Amizade
A amizade é um dos dons mais preciosos da vida. A Bíblia celebra amizades profundas — Davi e Jônatas, Rute e Noemi, Paulo e Timóteo — modelos de lealdade, fé e amor.
Valor da amizade
Há amigo mais chegado do que um irmão. Em todo tempo ama o amigo. A amizade verdadeira permanece nas tempestades.
Ame si si xɔlɔ̃ geɖe le la ate ŋu awu nu le gbegblẽ me,
gake xɔlɔ̃ aɖe li si kuna ɖe ame ŋu wu dadavi gɔ̃ hã.
Ame si si xɔlɔ̃ geɖe le la ate ŋu awu nu le gbegblẽ me,
gake xɔlɔ̃ aɖe li si kuna ɖe ame ŋu wu dadavi gɔ̃ hã.
Xɔlɔ̃ lɔ̃a ame ɣeawo katã ɣi,
ke wodzi nɔviŋutsu hena hiãgbe.
Xɔlɔ̃ lɔ̃a ame ɣeawo katã ɣi,
ke wodzi nɔviŋutsu hena hiãgbe.
Ame si tsɔ nu tsyɔ vodada dzi la doa lɔlɔ̃ ɖe ŋgɔ
eye ame si gawɔ nu si wòwɔ va yi la maa xɔlɔ̃ veviwo dome.
Abe ale si ga nyrea ga ene la,
nenema kee ame nyrea amee.
Abe ale si ga nyrea ga ene la,
nenema kee ame nyrea amee.
Ami ʋeʋĩ kple dzudzɔdonu ʋeʋĩ doa dzidzɔ na dzi,
xɔlɔ̃ ƒe nunyoamenu tsoa eƒe aɖaŋuɖoɖo vavãwo me.
Ami ʋeʋĩ kple dzudzɔdonu ʋeʋĩ doa dzidzɔ na dzi,
xɔlɔ̃ ƒe nunyoamenu tsoa eƒe aɖaŋuɖoɖo vavãwo me.
Mègagblẽ xɔ̃wò alo fofowò xɔlɔ̃ ɖi o,
eye mègayi nɔviwò ƒe aƒe me ne dzɔgbevɔ̃e ƒo go wò o,
anyo na wò be nàyi hawòvi si tsɔ ɖe gbɔwò la gbɔ wu
nɔviwò si le adzɔge.
Mègagblẽ xɔ̃wò alo fofowò xɔlɔ̃ ɖi o,
eye mègayi nɔviwò ƒe aƒe me ne dzɔgbevɔ̃e ƒo go wò o,
anyo na wò be nàyi hawòvi si tsɔ ɖe gbɔwò la gbɔ wu
nɔviwò si le adzɔge.
Mokaname le ame dome nyo
wu lɔlɔ̃ si woɣla.
Àte ŋu aka ɖe xɔlɔ̃ ƒe abideameŋu dzi
gake ketɔ ƒe nugbugbɔ dzina ɖe edzi.
Ame si zɔna kple nunyala la, dzea nunya,
ke ame si dzea xɔ̃ bometsilawo la
gena ɖe fuwɔame me.
Ame vɔ̃ɖi dea dzre aƒe
eye amenyagblɔla maa xɔlɔ̃ veviwo dome.
Nya etɔ̃lia
Mègadze xɔ̃ ŋutsu dɔmedzoetɔ o
eye mègade ha kple ame si doa dziku kabakaba o,
ne menye nenema o la, àva srɔ̃ eƒe mɔwo
eye nàtsɔ ɖokuiwò ade mɔ me.
Amizade cristã
Vós sois meus amigos se fazeis o que eu mando. Jesus nos chama de amigos — que honra imensa e responsabilidade!
Lɔlɔ̃ gãtɔ kekeake si ame ate ŋu aɖe afia nɔvia lae nye be wòatsɔ eƒe agbe ana ɖe exɔlɔ̃wo ta.
Lɔlɔ̃ gãtɔ kekeake si ame ate ŋu aɖe afia nɔvia lae nye be wòatsɔ eƒe agbe ana ɖe exɔlɔ̃wo ta.
Nyemagayɔ mi be subɔlawo o, elabena aƒetɔ mate ŋu agblɔ eƒe nya ɣaɣlawo na subɔla o. Ke meyɔ mi be xɔ̃nyewo, elabena megblɔ nya sia nya si Fofo la gblɔ nam la na mi.
Mele se dem na mi be mialɔ̃ mia nɔewo abe ale si nye hã melɔ̃ mie ene.
Mitsɔ dadaviwo ƒe lɔlɔ̃ lɔ̃ mia nɔewo, eye mide bubu mia nɔewo ŋu wu miawo ŋutɔ mia ɖokuiwo.
Mele didim vevie be mava kpɔ mi ɖa ale be matsɔ gbɔgbɔmenunana aɖewo ado ŋusẽ mi, ale be nye kple miawo siaa míado ŋusẽ mía nɔewo ƒe xɔse.
Xɔ̃nye lɔlɔ̃wo, mina míalɔ̃ mía nɔewo, elabena Mawu gbɔe lɔlɔ̃ tsona. Ame sia ame si lɔ̃a ame la, wodzii tso Mawu me, eye wònya Mawu.
Xɔ̃nye lɔlɔ̃tɔwo, le ale si Mawu lɔ̃ mí ta la, ele be míawo hã míalɔ̃ mía nɔewo. Ame aɖeke mekpɔ Mawu kpɔ o, ke ne míelɔ̃ mía nɔewo la, Mawu ƒe Gbɔgbɔ le mía me, eye eƒe lɔlɔ̃ ade blibo le mía me.
Mawu ŋutɔ de se na mí be ame si lɔ̃a Mawu la nelɔ̃ nɔvia hã.
Exemplos bíblicos
Davi e Jônatas fizeram aliança de amizade. Rute se apegou a Noemi. Abraão foi chamado amigo de Deus.
Saul ʋã ŋu David
Esi Fia Saul wu eƒe nuƒoƒo kple David nu la, Yonatan kpɔ David eye eƒe nu nyo eŋu ale gbegbe be wòlɔ̃e abe eya ŋutɔ nɔvia ene. Saul na David tsi egbɔ tso gbe ma gbe eye megana wòtrɔ yi aƒe me o. Yonatan ka atam na David be yewoanye xɔlɔ̃wo ɖaa elabena elɔ̃e abe eya ŋutɔ ɖokui ene.
Yonatan ka atam na David be yewoanye xɔlɔ̃wo ɖaa elabena elɔ̃e abe eya ŋutɔ ɖokui ene.
David nyo dɔ me na Mefiboset
David bia be, "Ame aɖe gakpɔtɔ ɖe Saul ƒe aƒe me, ame si nu mave le Yonatan ta?"
Rut ɖo eŋu be, "Mègaƒoe ɖe nunye be magblẽ wò ɖi alo matrɔ le yowòme o. Afi si nàyi la, afi mae mayi, eye afi si nànɔ la, afi mae manɔ. Wò dukɔ anye nye dukɔ, eye wò Mawu anye nye Mawu. Afi si nàku ɖo la, afi mae maku ɖo, eye afi mae woaɖim ɖo. Yehowa nefiam, ne wòagafiam ɖe edzi. Naneke mama nye kple wò dome o, negbe ku ko."
Esia wɔ ɖe mawunya si gblɔ be, "Abraham xɔ Mawu dzi se, eye wobui dzɔdzɔenyenye nɛ" la dzi, eye woyɔe be Mawu xɔlɔ̃.
"Ele na xɔlɔ̃wo be woakpe ɖe
ame si ƒo dzi ɖe le la ŋu
togbɔ be egbe nu le Ŋusẽkatãtɔ vɔvɔ̃ gbɔ hã.
Mi ahasiwɔlawo! Ɖe mienya be ne miedze xɔlɔ̃ xexea me la, ekema mielé fu Mawu oa? Ame sia ame si dze xɔlɔ̃ xexea me la nye Mawu ƒe futɔ.
Companheirismo
Dois são melhores do que um. Quão bom e suave é que os irmãos vivam em união! A amizade fortalece e edifica.
Ame eve ate ŋu awɔ dɔ wu ame ɖeka
ƒe dɔwɔwɔ ƒe teƒe eve
elabena woƒe nukpɔkpɔ anyo sãa wu.
Ne ɖeka dze anyi la, evelia afɔe,
ke ne amea nye ɖeka eye wòdze anyi la,
egena ɖe fukpekpe me.
Ne ɖeka dze anyi la, evelia afɔe,
ke ne amea nye ɖeka eye wòdze anyi la,
egena ɖe fukpekpe me.
Gawu la, woate ŋu aɖu ame ɖeka dzi bɔbɔe
gake ame eve ate ŋu anɔ akpa ɖeka eye woaɖu dzi.
Nu si ganyo wu esiae nye, ame etɔ̃ nanɔ akpa ɖeka
elabena ka si wotsɔ ka sue etɔ̃ lɔ̃e la menya lãna bɔbɔe o.
Ame eve ate ŋu awɔ dɔ wu ame ɖeka
ƒe dɔwɔwɔ ƒe teƒe eve
elabena woƒe nukpɔkpɔ anyo sãa wu.
Aleke wohenyo, eye wòvivinae,
ne nɔviwo nɔ teƒe ɖeka le ɖekawɔwɔ me!
Aleke wohenyo, eye wòvivinae,
ne nɔviwo nɔ teƒe ɖeka le ɖekawɔwɔ me!
Ele abe ami xɔasi si wokɔ ɖe ta me,
eye wòtsra va kɔ ɖe ge me ene,
ɛ̃, etsra kɔ ɖe Aron ƒe ge me hetsyɔ ɖe
eƒe awu ƒe kɔme.
Ele abe Hermon zãmue
le dzadzam ɖe Zion to dzi ene,
elabena afi mae Yehowa kɔ yayra
kple agbe gɔ̃ hã ɖo tegbetegbe.
Mawu kplɔa ame siwo tsi akogo la dea ƒomewo me,
enana ablɔɖe gamenɔlawo, eye wodzia dzidzɔhawo.
Ke ame dzeaglãwo la, egblẽa wo ɖe kuɖiɖinyigba dzi.
bu fofowò kple dawò; lɔ̃ hawòvi abe wò ŋutɔ ɖokuiwò ene!"
Migana ame siwo gblɔa nya siawo la nado lã mi o. Habɔbɔ vɔ̃wo gblẽa nuwɔwɔ nyuiwo.
Migana ame siwo gblɔa nya siawo la nado lã mi o. Habɔbɔ vɔ̃wo gblẽa nuwɔwɔ nyuiwo.