Milagres de Jesus

Yisọs Akọk mme Nnan ye Imuum

27 Ke Yisọs amaakekpọñ efaak ado, ideen iba e-ekedooho nnan emaebọñ ekeene anye ete, "Yisọs Ayịn Defid, itua ñnyịn mbọm."

28 Ndin ke Yisọs amaakekewuọ ufọk ado, mme nnan iba ami emaekeene anye, ndin anye amaabịp ammọ ate, "Ndufo emenịm ke ami mmekeme adinam ñkpọ ami?"

Ammọ emaebọọrọ, "Abọọñ, iminịm."

29 Ndin anye amaatuuk ammọ anyen anyʌñ abo "Yak asu inọ ndufo nte mbuọdidem ndufo adooho"; 30 ndin ammọ emaetịmme ekịt ñkpọ. Ado Yisọs amaanekke adət ammọ utọñ ate, "Ikiiyak awo ndomokeed adiọọñọ abaña adinam ami." 31 Ado ammọ emaedaaña ekesuan etob ami ebaña anye ke afịd ñkanñkʌk efaak ado.

Mme Nnan Iba Emọọnọ Usʌñ

29 Nte Yisọs ye mme mbed amọ ekekpọññọ Yeriko, ekamba atu awo emaekeene anye. 30 Nnan iba e-eketieghe ke mben usʌñ, ekekop ke Yisọs asʌk adiboiyo, ammọ emaebọñ ñkpo ete, "Abọọñ, Ayịn Defid, nie mbọm ibaña ñnyịn."

31 Ndin mme atu awo emaesua enọ ammọ, ebo yak ammọ ekʌp inua, ado ammọ emaenenekke ebọñ, "Abọọñ! Ayịn Defid, tua ñnyịn mbọm."

32 Yisọs amaatuak ada, akoot ammọ anyʌñ abịp ate, "Nsoo ke eyem nnam inọ ndufo?"

33 Ammọ emaebo anye ete, "Abọọñ, ñnyịn iyem ikịt usʌñ."

34 Yisọs amaatua ammọ mbọm anyʌñ atuuk ammọ anyen, ndin ammọ emaemaana ekịt ñkpọ kpa idahado, enyʌñ edakka ekeene anye.

Yisọs Akọk Nnan ke Bedsaida

22 Ammọ emaedisịm Bedsaida, ndin mme awo emaeben nnan edikpeiye Yisọs ete atuuk anye. 23 Anye amaamʌm awo nnan ke ubọk, adat anye usʌñ asaña awuọ akpọñ abio ado. Ke anye amaakefiat etab ke anyen awo nnan ado anyʌñ adot anye ubọk, Yisọs amaabịp anye ate, "Amekịt ñkpọ ndomokeed?"

24 Awo ami amaadịppe anyen ase anyọñ, anyʌn abọọrọ, "Ami mmekịt mme awo, ado ammọ etie nte eto esaaña."

25 Yisọs amaamaana adat ubọk atuuk anyen awo ado. Ndin anyen amọ amaatara, anye amaanyʌñ akịt ñkpọ mfọn-mfọn. 26 Yisọs amaanam anye anyọñ ufọk anyʌñ abo anye, "Kuudedei utịmme unyọñ* esịd idʌñ."

Yisọs Akọk Inan ye Imuum

31 Akem Yisọs amaadakka akpọñ ñkpere Tai, asaña Sidọn, aboiyo akewuọ mben Akpainyañ Kalili, ke ufọọd adaña Dekapolis.* 32 Mme awo emaeben ete keed a-akedooho inan, atịmme ado imuum esọk anye, ekekpeiye anye ebo adot anye ubọk ke idem.

33 Ke anye amaakeben awo imuum ami asịkke adakka akpọñ atu awo, Yisọs amaasịn anye nnuun ubọk ke utọñ. Ndin anye amaakọkkọ etap anyʌñ atuuk anye edeme. 34 Ndin Yisọs amaabenne anyen ase hefịn, atuak mmịm, anyʌñ abo, "Effaatta!" (a-awuọñọke "Sịtte!"). 35 Idahado, utọñ awo ado amaasịtte, udʌk edeme akịppe, ndin awo ado amaatañ ikọ mfọn-mfọn.

36 Yisọs amaadʌt ammọ utọñ ate ke etañ enọọ awo ndomokeed. Ado naña anye akpakpan, naña ammọ ekekaiso esuan mbʌk ami. 37 Sia idem amaakpa ammọ eti-eti ke utọ ñkpọ ado, afịd ammọ emaedian uyio keed ete, "Anye anekke anam afịd ñkpọ afọn ama, anye anam kpa inan akop ikọ, imuum anyʌñ atañ ikọ."

Batimus Awo Nnan Akịt Usʌñ

46 Akekem ammọ emaedi Yeriko. Nte Yisọs ye mme mbed amọ ye uwak atu awo ekekpọññọ abio ado, Batimus (a-awuọñọke "ayịn Timus"), a-akedooho nnan, amaatie do ke mben usʌñ abeeñe ebeeñe. 47 Ke ini anye akekoppo ke akedo Yisọs awo Nasared, anye amaatọọñọ adibọọñ ñkpo ate, "Yisọs, Ayịn Defid, ntua miin mbọm!"

48 Uwak awo emaesua enọ anye, ete anye akʌp inua, ado anye amaaneenekke abọọñ, "Ayịn Defid, ntua miin mbọm!"

49 Yisọs amaasọñ ada anyʌñ abo ate, "Ikoot anye."

Ndin ammọ emaekoot awo nnan ami enyʌñ ebo anye ete, "Sọọñ idem! Dakka da! Anye asʌk ukoot." 50 Ke aditop afọñ anyọñidem amọ nduọk, anye amaatamma, ada ke ukod anyʌñ abịne Yisọs.

51 Yisọs amaabịp anye ate, "Nsoo ke afo ayem nọ ami nnam unọ fiin?"

Awo nnan ado amaabo ate, "Andikpeeb, ami ñyem adikịt usʌñ."

52 Yisọs amaabo anye, "Kaa, mbuọdidem mfo ukọk fiin udọñọ." Ke ndo-ndo ado, anye amaakịt usʌñ anyʌñ akeene asaña ye Yisọs ke usʌñ.

Yisọs Anam Nnan Abeeñe Ebeeñe Akịt Usʌñ

35 Yisọs akesaña akpere Yeriko, nnan keed amaatie ke mben usʌñ asʌk abeeñe ñkpọ. 36 Nnan ami akekop uyom atu awo naña efịt ediboiyo, anye amaabịp se ido. 37 Ammọ emaebo anye, "Yisọs awo Nasared asaña aboiyo."

38 Anye amaasio ñkpo akoot ate, "Yisọs Ayịn Defid, ntua miin mbọm."

39 Mbon se ikidat usʌñ emaeduat anye ete akʌp inua, ado anye amaadọdiọñ abọọñ ate, "Ayịn Defid, ntua miin mbọm."

40 Yisọs amaatuak ada, ate eben nnan ado isọk imọ. Emaekeben anye idikpere, Yisọs amaabịp anye, 41 "Nsoo ke afo ayem ami nnam unọ fiin?"

Anye amaabọọrọ ate, "Abọọñ, ami ñyem adimọọnọ ñkpọ."

42 Yisọs amaabo anye, "Mọọnọ usʌñ; mbuọdidem mfo unyaaña fiin." 43 Kpa ke idahado anye amaamọọnọ ñkpọ, adakka akeene anye; asaña atooro Abasi. Atu awo ado e-ekekịtte ñkpọ ami emaekeene etooro Abasi.

Yisọs Akọk Awodeen A-akemanake Nnan

1 Nte anye akesʌkkọ asaña aka, anye amaakịt awo keed a-akedooho nnan tọọñọ ke emana. 2 Mme mbed amọ emaebịp anye ete, "Andikpeeb, anie ikinam idiọọkñkpọ nọ anye adimana nnan, awo ami me ete ye eka amọ?"

3 Yisọs amaabọọrọ ate, "Idooho anye, inyʌññọ ido ete me eka amọ akenam idiọọkñkpọ; anye akemana nnan nọ ato do utom Abasi ayaara ke idem amọ. 4 Adaña nte usen akaaha iso, ana ñnyịn inam utom andikindọñ miin. Akonayio asʌk adi, a-awo ndomokeed imiidiikanna inam utom. 5 Ke adaña ini ami mbaaha ke ederimbod, ami ndo unwana ederimbod."

6 Ke anye amaaketañ ami ama, anye amaafiat etab ke isọñ, awuaak ye ntan, aben afiọññọ awo nnan ado ke anyen. 7 Ndin anye amaabo anye, "Kaa keyie idem ke Ñkpọdiọhọ mmọọñ Silọm" (anyịñ ado awuọ, "Emaedọñ"). Anye amaadakka akaa akeyie, anyʌñ akịt usʌñ, ndin atịmme anyọñ ufọk amọ.

2 Awo akpamfia* amaadi aditọọñọ edọñ ke iso amọ ate: "Abọọñ, adieke afo amaaha, nnam miin nsana."

3 Yisọs amaanyan ubọk amọ atuuk anye, abo anye ate, "Ami mmenyịmme, sana!" Kpa idahado, akpamfia amọ amaakweeñe. 4 Ndin Yisọs amaabo anye ate, "Kịt bo ke udọkkọke awo ndomokeed. Ado kaa, kewọt aku idem mfo nyʌñ nọ enọ a-asañake akekem naña Moses aketemme nọ ado ñkpọ ntiense anọ ammọ."

2 Mme awo emaeben awo udọñọ akpaubeñ, a-akenaaha ke aya esọk anye. Ke Yisọs amaakekịt mbuọdidem ammọ, anye amaabo awo akpaubeñ ado ate, "Ayịn mmi, sọñ esịd, sia efeen mme idiọọkñkpọ mfo."

3 Ubaak mme akpeeb mbed ekekop ami, ammọ emaebo ke esịd ammọ ete, "Awo ami asuuk Abasi uyio."

4 Yisọs a-amaakediọọñọ akikere ammọ, amaabo, "Ntak a-ndufo enieñeke ndiọi akikere ke esịd ndufo-o? 5 Akee imem ikan: adibo, ‘Efeen mme idiọọkñkpọ mfo, me adibo, Dakka da saña’? 6 Ado ami ñyem inam ndufo ediọọñọ ke Ayịn Awo anie adudu ke isọñ adifeen mme idiọọkñkpọ." Ndin anye amaabo awo akpaubeñ ado ate, "Dakka da, ben aya mfo nyʌñ nyọñ ufọk." 7 Ndin awo ado amaadakka ada anyọñ ufọk.

10 anyʌñ akịt awo keed do a-akedọñọke akpaubeñ. Sia ammọ ekeyemme usʌñ adidot Yisọs ikọ, ammọ emaebịp anye ete, "Nte mbed anyịmme ekọk awo udọñọ ke usen Sabad?"

11 Anye amaabọọrọ ammọ ate, "Adieke awo ndufo ndomokeed anieghe edọñ, ndin edọñ ado aduọ adʌk ube ke usen Sabad, nte anye ikpisịnne ubọk idʌt edọñ ado isio ke ube ado? 12 Nte awo ikponno ekọmudua ikan edọñ? Ke ntoro, mbed ikpanna adinam eti ñkpọ ke usen Sabad."

13 Ndin anye amaabo awo ado, "Nyan ubọk mfo." Awo ado amaanyʌñ anyan ubọk amọ, ndin ubọk amọ amaamaana akappa adeghe ataa afịd-afịd ukem-ukem nte ubọk anye ako.

30 Eka anwaan Saimọn akenaana ke ikʌk sia anye akenie ufiobidem, ndin ammọ emaekedọkkọ Yisọs ebaña anye. 31 Ndin Yisọs amaakaa akemʌm anye ubọk anyʌñ anwam anye adakka ada. Ufiobidem ado amaakweeñe anye, ndin anye amaadakka ada akenam ndidia anọ ammọ.

Yisọs Akọk Awo Akpamfia

40 Awo akpamfia* keed amaadibịne Yisọs anyʌñ atọọñọ edọñ akpeiye anye ate, "Adieke afo anyịmmeke, afo amekeme adinam nọ ami nsana."

41 Esịd amaaduọ Yisọs, mbọm anyʌñ anam anye.* Anye amaanyan ubọk amọ atuuk awo akpamfia ami ate, "Ami mmenyịmme, sana!" 42 Kpa idahado, akpamfia amaakweeñe anye, ndin anye amaasana.

3 Mbon awo emaeben awo akpaubeñ keed, i-ideen inaañ ekebenne esọk anye. 4 Sia mme awo ekewakka ebọhọ, ammọ ikikanna inam nọ awo akpaubeñ ami akịt Yisọs; ke ntoro ammọ emaeyaara akọm anyọñ itie a-Yisọs akedaaha enyʌñ esuuk awo akpaubeñ ado ke aya a-anye akenaaha. 5 Yisọs akekịt mbuọdidem ammọ, anye amaabo awo akpaubeñ ado ate: "Ayịn, e-efeen mme ndiọiñkpọ mfo."

6 Ubaak mme akpeeb mbed e-eketieghe ke itie ado, emaekere ke esịd ammọ ete: 7 "Ntak awo ami atañña ikọ ntom-o? Anye asuuk Abasi uyio! Anie awo ikeme adifeen ndiọiñkpọ ke mmiibọhọke Abasi ikpọọñ?"

8 Idaha-idaha ado, Yisọs amaadiọọñọ ke sịbidịd amọ ke se ammọ ekekere ke esịd ammọ adodo, ke ntoro anye amaanyʌñ abo ammọ ate, "Ntak a-ndufo ekereke utọ mme ñkpọ ami-e? 9 Anye akee imem ikan: adibo awo akpaubeñ ami, ‘Efeen mme ndiọiñkpọ mfo,’ me adibo, ‘Dakka da, ben aya mfo nyʌñ saña’? 10 Ado ami ñyem inam ndufo ediọọñọ ke Ayịn Awo anie adudu ke isọñ adifeen mme idiọọkñkpọ." Ndin anye amaabo awo akpaubeñ ate, 11 "Ami ubo fiin, dakka da, ben aya mfo nyọñ ufọk." 12 Anye amaadakka ada ke iso afịd ammọ, aben aya amọ asaña anyọñ. Ami amaakpa afịd awo idem, ammọ emaenyʌñ etooro Abasi ete, "Kpaanam ñnyịn ikịtte utọ ñkpọ ntom!"

Yisọs Akọk Udọñọ ke Usen Sabad

1 Ini mfen Yisọs amaatịmme akaa sinakọk, ndin awo keed a-akenieghe ñkpaikpa ubọk amaaba do. 2 Usʌk awo e-ekeyemme ntak adidot Yisọs ikọ, mmọdo ekeba ñko, ndin ammọ emaenekke ewuuk anyen ese me anye ayaakọk awo ado udọñọ ke usen Sabad. 3 Yisọs amaabo awo a-akenieghe ñkpaikpa ubọk ate, "Dakka da ke iso afịd awo."

4 Ndin Yisọs amaabịp ammọ ate, "Anye akee ke mbed abo enam ke Sabad: Adinam eti ñkpọ me adinam idiọọk, adinyaaña uwem me adiwowot?" Ado ammọ ikisioho uyio.

5 Anye ndin amaakanna ase ammọ ke iyadesịd, afʌhọ eti-eti ke ntak isọñesịd ammọ, anyʌñ abo awo ado ate, "Nyanna ubọk mfo." Anye amaanyanna, ndin ubọk amọ amaamaana akappa adeghe ataa afịd-afịd.

Yisọs Akọk Awo Akpamfia

12 Usen keed, naña Yisọs akebaaha ke abio keed, awodeen a-akpamfia* akefʌkkọ afịd idem amaadi. Ke ini anye akekịtte Yisọs, anye amaaduọ akʌp iso ke isọñ akpeiye anye ate, "Abọọñ, adieke afo anyịmmeke, amekeme inam ami nsana."

13 Yisọs amaanyan ubọk amọ atuuk anye ate, "Ami mmenyịmme, sana!" Kpa idahado, akpamfia amaakweeñe anye.

18 Akem mme awo emaeben awo akpaubeñ ewañ ke aya eyem usʌñ naña eben anye edʌk ufọk ekenịm ke iso Yisọs. 19 Ado akeene udịm awo se ikiba, ammọ ikikịtte ufañ naña eboiyo edʌk. Ado anam ammọ emaedọọk ekeyaara akọm ufọk, esuuk anye ke aya a-anye akenaaha, enịm ke ufọọd atu awo, kpa ke iso Yisọs.

20 Ke Yisọs amaakekịt mbuọdidem ammọ, anye amaabo awo ado ate, "Ufan, e-efeen ndiọiñkpọ mfo."

21 Mme Farisi ye mme akpeeb mbed emaetọọñọ adikere ke atu idem ammọ ete, "Anie awo idodo ami a-asuuhọ Abasi uyio? Anie akeme adifeen ndiọiñkpọ ke miibọhọke Abasi ikpọọñ?"

22 Yisọs amaadiọọñọ se ammọ ekekere, amaanyʌñ abịp ammọ ate, "Nsoo ido ntak a-ndufo ekereke utọ mme ñkpọ ami ke esịd ndufo? 23 Akee imem ikan: Adibo, ‘Efeen mme idiọọkñkpọ mfo,’ me adibo, ‘Dakka da saña’? 24 Ado ami ñyem inam ndufo ediọọñọ ke Ayịn Awo anie adudu ke isọñ adifeen mme idiọọkñkpọ." Ndin anye amaabo awo akpaubeñ ado ate, "Ami ubo fiin, dakka da, ben aya mfo, nyʌñ nyọñ ufọk." 25 Kpa ke ukem idahado, anye amaadakka ada ke iso afịd ammọ, aben aya amọ anyọñ ufọk, asaña asʌk atooro Abasi.

6 Ke usen Sabad mfen, anye amaadʌk akaa ke sinakọk anyʌñ akekpeep ñkpọ; ndin awodeen keed u-ubọk nnasia amọ amaakekpa amaaba do. 7 Mme Farisi ye mme akpeeb mbed emaeyem se ekpedat edot Yisọs ikọ, ado amaanam ammọ enekke ewuuk anyen ese me anye ayaakọk udọñọ ke usen Sabad. 8 Ado Yisọs amaadiọọñọ se ammọ ekekere, ndin amaabo awodeen a-akenieghe ñkpaikpa ubọk ate, "Dakka da ke iso afịd awo." Ndin awo ado amaanyʌñ adakka ada.

9 Yisọs ndin amaabo ammọ ate, "Yak ami ibịp ndufo ñkpọ ise: Akee ado se mbed atemme abo enam ke usen Sabad, adinam eti me adinam idiọọk, adinyaaña uwem me adisobo?"

10 Anye amaakanna anyen aseet afịd ammọ, anyʌñ abo awo u-ubọk amaakekpa ate, "Nyanna ubọk mfo." Anye amaanam se Yisọs akebo anye anam, ndin ubọk amọ amaamaana akappa adeghe ataa afịd-afịd.

Mbuọdidem Sentudiọn

1 Ke Yisọs amaakekweeñe se anye akenie aditañ nnọọ mbon e-ekekpañña utọñ enọ anye, anye amaaboiyo akaa abio Kapanum. 2 Do, ayịnufọk sentudiọn keed e-eteufọk amọ akemaaha eti-eti amaadọñọ akpere ñkpa. 3 Ndin sentudiọn akekop abaña Yisọs, anye amaadọñ mme ñkpisọñ mme Yuu ate ekekoot anye nọ adikọk ayịnufọk imọ udọñọ. 4 Ammọ emaedinekke ekpeiye Yisọs ete, "Mbọk di nwam sentudiọn ami ke anye adot se afo akpenwam, 5 sia anye a-ama abio ñnyịn; amaanyʌñ abọp sinakọk inọ ñnyịn." 6 Ndin Yisọs amaakeene ammọ.

Ado mbemiso anye akesịm ufọk ado, sentudiọn amaasio mme ufan amọ adọñ ekedọkkọ Yisọs ebo, "Abọọñ, mbọk kuukpa idem adidi ufọk mmi sia ami ndotto nte afo akpedʌkkọ idak akọm mmi. 7 Anye anam nọ ami mmiikikpaaha idem adubịne fiin sia ami ndotto. Ado kap sʌk tañ ikọ kpọd ke udọñọ ayaakweñe ayịnufọk mmi. 8 Sia ami ke idem mmi mba ke idak ukara, ye mme mbon ekọñ ke idak mmi. Ami mbo keed ke atu ammọ ‘Kaa,’ anye akaa; mbo anye ako, ‘Di,’ anye anyʌñ adi. Ñnyʌñ mbo ayịnufọk mmi, ‘Nam ami,’ anye anam."

9 Idem amaakpa Yisọs adikop ikọ sentudiọn ami, ndin anye amaakanna iso atañ anọ atu awo se ikikeene anye ke edem ate, "Ntañ akpanikọ inọ ndufo nte ke kpaanam ami ñkịtte utọ mbuọdidem akponno ntom, kpa ke Isrel." 10 Ndin mme isʌñutom ami eketịmme enyọñ ufọk, ammọ emaekekịt ayịnufọk ado ke nsọñidem.

11 ndin awonwaan i-idiọọk sịbidịd akenamma anye adọñọ mbʌñọ ke ñkpọ nte isua duob mme itiaita amaaba do. Udọñọ ami amaanwịn anye tutu ikanna inekke ida. 12 Ke ini Yisọs akekịtte anye, amaakoot anye adat, ate yak anye awuọ adi iso, ndin amaabo anye ate, "Awonwaan, u-ukpọk fiin eyaak ke udọñọ mfo." 13 Anye amaadot awonwaan ado ubọk, ndin ke ndo-ndo ado anye amaanekke ada, anyʌñ atooro Abasi.

Yisọs ke Ufọk Farisi

1 Ke usen Sabad keed, naña Yisọs akekaaha asen ke ufọk adaaha mme Farisi, uwak awo emaeba do e-ekesakka anyen ese se anye anam. 2 Awo ñyọọk keed amaaba ke iso amọ ke itie ado. 3 Yisọs amaabịp mme Farisi ye mme ntaifiọk mbed e-ekebaaha do ate, "Anen adikọk awo udọñọ ke usen Sabad me inenne?" 4 Afịd ammọ emaedobo, isioho uyio. Ndin Yisọs amaamʌm awo ado akọk udọñọ, anyʌñ anọ anye anyọñ.

Yisọs Akọk mme Akpamfia Duob

11 Idaha a-Yisọs akekaaha Yeruselem, anye amaaboiyo ke adaña Sameria ye Kalili. 12 Nte anye akedʌkkọ idʌñ keed, ideen duob e-ekedọñọke akpamfia* emaedisoobo anye. Ammọ emaeda nsan-nsan, 13 enyʌñ ebọọñ ke akpọsọñ uyio ete, "Yisọs, Eteufọk, itua ñnyịn mbọm."

14 Ke ini Yisọs akekịtte ammọ, anye amaabo ate, "Ikaa ikiwọt mme aku idem ndufo." Nte ammọ ekesañake ke usʌñ, emaenam ammọ esana, ndin idem amaasọñ ammọ.

15 Keed ke atu ammọ, ke amaakekịt ke udọñọ ikweeñe, amaatịmme aditooro Abasi ke akpọsọñ uyio. 16 Anye amaaduọ ke ukod Yisọs anyʌñ akọọm anye. Awo ado akedo awo Sameria.

17 Yisọs amaabịp ate, "Nte idooho awo duob ke ekenam esana? Usʌkkeed ako-o? 18 Ibaaha awo ndomokeed a-atịmmeke adinọ Abasi ekọọm ke imiibọhọke asenawo ami?" 19 Yisọs amaabo anye, "Dakka nyọñ; mbuọdidem mfo anam idem usọñ."

Ukọk Udọñọ ke Ñkpọdiọhọ Mmọọñ

1 Etək ini amaakeboiyo, Yisọs amaakaa Yeruselem ke ntak usọrọ mme Yuu. 2 Ke Yeruselem ñkpọdiọhọ mmọọñ keed amaaba a-akpereke Inuaatob Edọñ, e-ekekoodo ke usem Aramaik Betesda*, a-mme abai ition ekenyʌññọ edudak ekanna anye ekʌk. 3 Mi ke ataa uwak mbon ñkpọnnam ekesidunam, mme nnan, mbʌñọ ye mme akpaubeñ. 4 Ke ini ke ini, enyere Abọọñ amaasidi adibəkko mmọọñ ami. Ndin awo keed akeedodo a-aketooho adʌk mmọọñ ami, emaebəkko ntom, amaasibọ nsọñidem akpekọm se udọñọ ikidọñ anye. 5 Amaaba awo keed do a-akedọñọke isua edịb mme duob mme itiaita. 6 Ke ini Yisọs akekịtte anye naña ana do anyʌñ adiọọñọ ke anye amaabọ ufen ado akpeene, amaabịp anye ate, "Nte afo ameyem idem usọñ?"

7 Awo udọñọ ado amaabọọrọ ate, "Ete, ami nnieghe awo se imben isịn ke ñkpọdiọhọ mmọọñ ami ke emaebəkko mmọọñ. Ke ini ami ndomoke ukeme adidʌk, awo mfen ambebem miin adʌk."

8 Yisọs amaabo anye, "Dakka da! Ben mbịd mfo nyʌñ saña." 9 Inikeed-inikeed, idem amaasọñ awo ado; anye amaanyʌñ aben mbịd amọ asaña.

Ñkpọ ami aketịppeke ke usen Sabad.

46 Anye amaamaana akaa Kana ke Kalili ini keed mfen, itie a-anye akenamma mmọọñ akappa ukọd. Ndin amaaba ekamba awo keed ke Kapanum i-idem akebiakka ayịn amọ awodeen. 47 Ke ini awo ami akekoppo ke Yisọs amaato Yudia adisịm Kalili, anye amaabịne anye anyʌñ akekpeiye anye ate adi adikọk ayịn imọ udọñọ, sia amaakpere ñkpa.

48 Yisọs amaabo anye, "Ibọhọke ndufo e-ekịt mme idiọọñọ utịppeñkpọ ye ñkpọ ñkpaidem, ndufo idiinịmme ke akpanikọ."

49 Ekamba adaaha ami amaabo, "Ete, mbọk di mbemiso ayịn mmi akpa."

50 Yisọs amaabọọrọ ate, "Kaa, ayịn mfo ayaadu uwem."

Awo ami amaanịm se Yisọs aketañ anyʌñ anyọñ. 51 Ke ini adaaha ado akesʌkkọ asaña ke usʌñ unyọñọ, nditọufọk amọ emaedisoobo anye enyʌñ edọkkọ ke ayịn amọ a-adu uwem. 52 Ke ini anye akebịppe adidiọọñọ ini se idem akesọñ ayịn amọ, ammọ emaebo anye, "Ufiob idem ado akekpọñ anye ñkpọñ a-akeboiyoke ke ñkanika keed uweemeayio."

53 Ndin ete ayịn ami amaadiọọñọ ke ini ado akedo ukem ini a-Yisọs akebooho anye, "Ayịn mfo ayaadu uwem." Ndin anye ye afịd ufọk amọ emaenịm Yisọs ke akpanikọ.

54 Anye ami akedo ayọhọ idiọọñọ iba a-Yisọs akenamma, ke anye amaaketo Yudia adiwuọ Kalili.

20 Kpa ke ukem ini ado, awonwaan keed a-akedọñọke uwuọiyiib ke isua duob mme iba amaato edem-edem asaña akpere Yisọs anyʌñ atuuk mben afọñidem amọ. 21 Anye amaabo idem amọ, "Ami ñkpesʌk ñkan ntuuk afọñidem amọ, ñyaakop nsọñidem."

22 Yisọs amaakanna iso akịt anye, anyʌñ abo anye, "Sọñ idem, ayịn awonwaan, mbuọdidem mfo u-ukọk fiin." Idahado-idahado idem amaasọñ awonwaan ado.

25 Ndin amaaba awonwaan keed akedọñọke udọñọ uwuọiyiib ke isua duob mme iba. 26 Anye amaabọ ufen eti-eti ke ubọk uwak mbiaibọk anyʌñ abiat afịd akʌk se anye akenie, ado utu ke idem asọsọñ anye, akeneenekke adiọọk akan naña akedo. 27 Ke anye amaakekop abaña Yisọs, anye amaato edem-edem asaña ke atu mme awo anyʌñ aketuuk afọñidem Yisọs, 28 sia anye amaakere abo, "Ami ñkpesʌk ntuuk afọñidem amọ, ami ñyaakop nsọñidem." 29 Kpa ke idaha a-anye aketuuhọ afọñ Yisọs, udọñọ uwuọiyiib ado amaakweeñe anye, anye amaanyʌñ akop ke idem amọ ke imọ imibọkkọ mfịna imọ.

43 Ñko awonwaan keed amaaba do a-akedọñọke udọñọ uwuọiyiib ke isua duob mme iba,* ado ibaaha awo se ikikan ikọk anye. 44 Awonwaan ami amaato edem-edem asaña akaa aketuuk mben afọñidem Yisọs, ndin kpa ke ndo-ndo ado, uwuọiyiib ado amaatre.

45 Yisọs amaabịp ate, "Anie awo ikiintuuk?"

Ke afịd awo emaekekañ, ke awo mmimọ ndomokeed ikituuhọ anye, Pita amaabo, "Etubom, sese afịd udịm awo ufiighe fiin mi."

46 Ado Yisọs amaabọọrọ ate, "Awo antuuk miin; ami mmediọọñọ ke adudu añwuọ miin ke idem."

47 Ndin awonwaan ado amaakediọọñọ ke imọ ibooho ikan idịbe, anye amaawuọ adi ke ñnyeñidem, adiduọ Yisọs ke ukod. Ke iso afịd uwak awo ado, anye amaatañ ntak ake imọ ikituuhọ Yisọs ye naña imọ ikibọ ukọk ke ndo-ndo ado. 48 Yisọs amaabo anye ate, "Yịn awonwaan, mbuọdidem mfo u-ukọk fiin. Nyọñ ke emem."

Yisọs Anam Ayịn Abọikpa Aset anyʌñ Akọk Awonwaan Udọñọ

18 Ke ini anye akesʌkkọ atañ ikọ anọ ammọ, keed ke atu mme adaaha ke sinakọk amaadi, aditọọñọ edọñ ke iso amọ anyʌñ abo, "Ayịn mmi awonwaan asʌk akpa idahami, ado di didot anye ubọk, ndin anye ayaadu uwem." 19 Yisọs amaadakka ada ye mme mbed amọ akeene anye.

23 Ke ini Yisọs amaakedʌk ufọk adaukara ke sinakọk ami, anyʌñ akịt atu awo e-ekenamma uyom ye mbon e-ekefịtte adʌk, 24 anye amaabo, "Iwuọñọ mi, etək abọikpa ami ikpaahakpa, anye adadaiya." Ado ammọ emaesaha anye. 25 Ado ke mbon awo emaekewuọñọ anwa, anye amaadʌk esịd ufọk anyʌñ amʌm etək abọikpa ado ke ubọk abenne, ndin anye amaadakka ada.

22 Ndin adaaha keed ke atu mme adaaha ke sinakọk a-akekereke Yairọs amaadi, ndin ke anye akekịtte Yisọs, anye amaaduọ ke ukod Yisọs, 23 anyʌñ akpeiye anye ate, "Etəkayịn mmi awonwaan akpere ñkpa. Mbọk di didot anye ubọk ke idem nọ anye akop nsọñidem anyʌñ adu uwem." 24 Ndin Yisọs amaakeene anye.

Ekamba atu awo emaekeene anye enyʌñ enək anye.

38 Ke ini ammọ emaekedisịm ufọk adadusʌñ ke sinakọk, Yisọs amaakịt akpọsọñ ndutịme ye naña mme awo etuaha enyʌñ ebọọñ ñkpo. 39 Anye amaadʌk ufọk anyʌñ abịp ammọ ate, "Ntak afịd ndutịme ye ñkpo ami-e? Ayịn ami ikpaahakpa, adadaiya." 40 Ado ammọ ekesaasaha anye.

Ke anye amaakenam afịd awo ewuọñọ, anye amaadat ete ye eka ayịn ye mme mbed e-ekebaaha ye anye adʌk akaa itie nte ayịn akenaa. 41 Yisọs amaamʌm anye ubọk anyʌñ abo anye ate, "Talita koum!" (awuọñọke "Etək abọikpa, ami ubo fiin, dakka da!"). 42 Idaha-idaha ado, ayịn ado, a-akedooho isua duob mme iba, amaadakka ada anyʌñ atọọñọ isaña ñkanna. Idem amaanekke akpa mme awo adikịt utọ ñkpọ ami.

31 Yisọs amaadian do ate, "Nsoo ndin ke ami ñkpedat ndomo ye emana ami? Nsoo ke ammọ ebit? 32 Ammọ eba nte ntəkayịn e-etieghe ke anwa udua ebọñ ekoot emọ-emọ ete:

" ‘Ñnyịn imaifịt adukpoñ inọ ndufo,

ado ndufo ikinekke unek;

imaikwọ ikwọ ikpo,

ado ndufo ikituaha ayịd.’

33 Sia Yọọn Aduọkmmọọñ amaadi, idiaha ñkpọ inyʌññọ inwọñ ukọd, ndin ndufo ete, ‘Anye anie dimọn.’ 34 Ayịn Awo amaadi, adia ñkpọ anyʌñ anwọñ ukọd, ndin ndufo ete, ‘Se adiauyʌkkọ ye akpammịn ado mi, ufan mme abọọ taks ye mme anam idiọọkñkpọ.’ 35 Ado se edat ediọọñọ ke aniọñ anen akeene se nditọ aniọñ enam."

Awonwaan Anam Idiọọkñkpọ Ayet Yisọs Adan

36 Awo Farisi keed amaakoot Yisọs ufọk, anye amaakaa aketie, akañña abere ke akpokoro ndidia ke ufọk awo ado. 37 Mma keed ke abio ado a-akedooho anam idiọọkñkpọ, akekop ke Yisọs asʌk adia ñkpọ ke ufọk awo Farisi ado, amaaben pefium ke ekpeme alabasta adika do.

41 Akekem ete keed a-akekereke Yairọs, keed ke atu mme adaaha ke sinakọk, amaadiduọ Yisọs ke ukod akpeiye ate yak anye adi ufọk imọ 42 sia ukweeñe ayịn amọ awonwaan, a-adooho ñkpọ nte isua duob mme iba, amaakpere ñkpa.

Yisọs akedakka adika ufọk Yariọs, etək ayak atu awo ekpaefiik anye iwot.

49 Naña Yisọs akesʌkkọ atañ ikọ do, awo amaato ufọk Yairọs adadusʌñ ke sinakọk, adidọkkọ anye ate, "Ayịn abọikpa mfo akpa. Kuufịna Andikpeeb aba."

50 Yisọs akekop ami, anye amaabo Yairọs ate, "Kuuyak idem unyeñ; kap nịm ke akpanikọ, ndin anye ayaakop nsọñidem."

51 Ke ini anye amaakewuọ ufọk Yairọs, anye ikiyakka awo ndomokeed adʌk ufọk ye anye, ibọhọke Pita, Yọọn ye Yems ye ete ye eka ayịn ado. 52 Afịd awo ekesʌk etuaha enyʌñ ebọọñ ñkpo ke ñkpa ayịn ado. Do ke Yisọs akebo ammọ, "Idop ayịd. Ayịn ado ikpaahakpa, adadaiya."

53 Ammọ emaesaha anye, sia afịd awo emaediọọñọ ke ayịn ado amaakpa. 54 Ado Yisọs amaamʌm ayịn ado ke ubọk ate, "Yịn mmi, dakka da!" 55 Idahado, sịbidịd uwem amaatịmme adʌk ayịn ado idem, anye amaadakka ada ini keed. Yisọs amaabo ammọ enọ anye ñkpọ adia. 56 Idem amaakpa ete ye eka ayịn ado eti-eti, ado Yisọs amaawuuk ammọ abo ke etañ se ikitịppe inọọ awo ndomokeed.

Ñkpa Lasọrọs

1 Ete keed a-akekereke Lasọrọs amaadọñọ. Anye aketo Betani, idʌñ a-Mmeri ye ayịneka amọ Mmata eketooho. 2 (Mmeri ami, a-ayịneka amọ Lasọrọs akedọñọke ado ukem awonwaan a-akefiọññọke Yisọs inem ufịk pefium anyʌñ adat ided amọ akwokko ñkpad amọ.) 3 Nditọeka ibaan Lasọrọs emaedọñ utom enọ Yisọs ete, "Abọọñ, awo a-afo amaaha adọdọñọ."

4 Ke ini Yisọs akekoppo anye amaabo, "Udọñọ ami idiikiwuọhọ ke ñkpa. Ado nọ Abasi abọ ubọọñ, Ayịn Abasi ñko abọ ubọọñ ato do." 5 Yisọs amaama Mmata ye nditọeka amọ, Mmeri ye Lasọrọs. 6 Ke anye amaakekop ke idem isọññọ Lasọrọs, anye amaasuuk aba ke itie a-anye akebaaha usen iba mfen 7 mbemiso anye abo mme mbed, "Yak ñnyịn itịmme ika Yudia."

8 Mme mbed emaebo anye, "Andikpeeb, ke etək-etək ini a-akeboiyoke ko, mme Yuu emaenwana adutọọñ fiin ke itiad, ndin afo ayem itịmme ñka do?"

9 Yisọs amaabọọrọ, "Nte idooho awa duob mme iba eba ke uweemeayio? Awo a-asañake ke uweemeayio idiikọbọke iduọ, sia unwana ederimbod ami anam anye akịt usʌñ. 10 Ado anye amaasaña ke akonayio akeme adikọbọ nduọ sia unwana ibaaha."

11 Anye amaaketañ ami ama, amaatịmme abo ammọ, "Ufan ñnyịn Lasọrọs adadaiya, ado ami ñyaaka do ñketọi anye."

12 Mme mbed emaebọọrọ anye ate, "Abọọñ akpedo anye adadaiya, idem ayaasọñ anye." 13 Yisọs aketañ abaña ñkpa Lasọrọs, ado mme mbed ekekere ke anye aketañ abaña ñkaña adidaiya idab.

14 Ado amaanam Yisọs atañ anọ ammọ inwañ-inwañ ate, "Lasọrọs a-akpa;

Yisọs Anam Ayobio Adobo

23 Akem Yisọs amaadʌk ubom, mme mbed amọ emaenyʌñ ekeene anye. 24 Inikeed inikeed, ataa akpọsọñ ayobio amaatọọñọ ke ibiok ado, tutu mbufuud akpa afʌk ubom. Ado Yisọs akesʌk adaiya. 25 Mme mbed emaeketọi anye ke idab ete, "Abọọñ, inyaaña ñnyịn mbaak ñnyịn idisịp."

26 Yisọs amaabọọrọ, "Ndufo mbon etək mbuọdidem, nsinam idem inyeñ ndufo ntom?" Ndin anye amaadakka ada anyʌñ asua anọ ayobio ye mbufuud akpa, ndin afịd ñkpọ amaadobo.

27 Idem amaanekke akpa ammọ ndin ammọ emaebịp ete, "Nsoo utọ awo ado ami? Kpa afịm ye mbufuud inyañ ekop ikọ enọ anye."

15 Ndubiayio akedi, mme mbed emaekaa ekebo anye, "Itie ami anyọọñ usʌñ akpọñ nte mme awo edʌñọ, ñko ayio asọñ. Bo mme atu awo ami enyọñọ nọ ammọ eka mme esịdidʌñ ekedep ndidia se ediidia."

16 Ado Yisọs amaabọọrọ ammọ ate, "Ufọn ammọ adinyọñọ ibaaha, ndufo ke idem ndufo inọ ammọ ñkpọ edia."

17 Mme mbed emaebọọrọ anye ete, "Ñnyịn inie uyo ition ye iyak iba kpọd."

18 Anye amaabo, "Ikoono ammọ insọk miin." 19 Anye amaanọ uyio ate mbon awo esuuk etie ke mbid, ndin anye amaaben mme uyo ition ye iyak iba ado, abenne anyen ase hefịn anyʌñ anọ ekọọm, ndin abuuñ mme uyo ami anọ mme mbed ate ammọ enọ atu awo. 20 Afịd awo emaeta enyʌñ ekop uyʌkkọ, ndin mme mbed emaetañ mbeñe se ikiyọhọ isʌhọ ñyọọhọ-ñyọọhọ akpasa duob mme iba. 21 Ñkpọ nte ideen tọsịn ition ekedia ñkpọ ado, ke esioho ibaan ye ntəkayịn efep.

25 Ke ñkpọ nte ñkanika inaañ usiere, Yisọs amaawuọ asaña ke anyọñ ibiok abịne mme mbed amọ.

32 Ndin Yisọs amaakoot mme mbed amọ anyʌñ abo ammọ ate, "Ami mmekop udʌk mbaña ibon ami; ammọ ebaba ye ami usen ita idiaha ñkpọ ndomokeed. Ñyemme adibo ammọ enyọñ abiọọñ, mbaak edikisʌkkọ ke usʌñ."

33 Mme mbed amọ emaebọọrọ anye ete, "Ke mmọọ ke ñnyịn idiikịt uyo ke esịd idʌñ ami nọ akem utọ atu awo ami?"

34 Yisọs amaabịp ammọ ate, "Ndufo enie uyo ifañ?"

Ammọ emaebọọrọ, "Itiaba, ye ibad-ibad ñkeñe iyak."

35 Anye amaabo atu awo esuuk etie ke isọñ. 36 Ndin anye amaaben uyo itiaba ye iyak ifañ ado, ndin ke anye amaakenọ Abasi ekọm, amaabuuñ ammọ, anyʌñ akappa anọ mme mbed amọ, ndin ammọ emaedeeme enọ atu awo. 37 Afịd ammọ emaedia enyʌñ ekop uyʌkkọ. Ke emaekedia ema, mme mbed emaekoono mbeñe se ikisʌhọ eyọhọ akpasa itiaba. 38 Ibad mbon e-ekediaha ñkpọ ekedo tọsịn inaañ, ke esioho ibaan ye ntəkayịn efep.

Taks Tembịd

24 Yisọs ye mbed amọ emaekedisịm Kapanum, mme abọọ taks tembịd a-akedooho drakma iba, emaedibịp Pita, "Ado nte eteufọk ndufo isikpeeghe taks tembịd?"

25 Anye amaabọọrọ, "Asikpe."

Ke ini Pita akedʌkkọ ufọk, Yisọs akedo akpa awo aditañ ikọ. Anye amaabo, "Saimọn, nsoo ido akikere mfo? Mme ndidem ederimbod ebọ isob ye taks eto mme anie: me ebọ eto nditọ ammọ me ebọ eto mbon mfen?"

26 Pita amaabọọrọ, "Mbon mfen."

Yisọs amaabo anye, "Ndin e-esio mme nditọ efep. 27 Ado mbaak ñnyịn ididue ammọ, kaa ibiok ako, nyʌñ top uwaam mfo sịn. Ben akpa iyak a-afo uduumʌm, tat anye inua, ndin ayaakịt drakma inaañ. Ben anye sọk ammọ ke taks mmi ye ake ndufo."

Yisọs Asuuñọ Eto Fik

18 Ke ubakusen, naña Yisọs atịmmeke aka Yeruselem, abiọọñ amaadọñ anye. 19 Ke anye akekịtte eto fik keed ke mben usʌñ, anye amaasaña akpere eto ami, ado anye ikikịtte mfịd ndomokeed, ibọhọke mfañ ikpọọñ. Ndin anye amaabo eto ami, "Uduunwịmme mfịd aba ke nsi-nsi." Idahado-idahado, eto ado amaayeeme.

20 Ke ini mme mbed ekekịtte ami, idem amaakpa ammọ, ammọ emaenyʌñ ebịp ete, "Eto fik ado akenam die akpa usọp-usọp ntoro?"

21 Yisọs amaabọọrọ, "Ami ntañ akpanikọ inọ ndufo, adieke ndufo enieghe mbuọdidem ndin inieghe eyịghe, idooho se ekenam eto fik ado ikpọọñ ke ndufo ekeme edinam, ado ndufo emekeme ibo ekamba abod ami ‘Kaa keduọ dʌk akpainyañ,’ ndin ayaanyʌñ atịppe ntoro. 22 Adieke enieghe mbuọdidem eyaebọ se adodo a-ndufo ebọññọ akam ebeñe."

37 Ataa akpọsọñ ayobio amaatọọñọ tutu udakka akpa mmọọñ abʌññọ adʌk ubom akpere adiyọhọ esịd ubom. 38 Afịd ini ami, Yisọs akeba ke itak ubom asʌk adaiya ke udodiwuod. Ndin mme mbed amọ emaeketọi anye ke idab ebo anye ate, "Andikpeeb, awuọ ubegheke fiin adieke ñnyịn ideññe?"

39 Anye amaademme, asua anọ ayobio anyʌñ abo mbufuud akpa mmọọñ ate, "Dop! Naa sʌñ!" Ndin ayobio amaatre, afịd ñkpọ anyʌñ adobo biai.

40 Anye amaabo mme mbed amọ ate, "Ntak i-idem inyeññe ndufo ntom-o? Ndufo isʌkkọ inenie mbuọdidem?"

41 Akpọsọñ ndịk amaanam afịd ammọ, ndin ammọ emaenyʌñ ebiime emọ-emọ ete, "Anie awo ido ami? Kpa afịm ye mme mbufuud akpa mmọọñ ekop uyio amọ!"

35 Amaakediwuọ ini ntom ayio amaasọñ, mme mbed amọ emaedi ebịne anye edibo anye ete, "Itie ami anyọọñ usʌñ akpọñ abio, ñko ayio a-anekke asọñ. 36 Nam nọ mme awo ami enyọñọ nọ ammọ ekedep ñkpọ edia ke mme ñkanñkʌk esịd idʌñ."

37 Ado anye amaabọọrọ ammọ ate, "Ndufo inọ ammọ ñkpọ se edia."

Ammọ emaebọọrọ anye ete, "Ado adiikpa ñkpọ nte akʌk utom afiọñ itiokeed. Ñnyịn idiibiat afịd ado ke adinọ ammọ ndidia yak edia?"

38 Anye amaabịp ammọ ate, "Ikaa ikise. Eboho uyo ifañ ke ndufo enie?"

Ammọ ekekekịt, ammọ emaebọọrọ ete, "Uyo ition ye iyak iba."

39 Ndin Yisọs amaabo ammọ ate enam nọ afịd awo etie ke eboho ke eboho ke awawa mbid. 40 Ammọ emaenyʌñ ebono ke eboho ke eboho, usʌk ikie, usʌk aba mme duob. 41 Yisọs amaakeben uyo ition ye iyak iba ado, anyʌñ amaabenne anyen ase hefịn, anọ Abasi ekọọm, anyʌñ abuuñ mme uyo ado, ndin anye amaayaak anọ mme mbed ate edeeme enọ mme atu awo ado. Anye amaanyʌñ abakka iyak iba ado anọ afịd ammọ. 42 Afịd ammọ emaedia ñkpọ enyʌñ ekop uyʌkkọ, 43 ndin mme mbed emaetañ mme mbeñe uyo ye iyak se ikisʌhọ a-akeyọhọke akpasa duob mme iba. 44 Mme ideen se ikidia ñkpọ ekedo tọsịn ition.

48 Anye amaada akịt naña mme mbed amọ edəho ye udeñ ke esịd ubom sia afịm amaafịme eti-eti. Etək ini mbemiso ndañnsiere, anye amaasaña ke anyọñ mmọọñ ado abịne ammọ. Anye akeyem adisaña mboiyo ammọ, 49 ado ke ini ammọ ekekịtte naña anye asaña ke anyọñ ibiok, ammọ emaekere ke anye ado ekpo. Ammọ emaenyʌñ ebọñ ñkpo, 50 sia afịd ammọ emaekịt anye ndin ndịk amaanam ammọ eti-eti.

Ukem idahado anye amaabo ammọ, "Isọñ esịd. Ami ke ado. Ikiifeghe ndịk." 51 Ndin anye amaadọọk adʌk ubom ye ammọ, afịm ñko amaadobo. Idem amaanekke akpa ammọ eti-eti,

Yisọs Anọ Awo Tọsịn Inaañ Ndidia

1 Ke ini ado atutu awo mfen emaediboho. Sia ammọ imiikinieghe se edia, Yisọs amaakoot mme mbed amọ anyʌñ abo ammọ ate, 2 "Mbon ami ennie miin udʌk; ammọ ebaba ye ami usen ita idiaha ñkpọ ndomokeed. 3 Adieke ami nnọọhọ ammọ enyọñọ ye abiọọñ, ammọ eyaesʌkkọ ke usʌñ, sia usʌk ammọ eto anyan usʌñ edi."

4 Mme mbed emaebọọrọ anye ete, "Mmọọ ke esịd idʌñ ami ke awo akeme adinie uyo adiiyʌkkọ ammọ?"

5 Yisọs amaabịp ammọ ate, "Eboho uyo ifañ ke ndufo enie?"

Ammọ emaebọọrọ ete "Itiaba."

6 Anye amaabo atu awo ate esuuk etie ke isọñ. Ke anye amaakeben eboho uyo itiaba ami anọ ekọọm, anye amaabʌñ ammọ anyʌñ ayaak anọ mme mbed amọ ate edeeme enọ mme atu awo, ndin ammọ emaenyʌñ enam ntoro. 7 Ammọ emaenie ñkeñe iyak ifañ ñko. Anye amaanyʌñ aben anọ ekọọm ndin abo yak mme mbed edeeme enọ mme atu awo. 8 Mme atu awo ami emaeta enyʌñ ekop uyʌkkọ. Akema mme mbed emaetañ ñyọhọnsʌhọ mbeñe a-akeyọhọke akpasa itiaba. 9 Ñkpọ nte ideen tọsịn inaañ ekeba do. Ke anye amaakenọ ammọ enyọñọ,