Milagres de Jesus

Yezu teb burafɔɔ Betesada teŋ

22 Ba da tã Batesada na. Nirib baseba da tar burafɔɔ tã U sa’ani na ka ka belimit Yezu yi U zaŋ U nu’ug si’ih u. 23 U da gĩ fɔɔga nu’ug tar u yi teŋ la poŋi nkpeŋ ha ka Un da iŋ U nantɔ̃ɔ̃t sɔ̃ u nini ka zaŋ U nu’uh paɣɛl u zugu ka bɔ’ɔh u yii, <<I nyɛt se’el laa?>> 24 Ka buraa la gɔrig saazugu ka yel yii, <<Mam nyɛ nirib ka ba a aa tiih n ken la.>> 25 Ka Yezu da le zaŋ U nu’uh paɣɛl u nini la zugu ya’ah; ka u da wol zĩĩ, ka u nini la da leb nyɛt, ka u da pana nyɛt se’el woo somma. 26 Ka Yezu da bah u yi u kul, ka yel u yii, <<Da le dolih nirib la sa’ani ha.>>

Yezu teb buraa n a gaauŋ

31 Ka Yezu bah Taya teŋ ka dol yi Sidon, tɔ Dekapolis tehin leb paa Galilii mɔɣɔrin. 32 Ka ba tar buraa n a gaauŋ na belim Yezu yi U zaŋ nu’ug paɣɛl ka zugu. 33 Ka Yezu tar buraa la leb nkpeŋ, zaŋ U nubibih tom u toba ni ka tobih nantɔ̃ɔ̃t iŋ buraa la zelemir ni. 34 Yezu pana da gɔrig beh saazug ha, si’im paa, paa ka yel buraa la yii, <<Ifata>> la vɔ̃ɔ̃r a la <<wo’oma.>> 35 Nila nila ka buraa la toba wo’o, ka u zelemir la mi lak, ka u pĩ’ĩl tɔɣɔt somma somma. 36 Ka Yezu kpa’am nirib la yi ba da zaŋ yela yel so’o. Ka Un kpa’am ba se’em la, ba maalin tɔɣɔrin gaat yela. 37 Ka la da iŋ pakir paa te nirib, ka ba yet yii, <<U it se’el woo la somma; U bah ka tobekpera womit ka gaana mi tã tɔɣɔt.>>

Batimaus n da a Fɔɔ la Tebuk la Yela

46 Ba da tã Geriko na. Ka Ɔŋ ni U nya’andolib la ni nirikooŋ n da bahit Geriko la, Batimaus n a fɔɔ ka a soh-soh ka mi a Timaus dawɔɔ la, da zĩ la sɔrin. 47 Un da wom yi la a la Yezu n yi Nazarɛt na la, u da pĩ’ĩl ãrigit nkɔr yet yii, <<Yezu, Devit dawɔɔga, zom nimbɔ̃’ɔ̃g!>> 48 Nirib berigu n da tãhit u yi u gɔ’ɔ u vuut la, ka u da malegun ãrig gaat yela, <<Devit Dawɔɔga, zom nimbɔ̃’ɔ̃g!>> 49 Ka Yezu tɛk zɛ’ɛl ki’i ka yel ba yii, <<Bɔɔl mi ni u ka u tana.>> Ka ba da bɔɔl fɔɔ la ka yel u yii, <<Dĩ’ĩhum sũũr, dɔɔ ma ka U yi i tana.>> 50 Ka u da lob u fugɔbig bah ka vadɔɔ kalam tã Yezu sa’ani na. 51 Ka Yezu yel u yii, <<I bɔɔt yi N iŋa lan te i?>> Ka Batimaus yel U yii, <<M Pa’ala, ke ka n nini wa wo’o ka n leb nyɛt.>> 52 Yezu da yel u yii, <<Kema, ka i sera sakir la te i tebuk.>> Nila nila ka u leb nyɛt ka laɣan dol U ken.

Yezu da Teb Soh-soh Fɔɔ

35 Un da pɔ̃r Gɛriko la, burafɔɔ n da zĩ sɔr la nkpeŋ sohit. 36 Ka un da wom nirikooŋ n yɛ gat la, u da bɔ’ɔh se’el n it. 37 Ba da yel u yii, <<Yezu Nazarɛf teŋ nir la n yɛ gat?>>

38 U da pana tãh yii, <<Yezu, Devit Dawɔɔgaa, dim suguru te m!>>

39 Seba n da be tɔɔn la, da tãh u yi u gɔ’ɔ; ka u da maalin ãrig gaat yela, <<Devit Dawɔɔgaa, dim suguru te m!>>

40 Yezu da tɛk zɛ’ɛl ki’i ka yel yi ba tar buraa la tã U sa’ani na; ka un da vurig lɛm na la, U da bɔ’ɔh u yii, 41 <<Lani ka i bɔɔt yi N iŋ te i ya?>>

Ka u yel yii, <<Daana, n bɔɔt yi n nyɛt i>>

42 Yezu da yel u yii, <<Dɛ’ɛgum i nini la; i sera sakir la n fãã i bah?>> 43 Nila nila ka u nini la leb nyɛt ka u dol U, pɛ̃ɣɛt Na’ayen; ka nirib la zã’ã, n da nyɛ se’el n iŋ la, da pɛ̃ɣɛt Na’ayen.

30 Saŋ kãã la wa, Simɔn dɛɛmpɔk da dɔ la doog ni gbi’it ni ɔɔt, ka ba da yel Yezu ka U pu go’om. 31 U da tana gĩ bompɔka nu’ug darig u dɔɔ. Ka u ɔɔt la bah u ka u da dɛ’ɛ ba saan.

Yezu teb nin-sa’auŋ daan

40 Nin-sa’auŋ daan n da tã Yezu sa’ani na kpã duna belimit U yii, <<Nyɛ m behih ka la a somma, nyɛn tebum.>> 41 Yel la da vɛ̃k Yezu sũũr mi, ni nimbɔ̃’ɔ̃g ka U tɛ̃ɛ̃ nu’ug kalim nira ka yel yii, <<Mam bɔɔt yi N teb i ka i a fassi.>> 42 Nin-sa’auŋ daana da nyɛ u tebuk nila nila ka u ningbiŋ leb saalim.

3 Nirib baseba mi da tana ka ba banaahi ziit bura-kaaruŋ. 4 Ka lan da tɔ tet ba yi ba tar u paa Yezu sa’ani nirib mikir la zugu, ba da lak dose’eog ka Yezu be la mɔpil; dol niŋa sigih kaaruŋ la ni u souŋ la. 5 Yezu da nyɛ ka baŋ niriba sera sakir la ka pana yel kaaruŋ la yii, <<N dawɔɔga, i nyɛ yelebe’et suguru dii.>> 6 Pa’an pa’alib la seba n da zĩ niŋa la da tẽ’ẽh tulih tulih ba putẽra ni yet yii, 7 <<La nan iŋa yela ka U tɔɣɔt ŋwala, U to’ora Na’ayene? Na’ayen ma’a n nan tɔ’ɔn di suguru.>> 8 Nila nila ka Yezu baŋ U mɛŋ putẽ’ẽr poŋi niriba n tẽ’ẽhit se’em ka bɔ’ɔh ba yii, <<Nan n so ka ya tẽ’ẽhit putẽ ãã wa? 9 Lan n a naana, i yel kaaruŋ yii, i nyɛ i yelebe’et suguru bee i yel u yi dɔɔgum zaŋ i souŋ la keŋe?’ 10 Yela ka ya nan baŋ yi Asaal Dawɔɔ la tar kpe’eon-se’eog n nan tɔ’ɔn di yelebe’et suguru teŋa zugu.>> U da pana yel kaaruŋ la yii, 11 <<N yet i mi wa, dɔɔgum zɛ’ɛl saazugu, ka zaŋ i souŋ la ni i kul.>> 12 Buraaga da dɔɔ mi yaɣabi nirib la tɔɔn vaa u souŋ keŋ yi; la da iŋ niriwoo la pakir ka ba pɛ̃ɣit Na’ayen ka yet yii, <<ti nan pu tabel nyɛ yel dee taaba!>>

Burase’e nu’ug n kpi la

1 Yezu da leb kpɛ̃ yenpo’ohug dobil la ni, ka buraa so nu’ug n kpi mi zĩ ni. 2 Niriseba n da zĩ niŋa la, da behit nyaa U nan sak teb buraaga vo’ohug dabihira nii, ka ba dol niŋa nyɛ U taal. 3 Ka U da yel bura nukpi’iuŋ daan la yii, <<gaarun tɔɔn na.>> 4 Ka U pana bɔ’ɔh niriba yii, <<La a somma yi i tom toonsoma bee toombe’et vo’ohug daara, ti fãã vom bee ti ko?>> Ka ba da sin digi digi. 5 Yezu da beh ba kaa kaa ni sũũr, la da womit U mi ni niriba sũya n kãb paa zĩ’ĩ la, ka yel buraa la yii, <<Tɛ̃ɛ̃gum i nu’ug.>> Ka u da tɛ̃ɛ̃ ka u nu’u kpiirug la nyɛ tebuk.

Yezu Teb Nin-sãɣuŋ daan

12 Yezu n da be tenkãra la kakɔ̃ niŋa la, buranin-sãɣuŋ daan da be niŋa. Buraaga n da nyɛ Yezu la, u da kpã la duna ka belimit U, <<Daana, nyɛ M bɔɔt, I tɔ’ɔm bah ka n ningbiŋa saalim feppi?>> 13 Ka Yezu tẽẽ U nu’ug, kalim u, ka yel yii, <<Mam bɔɔt yi N teb i ka i ningbiŋ la a feppi?>> Nila nila ka u bã’ã la bah u.

18 Niŋa ka buraah baseba da tana, ka ziit kaaruŋ ka u dɔ sandɛya zugu. Ba da bɔɔt yi ba tar u kpɛ̃ ti dɔ’ɔl Yezu sa’ani; 19 amaa ba da pu nyɛ fɔl nan tar u kpɛ̃ Yezu sa’ani, se’el n so la nirib la da zɔ’ɔ mi mikit, ka ba da lak mɔpil, zaŋ u dolih nirikooŋ la tinsok sigi Yezu tɔɔn.

20 Ka Yezu n da nyɛ yi ba tar sera sakir la, U da yel yii, <<N zɔɔ, i nyɛ i yelebe’et suguru?>> 21 Ka gban-mi’irib ni Farasiinam la da bɔ’ɔhit ba mɛŋ, <<U aa ɔni tɔɣɔt to’ot Na’ayene? Ɔni n nan tɔ’ɔn di nirisaal yelebe’et suguru te u, la n ka Na’ayen ma’a?>>

22 Yezu n da baŋ ba n tẽ’ẽhit se’em la, U da lebih ba yii, <<La iŋa yela ka ya tẽ’ẽhit yela ya sũya ni? 23 La nan itug n tɔ', i yel yii, <I nyɛ i yelebe’et suguru, <bee, i yel yii, <dɔɔgum zɛ’ɛl saazugu ka keŋe?> 24 Amaa la nan iŋ se’em ka ya tɔ’ɔm baŋ yi Asaal Dawɔɔ la tar kpe’eoŋ tengbauŋa zugu, yi U di nirisaal yelebe’et suguru te u,>> U da yel kaaruŋ la <<Mam yet ti yii, dɔɔgum zɛ’ɛl saazugu ka zaŋ i sandɛya la kul.>> 25 Nila nila ka u dɔɔ zɛ’ɛl ba tɔɔn, zaŋ u sandɛya la, kul u yir, ka pɛ̃ɣɛt Na’ayen.

Burase’e nu’ug n kpi la

6 Vo’ohug daar dikɔ̃ ka Yezu da kpɛ̃ Na’ayen dobil la niŋa ti pa’an, ka buraa kakɔ̃ da be ni ka u nu’ug kpi. 7 Ka gban-mi’irib ni Farasiinam la behit Yezu yi ba nyɛ nyaa U nan teb nirib vo’ohug dabihir laa, la n nan iŋ se’em ka ba tɔ’ɔn zɛrig U. 8 U da poɣum mi ban tẽ’ẽhit se’em mi, ka yel bura-nukpiuŋ la yii, <<Kem na zɛ’ɛl nir woo tɔɔn kpela?>> Ka u da dɔɔ zɛ’ɛl.

9 Ka Yezu yel ba yi, <<Mam bɔ’ɔh ya mi, la nar yi i iŋ som bee be’em vo’ohug daar la, i fãã vom bee i ko'?>>

10 U da beh kaa ba waabi, ka yel u yii, <<Tɛ̃ɛ̃gum i nu’ug la?>> Ka u iŋ yela nɔɔ, ka u nu’ug la leb tar paŋ.

Yezu da teb Soogɛ kpɛ’ɛm Ntomit

1 Yezu N da tɔɣɔ te nirib la ba’ah la, U da keŋ la Kapanaum teŋ. 2 Niŋa, soogɛ kpɛ’ɛm da’abir, so ka u nɔŋ paa paa la bẽ’ẽt, ka la a kum ŋwuuŋ. 3 Un da wom ye Yezu kpɛ̃ teŋ la ni na la, u da tom Geudem kpɛm baseba yi ba keŋ Yezu sa’ani ti belim U ka U tana teb u da’abir la. 4 Ba n da tã U sa’ani na la, ba da belim U yet yii, <<Bura-kãã nar mi yi I soŋ u, 5 den zugo, u nɔŋ ti nirib la mi, la a la ɔn n da mɛ ti po’ohug dobila te ti. 6 Ka Yezu da dol ba yɛ, ba n da pɔr nira yir la, Soogɛ kpɛ’ɛm la da le tom u zɔnam, yi ba to’oh yel U yii, <<N daana, da daam I mɛŋa, ka mam pu nar yi I tã mam yir naa; 7 Yela n so ka mam tẽ’ẽhin yi n pu nar ka n tã I sa’ani naa. Ka I ya’an ya’a nɔɔr yel se’el, ka n ntomira nan nyɛ u tebug. 8 Se’el n so la mam mi a la buraa n tar kpe’eoŋ, behit soogɛnam ka ba tomit. Ka man ya’a nɔɔr yel ba nkɔ̃ yii, <kem ha,> u nan iŋ yela nɔɔ, man ni le yel yi, <kem na,> u yɛ mi na. Man yel n da’abir yii, <iŋim ŋwala> u it ti?>>

9 Yezu n da wom ŋwala la, la da iŋ U la pakir, ka U ŋmɛrig yel nirikooŋ la n dol U la yii, <<N yet ya mi wa, hali ni Izirɛal poŋi ha Mam pu nyɛ nir n tar sera sakir ŋwalaa?>> 10 Ka niriseba ka u tom la n da lebit na la, ba da nyɛ ka da’abir la bã’ã la bah mi.

11 Nila nila ka bompɔk ka sibɛ’ɛ kpɛ̃ ka, ka la paa wom piiga ni anii yina. Ka da ŋwũr mi gɔ’ɔhit ka pu tɔ̃ dɔɔgit zɛ’ɛn sa’aa. 12 Yezu N da nyɛ bompɔk ka la, U da bɔɔl ka mi yel ka yii, <<Bompɔkaa, i nyɛ i bã’ãga tebug?>> 13 Ka Un da zaŋ U nu’uh paɣɛl ka zugu la, nila nila ka ka da va dɔɔ sa’aa ka pĩ’ĩl pɛ̃ɣɛt Na’ayen.

Yezu Teb Bã’ãt

1 Daar dikɔ̃ ka Yezu da yɛ Farasiinam la kpɛ’ɛm yir, yi U ti di Na’ayen po’ohug daar, ka ba da dol U nɔba fɛ̃t fɛ̃t. 2 U da nyɛ U tɔɔn, ka bã’ãt n a buraa zɛ, ka u nu’uh ni nɔba foohum. 3 Ka Yezu da bɔ’ɔh wara mi’irib la ni Farasiinam la yii, <<La tar sɔr yi i teb nirib Na’ayen po’ohug daar bee la ka’a?>> 4 Ka ba sin. Ka Yezu da gĩ bã’ãt la paa U tɔɔn teb u, ka yel yi u kem kul.

Yezu Teb Ninsãɣuŋ dem Pii

11 Yezu n da be sɔr zugu yɛ Geruzalɛm la, U da buuga Samaariya ni Galili tinsok gaat. 12 Un da kpɛ̃’ɛ̃t tembil kakɔ̃ ni la, ninsãɣuŋ dem pii da paa U sa’ani. Zɛ nkpeŋ ha, 13 ka yel U yii, <<Yezu, Kpɛ’ɛmaa, dim suguru te ti!>>

14 Ka Un da nyɛ ba la, U da yel ba yii, <<Kemi ti zaŋ ya mɛh pa’al malemadem la?>> Ka ban da yɛ la, ba da nyɛ yi ba bã’ãh la bah ba.

15 Ka ba nkɔ̃, n da nyɛ yi u bã’ã la bah ya la, u da ŋmɛrig leb, ti pɛ̃ɣɛt Na’ayen ni nkɔr kpɛ’ɛmir. 16 Ka kũ’ũl Yezu tɔɔn po’oh U. U mi da a la Samaariya teŋ nir.

17 Ka Yezu bɔ’ɔh yii, <<Ba ka’an la ninsãɣuŋ dem pii n nyɛ tebug laa? Ka bawai la lee? 18 Bam ni nkɔ̃ mi pu nyɛ ka la nar yi u leb na te Na’ayen faraa, ka saana ma’a?>> 19 U pana da yel u yii, <<Dɔɔgum keŋ nyɛ n yɛ’ɛn zĩ’ĩ la; ka i sera sakir la n teb i?>>

25 Bompɔɣɔse’e mi n da be niŋa bẽ’ẽt ka ziim kpa’ahit hali ka la paa wompii ni ayi. 26 U da nyɛ namihug zɔ’ɔ mi tebanam sa’ani, ka saɣam u laɣat zã’ã ka kpelim pu nyɛ tebugo, hali ka u bã’ã la kpelim pa’ahit. 27 Bompɔk la n da wom Yezu yel la u da tã U sa’ani na, ka nirib mik zɔ’ɔ berug ka u pɛ̃rig kaa Yezu nya’aŋ nyaŋ kalim U fuug. 28 Ka tar sera sakir yi, <<mam n kalim U fuuga, n nan nyɛ n tebuk.>> 29 Un da kalim fuug la se’em ma’a la ka u ziim la kɛ̃ gɔ’ɔ, ka u baŋ yi u ningbiŋ bã’ã la bahiya ka u nyɛ nimma’ahum.

43 Bompɔk kakɔ̃ mi n da be sigi sɛɛ ka ka pu kãhigira ti paa wom pii ni ayi; ka da sãɣam ka laɣat zã’ã dol teb-nam, ka ba so da pu nyaŋ teb u wa. 44 U da dolih Yezu nya’aŋ ti kalim U fuug, nila nila ka ziim la ŋmaa.

45 Ka Yezu da bɔ’ɔh yii, <<Ɔni n si’ih M ma?>> Ka nir woo n da ki’ih la, Pita da yel u yii, <<N Daana, niriba n zɔ’ɔ se’em kaa I bah tinsok da’at taaba se’em maa?>>

46 Ka Yezu yel yii, <<So n si’ihum, se’el n so la M baŋ yi paŋ yi N sa’ani?>> 47 Bompɔk la n da baŋ yi u kun le nyaŋ sɔɣɔ la, u da yi mi na gbi’it ka lu Yezu tɔɔn; ka yet nirikooŋ la se’el zugu ka u si’ih U la. U da yel ba yi un si’ih U la u bã’ã la bah u mi nila nila. 48 Yezu da yel u yii, <<M pɔɣɔwɔɔga, i sera sakir la teb i; kem ni suma’ahum?>>

22 Ka buraa n da a yendobil kpɛɛm ka u wo’or bɔɔn Gayirus la tana nyɛ Yezu, lu U tɔɔn, 23 ka belimit taɣahit yet yii, <<m pɔɣɔwɔɔ n bẽ’ẽt yɛ’ kum, yela, kem na zaŋ i nu’ug paɣɛl ka zugu ka ka nyɛ nima’ahum tebuk ka vo’o.>> 24 Yezu da dol u keŋ. Nirikooŋ n da mikit dol U.

38 Ban da paa yendobil kpɛ’ɛm la yir la, U da nyɛ nirikooŋ n laɣah vuut kaahit ka fabin. 39 Ka Yezu N kpɛ̃ la, U yel ba yii, <<Yibo ka ya kaahira? Bii la pu kpii, u gbihirin.>> 40 Ka ba la’ U. Ka U yel nirib la zã’ã yi ba yi yeŋ, ka dol ni bii la ba’ ni u ma’ ni U mɛŋ nya’andolib la kpɛ̃ bii la n dɔ zĩ’ĩ la. 41 U da gĩ bii la nu’ug ka yel u yii, <<Tali ta kum>> la vɔ̃ɔ̃r a la, <<Bompumbilaa, dɔɔma!>> 42 Nila nila, ka bompuŋ la dɔɔ ken kaagit (u da a la wom piiga ni ayi). Ka la da a pakir tet nirib la.

31 <<N nan zaŋ la nan mak ni zomaaŋ kãã niriba? Ba ŋwani ni nani? 32 Ba ŋwani ni biih n zĩ da’a ni ka bɔɔn taaba yet yii,

<ti pɛɛb yiih bah ya,

ka ya pu wa’a;

ti kã namɔr,

ka ya pu kaahe.>

33 Geon Baptis tana ka pu dit boom bee ŋwũũt daam, ka yam yel yii, <u tara kolekpãbɛ’ɛh.> 34 Asaal Dawɔɔ tana dit ka ŋwũũt, ka ya yet yii, <beh mi ni, U a la ponya’an daan ni dãbuɣit, Lempodɛ’ɛrib ni yelebe’et dem zɔ.> 35 Ni yela n zã’ã, Na’ayen yam la nɛɛgit tet la seba woo n sak te U la?>>

Bompɔk Nyɛ U Yelebe’et Duuhug

36 Farasiinam la nkɔ̃ da bɔɔl Yezu yi U di ni u ka U da ti kpɛ̃ u yir, zi’in yi U di. 37 Bompɔk da yi teŋ la ni na, a yelebe’et daan, ka un da wom yi Yezu be Farasii la yir dit la, u da tar la doɣobil ni kpaam na.

41 La da pu wuuge ka buraa wo’or n bɔɔn Gayirus, so n da a tɔɔn-gat be Yen po’ohug dobil la ni la da paa na. U da lu Yezu nɔba ni ka belim yi U tã u yir na, 42 u biyeŋ, bompuŋ n a wom pii ni ayi, n da dɔ bẽ’ẽt yɛ kum.

Ka Un da ken la nirib la da mikirin nɔɔt taaba nɔba dol U.

49 Un da nan be ni tɔɣɔt la, so da zɛ’ɛl kpɛ’ɛm la yir tana yel yii, <<I pɔɣɔwɔɔ la kpi ya; da le nɔŋ yi i daam pa’ala ya’aha?>>

50 Yezu n da wom yel la, U da lebih yii, <<Da zot dabɛɛm. Sakum sera, ka u nan nyɛ fããgir?>>

51 Un da paa yir la ni la, U da pu sak ka so dolih U kpɛ̃ doog la nii; Pita, Geon, ni Gemis zaŋ bii la ba' ni u ma' ma’a n da dol kpɛ̃. 52 Ba zã’ã da kumiri ka si’imit kum la zugu; amaa Yezu da yel ba yii, <<Da kumiri nii; se’el n so la, u pu kpi’i ka u gbihirin mi.

53 Ka ba da la’at U, ka mi yi u kpi mi. 54 Ka U da gĩ u nu’ug ka bɔ’ɔl u yii, <<Biiga, dɔɔ ma!>> 55 Ka ka vom la da leb na, ka u vaa dɔɔ kalam. Yezu da yel ba yi ba te u se’el ka u di. 56 La da iŋ u dɔɣɔrib la la pakir, amaa U da yel ba yi ba da bah ka so wom se’el n iŋaa. ✝

37 Sambekãt da pĩ’ĩl lobit mɔɣir la ni, ka kɔmi’ih da kpɛ̃’ɛ̃t ããruŋ la ni ka ku da bɔɔt yi ku sim. 38 Yezu da dɔ la ããruŋ la mi nya’aŋ gbihit, ka ba da nɛɛ U ka yel U yii, <<Pa’alaa, tin yɛ yi ti kpi wa pu pak nyɛɛ?>> 39 U da vaa dɔɔ tãh sambeok la ka yel mɔɣir la yii, <<Sambeogaa! A bããlam!>> Ka sambeok la da gɔ’ɔ, ka zĩ’ĩ woo da ma’a boririri. 40 U da yel ba yii, <<Lan n so ka dabɛɛm tar ya? Ya pu tar sera sakiree?>> 41 Ka ba zã’ã da ya’ nɔya won taaba ka yet yii, <<Ɔ̃ɔ̃ wa a la ɔni, hali ka sambekãt la ni mɔɣir la nan U nɔɔre?>>

35 La da ŋwɔɔn ni ka U nya’andolib la tana yel U yii, <<kpela a la sɛ̃k, ka la mi ŋwɔɔn; 36 ke ka nirib la keŋ tempoŋi ni yɛse’a n be yamma la da dii di.>> 37 Ka Yezu lebih ba yel yii, <<Yam mɛŋ te mi ba se’el ka ba di.>> Ka ba yel U yii, <<Ti yi ti nyɛ ligiri sidi-tuhir ni kɔbisinaahi la ya da’ dii ka la paa ba?>> 38 Ka U lebih bɔ’ɔh ba yii, <<Yam tar la boruboru bale? Ka ba keŋ ti beh ka leb na yel yii, <<Boruboru banu, ni zimi ayi m be.>> 39 Ka Yezu yel U nya’andolib la yi ba ke ka nirib la zi’in mɔma’aha la zugu bɔɣir bɔɣir ka ba tɔ̃r ba. 40 Seba da zĩ la kɔbig kɔbig ka seba zĩ pihinu-nu. 41 Ka Yezu zaŋ boruboru la ni zimi la gɔrig beh Na’ayen zugu po’oh ka gbɛ̃’ɛ̃h te U nya’andolib la yi ba tɔ̃r nirib la, ka zaŋ zimi la mi gbɛ̃’ɛ̃h te ba zã’ã. 42 Ka ba zã’ã di tɛɣɛ. 43 Ka U nya’andolib la vaa boruboru ni zinse’a ka ba di tɛɣɛ ka la kpelim la pɛ’ɛl pe’et piiga ni tiyi. 44 Nirib seba n da di dii la kãl da a la buraah tuha anu.

48 U da nyɛ ka sambekãt lobit berigu, ka U nya’andolib la pu tã gaat ããruŋ la somma, ka U dɔɔ zɛ’ ken kɔ’ɔm la zugu to’ohit ba beogin wo’oŋ wo’oŋ ka la nam pu nɛɛge. U daa bɔ’ɔt yi U lɔk mi gaat ba ha. 49 Amaa ban da nyɛ U ka U ken kɔ’ɔm la zugu la ba da tẽ’ẽh yi U a la kok, ka te kaahik suram suram; 50 ba zã’ã da nyɛ U, ka amaa dabɛɛm n da sãã ba. Ka U da iŋ kalam tɔɣɔ te ba yel yii, <<Iŋ mi sũkpɛ’ɛmir, ka la a la Mam, da zotin dabɛɛm.>> 51 Ka pana kpɛ̃ ããruŋ la paa ba ka sambeok la gɔ’ɔ kalam. La da a la pakir te ba lan zugu,

Yezu n da Diih Nirib Tuha Anaahi la

1 Dabih aŋa la ka nirikooŋ da be ka se’el ka’ ka ba nan dii, ka Yezu da bɔɔl U nya’andolib la yel ba yii, 2 <<Nimbɔ̃’ɔ̃g sãã Mam paa niriba m be ni Mam dabiha atã ka se’el ka’ ka ba nan di wa. 3 Mam n bah ba yi ba kul ni kom ma baseba nan ti ligi sɔr, bam n yi katenzãya na la zugu.>> 4 Ka U nya’andolib la lebih yii, <<La nan iŋa yela ka so nyaŋ diih niribaa wa ni boruboru daɣataporiga niŋa?>> 5 Ka U bɔ’ɔh ba yii, <<Boruboru bale ka ya tara?>> Ka ba lebih yii, <<Bayopoi.>> 6 U da yel nirikooŋ la yi ba zi’inim teŋ, ka U da pana zaŋ boruboru bayopoi la po’oh Na’ayen ka gbɛ̃’ɛ̃h te U nya’andolib la ka yel ba yi ba tɔ̃r nirib la, ka ba da tɔ̃r nirikooŋ la. 7 Ba mi da tar zimbibih bɛ’ɛla wa, ka Un da le po’oh Na’ayen bah ba zugu la, U da le zaŋ ba te U nya’andolib la yi ba tɔ̃r nirib la. 8 Ba da dimi tɛɣɛ ba zã’ã, ka zɔ̃ra la n kpelim la, ba da vaa ba ka ba pɛ’ɛl pe’et tiyopoi. 9 Nirib la da paa nirituha anaahi, ka U da pana bah ba yi ba kul,

Yezu Po’ Nɔɔr te Nkaŋ

12 Beog n da kãã ka ba zɛ’ɛl Betani leb na la, Yezu kom n da dumit. 13 Ka Un da gɔrig zugu nyɛ ka nkaŋ a vippi ni vããt la, U da paa tẽ’ẽh yi U nan nyɛ wola ka zugu. Ka Un da paa beh la wola da ka nii, vããt ma’a, la da ka mu’ut saŋa n laa. 14 U da yel tii la yii, <<So kun maalin di nyɛ wa wol ya’aha.>> Ka U nya’andolib la da wom bu.

Nkaŋ-Kpiirig la n Pa’an se’el yela

20 Beogin ka ba da gat la, U nya’andolib la da nyɛ ka nkaŋ la ko’omi ŋmaa tin paa ka nyaɣa ni. 21 Ka Pita tẽẽ ka yel U yii, <<Pa’alaa, beh maa! Nkaŋ la ka I po nɔɔr te la kpi mi.>> 22 Yezu lebih ba yii, <<Tarin sera sakir ni Na’ayen. 23 N yet ya la yelemɛŋir, nyɛ n yel zɔɔra yi, 'dɔɔgum sigi mɔɣɔra ni ha,’ ka pu tar putẽra ayi ayii, ka mɔr sera sakir yi nyɛ n yel se’el la nan iŋ, la serin yi la iŋ mi. 24 Yela la N yet ya yii, Ya n soh se’el ya po’ohug poŋi sak mi sera yi ya poɣun nyɛ di mi, ka di nan a ya den. 25 <<Sanse’e woo ka ya po’ohit, di mi suguru te so woo n gɛ̃ɛ̃h ya se’el, yela ka ya Ba’ M be tensoŋin la mi nan di suguru te ya ni ya yelebe’et la.>>

Yezu bɔɔl U yiiga Nya’andolib

1 Yezu da zɛ' la Gennisarɛt mɔɣir la doon, ka nirikooŋ la da it ba n nan iŋ se’em paa U sa’ani womih Na’ayen yela la, 2 U da nyɛ ããrina ayi ka a zɛ' mɔɣir la doon; zin-gbã’ãrib la da sigi ããrina la ni mi pɛɛt ba woɣih. 3 U da kpɛ̃ ããruŋ kukɔ̃ n da a Simɔn ããruŋ la niŋa, ka yel Simɔn yi u bah ka ããruŋ la leb nya’aŋ bɛ’ɛla ha. Ka U pana da zi’in ka pa’al nirikooŋ la.

4 Un da tɔɣɔ ba’ah la, U da yel Simɔn yii, <<Zaŋim i wok la lob kɔko’og la niŋa ha gbã zimi?>>

5 Simɔn da lebih U yii, <<Daana, ti sa tom mi wo’oŋ la zã’ã, amaa ti pu gbã’ã se’el la. Ka Nyɛ N yel yela, mam nan lob wok la?>>

6 Ba n da lob wok la, ba da gbã zimi berigu ka wok la da yi ka ããhih. 7 Ba pana da yebih ba taab la n be ããrun-koo la ni ha la, yi ba tana souŋ ba. Zimi da pɛ’ɛl ããrina bayi la mi, ka ããrina la da kpelim yi ba sim kɔ’ɔm la ni.

8 Amaa Simɔn Pita n da nyɛ ŋwala la, u da kpã la duna Yezu tɔɔn, ka yet yii, <<Kem ka bahum, Ndaan naa, ka mam a la yelebe’et daan!>> 9 La da iŋ Simɔn Pita ni u taab la la pakir ni zinse’a ka ba gbã la; 10 La da a la yela nɔɔ ni Gemis ni Geon seba n a Zebedii dawɔɔh ka laɣun tomit ni Simɔn la.

Ka Yezu da yel Simɔn yii, <<Da bah ka dabɛɛm tar i ya; ka zina saŋit yɛ ha, ya nan kã’ãhit nirib?>> 11 Ba n da tar ããrina la leb kɔ’ɔm la nɔɔrin la, ba da bah se’el woo mi ka dol Yezu.

Yezu Gɔ’ɔ Sambekãt

22 Daar dikɔ̃ ka U da kpɛ̃ ããruŋ ni, ni U nya’andolib la, ka da yel ba yii, <<Bah mi ka ti yak mɔɣira yakin dee ha?>> Ka ba pĩ’ĩl yɛ, 23 ka ban da yɛ yakit mɔɣir la, Yezu da zɛɛ gɔ’ɔm gbĩhit. Sambekãt da vuk na pĩ mɔɣir la ka kɔ’ɔm sigit pɛ’ɛn ããruŋ la. 24 Ba da keŋ U sa’ani tãh kpɛ’ɛmir nɛɛ U ka yel yii, <<N Daana, N Daana, kɔ’ɔm ma dit ti mi!>> Ka Un da nɛɛ la U da tãh sambekãt la ni kɔmiih la, ka ba ma’a sininini ka zĩ’ĩ woo a bããlam. 25 U da bɔ’ɔh ba yii, <<Ya sera sakir lee?>> Dabɛɛm da sãã ba mi ka la iŋ ba pakir, ka ba yet taaba yii, <<ɔ̃ɔ̃ daan a la ɔni, hali ka sambeog ni kɔ’ɔm womit U tɔɣum ka dɛ’ɛgit bu?>>

Yezu Gɔ’ɔ Sambekãt

22 Daar dikɔ̃ ka U da kpɛ̃ ããruŋ ni, ni U nya’andolib la, ka da yel ba yii, <<Bah mi ka ti yak mɔɣira yakin dee ha?>> Ka ba pĩ’ĩl yɛ, 23 ka ban da yɛ yakit mɔɣir la, Yezu da zɛɛ gɔ’ɔm gbĩhit. Sambekãt da vuk na pĩ mɔɣir la ka kɔ’ɔm sigit pɛ’ɛn ããruŋ la. 24 Ba da keŋ U sa’ani tãh kpɛ’ɛmir nɛɛ U ka yel yii, <<N Daana, N Daana, kɔ’ɔm ma dit ti mi!>> Ka Un da nɛɛ la U da tãh sambekãt la ni kɔmiih la, ka ba ma’a sininini ka zĩ’ĩ woo a bããlam. 25 U da bɔ’ɔh ba yii, <<Ya sera sakir lee?>> Dabɛɛm da sãã ba mi ka la iŋ ba pakir, ka ba yet taaba yii, <<ɔ̃ɔ̃ daan a la ɔni, hali ka sambeog ni kɔ’ɔm womit U tɔɣum ka dɛ’ɛgit bu?>>

Yezu Teb Garasenes Nir n tar Kolepkãbɛ’ɛh

26 Ba da paa la Garasenes teŋ, n be Galili yaɣir la.

12 Wuntɛɛŋ n da yɛ luu la, U nya’andolib pii ni bayi la da paa U tɔɔn yel U yii, bahum nirib la ka ba keŋ tenkpeha ni ha beh zĩse’e ka ba nan gbɛ̃ ka bɔ dii di, ka ti n be zĩ’ĩga so so ka niŋa.

13 Amaa U da yel ba yii, <<Yam te m ba se’el ka ba di?>>

Ka ba lebih U yel yii, Ti tar la boruboru banu ni zimi ayi ma’a, lan ka yelaa, la a la ti keŋ da diit na te nirikooŋa?>> 14 Se’el n so la, buraah ma’a kãl da a aa tuha anu.

Ka U yel U nya’andolib la yii, <<Bah mi ka ba zi’in nirib piih-nu, nu?>> 15 Ba da iŋ yela ka bah ka ba zi’in teŋ. 16 U pana da zaŋ boruboru ba nu la ni zimi ayi la, gɔrig beh Yen zugu ha ka kamaal ba, ka gbɛ’ɛh ba zaŋ te U nya’andolib la, yi ba tɔ̃r nirikooŋ la. 17 Ba zã’ã da di tɛɣɛ mi ka se’el n da kpelim la, ba da vaa pɛ’ɛl pe’et pii ni ti yi.

23 Bura se’e n da tar sibɛ’ɛ ka be yendobil la ni womihit Yezu pa’alug la, 24 da kaah suppi yet yii, <<I bɔɔra nan ti sa’ani, Yezu Nazarɛt teŋ nira? I tana yi I sa’am ti mi? Mam mi nyɛ n a so, I a la Kassi Daan yi Na’ayen sa’ani na.>> 25 Ka Yezu da tãh sũi yii, <<ŋmɛkum i nɔɔra bããlam ka yi buraaga ni na.>> 26 Ka sibɛ’ɛga da zugum buraaga ni paŋ ka kaah suppi ka yi ŋwala vugubi.

Yezu Teb buraa ka Sibɛ’ɛ dol

1 Yezu ni U nya’andolib la da dola mɔɣir la bɔbir dikɔ̃ keŋ ti paa Gerasini teŋ la ni. 2 Ka Yezu n da yit ããruŋ ni na la, nila nila ka burase’e ka sibɛ’ɛ dol u da zɛ’ɛn wɔɔt zĩ’ĩgin yit na to’ohit Yezu. 3 Buraa la da be la wɔɔt la ni, ka so ka’ nan nyaŋ ba’ u ni banaa. 4 Ba da ni ba’ la u nu’uh ni u nɔba, ka u kɛ̃h nu’uh bana la ka kɔ nɔba bana la mi buyabuya, ka soso da ka’ panse’e n nan nyaŋ u wa. 5 Wo’oŋ ni wuntɛɛŋ zã’ã u da ɛɛra wɔɔt la ni zɔya la zut kaahit ka ŋmat u mɛŋ ni kuga. 6 Un da nyɛ Yezu ka u be zãã ha la, u da zo keŋ ti su’un u tɔɔn, 7 Ka tãh ni nkɔkpɛ’ɛmir yel yii, <<Yezu, Na’ayen se’er n ka taraan la Biiga, lan ka i tar yi I iŋ ni mam? Na’ayen som zugu, m belimit I mi yi I da namihum ma.>> 8 Lan zugu Yezu da poɣun yel u yii, <<Sibɛ’ɛga, yim buraaga ni na!>> 9 Ka Yezu bɔ’ɔh u yii, <<i wo’oree?>> Ka u lebih yii, <<M wo’or a la Tam (la vɔ̃ɔ̃r a la ti zɔ’ɔ mi), lan zugo, ti zɔ’ɔ mi.>> 10 Ka pana belim Yezu zɔ’ɔ zɔ’ɔ yi U da kar sibɛ’ɛh la yih teŋ la nii. 11 Kurikurinam berigu n da be zɔɔr la bɔba dit sankaŋ la: 12 Ka sibɛ’ɛh la belim Yezu yii, <<Ke ka ti keŋ kpɛ̃ kurikurinam ma ni>>. 13 Ka U sak ka sibɛ’ɛh la yi buraa la ni keŋ ti kpɛ̃ Kurikurinam la, ka ba zã’ã kãl n a aa tuha ayi la zo sigi mɔɣir la ni, ka kɔ’ɔm di ba. 14 Burase’eh n da gur Kurikurinam la da zo kpɛ̃ teŋ la ni ka tenkpemih la ti yel ba se’el n iŋ la.

11 Ka yam yel yi so woo n yel u ba’ bee u ma’ yi, 'Mam n zaŋ soŋ-se’er te ya a la kor-ban’ (la vɔ̃ɔ̃r a la Na’ayen teeb) 12 yela i le ka sɔr yi i iŋ se’el te i ba’ bee i maa’ 13 yelam mɛŋ ka ya dola ya mɛŋ malema la, ka Na’ayen nɔɔr yelehum la a zaalim. Ya yela woo ituk a la ŋwala.>>

14 Yezu da le bɔɔl nirikooŋ la yel ba yii, <<Ya zã’ã womih mi nim, ka baŋ di vɔ̃ɔ̃r: 15 se’el n nan kpɛ̃ nirisaal poŋi kun iŋ ka u lebig dɛ̃ɣɛ̃t daan, ka laan yit nirisaal poŋin na la n ket ka u a dɛ̃ɣɛ̃t daan.>>

Bompɔk Sera Sakir

24 Ka Yezu da yi niŋa keŋ Taya teŋ la ni. Paa kpɛ̃ yir niŋa ka pu bɔɔt yi nir baŋ yi U bee. Ka ba mi da sin ka baŋ 25 ka bumpɔɣɔse’e bibompuŋ ka sibɛ’ɛh da kpɛ̃ la n da deŋ wom Yezu yela ka tana ku’un U tɔɔn. 26 Bompɔk la n da ka Geuu buuri, be Sarofonika teŋ la da soh Yezu yi U kar sibɛ’ɛh la yi’ih u bii la ni. 27 U da lebih yel u yii, <<Ke ka biih la di yiiga, la ka somma yi ti zaŋ biih la diit te baahe.>>

28 Ka bompɔk la lebih Yezu yii, <<Sera, Ndaana, hali baah la n be teebul pullin la dit biih la n dit ka se’el yaamit teŋ la mi.>> 29 Ka U yel u yii, <<Nyɛ n lebih ŋwala la zugu, kema, ka sibɛ’ɛh la bah i bii la.>> 30 Bompɔk la n da leb kul paa yir la, u da nyɛ ka u bii la dɔ ka sibɛ’ɛh la serin bah u.

17 Nir nkɔ̃ da zɛ’ɛl nirikooŋ la poŋi lebih U yii, <<Pa’ala, Mam tara n dawɔɔ ka sibɛ’ɛh kpɛ̃ u ka u pu tã tɔɣɔra; 18 ka lan ti gbirig u la ni lob u la teŋ, ka u ɔbit u nyina ka natɔ̃pulimpuut yit, ka n yel I nya’andolib la yi ba sa’a sibɛ’ɛga ka ba yel yi ba kun nyaŋe.>> 19 Ka U lebih ba yii, <<Yam seba sera sakir n pɔ’ɔga, saŋa yela ma’a ka Mam nan kpelim be ni ya? Lan zugu ka Mam kpɛ̃’ɛ̃t ni ya wa? Tarin u tã N sa’ani na.>> 20 Ka ba tar buribig la keŋ U sa’ani, sibɛ’ɛ la n nyɛ U la, ka da gbirig bii la mi ti bah teŋ ka natɔ̃pulimpuut yit na ka u bilimit. 21 Yezu da bɔ’ɔh u ba’ la yii, <<Lan pĩ’ĩl it ŋwala wa la wuuga yela?>> Ka u lebih yii, <<Ba n kɔ’ɔm dɔɣɔ u biilimi na. 22 La ni zaŋ u lob buɣum bee kɔ’ɔm poŋi yi la sãɣum u, ka Nyɛ n nan nyaŋ iŋ se’el, Nyɛ n zom ti nimbɔ̃’ɔ̃g ka soŋ ti.>> 23 Yezu da lebih u yii, <<La nan nyaŋ! Se’el woo nan tɔ’ɔn iŋ te seba n tar sera sakir.>> 24 Nila nila ka bii la ba’ kaah buki yel yii, <<N sak ya; soŋum ni m putẽtula wa!>> 25 Ka Yezu N da nyɛ nirikooŋ la n zot kaagit la, U tãh sibɛ’ɛ la yii, <<Nyɛ sibɛ’ɛse’e n bah ka biiga a gaauŋa, yim ka sa’ani na, ka da le leb naa!>> 26 Ka sibɛ’ɛga da kaah suppi ka zɛ̃k bii la fãb teŋ, ka yi ka bah ka ka dɔ saali a aa u kpi mi la, ka nirib da serin tẽ’ẽh yi, <<u kpi mi.>> 27 Ka Yezu da gĩ u nu’ug darig dɔɔ saazug ka u zɛ’ɛl.