama idamuni ligia; ani lirahüñü wagía.
Fidelidade da aliança
A aliança de Deus é eterna. Ele não quebra seu pacto nem altera o que saiu dos seus lábios.
Ánheinti línsiñehabu Aburemei houn
ha íchugubaña inebesei lun, magumuchaditi;
mébehati lirichadüna hadan sun hadügawagun,
ha agunfulirubalin lidaradun,
mabulieidagun hagía luéi houdin
lau le lubeibei lugumadin.
Lariñahare Bungiu:
«Adügatina aban daradu huma,
ani füramasetina hun luagu madisedunbei lan nubafu
ni arufudahani le ru naalibei hun huéi
ni hawéi hadügawagun lun sun dan».
Nadügüba aban daradu hama, lun nachoururun aban ibagari darangilati houn. Nagumuchaguagüdübaña animaalugu gáñitiña fulasurugugiñe, lun gayara lan darangilu hamá nilügüniña mudún lidan áraabu wásati arumuga hagíame dabíararugu".
Lídiba Bungiu guánarügü bubá bubá, ani búmabei; mígirun lubadibu bábugua; manufudedabá lubeiti.
Lidan aban dimaasu,
ladügüba aban daradu hama saragu gürigia,
gama lumoun lamidanguame dimaasu ligía,
ábame lagumuchaguagüdüni adagaragüdüni gudawarügüti luma idewesei.
Ladügüba aban lanarime guáriua ábame líchuguni
ligibugiñe latarü le lánina adagaragüdüni gudawarügüti,
darime lábürühan günringuaü le aranserúaalibei luagun le adügübalin katei burí le».
—Wéiribei lubafu urúei Ehiptuna, gama lumoun laweiriduba lubafu aban hádangiñe ábutigu sügǘ lau, ábame laweiridagun larúeihan. Lárigiñeme fiu irumu, ábame ladügün urúei Ehiptuna luma urúei Síriana aban daradu, ábame líchugunu urúei Ehiptuna liráü lun tamarieidun luma urúei Síriana, lun hachoururuni darangilaü hádangua. Gama lumoun magunfulirunbei haransehan, ladüga dandu tuguya kei tiráü, túmari hama tumusuniña, háfarawaguba hilagubei.
Le ebelurubei, ladügübei le labusenrun hau láganigu, úouga kaba lan agagibudagua luma, ábame lerederun lidan múa le füramase lubéi Wabungiute, agünrinchagueinei sun le ladarirun lubarua. Bóugudin luéi lira, laranseruba lun lárügüdüni sun lumúan Ehiptu; lun ladügüni lira, ladügüba aban daradu luma urúei ligía, ábame líchugunu liráü lun lun lúmarime, lun lagünrinchagubei lan larúeihan; gama lumoun magunfulirunbei laransehan.
Füramasehadina núniwagua
lun mawamadirun nániña nírügü würiña ha mámarigiña.
Lesefurubadibu lichú aau tuéi würi to gámaritu,
tuéi terencha, to achawahaboun lau burí libimen dimurei;
to ígirubalin túmari le úmabei tamarieida,
bulieitéi le táfiñurubei ligibugiñe Bungiu.