Jesus Cristo
Jesus Cristo é o centro de toda a Escritura — Deus encarnado, Salvador do mundo, Senhor dos senhores. Nele habita corporalmente toda a plenitude da divindade.
A divindade de Cristo
No princípio era o Verbo, e o Verbo estava com Deus, e o Verbo era Deus. Jesus é Deus revelado em carne humana.
Ŋa mbandu hwaba na Mukuma. Mukuma aba itwadi na Nzambi. Mukuma aba ni Nzambi.
Ŋa mbandu hwaba na Mukuma. Mukuma aba itwadi na Nzambi. Mukuma aba ni Nzambi. Buuna ŋa mbandu, Mukuma aba itwadi na Nzambi. Byosi bi Nzambi havangi, nde avangi byo mu Mukuma. A hu li na isiha hi nde havangi hwavele Mukuma ve.
Mukuma akituhi musunya na nde atsahili ŋa hati la bisu, wu aluula mu hyese na imbuli. Bisu laakengisi muyusu a nde, muyusu wu Mwana wu livingu ali mu uyaka huli Taata a nde.
Mu tooni ati, Nzambi li, nde woosi mutso a nyutu a Kristo.
Mu tooni ati, Nzambi li, nde woosi mutso a nyutu a Kristo. Na ni mu nde benu laayaka byosi mu iteesi hi hyakuha. Nde li pfumu a pasi lituma na pasi matwala.
Dyataani ŋa hati la benu, na matsimi ma baatu ba baakangama mu Yisu Kristo:
Nde wu aba ifwaani hya Nzambi,
a havatiini mu uba itsiitsa hya Nzambi ve.
Ka nde mwakulu abisi moosi mu uba muviha.
Nde wu baabuti muutu ŋa hati la baatu,
na baatu baamoni mu nde ifwaani hya muutu.
Dyataani ŋa hati la benu, na matsimi ma baatu ba baakangama mu Yisu Kristo:
Jesus, o Filho de Deus
Tu és o Cristo, o Filho do Deus vivo! Jesus revelou o Pai e demonstrou sua autoridade divina por palavras e obras.
Yisu ni ufuula bo: «Ka mu benu, me na ndi?» Simoni Peetelo afutili: «We ni Masiya, Mwana a Nzambi a moonyi!» Buuna, Yisu aleeli nde: «Kinya huli we Simoni, mwana a Yoona, mu tooni ati, a muutu miimweese we lo ve, ka Taata a me wu li hu mayulu miimweese we lo.
«Nuumba wu aveleyaaba babahala sa abaha yimi,
nde sa abuta mwana wa bahala,
na sa baluha nde nduhi Emanweli».
Mbindulili ni ti: «Nzambi li na bisu.»
Bu masadaadu ma maakakeelese Yisu, na mukuutu a mo baamoni toto mu unyingama na moosi ma maabwiidi, bo baamoni boomo bu bulahi. Bo baaleeli: «Mbuli, wunuuwu beedi Mwana a Nzambi!»
Ka Yisu abeedi swii, nde a haafutili dyambu ve. Mukuutu bangaanga ba Nzambi abwefuula nde: «We ni Masiya, Mwana a wu baasyeme?» Yisu akaali: «Eye, ni me! Na benu luumono Mwana a muutu atsahala ŋa mbahala a Pungu Matwala na uya hutso mayidu ma yulu.»
Ka nde aleeli bo: «A liba na busisu ve! Benu Yisu musi Nazareti, wu baakomini lili mu usaha; nde miisuuha. Nde a hali ŋaniiŋa ve. Monwaani mbuha yi baasuusi nde.
Humbisa utondehe baatu boosi, Yowani atondihi kaka Yisu. Na bu Yisu hakasambila, yulu laadibumi, na Livupu la Ngidi laakulimini ŋa yulu a nde we libembe. Na ndaha mosi yamati hu yulu: «We ni Mwana a me wu litondo, wu me umbapfulala utondo.»
Eu Sou
Jesus disse: antes que Abraão existisse, Eu Sou. Ele se identificou com o nome divino revelado a Moisés na sarça ardente.
Yisu afutili bo: «Mu mbuli mu mbuli me ndi mu undeele benu, tswamina babuta Abrahami, "me, me ndi".»
Bisu a Taata lili muutu mumosi.»
Ka Yisu afutili bo: «Taata a me li mu usala taangu yoosi, na me kaka ndi mu utsala.» Bu Bayudaayo baayuhi buuna, piinga a bo yi uduba Yisu yaafulili. Bo baakasaha uduba nde, ndulu a bu nde hakavelekiinza ilumbu hya saba ve, ka fula-fula, bu nde hakateele Nzambi Taata a nde na ubaamonehele we itsiitsa hya nde.
Bu Bayudaayo baayuhi buuna, piinga a bo yi uduba Yisu yaafulili. Bo baakasaha uduba nde, ndulu a bu nde hakavelekiinza ilumbu hya saba ve, ka fula-fula, bu nde hakateele Nzambi Taata a nde na ubaamonehele we itsiitsa hya nde.
We bu Taata ubaasuula babaakwa na ubaava bo moonyi, ni bumosi kaka Mwana ubaava moonyi huli muutu wu nde atondi. Taata a hali mu utsundasa pasi muutu ve, ka nde ava lituma li utsundasa huli Mwana. Nde hasa buuna, mana boosi babaakiinza Mwana, we bu bo bali mu ukiinza Taata wu atsindaha nde. Mu tooni ati, muutu wu avelekiinza Mwana, a hali mu ukiinza Taata ve.
Mu mbuli mu mbuli me ndi mu undeele benu, ngunga yili mu uya, na yaamiito, yi babaakwa buyuha ndaha a Mwana a Nzambi. Ba buyuha yo, sa baba moonyi.
O Salvador e Senhor
Jesus é o caminho, a verdade e a vida. Não há outro nome dado entre os homens pelo qual devamos ser salvos.
Yisu afutili nde: «Me ni nzila, imbuli na moonyi. Muutu tso mumosi a huya huli Taata hwavele uvyohele mu me ve.
Yisu aleeli nde: «Me ndi na benu umata beleve. We a hayaaba me ve, Filipo? Woosi wu miimono me, miimono Taata. Buni we utwala uleele: "Mweese bisu Taata"? We afwana usa imiinu ti me ndi mu Taata, na ti Taata li mu me. Mambu ma me ndi mu undeele, a mali mu umata huli me ve. Ka Taata wu li mu me, ni wu li mu ukuhasa mavaanga ma nde.
Yisu aleeli nde: «Me, me ni tsuuhili na moonyi. Pasi muutu wu usiila me imiinu, sa aba moonyi, tso nde kwidi.
Yisu aleeli nde: «Me a handeele we ve ti, tso we sili me imiinu, we umono muyusu a Nzambi?»
Liyobolo ndulu mu nde lili. Mu tsi yoosi, Nzambi a hava muutu mukima ve ŋa hati la baatu, wu ufuuhasa bisu a benu.»
Bu baaba mu nzila, bo baayato ŋa mbuha mosi yi yaba na mamba. Buuna musi Etyopi aleeli: «Mono mamba, hima hyukondosono me mu uyaka tondihili a me?» [] Nde atsikimisi likuumbi. Filipo akulimini na nde hutso a mamba, na atondihi nde.
A supremacia de Cristo
Ele é o resplendor da glória de Deus e a expressão exata do seu ser. Toda a plenitude habita nele e por Ele tudo subsiste.
Mwana mo li mu umwedeme mu muyusu a Nzambi. Nde li ifwaani hi hili mu umweese bu Nzambi ali. Nde li mu usika bisiha byosi bi Nzambi haavaanga mu mambu ma munywa a nde, ma maaluula mu matwala. Hu mbisa a hu nde haatsyemisi masumu ma baatu, Mwana mo amiiyatsahala hu mayulu, ŋa mbahala a Nzambi, Nga matwala moosi.
Mwana na biita li laalutahala li bapofi. Mu tooni a biita mo liina, Nzambi haava nde nduhi yi yaalutahala biita na yi bapofi.
Ni mu buuna, likaangaani mu mifudi, imiinu hi libaataani ibila! Mu tooni ati, bisu lili na mukuutu bangaanga ba Nzambi nga bunyanga bu utuma, wu amiito natee ŋa busu bwa Nzambi: ni Yisu, Mwana a Nzambi. Bisu lili na mukuutu bangaanga ba Nzambi wu ubaamono pasi mu ikolili hya bisu. Mukuutu bangaanga ba Nzambi wa bisu, baayebi mu moosi we bu bisu lili, ka nde a haasiidi lisumu ve.
Lisungamanaani Yisu, wu li mbandihili imiinu hya bisu, na wu li mu utoose hyo hu usupaha. Ŋa mbuha makinya ma baasuusi ŋa busu bwa nde, nde akuundi lipfu ŋa kuruwa, hwavele umono tsonyi mu lipfu la pila mo yiina. Na bunuubu, nde amiitsahala ŋa mbahala a kiti-ipfumu ya Nzambi.
Ni mu buuna, hwafwani ti nde akituha ifwafwani hya baana ba ngu na bakedi ba nde, mana nde aba mukuutu bangaanga ba Nzambi a bo, wu aluula mu kwili lingebe na wa ngetetee mu isalu hya Nzambi, mu tooni ufwinzala masumu ma baatu.
Confessar a Cristo
Todo aquele que confessa que Jesus é o Filho de Deus, Deus permanece nele e ele em Deus. A fé em Cristo é a vitória.
Tso muutu li mu usiinga na li mu uta ibila ti: «Yisu ni Mwana a Nzambi!» Nzambi ubaakwilala mu nde na nde kaka ubaakwilala mu Nzambi.
Tso muutu li mu usiinga na li mu uta ibila ti: «Yisu ni Mwana a Nzambi!» Nzambi ubaakwilala mu nde na nde kaka ubaakwilala mu Nzambi.
Mono buni Nzambi hamweese litondo la nde mu bisu:
Nzambi atsindihi Mwana a nde ndulu mumosi ŋa tsi, mana bisu libaha moonyi mu nde.
Na mono litondo buni lili:
a huli ti ni bisu laatondi Nzambi ve,
ka ni nde atondi bisu na atsindihi Mwana a nde,
wu aviidi muvumu a nde mu bungodu mu tooni umaasa masumu ma bisu.
Mono buni Nzambi hamweese litondo la nde mu bisu:
Nzambi atsindihi Mwana a nde ndulu mumosi ŋa tsi, mana bisu libaha moonyi mu nde.
Woosi wu ubaakwilala mu usa masumu, li mwaana Mukuyi mu tooni ati, Mukuyi asiidi masumu umata mbandu a tsi. Ka Mwana a Nzambi hayidi ŋa tsi, mu udyata mavaanga ma Mukuyi.
Na ubaabiingala tsi? Ni nde wuuna, wu ubaasa imiinu ti Yisu mbuli ni Mwana a Nzambi.
Yuhaani imbangi mo ni hinihi: Nzambi aviidi bisu moonyi wu bilima na bilima, na tso bisu lili na moonyi mo wuuna, ni mu likumbasa la Mwana a nde. Pasi muutu wu akangama mu Mwana, li na moonyi. Ka pasi muutu wu avelekangama mu Mwana a Nzambi, a hali na moonyi ve.
Tso we bibaayaka mu usilasa buuna mu munywa a we ŋa busu bwa boosi ti Yisu ni Pfumu, na tso we bibaayaka mu usa imiinu mu mutima a we woosi ti, Nzambi asuula nde ŋa hati la ba bakwa, we sa yoboho.
Viver em Cristo
Já não sou eu quem vive, mas Cristo vive em mim. Ele supre toda necessidade, dá paz e reina como Senhor.
Ni mu buuna, a me ndi moonyi ve, ka ni Kristo li moonyi mu me. Idiingu hya me ŋa toto, ni mu imiinu mu Mwana a Nzambi me ndi mu ukuhasa hyo. Nde wu atondi me, ayehuli moonyi a nde mu tooni a me.
Na Nzambi a me uluusa benu mu biina byosi bi benu laavele na byo, we bu hu li busina bu muyusu a nde, mu Kristo Yisu.
Nyaha hyenze hya Kristo hiba mu mitima mya benu. Ni mu ukuhasa hyenze mo hiina Nzambi hateele benu, mu uba binama bi byabaambana mu nyutu mosi. Nyaha benu libaafutala matondo!
Mu mbuli, bisu mavaanga ma Nzambi. Nde avaangi bisu mu itwadi na Yisu Kristo, mu ukuhasa mavaanga ma mabwe, ma Nzambi haaba haamiitswamina uvangimasa, mana bisu lisalila mo.
Nyaha ndyatili a benu yiba hu tsina litondo, mu ifwaani hya Kristo. Nde atondi bisu, ni mu buuna, nde haayehuli muvumu a nde huli Nzambi mu tooni a bisu. Lipfu la nde laaba we kabu na bungodu bwa tsuhili, bi tsulu yili yimbwe we nyafi ŋa busu bwa Nzambi.
Buuna, mu nyutu ndulu mosi, bisu lili na binama bi bilahi. Ka pasi inama na isalu hya hyo. Bumosi kaka, tso lili ba balahi, bisu a benu lili nyutu ndulu mosi itwadi na Kristo, na lili itwadi bana na bana we binama bya nyutu ndulu mosi.
Ka lifutalaani matondo huli Nzambi wu ubaava bisu mbiingili mu Pfumu a bisu Yisu Kristo!
Ka baayusaani Kristo mu mitima mya benu we Pfumu a benu wa Ngidi. Baavangamaani mu ubaakala linyutu la benu, ŋa busu bwa ba bali mu ufuula benu tooni a hiitu hya benu.
Mu mbuli, Nzambi ndulu mosi,
muvolili mileembe ndulu mumosi,
ŋa hati la Nzambi na baatu.
Ni Yisu Kristo, muutu
O Rei eterno
O Rei dos reis voltará em glória e majestade. Todo joelho se dobrará e toda língua confessará que Jesus Cristo é o Senhor.
Na me amoni yulu laadibuma, na buuru wu mufuuka amonihili ŋa busu bwa me. Wu aba ŋa yulu a nde nduhi a nde wa «ngetetee» na wa «mbuli». Nde ubaatsundasa na ubaalwana na butsiitsa. Miisu ma nde mali mu ulula we ludi la mbaahu, ŋa yulu mutswe a nde hu li na mitata mi milahi. Nde li na nduhi yi baasonehe, yi ndulu nde mwakulu hayaaba. Nde alwati iyunga hi hyayobohono makila. Nduhi a nde «Mukuma a Nzambi». Makonge ma balwani ma hu yulu maakabaduukala nde. Mo maaba ŋa yulu babuuru ba bafuuka na maaba maalwata bikutu bya talu bya liino, li lifuuka na li laatsyeme. Mu munywa a nde, hwakapala sabila a nduunga mu utete mabuli. Nde sa abita mabuli moosi na lituma li linono, na nde sa anyihula mbutu a vinye mu inyihuli hya kesi yi mifudi ya Nzambi Pungu matwala. Ŋa yulu iyunga hya nde mu masungimini ma ibelo, baaba baasonehe nduhi mo yiniiyi: «Mutumi batumi na Pfumu bapfumu».
Nyaha hyese hya Pfumu Yisu hiba na benu boosi!
Titswene, nde aleeli Tomasi: «Suusa mulembo a we ŋaniiŋa na mono makaka ma me. Yasusaha na suusa kaka la we mu libanzi la me. Maasa paha na baa muutu nga imiinu!» Tomasi afutili nde: «Pfumu a me na Nzambi a me!»
Yisu abwesa ŋa busu bu bayihi ba nde, biliimbu bya kimuhili, bi baavelesonehe mutso libuuku mo linili. Ka mambu ma baasonehe hutso libuuku, baasonehe mo mana benu lisa imiinu ti Yisu ni Kristo. Nde ni Mwana a Nzambi. Na bu benu luusa imiinu, benu luubaha moonyi mu nduhi a nde.
Mukele a me ni wunuuwu: tondosonwani we bu me atondo benu.
Eye, me ndeele benu lo, ni mbuli: Pasi muutu wu uyaka wu me utsindaha, ni me nde ayaki; na pasi muutu wu uyaka me, yaki kaka wu atsindaha me.»
Me ndi mu unzyeholo mo moonyi wu bilima na bilima: mo a muukwa ve. A hu li na muutu wu utwala upatula mo ŋa kaka la me ve. Taata a me wu ava me mameme, aluutala boosi mu bunene. A hu li na muutu wu utwala upatula pasi hyo ŋa kaka la Taata ve. Bisu a Taata lili muutu mumosi.»
Ka mbi bu Nzambi hatondi tsi, nde atsindihi Mwana a nde wu livingu, mana pasi nde wu usiila nde imiinu, avele bungana, ka nde sa abaha moonyi wu bilima na bilima. Nzambi a hatsindihi Mwana a nde mu utsundasa baatu ve, ka mu tooni ati baatu bayoboho mu nde. Woosi wu li mu usiila nde imiinu amiipala mu tsundusu. Ka woosi wu avelesiila nde imiinu, amiikoto mu tsundusu, mu tooni ati nde a hasa imiinu mu nduhi a Mwana a Nzambi wu livingu ve.
Woosi wu uvelevolo kuruwa a nde na uduukala me, a haafwana mu uba muyihi a me ve.
Mu tooni ati, baatu boole buuve baatu batatu bapfuutana mu nduhi a me, me ndi ŋa hati la bo.»
Yisu atali bo na aleeli: «Hubaakondosono huli baatu, ka a huli Nzambi ve, mu tooni ati, Nzambi ubaatwala moosi.»
Yisu akaali: «Mambu ma baatu bu ukondo, Nzambi ubaatwala.»
Nyaha hyese hya Pfumu Yisu Kristo hiba na benu.