Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Nkɔɔr a ikwàmii abɔ̈ɔ̈l
Umpal kàkyen Yɛsu, ikwàmii abɔ̈ɔ̈l waa bàyun’labà bàmuyisà in’kwɛŋ: « Mwan a David, iweem ngyɛb! »
Umpal kàbilà nde u ndwà, ikwàmii bàyàsin tsütsü apà nde, waa Yɛsu kàtɛn a ba naa: « Nkye bɛ lan’sà làkwikilà naa mɛ an’kwo in’kyer ya? » Ba bun’fuur naa: « Inye, Mwol. » Apan, Yɛsu waa kàbä mii aba, waa kàtɛn naa: « Wɛy ya ikäl asànaa alà làkwikilà abɛ! » Waa mii aba myàyaanà. Yɛsu kaswɛŋ a ngwal naa: « Làkäl kà igyɛɛŋ, wɛy akà mbuur mwɛy ukɔɔn ayöb! » Wɛɛ ba, pa làtoo, laa bàpay ba làsaŋ ande u nsi yanswà.
Nkɔɔrà a ikwàmii abɔ̈ɔ̈l
Umpal bàtoo ba u Yɛlikɔ, un’sɛŋ a baar mbɔɔn kàläb Yɛsu. Kyekà ikwàmii abɔ̈ɔ̈l bàkäl bàŋàbwaay ukɔl a mbwo. Mpal bàwem ba naa Yɛsu wàmulyaŋ tsütsü, ba bàsɛmà mukuub in’kwɛŋ: « Mwol, Mwan a David, isyääm! » Un’sɛŋ a baar katsüŋà musà in’kwɛŋ, wɛɛ ba bàsöönà mulaal: « Mwol, Mwan a David, isyääm! » Yɛsu waa kàmbär, waa kabel, waa kafuul naa: « Ininà bɛ làkwen naa mɛ in’kyer ntɔn bɛ? » Ba bun’fuur naa: « Mwol, kyer naa mii abi idubà. » Yɛsu waa kasyääm, kabä u mii. Apan sye, mii aba waa myàdubà, waa bun’läb.
Ba ban’tol Bɛtesayidà. Waa bun’twääl ikwàmii mwɛy, bun’bɔ̈ɔ̈n naa nde kun’bä. Nde kàtɛ ikwàmii mpi u kɔɔ, waa kun’twey u nsà a bul. Nde kun’fül an’te u mii, kun’si an’kɔɔ, waa kun’fuulà naa: « Nkye ngye akimanà undiir? » Nde kun’duub mii, waa kàtɛɛnà naa: « Mɛ in’täälà baar, mɛ ba amanà asànaa in’te, wɛɛ ba bàmuyikyà. » Apan Yɛsu kàfun’sà an’kɔɔ udu a mii. Baal awà waa kàmɛn ubwaŋàbwaŋ. Nde kàkyer akɔrà, waa kamɛnà indiir byanswà umwɛy umwɛy. Lalan Yɛsu kun’fuur nde ndwà ande, waa kun’kyään naa: « Twon an’bilà akikikye uboo a bul. »
Yɛsu kan’kɔɔr nkiin ikwan’tsü
Yɛsu kàlwomà nde itiir a Tir, nde kàfurà ntsü a ɛwà a Ngalilɛ u mbwo a Sidɔn, waa kàlyaŋ itiir a Dɛkapɔl. Baar bun’twääl nkiin mwɛy kàyäämà a mpay, ba bun’bɔ̈ɔ̈n naa nde kun’si kɔɔ. Apan, Yɛsu kun’syen ukɔl, ukwel a un’sɛŋ a baar, kun’biil mpin kan’tsü, kàtsül an’te, waa kun’bä u làlem. Ungö nde kàsɛn mii u du, kànyääm ikye, waa kàtɛn a nde naa: « Efàfàta! » Ikaswaŋà naa: « Dubà! » Kà imbürà, an’tsü ande waa màdubà, làlem ande waa làtsuŋà, waa kàyäämà ubwaŋàbwaŋ. Yɛsu kaswɛŋ naa ba bàkɔɔn asam akà mbuur mwɛy. Wɛɛ kàsin aswaŋà nde, ba bàsin apayà làsaŋ. Ba bàkäl mubem mbɔɔn, waa bàtɛɛnà naa: « Indiir byanswà nde kan’kyer ubwaŋ! Nde wàmukyer naa ikwan’tsü bàwem, nkiin bàsi ndaa! »
Yɛsu kan’kɔɔr ikwàmii Bartimɛ
Ba bàtöl Yɛlikɔ. Umpal kàkäl Yɛsu mutoo u bul alan anà alɔŋki ande anà un’sɛŋ a baar mbɔɔn, ikwàmii Bartimɛ, mwan baal a Timɛ, kàkäl aŋàbwaay ukɔl a mbwo mulɔɔmà. Mpal kàwem nde naa awɛy Yɛsu un’nsi Nasàlɛr kàkäl, nde kàsɛmà mukuub in’kwɛŋ: « Mwan a David, Yɛsu, nsyääm! » Bàmbɔɔn bun’swɛŋà naa nde ukäl akul, wɛɛ nde kàsöönà mulaal: « Mwan a David, nsyääm! » Yɛsu waa kàmbär, waa kàtɛn naa: « Lun’bel! » Ba bàbel ikwàmii, waa bàtɛn a nde naa: « Wal ibaal, mbarà, nde kàmabel. » Apàn, nde kàpiy kàzak ande, waa kàmbarà, kàparà ntiin mukyà akà Yɛsu. Yɛsu kun’fuul naa: « Ininà ngye akwen mɛ mukyer ntɔn ngye? » Ikwàmii kun’fuur naa: « Un’lɔɔŋ, wɛy mɛ in’fàman! » Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Kyen, làkwikilà angye làmatswà mɔ̈ɔ̈. » Apan sye nde waa kàfàman, waa kàyilabà Yɛsu u mbwo.
Yɛsu kan’kɔɔr ikwàmii mwɛy
Mpal kàkäl Yɛsu tsütsü a Yɛlikɔ, ikwàmii mwɛy kàkäl aŋàbwaay ukɔl a mbwo wàmulɔɔmà akà baar. Mpal kàwem nde làso a baar bàkäl mulyaaŋ, nde kàfuul naa nkye ikalyaaŋà. Ba bun’kyään naa Yɛsu un’nsi Nazàlɛr wàmulyaaŋ. Nde kàkuub in’lalà: « Yɛsu, Mwan a David, ngwem ngyɛb! » Baar bàyikyeenà kusà bun’tsüŋà musà làso, wɛɛ nde kàsöönà mukuub in’lalà: « Mwan a David, ngwem ngyɛb! » Yɛsu laa kàmbär nde, waa kàswɛŋ naa bun’twääl awà. Mpal kàtöl ikwàmii tsütsü apà nde, Yɛsu kun’fuul naa: « Ngye ininà akwen mɛ mukyer ntɔn ngye? » Ikwàmii kun’fuur naa: « Mwol, wɛy mɛ in’fàman. » Wɛɛ Yɛsu waa kàtɛn a nde naa: « Fàman! Làkwikilà angye làmakɔɔr. » Apan sye laa kàfàman nde, kàläb nde Yɛsu, wàmuyisyäŋà Nzam. Baar banswà bàmɛn ba abun laa bàsyäŋà ba Nzam.
Yɛsu kan’kɔɔr ikwàmii fà mböör ande
U mbwo, Yɛsu kàmɛn baal mwɛy wàŋàkwàmii fà mböör ande. Alɔŋki ande bun’fuul naa: « Rabi, nà kàkyer man’be ntɔn nde bun’bör wàŋàkwàmii, nkye nde lɛɛ aböör ande? » Yɛsu kàfuur naa: « Kà nde anki, itàkal aböör ande, wɛɛ ntɔn isal a Nzam imɛnà amu nde. Ibà bi pà u mwäänà, bi ikyer isal a mbuur kan’töm. Làpib làmubwà, taaŋ mpa usal mbuur. Umpal in’wà mɛ pà u mɛɛn, mɛ in’wà pɛɛlà a mɛɛn. » Ungö mutɛn indiir abi, nde kàtsül an’te u mɛɛn, kàkyer twar, waa kàkiir la u mii a ikwamii, waa kàtɛn a nde naa: « Kyen, kaywɛb kà itɛy a Silɔwɛ. » Ikɔb aki ikaswaŋà naa « Ntööm ». Ikwàmii kàkyen kwo, kàywɛy ntabwey, waa kàyimanà mpal kàyàfurà nde.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Le, ŋukyal a bay mwɛy kàyàsin tsütsü kusà a nde, kàbü an’köm, waa kàtɛn a nde naa: « Un’lɔɔŋ, kya ngye asàkwen, mpööŋ. » Yɛsu kàsilà kɔɔ, kun’bä, waa kàtɛn naa: « Mɛɛ an’kwen, pɔŋà! » Taaŋ nsil alan, laa kàpɔŋà nde u bay ande. Ungö apan, Yɛsu kun’swɛŋ naa: « Twon an’sam ndaa ayi itàkal akà mbuur mwɛy. Wɛɛ, kyen akà ngaŋ anà kapɛ ibɔɔn kàswɛŋ Mɔsɛ, ntɔn kya ikäl imbäl ntɔn ba. »
Apan bun’twääl mbuur mwɛy wàŋàkwɛkà wàŋàbɔ̈ɔ̈n udu a ipɔy. Umpal kàmɛn Yɛsu làkwikilà aba, nde kàtɛn a mbuur aŋàkwɛkà naa: « Mwan amɛ, sà un’kanà! Bàmadwääl nkul a man’be angye! » Wɛɛ alɔɔŋ a in’kɔɔn bàtɛɛnà ba a ba naa: « Mbuur wà an’bɛy Nzam! » Yɛsu kàkyer ayöb an’kyän aba, waa kàtɛn naa: « Ntɔn nkye làwe bɛ anà an’kyän an’be u mpem abɛ? Nkye byan’söön ubwaŋ, mutɛn naa: "Ube angye ban’wà", lɛɛ mutɛn naa: "Mbarà, kyen"? Yà ubwaŋ naa bɛ, bɛ làyöb naa Mwan a mbuur we anà ikɔ̈b adwääl baar nkul u mɛɛn pà. » Apan, nde kàtɛn a mbuur aŋàkwɛkà naa: « Mɛ amaswaŋ: Mbarà, sɛn ipɔy angye, furà ndwà angye! » Mbuur awun waa kàmbarà, waa kàkyen ndwà ande.
Akun kàkäl anà mbuur mwɛy kàkäl anà kɔɔ aŋàkwɛkà. Amfarisi bàkwen mufüün Yɛsu: ba bun’fuul naa: « Nkye un’kɔɔn abi akyàpà mbwo mukɔɔr mbuur kilä a saba? » Wɛɛ nde kafuur naa: « Nà uboo abɛ, isàkal naa nde we awà un’kɔk mwɛy anà wa ubü uboo a fu kilä a saba, waa nde mpa ukàsaab wa? Wɛɛ mbuur kan’söön un’kɔk! Kyakin, mbwo yà mwo mukyer ubwaŋ kilä a saba. » Apan nde kàtɛn a mbuur awun naa: « Sen kɔɔ angye. » Nde waa kàsen la, la sye waa làbwɛŋ asànaa lumwɛy.
Kyekà ukwà a Simɔn wun’kaar kàkäl aŋàbɔ̈ɔ̈n ntɔn nde kàkäl anà làbwey a mpye. Apan sye, ba bàsam Yɛsu ntɔn nde. Nde kàsin tsütsü, kun’käär u kɔɔ, waa kun’mbaar. Làbwey a mpye waa làtoo, nde waa kàsɛmà mukasyääl.
Yɛsu kan’pööŋ ŋukyal a bay
Yàmɛnà naa ŋukyal a bay mwɛy kàsin apà nde, kàbü an’köm, waa kàtɛn naa: « Kya ngye akyàkwen, ngye an’kwo an’pöŋ. » Yɛsu kun’wɛm ngyɛb mbɔɔn, kàsɛn kɔɔ, kun’bä, waa kàtɛn naa: « Mɛ an’kwen, pɔŋà! » Umbalà mwɛy bay waa làlwomà, nde waa kàpɔŋà.
Apan, baar bun’twääl mbuur aŋàkwɛkà. Wɛɛ ba bàkwe anki mukun’twaal kà ikal kàkäl nde ntɔn baar bàkäl mbɔɔn, ba bàmɛn nsyä udu a ikal kàkäl nde, waa bàpfuul mun ntɔn mutyeey ipɔy kàkäl mbuur aŋàkwɛkà. Mpal kàmɛn Yɛsu làkwikilà aba, nde kàtɛn a mbuur aŋàkwɛkà naa: « Mwan amɛ, mɛ amadwääl nkul a man’be angye. » Alɔɔŋ a in’kɔɔn amwɛy bàkäl aŋàbwaay paa, bàmuyweerà u mpem aba naa: « Ntɔn nkye mbuur wà kan’tɛn nde abwɛy? Nde wàmubɛy Nzam. Nà kan’kwo mudwa nkul a man’be isàkal naa kà Nzam mpɛl anki? » Abà kàyöb nde unsà dweelà ande ndaa bayweerà ba uboo a ba ŋakwo, Yɛsu kàtɛn a ba naa: « Ntɔn nkye làbà bɛ anà an’kyän atub amà u mpem abɛ? Undiir nà akɔ̈ɔ̈n mpay mutɛn akà mbuur aŋàkwɛkà: "Bàmadwääl nkul a man’be angye", lɛɛ mutɛn naa: "Mbarà, sɛn ipɔy angye, kyen"? Abun, ntɔn bɛ làyöb naa Mwan a mbuur wɛ anà ikɔ̈b mudwääl baar nkul a man’be u mɛɛn pà. » Apan, nde kàtɛn a mbuur aŋàkwɛkà naa: « Mɛ amaswaŋ, mbarà, sɛn ipɔy angye, kyen ndwà angye! » Baal awà waa kàmbarà, apan sye nde kàsɛn ipɔy ande, waa kàtoo u mii a baar banswà. Apan ba banswà bàmɛn ndaa yubem, waa bàsyäŋà Nzam, bàtɛɛnà naa: « Bi ŋàtàman anki abà akà ikikye! »
Baal aŋàkwɛkà kɔɔ
Ungö, Yɛsu kàfàbilà u ndwà a nköŋ a Ayudà. Uboo kwo kàkäl anà baal mwɛy wàŋàkwɛkà kɔɔ. Baar bàkäl musey Yɛsu ntɔn muyöb naa nkye nde akyer un’kɔɔr ilä a saba, ntɔn ba bun’füün. Nde waa kàtɛn a baal aŋàkwɛkà kɔɔ naa: « Mbarà! yà uboboo pà. » Apan nde kàtɛn a ba naa: « Nkye bàkyàpà mbwo ilä a saba mukyer yàŋàbwaŋ lɛɛ yà ube, mutswà mɔ̈ɔ̈ lɛɛ mudwa? » Wɛɛ ba bàkäl a kul. Kyakin Yɛsu kaler nde intwɛn, kawem nde ngyɛb sye ntɔn mpem ambe aba, waa kàtɛn a baal awun naa: « Sɛn kɔɔ a ngye. » Nde waa kàsɛn la, la waa làkɔɔrà.
Yɛsu kan’kɔɔr ŋun’kyal a bay
Yàmɛnà naa Yɛsu kàkäl u bul mwɛy, ŋun’kyal a bay kun’mɛn nde, nde kàbü kusà ande, waa kun’bɔ̈ɔ̈n naa: « Mwol, kya ngye asàkwen, mpööŋ. » Yɛsu kàsilà kɔɔ ande, waa kun’bä, waa kàtɛn a nde naa: « Mɛ an’kwen, pɔŋà! » Taaŋ nsil alan bay waa làlwomà.
Apan sye, baar amwɛy bàtwäl mbuur mwɛy aŋàkwɛkà udu a ipɔy. Ba bàleŋà mukun’biil uboo a ndwà anà bun’tɔɔl kusà a Yɛsu. Abà bàmɛn ba naa mbwo abilà yatɛy ntɔn baar bàkäl mbɔɔn, ba bàpfuul mun u mpaan a ndwà, waa bun’tɔɔl kusà a Yɛsu u mii a baar banswà. Mpal kàmɛn nde làkwikilà aba, Yɛsu kàtɛn naa: « Mbuur wà, mɛ amadwääl nkul a man’be angye. » Amfarisi anà alɔɔŋ a Un’kɔɔn waa bàyweerà u mpem aba naa: « Nà mbuur awà? Nde wàmubɛy Nzam. Nà kan’kwo mudwa nkul a man’be isàkal naa kà Nzam anki? » Wɛɛ Yɛsu kàyöb nde ankyän aba, waa kàtɛn a ba naa: « An’kyän nà bɛ làwe amà u mpem abɛ? Undiir nà akɔ̈ɔ̈n mpay mutɛn: Bàmadwääl nkul angye, lɛɛ mutɛn naa: Mbarà, kyen? Apanà, yubwaŋ bɛ làyöb naa Mwan a mbuur we anà ikɔ̈b mudwääl baar nkul a man’be aba u mɛɛn pà. » Nde kàswɛŋ mbuur aŋàkwɛkà naa: « Mɛ amaswaŋ, mbarà, sɛn ipɔy angye, furà ndwà angye. » Taaŋ nsil alan, u mii a baar banswà, laa kàmbarà nde, kàsɛn nde ipɔy ande, waa kàfurà ndwà ande wàmuyisà Nzam làkoo.
Mbuur aŋàkwɛkà kɔɔ
Yàmɛnà sye naa ilä a saba kyumwɛy Yɛsu kàbilà u ndwà a nköŋ a Ayudà, waa kàlɔɔŋà. Uboo kwo kàkäl anà mbuur kàkäl anà kɔɔ ibaal làŋàkwɛkà. Alɔɔŋ a in’kɔɔn anà Amfarisi bàkäl musyebà Yɛsu a duu ntɔn muyöb naa nkye nde akyer akɔɔr mbuur ilä a saba, ntɔn ba bun’bämà ndaa. Wɛɛ nde kàkyer ayöb an’kyän aba, waa kàbel mbuur kàkäl anà kɔɔ aŋàkwɛkà: « Mbarà, mbar uboboo pà. » Mbuur awà waa kàmbarà, waa kàmbär uboboo a baar. Yɛsu waa kafuul naa: « Mɛ in’kwen muyöb: Nkye yubwaŋ mukyer ubwaŋ lɛɛ mukyer ube ilä a saba? Mutswà mɔ̈ɔ̈ a mbuur lɛɛ mukɔɔn atswà wa ilä a saba? » Ungö apan, Yɛsu kàler ba banswà, waa kàtɛn a mbuur awun naa: « Sen kɔɔ angye. » Nde sye waa kàsen la, laa làkɔɔrà la.
Yɛsu kan’kɔɔr un’syääl a mfum a aŋità a Lɔmà
Ungö mutɛn a baar ndaa yanswà kàkwen nde mutɛn, Yɛsu kàkyen Kapɛrnawum. Un’tsüüŋ a kaptɛn mwɛy aŋità a Lɔmà kàfakweenà nde mbɔɔn kàkäl anà ukyal, tsütsü mukwà. Mpal kàwem nde làsaŋ a Yɛsu, nde kàtöm abyääl a Ayudà ntɔn ba bàkun’bɔɔn naa nde uyàkɔɔr un’tsüüŋ ande. Ba waa bàyi akà Yɛsu, bun’bɔ̈ɔ̈n, waa bàtɛn naa: « Mbuur wà kan’kwo muwal bweel aŋàkwo, ntɔn nde afàkwen nsi abi, nde sye kàtöŋ ndwà a nköŋ abi a ngim ande ŋakwo. » Yɛsu kàkyen anà ba. Mpal kàkäl nde tsütsü a ndwà a mbuur awun, mbuur wa kàtɔ̈m asam ande ntɔn mutɛn naa: « Mwol, twon an’pà ndür ngye mpay. Mɛ in’wà mbuur a man’be, mɛ in’kwe anki muwal ngye u ndwà amɛ. Lalan mpa in’yi mɛ, mɛ ŋakwo. Tɛn ngɔk mwɛy ntɔn un’tsüüŋ amɛ ukɔɔrà. Ntɔn mɛ ŋakwo in’wà mfum u ngyɛl, wɛɛ mɛ in’we anà aŋità in’fàler mɛ, mɛ in’sàtɛn a umwɛy naa: "Kyen", laa ukyà nde. Mɛ in’sàtɛn a wàsin naa: "Yà", laa uyà nde. Mɛ in’sàtɛn a un’tsüüŋ amɛ naa: "Kyer abà", laa ukyer nde. » Mpal kàwem Yɛsu ndaa ayi, nde kàkyey kaptɛn awà, waa ubulà, uler baar banswà bàyun’labà, waa kàtɛn naa: « Mɛ, mɛ alàkyään, itàkal kà Isàlɛl mɛ ŋàtàman anki làkwikilà a mbɔɔn abà. » Baar kàtöm kaptɛn, bàfurà ba ndwà ande, ba bàmɛn un’tsüüŋ ande wàŋàkɔɔrà.
Wɛɛ le, uboo kwo kàkäl anà un’kaar mwɛy dweelà a làbe lun’buulà aŋàkwɛkà abà mbul kwem aŋinaan: nde kàkäl aŋàtöör, kàkwee anki mumbar aŋàsubà alää. Mpal kun’mɛn Yɛsu, nde waa kun’bel, kàtɛn a nde naa: « Un’kaar, ngye an’kɔɔrà unsà nkwɛkà angye! » Nde kàsi an’kɔɔ ande udu a un’kaar awà, taaŋ nsil alan un’kaar waa kàsubà, laa kàsɛmà nde musyäŋà Nzam.
Yɛsu kan’kɔɔr ŋun’kyal mwɛy ilä a saba
Yàmɛnà naa ilä a saba mwɛy mfum a Amfarisi mwɛy kàbel Yɛsu mukàdyà u ndwà ande. Baar bàkäl paa bàkäl musey nde ubwaŋàbwaŋ. Wɛɛ le, mbuur aŋàyàyam u ndür kàkäl aŋàmbar kusà a nde. Yɛsu kàsi ndaa, waa kàtɛn a alɔɔŋ a in’kɔɔn anà Amfarisi naa: « Nkye bàkyàpà mbwo lɛɛ tɛy mukɔɔr mbuur ilä a saba? » Wɛɛ ba ndaa bàsi anki. Apan Yɛsu laa kàbä nde mbuur awun, waa kun’kɔɔr, kun’sweŋ mufurà ndwà ande.
Yɛsu kan’kɔɔr aŋakyal a bay kwem
Yàmɛnà naa Yɛsu kàkäl mukyà Yɛlusàlɛm, nde kàsoonà ndel a Samalya anà Ngalilɛ. Mpal kàkäl nde tsütsü mubilà u bul mwɛy, aŋakyal a bay kwem bàyi akà nde, ba bàmbär u kwɛl waa bàsɛn ndaa: « Yɛsu, Un’lɔɔŋ, iwem ngyɛb! » Mpal kamɛn Yɛsu, nde kàtɛn a ba naa: « Làkyen kàlamɛnà akà angaŋ. » Mpal bàkäl ba u mbwo, laa bàkɔɔrà ba. Umwɛy uboo aba kàmɛn nde naa nde kan’kɔɔrà, waa kàyàfurà, wàmuyisyäŋà Nzam u ndaa a dudu. Apan, waa kàbü, ntabwey u mɛɛn, kà in’kɔl a Yɛsu, waa kun’kömà. Mbuur awà kàkäl un’nsi Samalya. Waa Yɛsu kàtɛn naa: « Ba bàkwem bàkyer akɔɔrà, wɛɛ bàken baar wà bumwɛy? Akà mbuur mwɛy ukäl anki anà an’kyän muyàfurà ntɔn mukömà Nzam, ilàkɔɔn akal ungyey abarankye wà? » Apan Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Mbarà, kyen, làkwikilà angye làmatswà mɔ̈ɔ̈. »
Yɛsu kan’kɔɔr ikar mwɛy wàbaal
Ungö a indiir abi byanswà, kàkäl anà un’kyɔm a Ayudà, waa Yɛsu kàbeenà Yɛlusàlɛm. Kyekà, u Yɛlusàlɛm, tsütsü a munàmbwo a In’kɔk, kyàkäl anà itɛy a an’dà bàfàbel un’sà Ɛbɛlyɔ naa Bɛtesdà. Kya kyàkäl anà myäy, myäy in’tyeen. Ungyɛl a myäy ami un’kàbɔ abɛy bàkäl musil: ikwàmii, aŋibweel anà ikar bàkäl mudil naa an’dà inini, ntɔn utaaŋ làmwɛy un’kyeey a Mwol mwɛy kàfatɔlà uboo a itɛy, waa kàfanii an’dà. Un’bɛy atàtwɛb kàfatɔlà kan’dà aŋàni, kàkyer afakɔɔrà itàkal naa ukyal ande abɛy bàkaben. Kwo kàkäl anà ikar mwɛy kàkäl anà ukyal mbul an’kwem an’tär aŋinaan. Utaaŋ kun’mɛn Yɛsu wàŋàbɔ̈ɔ̈n anà kàyöb nde naa nde kàbɛl itaan, nde kun’fuul naa: « Nkye ngye akyàkwen akɔɔrà? » Ikar kun’fuur naa: « Mwol, mɛ in’we anki anà mbuur akan’tɔɔm uboo a itɛy umpal ifàsɛmà an’dà munini. Umpal in’kyà mɛ, mbuur asin kan’tɔɔmà kusà a mɛ. » Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Mbarà, sɛn ipɔy angye, kyen. » Apan sye, baal awà waa kàkɔɔrà, kàsɛn ipɔy ande, waa kàsɛmà mukyà. Kyekà, ilä akin kyàkäl ilä a saba.
Apan Yɛsu kàfurà Kana u Ngalilɛ, ntsü kàbuul nde an’dà vin. Kàkäl anà undweer a mfum a aŋità mwɛy , mwan ande wàbaal kàkäl anà ukyal u Kapɛrnawum. Mpal kàwem nde naa Yɛsu kan’yà u Yuday a Ngalilɛ, waa kàkun’man anà kun’bɔ̈ɔ̈n naa nde utyà anà ukɔɔr mwan baal ande awà kàkäl tsütsü mukwà. Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Isàkal naa bɛ làmɛn anki idiim anà impà, bɛ làsà anki làkwikilà akà ikikye! » Mfum aŋità awà kun’fuur naa: « Mwol, tyà kusà a mwan amɛ mukwà. » Yɛsu waa kàtɛn a nde naa: « Kyen, mwan angye we anà mɔ̈ɔ̈. » Mbuur awà kàsi làkwikilà u ndaa kàtɛn Yɛsu a nde, waa kàkyen. Umpal kàkäl nde mutyà, baar a isal ande bàkàbwey ande, waa bun’kyään naa: « Mwan angye kan’wà mɔ̈ɔ̈! » Apan, nde kàfuul ba naa taaŋ nà mwan ande ukayà, ba bun’fuur naa: « Làbwɛy a mpye làlwomà ywenà, utaaŋ atàtwɛb, ungö a midi. » Taarànde kàyɔbà naa làkäl taaŋ nsil lalɛy alà kun’kyään Yɛsu naa: « Mwan angye we anà mɔ̈ɔ̈ ». Apan, nde anà ndwà ande yanswà bàsi làkwikilà amu Yɛsu. Kyaki kyà idiim a impà kyàyweel kàkyer Yɛsu u mfuurà ande u Ngalilɛ fà Yuday.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Taaŋ nsil alan, un’kaar mwɛy awàkàyitoo an’kil mbul kwem aŋiyweel, kàyàsin tsütsü ungö a Yɛsu, waa kàtɛ làpaan a ipfɛy ande mpi. Ntɔn nde kàtɛɛnà naa: « Isàkal naa mɛ an’tà làpaan a ipfɛy ande mpi, mɛ in’kyer akɔɔrà. » Mpal kàbulà Yɛsu anà kun’mɛn nde, nde kàtɛn a nde naa: « Mwan amɛ, sà un’kanà! Làkwikilà angye làmakɔɔr. » Taaŋ nsil alan, un’kaar awà waa kàkɔɔrà.
Kyekà kàkäl anà un’kaar mwɛy kàyitoo an’kil mbul kwem aŋiyweel. Nde kàmɛn mpay mbɔɔn muyikyà akà ingaŋ mbɔɔn, kàmay indiir ande byanswà, ukɔɔn aman ubwaŋ. Wɛɛ ukyal ande bàkyer afàsöönà mbɔɔn. Umpal kàwem un’kaar awà ndaa bàtɛɛnà baar ntɔn Yɛsu, nde kàkül ungö, uboo a un’sɛŋ a baar, waa kàbä ipfɛy ande. Ntɔn nde kàtɛɛnà nde ŋàkwo naa: « Isàkal naa mɛ in’tàba akà ipfɛy ande mpɛl, mɛ in’kyɛr awà mɔ̈ɔ̈. » Taaŋ nsil alan sye an’kil ande waa màtsü mutoo, nde kàyöb u ndür ande naa nde kan’kɔɔrà unsà ukyal ande.
Uboo a baar aban kàkäl anà un’kaar mwɛy kàyimanà an’kil mbul kwem aŋiyweel. Nde kàdwä ngim mbɔɔn akà angaŋ, wɛɛ nde kàkɔɔra anki. Nde kàsin tsütsü ungö a Yɛsu, waa kun’bä u làpan a ipfɛy ande. Taaŋ nsil alan an’kil laa màtsü ma mutoo. Yɛsu waa kàfuul naa: « Nà kàman’ba? » Wɛɛ akà mbuur mwɛy kàkyey anki. Petɔlà waa kàtɛn a nde naa: « Ambà Un’lɔɔŋ, baar bàmasà uboboo, bà mbɔɔn bà imbäm’dir anà ngye. » Nde waa kàtɛn naa: « Mbuur akyer an’ba: mɛ in’kyer awem naa dweelà a ngwal mwɛy lan’too u ndür amɛ. » Un’kaar awun kàmɛn nde naa undiir kàkyer nde kan’mɛnà u mii a baar, laa kàsin nde tsütsü apà Yɛsu, kàbü nde kà inkɔl ande, waa kàtɛn u mii a baar ntɔn nkye kun’bä nde anà muswaŋ naa taaŋ nsil alan nde waa kàkɔɔrà.
Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Mangwa, làkwikilà angye làmatswà mɔ̈ɔ̈, kyen unsà duu. »
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Mwan a mfum a un’yudà wun’kaar anà un’kaar kàtɛ ipfɛy a Yɛsu mpi.
Umpal kàtɛɛnà Yɛsu a ba abà, un’byääl mwɛy kàyàbwà an’köm kusà a nde, waa kàtɛn a nde naa: « Mwan amɛ wà un’kaar kan’kwà itaan a mbɔɔn tɛy. Wɛɛ yun’si an’kɔɔ, waa nde ufàyàkal anà mɔ̈ɔ̈. » Apan, Yɛsu waa kàmbarà, waa kun’läb anà alɔŋki ande.
Umpal kàkɔlà Yɛsu u ndwà a un’byääl awà anà kàmɛn nde abɛɛrà a mfuŋ anà mini a iköŋ a baar, nde kàtɛn a ba naa: « Làlwomà, ntɔn mwan un’kaar ŋàkwà tɛy, nde wàmubɔ̈ɔ̈n. » Wɛɛ ba waa bun’sɛɛ. Ungö bàtwey ba iköŋ a baar, nde waa kàbilà, kàtɛ kɔɔ a mwan un’kaar awun mpi, mwan un’kaar waa kàwiyà.
Apan umwɛy uboo a amfum a ndwà a nköŋ a Ayudà, ikɔb ande Zayirɔs, umpal kàmɛn nde Yɛsu, nde kàbü kà in’kɔl ande, waa kun’bɔ̈ɔ̈n mbɔɔn, mutɛn naa: « Mwan un’kye amɛ wà un’kaar wà tsütsü mukwà, yun’si an’kɔɔ ntɔn nde ukɔɔrà, uwü mɔ̈ɔ̈! » Yɛsu kàkyen mbwo mwɛy anà nde. Un’sɛŋ a baar mbɔɔn kàyun’labà, waa kàyun’bàbääbà.
Ba ban’kɔlà u ndwà a mfum a ndwà a nköŋ a Ayudà. Yɛsu kan’man baar ban’kal udu udu, bàmulel, bàmusà in’kwɛŋ mbɔɔn. Nde kan’bilà, waa kan’tɛn a ba naa: « Ntɔn nkye minii ami anà ilel abi? Mwan kà wàŋàkwà anki, nde wàŋàbɔ̈ɔ̈n. » Ba bàkyer un’sɛɛ. Wɛɛ nde kàtwey baar banswà, waa kàwɛl nà taarande anà ngwän a mwan anà baar bàyun’swà. Apan nde kan’bilà u suk kàkäl mwan. Nde kan’tà kɔɔ a mwan mpi, waa kan’tɛn a nde naa: « Mwan un’kaar, mɛ amaswaŋ, wiyà! » Apan sye, mwan un’kaar waa kàmbarà, waa kàsemà mukyà, - nde kàkäl ayà mbul kwem aŋiyweel. Apan, ba bàkäl unsà ubem mbɔɔn.
Yɛsu kàfàtɛn naa: « Mɛ baar a taaŋ alà an’kwo mukasi anà nà? Ba bà asànaa bànà? Ba bà asànaa baan bàfàmbàmbar u balàbal anà bàfàtɛn ba a ba naa: Bi kàlabɛɛrà mfuŋ, wɛɛ bɛ làkyen anki, bi kàlàtɔ̈ɔ̈l an’diim a ilel, wɛɛ bɛ làlel anki. Ntɔn Ywan Un’düümà kàkyer ayà, kàdyee anki nsɔ, kànwee anki man, wɛɛ bɛ làtɛɛnà naa: Nde we anà dweelà a làbe. Mwan a mbuur kan’yà, akyer adyà, akyer anwà, wɛɛ bɛ làtɛn naa: "Awà wà ndyeel anà un’nweel a man, un’sam a afüür a itɛr anà baar a man’be." Wɛɛ an’yeerà a Nzam, baar bàfàman naa ma màbalàbal bà baar bàfàkyey ma. »
Yɛsu u ndwà a umfarisi Simɔn
Yàmɛnà naa umfarisi mwɛy kàbel Yɛsu mukàdyà u ndwà ande. Yɛsu kàbilà nde u ndwà a mbuur awun, waa kàsɛmà mudyà u mɛsà. U bul alan kàkäl anà un’kaar a pasàsɛ mwɛy. Mpal kàwem nde naa Yɛsu wàmudyà u ndwà a mbuur awun, nde kàyàbilà anà làbuuŋ a pɛɛl làŋàyɔl a may a usɔŋ,
Apan mbuur mwɛy ikɔb ande Zayirɔs laa kàyi nde. Nde kàkäl mfum a ndwà a nköŋ a Ayudà. Nde kàbü kà in’kɔl a Yɛsu, waa kun’bɔ̈ɔ̈n naa nde ukyen ndwà ande: mwan ande mwɛy mpɛl wà un’kaar wà tsütsü mbul kwem aŋiyweel kàkäl musyäämà mɔ̈ɔ̈.
Yɛsu waa kàkyen ndwà a mbuur awun. Apan, baar mbɔɔn bàyibääbà u mbil a ndür ande.
Nde kàkäl anki aŋàtàmay mutɛn mpal kàyi mbuur kàfü ndwà a mfum a ndwà a nköŋ a Ayudà. Waa kun’kyään naa: « Mwan angye wà unkaar kan’kwà, twon afun’twääl Un’lɔɔŋ nkwom. » Mpal kàwem Yɛsu abwɛy, nde kàtɛn a Zayirɔs naa: « Twon an’man bɔɔmà, sà làkwikilà mpɛl, mwan angye akyer akɔɔrà. » Mpal kàkɔlà nde, Yɛsu kàkwen anki naa baar asin bàbilà u ndwà, wɛ Petɔlà, Ywan, Zyak, taar anà ngwän a mwan mpɛl. Ntsü yanswà baar bàkäl mulel. Yɛsu waa kàtɛn naa: « Twon lan’lel, nde ukü anki, nde kan’bɔ̈ɔ̈n twaal. » Wɛɛ ba bàkyer un’sɛɛ, ntɔn ba bàkyer ayöbà naa nde kàkäl aŋàkwà. Apan, Yɛsu kàtɛ kɔɔ a kimwan un’kaar awun mpi, waa kàtɛn a nde u ndaa a ngwal naa: « Mwan amɛ, wiyà! » Laa kàwiyà nde, waa kàmbarà. Yɛsu kàswɛŋ naa ba bun’pɛ udyà. Aböör a mwan un’kaar awun matɛɛr màkyer awal. Wɛɛ Yɛsu katsüŋ mukyään mbuur asin ndaa ayin.
Nkweel a Lazar
Kàkäl anà ŋukyal mwɛy ikɔb ande Lazar, un’si Bɛtanya, bul a Màlatà anà mpääŋ ande Màlye. - Wawà Màlye akwà kàtsüül Mwol may a usɔŋ anà kun’kɔɔm in’kɔl a ntswe ande. Baal ande Lazar kàkäl anà ukyal. - Abun, ampääŋ abà bàbɔ̈ɔ̈l bàtöm mbuur mwɛy mukàkyään Yɛsu naa: « Mwol, mbuur akwà afàkwen ngye we anà ukyal. » Umpal kàwem Yɛsu làsaŋ alà, nde kàtɛn naa: « Abà kà ukyal akun’syen kà ukwà anki, wɛɛ ba bà ntɔn mupà làkoo akà Nzam: u mbwo a ba, Mwan a Nzam ayàwal làkoo. »
Kyekà, Yɛsu kàfakwenà Màlatà, anà mpääŋ ande, anà Lazar. Umpal kàwem nde naa Lazar we anà ukyal, nde kàfàkyer ilä byeel kà ikal kàkäl nde. Ungö apan nde kàtɛn a alɔŋki naa: « Tsweenà ifurà Yuday. » Alɔŋki bun’fuur naa: « Un’lɔɔŋ, itaan a mbɔɔn tɛy, amfum a Ayudà bàleŋà mukatà in’kul, waa ngye akwen mufàfurà kwo? » Yɛsu kàfuur naa: « Nkye an’taaŋ kwem aŋiyweel matɛy u mwäänà? Isàkal naa mbuur wàmuyikyà u mwäänà, nde uböl anki kyà, ntɔn lye anà pɛɛlà. Wɛɛ isàkal naa mbuur wàmuyikyà u làpib, nde atɛbà kyà, ntɔn pɛɛlà latɛy. » Ungö kàtɛn nde ndaa ayi, nde kàkwɛy naa: « Un’sam abi Lazar kàn’bɔ̈ɔ̈n, wɛɛ mɛ in’kyer akyà mukun’wiiy. » Apan, alɔŋki bàtɛn a nde naa: « Mwol, isàkal naa nde wàŋàbɔ̈ɔ̈n, nde akyer ayàwà mɔ̈ɔ̈. » Kutɛn aŋàbwaŋ, Yɛsu kàsam ukwà a Lazar, wɛɛ ba bàsii naa twaal a twaal. Apan, Yɛsu kàtɛn a ba ubwaŋàbwaŋ naa: « Lazar kan’kwà.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Yɛsu kan’kwaam un’pöb
Ungö apan, Yɛsu kàbilà u bwaar anà alɔŋki ande. Kimbürà, un’pöb a ngwal kàyi udu a ɛwà, ibɔ a an’dà byàbilà u bwaar. Apan nde kàkäl aŋàbɔ̈ɔ̈n. Alɔŋki bàsin apà nde, waa bun’wiy anà mutɛn naa: « Mwol, itsü mɔ̈ɔ̈! Bi abà ikwà! » Nde kafuur naa: « Ntɔn nkye làbà bɛ u bɔɔmà? Bɛ baar a làkwikilà ikikye! » Apan, nde waa kàmbarà, kàŋän un’pöb anà ɛwà. Duu a mbɔɔn waa làbilà. Ba banswà bàkäl mubem, waa bàtɛɛnà naa: « Mbuur awà wà nà, waa itàkal in’pöb anà ɛwà byàmukun’weemà? »
Mpal làbü sisye, alɔŋki bàsin tsütsü apà nde, waa bàtɛn a nde naa: « Ikal ki kyà ipɔl, taaŋ sye lan’kyà itaan. Apay baar bàkyen ba ŋakwo bàkàsom isa adyà kan’bul. » Yɛsu kafuur naa: « Ba mfun akyà yatɛy, lapɛ isa adyà bɛ ŋakwo! » Wɛɛ ba bàtɛn a nde naa: « Apà bi ibye anà mampà an’tyeen anà nsö yweel mpɛl. » Nde kàtɛn naa: « Lan’twääl abyà kà. » Apan, ungö muswaŋ iköŋ a baar mubwaay udu a in’lɛŋ, nde kàwɛl mampà aman man’tyeen anà nsö yàyweel, kàler u du, waa kàsaak bya. Ungö, nde kàtsütsül mampà, waa kàpɛ ma akà alɔŋki, ba waa bàkàkäb ma akà iköŋ a baar. Baar banswà waa bàdi, waa bàyüür. Ba bàsyen in’lwaŋ kwem aŋiyweel myàŋàyɔl a itiir byàsäl. Baar bàdi bàkäl isii a abaal nsaab tyeen, ukɔɔn ataŋ akaar anà baan.
Tsütsü a taaŋtyà, Yɛsu kàkyen udu a an’dà mper akà ba.
Yɛsu kan’dii isii a baar nsaab nà
Yɛsu kàbel alɔŋki ande, waa kàtɛn a ba naa: « Mpem amɛ yan’kyɛɛr ntɔn baar bà, ntɔn ŋàbà byan’kwo ilä itär abà ba anà mɛ apà. Wɛɛ ba, ba undiir adyà watɛy. Mɛ in’kwen anki mukapay anà ngyal, manà ngwal aba ikàwà u mbwo. » Alɔŋki bun’fuul naa: « U nsye a ipɔl yi bi mampà ifà ken mudii un’kàbɔ a baar a tub awà? » Yɛsu kafuul naa: « Bɛ làbye amà mampà an’kwe? » Ba bàfuur naa: « Nsambwaar anà binsö imwɛy. » Apan, nde kàswɛŋ iköŋ a baar mubwaay u mɛɛn. Nde kàwɛl mampà aman mà nsambwaar anà nsö, kàkömà Nzam, kàtsül ma, waa kàpɛ alɔŋki mukab akà baar banswà. Ba banswà waa bàdi, waa bàyüür. Ba bàsyen in’lwaŋ nsambwaar myàŋàyɔl a itsü byàsäl. Baar banswà bàdi bàkäl isii a nsaab nà, ukɔɔn ataŋ akaar anà baan.
Mfüür a itɛr a ndwà a Nzam
Mpal bàyàkɔlà ba Kapɛrnawum, afüür a itɛr a ndwà a Nzam bàyi akà Petɔlà, waa bun’fuul naa: « Ntɔn nkye Un’lɔɔŋ abɛ mpa ufàfur nde itɛr a ndwà a Nzam? » Petɔlà kàfuur naa: « Ɛɛ, nde akyer afàfur. » Mpal kàbilà Petɔlà u ndwà, Yɛsu kàdi nsweel, waa kun’fuul naa: « Simɔn, an’kyän angye mye aben? Amfum a mɛɛn un’laam itàkal itɛr bàfàwal akà nà? Akà baan aba lɛɛ akà angyey? » Petɔlà kàfuur naa: « Akà angyey. » Yɛsu naa: « Abun, baan a ndwà mwo batɛy. Itàkal abwɛy, mukɔɔn adwa làkwikilà aba, kyen kà ɛwà, tɔɔm ndɔb angye. Nsö atàtwɛb asiim ngye, duub mun awa, ngye ayàman itɛr a ngim, wal kya, apɛ ntɔn bi bàbɔ̈ɔ̈l. »
Yɛsu kan’küül un’te a an’fige
Taaŋtyà ututu, mpal kàkäl nde u mbwo mufurà bul a kölàköl, Yɛsu kàwem ngyal. Nde kàmɛn un’te a an’fige ukɔl a mbwo, nde kàsin tsütsü apà wa, wɛɛ nde undiir kàmɛn anki, nà nkay mpɛl. Apan nde kàtɛn a un’te naa: « Ngye afàsàbɔr anki imbɛŋ! » Taaŋ nsil alan, un’te laa kàyöm wa. Mpal bàmɛn alɔŋki abun, ba bàkyer abem, waa bàtɛn naa: « Un’te a an’fige kan’yɔm aben u mbalà mwɛy? » Yɛsu kafuur naa: « Mɛ, mɛ ndandaa alàkyään: isàkal naa bɛ làbye anà làkwikilà, ukɔɔn nkyɛɛr, bɛ lan’kwo mukyer kànà ndaa an’kyer mɛ yi akà un’te wà anki, wɛ bɛ lan’kwo mutɛn itàkal a mɔŋ wà naa: "Lwomà pà, kyen kabü u ngyäl", ya sye ikal abun. Undiir wanswà làlɔm bɛ unsà làkwikilà u ngyamàkà, bɛ làkyer asàwal wa. »
Ikül laa kyàyi kya. Ibɔ a an’dà byàbilà uboo a bwaar, waa byàyöölà la. Wɛɛ akà nde, nde kàkäl aŋàbɔ̈ɔ̈n kà ita a bwaar, un’tswe udu a ibɔm. Alɔŋki ande bun’wiy, waa bàsi in’kwɛŋ: « Un’lɔɔŋ, nkye ngye ube amanà anki naa bi ikü? » Yɛsu waa kàsubà, kàŋän ikül, waa kàtɛn a ɛwà naa: « Kal akul! Bäm mun! » Ikül laa kyàkwamà kya, duu a kölàköl waa làbilà. Apan nde kàtɛn a ba naa: « Ntɔn nkye làbà bɛ mutɛɛr? Nkye bɛ ŋàtàsà anki làkwikilà? » Matɛɛr mawɛl ma, ba waa bàtɛɛnà ba a ba naa: « Abà nde wà nà, waa itàkal ikül anà ɛwà byàmukun’weemà? »
Taaŋ làkyen mbɔɔn, alɔŋki bàsin apà Yɛsu, waa bàtɛn a nde naa: « Ikal ki kyà ipɔl, taaŋ sye lan’kyà mbɔɔn. Afuur baar bà, ba bàkyà u bitsuŋ a ndwà anà an’bul a tsütsü mukàsom isaa adyà. » Wɛɛ nde kafuur naa: « Lapɛ udyà bɛ ŋakwo! » Ba bàtɛn a nde naa: « Nkye bi ikàsom mampà a itɛr a ngim nkam yweel ntɔn bi ipɛ ba udyà? » Nde waa utɛn a ba naa: « Mampà an’kwe bɛ làwe amà? Kàlaler! » Ungö muler, ba ban’tɛn naa: « An’tyeen, anà nsö yweel. » Apan, nde kaswɛŋ naa ba bàsi baar banswà unsà an’kab bàŋàbwaay udu a un’lɛŋ un’bu. Baar bàbwaay unsà in’lwaaŋ a nkam anà myà an’kwem an’tyeen. Yɛsu kàwɛl mampà man’tyeen anà nsö yàyweel, nde kàler u du, kàsaak ma, kàtsül ma, waa kàpɛ akalɔŋki ntɔn mukääb baar banswà. Ba banswà bàdi, waa bàyüür. Ba bàsyen in’lwaŋ kwem aŋiyweel myàŋàyɔl a itiir a mampà anà byà nsö byàsäl. Baar bàdi mampà bàkäl abaal nsaab tyeen.
Muman naa alɔŋki ande bàmunwan a ngwal muluk nkay ntɔn un’pöb kàyee lisà, tsütsü a taaŋtyà, nde kan’yà mper akà ba wàmuyikyà udu a ɛwà, waa kàlasoonà. Mpal bun’mɛn ba wàmuyikyà udu a ɛwà, ba bàsi naa bwo kàkäl, waa bàsi in’kwɛŋ. Ntɔn ba banswà bàkyer un’man, lingyoomà waa lawɛl. Wɛɛ apan, nde kàyäm anà ba, waa kàtɛn a ba naa: « Làwɛl ibaal! Wà mɛ, twon lan’man bɔɔmà! » Apan, nde kàbilà u bwaar apà ba, un’pöb waa kànye. Uboo a ba ŋakwo, ba bàbemà mbɔɔn.
Yɛsu kan’dii baar nsaab nà
Kà ilä abin un’sɛŋ a baar mbɔɔn kàkyer afàköŋ. Wa kàkäl anki anà indiir adyà, Yɛsu kàbel alɔŋki ande, waa kàtɛn a ba naa: « Mɛ aman ngyɛb mbɔɔn ntɔn un’sɛŋ a baar wà, ntɔn, le, ŋàbà ilä itär abà ba anà mɛ, wɛɛ ba undiir adyà watɛy. Wɛɛ, kya mɛ in’safuur an’bul aba anà ngyal, ba bakyer akàyɔn u mbwo. Bàmbɔɔn uboo aba bàfü kwɛl. » Alɔŋki ande bun’fuur naa: « U nsi ipɔl ayi, ntsü nà ban’kwo bi muman undiir adii ba, waa ba bàyuur? » Nde kafuul naa: « Bɛ làwe amà mampà an’kwe? » Ba bàtɛn naa: « Nsambwaar ». Apan nde kàswɛŋ un’sɛŋ a baar mubwaay u mɛɛn. Ungɔ̈ apan nde kàwɛl mampà nsambwaar, kàfuur an’tɔɔn, kàtsül ma, waa kàpɛ ma akalɔŋki ntɔn ba bàkäb. Ba bàkäb ma akun’sɛŋ a baar wanswà. Ba bàkäl sye anà binsö imwɛy. Ungɔ̈ musaak bya, nde kàtɛn naa ba bàkäb bya sye. Baar waa bàdi, waa bàyüür. Ba bàsyen in’lwaŋ, in’lwaŋ nsambwaar myà itsü byàsäl. Kyekà baar bàkäl isii a nsaab nà. Ungö apan nde wakapay,
Yɛsu kan’küül un’te a an’fige
Taaŋtyà, umpal bàtoo ba u Bɛtani, Yɛsu kàwen ngyal. Apan waa kàtääl un’te a an’fige kàkäl anà nkay, nde kàkàler wa naa nkye nde akyàman undiir mwɛy. Wɛɛ mpal kàsin nde tsütsü, nde kàmɛn nkay mpɛl, ntɔn la làkäl anki paŋà a an’fige. Lalan kàtɛn nde a wa naa: « Wɛy mbuur mwɛy ukɔɔn asàdyà imbɛŋ angye akà ikikye! » Alɔŋki ande waa bàwem.
Yɛsu anà un’te a an’fige wàŋàyɔm
Mpal bàkal ba mulyaaŋ u tutu, ba bàmɛn un’te a an’fige wàŋàyɔm tii kà in’swɛy awa. Petɔlà kàyɔbà nde, laa kàtɛn nde naa: « Un’lɔɔŋ, ler, un’te a an’fige akwà kàküül ngye kan’yɔm wanswà. » Yɛsu kafuur naa: « Làkäl anà làkwikilà akà Nzam. Ndandaa mɛ alàkyään, isàkal naa mbuur kan’tɛn a mɔŋ wà naa: "Lwomà apan, kyen kàbü u ngyäl", ukɔɔn asà nkyɛɛr u mpem ande, wɛɛ nde usi làkwikilà naa ndaa kan’tɛn nde ikyer akwo, ya sye laa isàkwo ya ntɔn nde. Lalan mɛ alàkyään naa: indiir byanswà làlɔm bɛ unsà ngyamàkà, làkäl anà làkwikilà naa bɛ bya lan’wal, bya byàbɛ. Umpal làwà bɛ umbäär u ngyamàkà, isàkal naa bɛ làwe anà nkir a mbuur, lun’dwääl nkul, waa Taaràbɛ awà u du uyàladwääl sye nkul a ibii abɛ. [
Yɛsu kan’bel alɔŋki ande bàtàtwɛb
Yàmɛnà naa ilä mwɛy Yɛsu kàkäl tsütsü a ɛwà a Ngɛnàsàlɛr, baar mbɔɔn bàkyer un’diŋà ntɔn muwem ndaa a Nzam. Nde kàmɛn an’bwaar an’mɔ̈ɔ̈l mà ipɔl kà un’kɔɔl a an’dà ntɔn aŋama bàkäl musɔŋ an’kwen aba. Nde kàlär uboo a bwaar làmwɛy, la làkäl là Simɔn, waa kun’lɔ̈ɔ̈m naa nde usiinà la ikyee uboo a an’dà. Nde waa kàbwaay, kàlɔɔŋà baar uboo a bwaar.
Mpal kàmay nde mulɔŋ, nde kàtɛn a Simɔn naa: « Làkyen uboboo a an’dà, làtɔɔm an’kwen abɛ kan’dà ntɔn mulwab nsö. » Simɔn kun’fuur naa: « Un’lɔɔŋ, bi kan’kyer mpib aŋun’kiinà, wɛɛ bi akà undiir imɛn anki. Ntɔn ngye aman’swaŋ, mɛ in’kyer atɔɔm an’kwen. » Ungö mutɔɔm ma, ba bàsiim nsö mbɔɔn, an’kwen màkäl tsütsü mukaamà. Ba bàbel atɔŋ aba bàkäl uboo a bwaar lumwɛy ntɔn ba babay. Ba waa bàyi, bàyööl an’bwaar màmɔ̈ɔ̈l: ma màkäl tsütsü muminà ntɔn buur a nsö. Mpal kàmɛn Simɔn abun, nde kàbü kà in’kɔl a Yɛsu, waa kàtɛn naa: « Mwol, lwomà tsütsü apà mɛ, ntɔn mɛ in’wà mbuur a man’be. » Ntɔn nde anà atɔŋ ande matɛɛr màkyer awal ntɔn bàsiim ba nsö mbɔɔn. Atɔŋ ande Zyak anà Ywan, baan a Zebàday, bàkäl sye asànaa nde. Apan, Yɛsu waa kàtɛn a Simɔn naa: « Twon an’man bɔɔmà, sɛmà apanà ngye an’bulà un’lɔ̈ɔ̈b a baar. » Ungö bàmay ba mutwey an’bwaar u nkankyel, ba bàsàwɛy ma, waa bàläb Yɛsu.
Yɛsu kan’kwaam un’pöb
Yàlɔ̈m naa ilä mwɛy, Yɛsu kàbilà u bwaar a kölàköl anà alɔŋki ande, waa kàtɛn a ba naa: « Tsweenà bi isabà sim a ɛwà. » Ba waa bàkyen. Mpal bàkäl ba mubweel, Yɛsu waa kàbɔ̈ɔ̈n. Kà imbürà, un’pöb a ngwal kàyi udu a ɛwà. An’dà waa màsɛmà mubilà u bwaar, ba bàkäl u mpay a ukwà. Alɔŋki bàsin tsütsü apà Yɛsu, waa bun’wiy anà in’kwɛŋ u mun: « Un’lɔɔŋ, Un’lɔɔŋ, bi abà ikwà! » Nde waa usubà, waa uŋän un’pöb anà ibɔ a kölàköl byà an’dà: bya waa byàkwamà, duu waa làbilà. Apan, Yɛsu kàtɛn a alɔŋki ande naa: « Làkwikilà abɛ làken? » Wɛɛ ba bàkäl u bɔɔmà anà unsà ubem, ba bàtɛɛnà ba a ba naa: « Baal awà wà nà? Nde wàmuŋän un’pöb anà ibɔ a an’dà, bya sye byàmukun’weemà. »
Yɛsu kan’kwaam un’pöb
Yàlɔ̈m naa ilä mwɛy, Yɛsu kàbilà u bwaar a kölàköl anà alɔŋki ande, waa kàtɛn a ba naa: « Tsweenà bi isabà sim a ɛwà. » Ba waa bàkyen. Mpal bàkäl ba mubweel, Yɛsu waa kàbɔ̈ɔ̈n. Kà imbürà, un’pöb a ngwal kàyi udu a ɛwà. An’dà waa màsɛmà mubilà u bwaar, ba bàkäl u mpay a ukwà. Alɔŋki bàsin tsütsü apà Yɛsu, waa bun’wiy anà in’kwɛŋ u mun: « Un’lɔɔŋ, Un’lɔɔŋ, bi abà ikwà! » Nde waa usubà, waa uŋän un’pöb anà ibɔ a kölàköl byà an’dà: bya waa byàkwamà, duu waa làbilà. Apan, Yɛsu kàtɛn a alɔŋki ande naa: « Làkwikilà abɛ làken? » Wɛɛ ba bàkäl u bɔɔmà anà unsà ubem, ba bàtɛɛnà ba a ba naa: « Baal awà wà nà? Nde wàmuŋän un’pöb anà ibɔ a an’dà, bya sye byàmukun’weemà. »
Yɛsu kan’kɔɔr baal kàkäl anà an’dweelà an’be
Ba bàkɔlà u mɛɛn a Ngɛlàsà u sim a Ngalilɛ.
Mpal bàmɛn antööm bàkwem aŋiyweel naa taaŋ lan’sɛmà muminà, ba bàsin tsütsü apà Yɛsu, waa bun’kyään naa: « Apay baar, ba bàkyen kà an’bul anà u bitsuŋ a ndwà byà tsütsü ntɔn ba bàkàleŋ ikal abɔ̈ɔ̈n anà isaa adyà ntɔn bi apà ibà u nsye a ipɔl. » Yɛsu waa kafuur naa: « La pɛ udyà bɛ ŋakwo. » Ba waa bun’fuur naa: « Bi iwe amà mampà tyeen anà nsö yweel, tɛn naa bi ŋakwo ikàsom isaa ntɔn mbul a baar wà. » Abaal bàkäl isii a nsaab tyeen. Yɛsu naa: « Làswɛŋ baar bàbwaay an’kwem an’tyeen, an’kwem an’tyeen. » Ba bàkyer abun, bàpɛ baar banswà ikal abwaay. Yɛsu kàwɛl mampà mà an’tyeen anà nsö yàyweel, waa kàler u du, kàfuur an’tɔɔn akà Nzam. Ungö apan waa kàtsül mampà anà nsö, waa kàpɛ alɔŋki ande ntɔn mupà akà baar banswà. Baar banswà waa bàdi, bàyüür. Itiir a mampà byàsäl mbɔↄn, bya byàyööl in’lwaŋ kwem aŋiyweel.
Un’kyɔm a bɔr u Kana
Kyekà, ilä kyàtär, kàkäl anà un’kyɔm a bɔr mwɛy u Kana, u Ngalilɛ. Ngwän a Yɛsu kàkäl kwo. Yɛsu sye bàkyer un’bel anà alɔŋki ande kà un’kyɔm awà. Yàmɛnà naa man màkyer awà. Ngwän a Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Ba vin latɛy. » Wɛɛ Yɛsu kun’fuur naa: « Un’kaar wà, ngye anà mɛ inina? Taaŋ amɛ ŋàtàkwo anki. » Ngwän waa kàtɛn a asyääl naa: « Làkyer yinà yanswà utɛn nde a bɛ. » Paa màkäl anà an’buuŋ, an’buuŋ an’syaam mà nkɔŋ, amà bàfasyäälà Ayudà ntɔn mupöŋ ndür. U làbuuŋ làmwɛy man’kwo ibilà isii a an’litre an’kwem an’tär aŋitär. Yɛsu kàswɛŋ asyääl naa: « Làyööl an’dà uboo a an’buuŋ mà. » Ba sye waa bàyööl ma tii u mɔɔl. Yɛsu kàtɛn a ba naa: « Apanà, làtɛɛ an’dà anà làsyen ma akà mfum a un’kyɔm. » Ba waa bun’syeen ma. Kàkyee nde, an’dà màkäl man’bulà vin. Nde kàyöb anki naa vin alà lan’fà ken. Wɛɛ asyääl bàtɛɛ an’dà bàkyer ayöb. Apan sye nde kàbel ŋabɔr, waa kàtɛn a nde naa: « Baar banswà bàfàtapà vin aŋàbwaŋ. Ungö, isàkal naa baar ban’yɔr, waa bapà vin làkɔ̈ɔ̈n ntsà. Wɛɛ ngye, ngye vin a ntsà akyer asàlɔɔn tii apanà! »
Ayi nsɛmà a idiim a Yɛsu yàlyaaŋ u Kana a Ngalilɛ. Nde kàmɛɛy làkoo ande, alɔŋki ande waa bun’si làkwikilà.
- Kàtɛn nde abà ntɔn mubilà Filipo u mpem, ntɔn akà nde, nde kàkyer ayöbà naa nde ininà uyàkyer. - Filipo kun’fuur naa: « Itàkal làfur a mbul mwɛy lun’syääl a an’ywaŋ làkwo anki musom mampà isàkal naa mbuur mbuur awal itàkal kitsu. » Umwɛy uboo a alɔŋki ande, ikɔb ande Andrɛ, un’tɔŋ a Simɔn Petɔlà, kàtɛn a nde naa: « Mwan baal mwɛy awà apà, nde we anà mampà an’tyeen mà ɔrze anà bibaan a nsö byeel. Wɛɛ indiir abi nkye byan’kwo mukyer akà un’kàbɔ a baar? » Yɛsu kàtɛn naa: « Laswɛŋ baar bàbwaay. » Ikal akin kyàkäl anà in’lɛŋ mbɔɔn. Baar waa bàbwaay, ba bàkäl abaal isii a nsaab tyeen. Apan, Yɛsu kàwɛl mampà, kàfuur an’tɔɔn, waa kàkäb akà baar bàkäl paa. Nde kàkyer abun sye ntɔn nsö: nde kapɛɛ yinà yanswà bàkweenà ba muwal. Umpal bàyüür ba, Yɛsu kàtɛn a alɔŋki ande naa: « Làköŋà itiir byan’sal, ntɔn akà undiir ukɔ̈ɔ̈n akyà bwà. » Ba bàköŋà bya, waa bàyööl in’lwaŋ, in’lwaŋ kwem aŋiyweel a itiir a mampà an’tyeen mà ɔrzɛ byàsääl akà baar bàdi.
Ba bàkäl ban’kyer an’kilɔmɛtre an’tyeen, itàkal an’syaam, ba bàmɛn Yɛsu wàmuyikyà udu a an’dà, wàmuyàsin tsütsü a bwaar. Apan bɔɔmà làkyer akaar. Wɛɛ Yɛsu kàtɛn a ba naa: « Wà mɛ, twon lan’man bɔɔmà! » Ba bàkwen mukun’wal u bwaar, wɛɛ la làkäl lan’tol u mɛɛn kà ikal akyà bàkyen ba.
Yɛsu kan’mɛnà akà alɔŋki nsambwaar
Ungö a indiir abi, Yɛsu kàfàmɛnà akalɔŋki ande kun’kɔɔl a ɛwà a Tibɛryade. Le, nde kàyàmɛnà aben akà ba: Simɔn Petɔlà, Tuma - bàfàbel naa Didimɔ, Natanayɛl un’nsi Kana u Ngalilɛ, baan a Zebeday anà alɔŋki bɔ̈ɔ̈l bumwɛy bàkäl ikal imwɛy. Simɔn Petɔlà kàtɛn a ba naa: « Mɛ, mɛ awin’kyà in’kàlwab nsö. » Ba bàtɛn a nde naa: « Bi ikyà anà ngye! » Laa bàtoo ba, bàbilà ba u bwaar, wɛɛ u mpib ayin, ba akundiir bàsiim anki. Taaŋ làkäl lan’tyà, Yɛsu kàkäl aŋàmbar paa kun’kɔɔl a an’dà. Wɛɛ alɔŋki bàyöbà anki naa awun Yɛsu kàkäl. Apan, Yɛsu kàtɛn a ba naa: « Baan amɛ, nkye bɛ làwe anà undiir adyà? » Ba bun’fuur naa: « Ŋaa. » Nde kàtɛn a ba naa: « Làtɔɔm an’tɛy u kɔɔ a ibaal a bwaar, waa bɛ làyàman. » Abun, waa ba bàtɔɔm ma, wɛɛ ba bàkwe anki munaan ma, ntɔn nsö yàkäl mbɔɔn. Apan, un’lɔŋki kàfakweenà Yɛsu kàtɛn a Petɔlà naa: « Awà Mwol! » Pa kàwem Petɔlà naa Mwol kàkäl, nde kàbwäär ipfɛy, ntɔn nde kàkäl nsàpɔl, waa kàbü kan’dà. Alɔŋki bumwɛy bàyi anà bwaar, ntɔn munaan an’tɛy màkäl aŋàyɔl a nsö: ba bàkäl anki kwɛl a nkankyel, isii a mɛtre nkam mwɛy. Utaaŋ bàtɔlà ba u nkankyel, ba bàmɛn böl a an’kal a mbaa anà nsö udu, anà mampà. Yɛsu kàtɛn a ba naa: « Làtwääl nsö yumwɛy uboo a nsö lan’siim bɛ. » Simɔn Petɔlà kàbilà u bwaar, kànaan an’tɛy u mɛɛn, ma màkäl aŋàyɔl a nsö an’köl an’köl: nkam mwɛy a an’kwem an’tyeen aŋitär. Itàkal naa ya yàkäl un’kàbɔ, an’tɛy màkaamà anki.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Yɛsu kan’kɔɔr un’syääl a kaptɛn
Umpal kàbilà Yɛsu u Kapɛrnawum, kaptɛn a aŋità mwɛy kàsin tsütsü apà nde, waa kun’bɔ̈ɔ̈n, waa kàtɛn a nde naa: « Mwol, un’syääl amɛ wàŋàbɔ̈ɔ̈n u ndwà, ndür ande ikanii anki, nde wàmuweemà usaay mbɔɔn. » Yɛsu kun’fuur naa: « Mɛ, mɛ in’kyer akun’kɔɔr. » Wɛɛ kaptɛn awun kàfuur naa: « Mwol, mɛ in’kwe anki naa ngye abilà u ndwà amɛ. Wɛɛ ngye, tɛn ndaa mwɛy mpɛl, un’syääl amɛ ukɔɔrà. Ntɔn mɛ in’we anà amfum bàfan’ler anà mɛ sye in’we anà aŋità in’fàler mɛ. Kya mɛ insàtɛn a aŋità mwɛy naa: "Kyen!", nde laa ukyà nde, kya mɛ insàtɛn a wumwɛy naa: "Yà!", nde sye laa uyà nde, kya mɛ sye insàtɛn a un’syääl amɛ naa: "Kyer abà!", nde sye laa ukyer nde. » Mpal kàwem Yɛsu ndaa ayin, laa kàbem nde, waa kàtɛn a baar bàyun’labà naa: « Mɛ alakyään ndandaa naa mɛ ŋàtàman anki làkwikilà atub alà akà mbuur mwɛy uboo a Isàlɛl. Mɛ in’fàlakyään naa baar mbɔɔn bàsàfà mper làfàsɛnà anà làfàkàminà taaŋ, ba bàsàdyà mɛsà mwɛy anà Abàlam, Isak anà Yakɔb uboo a Imwol a du, wɛɛ, aŋan’kwal a imwol bàsatɔɔm u nsà uboo a làpib: kwo isàkal ilel anà nkwoor a an’din. »
Apan Yɛsu kàtɛn a kaptɛn naa: « Furà ndwà angye, wɛy ya ikäl asànaa lan’lɔɔm làkwikilà angye! » Taaŋ nsil alan un’syääl a kaptɛn waa kàkɔɔrà.
Abaal a an’dweelà an’be bɔ̈ɔ̈l
Mpal kàkɔlà Yɛsu u sim lumwɛy, u nsi a baar a Gadarà, baar a an’dweelà an’be bɔ̈ɔ̈l bayàtoo kan’dii, waa bàyàbwey anà nde. Ba bàkäl anà umpɔr mbɔɔn, lalan akà mbuur mwɛy kàkwe anki mulyaŋ u mbwo ayin. Waa le, ba bàsɛmà musà in’kwɛŋ: « Mwan a Nzam, ndaa nà ngye awe ayà anà bi? Ngye an’yà pà ntɔn mukà itwääl lingyoomà kusà a taaŋ mukwo? »
U kikwɛl, làkäl anà làböl a kölàköl là ngul làkäl muyidyà. An’dweelà an’be màlɔ̈ɔ̈m akà Yɛsu naa: « Kya ngye asàkwen mukiböŋ, itöm u làböl a ngul lanà. » Nde kàtɛn a ma naa: « Làkyen. » Ma waa màtoo, waa màkàbilà u ngul. Apan sye, làböl a ngul làkaamà fà iköl a mɔŋ, waa làkàbwà kà ɛwà, waa làminà kan’dà. Aseey a ngul waa bàtiin, bàkàbila u bul, waa bàkyään yinà yanswà yàlyaŋ anà indiir byàbweel baar bàkäl anà an’dweelà an’be. Apan bul lanswà waa làtoo mukàman Yɛsu. Utaaŋ bun’mɛn ba, ba bun’bɔ̈ɔ̈n naa nde ulwomà u nsi aba.
Nkɔɔr a nkiin mwɛy
Umpal bàkäl ba mukyà, baar bun’twääl nkiin mwɛy kàkäl anà unsɔŋà. Pa kàböŋ Yɛsu unsɔŋà awun, nkiin waa kàsɛmà musà ndaa. In’kàbɔ a baar bàmɛn ndaa yubem, waa bàtɛɛnà naa: « Ndaa atub ayi ŋàtàbwà anki kà Isàlɛl. »
Mfüün anà mfuur a Yɛsu
Apan ba bun’twääl ŋukɔŋ mwɛy wà ikwàmii anà wànkiin. Yɛsu laa kun’kɔɔr nde, waa kàsɛmà musà ndaa anà muman.
Un’kaar mpa awà un’yudà
Ungö apan, Yɛsu kàlwomà paa, waa kàkyen itiir a nsi a Tir anà kyà Sidɔn. Waa le, un’kaar mwɛy un’nsi Kanana kàfü ntsü ayin, waa kàsi in’kwɛŋ: « Mwol, Mwan a David, nsyääm! Mwan amɛ wà un’kaar we anà unsɔŋà mwɛy afun’sà lingyoomà mbɔɔn. » Wɛɛ Yɛsu kun’fuur anki akà ndaa mwɛy. Alɔŋki ande laa bàsin ba, waa bun’lɔ̈ɔ̈m naa: « Un’böŋ, ntɔn nde wàmuyilab bi anà in’kwɛŋ ande. » Yɛsu kàfuur naa: « Mɛ, mɛ ban’töm akà in’kɔk a Isàlɛl myàŋàdiimà mbwo mpɛl. »
Wɛɛ un’kaar awà kàyàbwà an’köm kusà a nde, waa kàtɛn naa: « Mwol, yambay! » Yɛsu kàfuur naa: « Ubwaŋ batɛy muwal mampà a baan anà mutɔɔm ma akà bibaan a mbwà. » Un’kaar awà kàfuur naa: « Inye, ndandaa Mwol, wɛɛ mbwà sye ifàdyà mfür ifàbwà u ngyɛl a mɛsà a nkum aba. » Apan, Yɛsu kun’fuur naa: « Ɔɔ un’kaar! Làkwikilà angye là làkölàköl! Wɛy ya ikäl asànaa ikwen mpem angye. » Taaŋ nsil alan, mwan ande waa kàkɔɔrà.
Yɛsu kan’kɔɔr mwan ikwànkaaŋ
Utaaŋ bàyàkɔlà ba kà ikal kàkäl un’sɛŋ a baar, mbuur mwɛy kàyàbwà an’köm kà in’kɔl a Yɛsu, waa kun’bɔ̈ɔ̈n naa: « Mwol, un’wem ngyɛb mwan amɛ, nde afikwà nkaaŋ anà afiman mpay mbɔɔn. Mbalà mbɔɔn nde afàbwà u mbaa itàkal kan’dà. Mɛ amun’pà akà alɔŋki angye, wɛɛ ba bàsàkwo anki mukun’kɔɔr. » Mufuur, Yɛsu kàtɛn naa: « Làfuun a làbe anà làkɔ̈ɔ̈n làkwikilà! Tii mpal nà in’sàkalà mɛ anà bɛ? An’taaŋ an’kwe in’sakaŋà mɛ mpem ntɔn bɛ? Lan’twääl awà pà mwan awun. » Apan Yɛsu kàswɛŋ unsɔŋà mutoo, wa waa kàtoo u mwan awun. Taaŋ nsil sye alan mwan awun laa kàkɔɔrà nde.
Kyekà uboo a ndwà a nköŋ a Ayudà akun, mbuur mwey kàkäl anà dweelà a làbe, nde kàsi in’kwɛŋ: « Yɛsu, un’nsi Nasàlɛr, ininà ngye akwen akà bi? Nkye ngye ayi ntɔn muböŋ bi? Mɛ in’kyàyöb naa ngye awà nà: ngye awà Ŋun’kyeel a Nzam! » Yɛsu kun’swɛŋ a ngwal naa: « Kal a duu! Too uboo a mbuur wà! » Dweelà a làbe waa làtoo, lun’nini, làmuyisà un’kwɛŋ a kölàköl.
Yɛsu kan’kɔɔr aŋadweelà an’be
Ungö apan ba bàkɔlà u sim lumwɛy là ɛwà, u nsi a Bàngɛlàsà. Pa kàtoo Yɛsu u bwaar, baal mwɛy wàŋàyɔl a an’dweelà an’be kàyàtoo kà an’dii, waa kàyàbwey anà nde. Nde kàfabwaayà kà an’dii. Akà mbuur mwɛy kàfàkwo anki mukun’bäm itàkal dwaaŋ. Ntɔn mbalà mbɔɔn ba bàfun’bäämà iswɛɛy anà dwaaŋ, wɛɛ nde kàtsüülà mya. Akà mbuur mwɛy kàkwe anki mukun’kyäämà. Taaŋ lanswà, mpib anà mwäänà, nde kàkäl muyità nsay uboo a an’dii anà u myɔŋ, wàmuyikuub in’kwɛŋ anà muyikàkaam ndür a in’kul. Umpal kàmɛn nde Yɛsu ukwɛl, nde kàkyen ntiin, waa kàbü an’köm kusà a nde, waa kàkuub in’kwɛŋ anà mutɛn naa: « Ininà akà mɛ anà ngye, Yɛsu, Mwan a Nzam a Dudu? Mɛ amabɔɔn kà ikɔb a Nzam, twon aman’pà mpay! » Ntɔn Yɛsu kàtɛɛnà a nde naa: « Dweelà a làbe, too unsà mbuur wà! » Nde kun’fuul naa: « Ikɔb angye nà? » Nde kun’fuur naa: « Ikɔb a mɛ "Un’kàbɔ", ntɔn bi ibà mbɔɔn. » Nde waa kun’bɔ̈ɔ̈nà mbɔɔn, ntɔn nde ukɔɔn akaböŋ u nsi ayin.
Kyekà, mper akà mɔŋ, làkäl anà làböl a kölàköl là ngul làkäl muyidyà. An’dweelà an’be màbɔ̈ɔ̈n Yɛsu naa: « Itöm uboo a ngul ntɔn bi ibilà amu ya! » Yɛsu kapɛ mbwo. Apan laa màtoo ma, màbilà ma uboo a ngul, làböl, fà iköl a mɔŋ, làkàbwà kà ɛwà. Ya yàkäl isii a nsaab yweel, waa làminà. Aseey a ngul batiin ba, ba bàkàpay làsaŋ uboo a bul anà kà itsuŋ a ndwà. Apan baar waa bàyi muman ndaa yàlyaaŋ.
Wɛɛ bɛ, bɛ làfàtɛn naa: mbuur usàtɛn a taarànde itàkal a ngwän naa: "Undiir alàwal ngye akà mɛ wà Kɔrban", ikaswaŋà naa "kab in’kyɛɛl", bɛ làmun’pà mbwo naa nde ukɔɔn akyer akundiir mwɛy ntɔn taarànde itàkal ntɔn ngwän." Lalan, bɛ làfàdwa Ndaa a Nzam ntɔn nkääl a andweer abɛ làfàlɔŋ bɛ. Bɛ làfàkyer sye indiir asin mbɔɔn byà ifà aki. »
Indiir ifàbuul mbuur ŋingyäy
Ungö apan, Yɛsu kàfàbel un’sɛŋ a baar, waa kàtɛn a ba naa: « Lan’wem bɛ banswà, làyöb naa: Akundiir mwɛy tɛy afàfà nsà awafàbilà uboo a mbuur afun’buul wàŋingyäy. Wɛɛ indiir ifàtoo u mbuur ifun’buul wàŋingyäy. »
Làkwikilà a un’kaar ungyey
Yɛsu kàlwomà nde apan, nde kàkyen itiir a Tir. Nde kàbilà u ndwà mwɛy, nde kàkwen anki naa akà mbuur mwɛy uyɔ̈b. Wɛɛ yàkwe anki naa nde ukäl aŋàyee. Yàmɛnà naa un’kaar mwɛy, mwan ande wun’kaar kàkäl anà dweelà a làbe. Pa kàwem nde làsaŋ a Yɛsu, laa kàyi nde, waa kàbü kà in’kɔl ande. Un’kaar awà kàkäl ungɛlɛki, un’nsi Fɛnisi u Siri. Nde kàlɔ̈ɔ̈mà akà Yɛsu naa nde uböŋ unsɔŋà unsà mwan ande wun’kaar. Yɛsu kàtɛɛnà a nde naa: « Wɛy baan bàtàyuur, kàyubwaŋ anki muwal isaa a baan ntɔn mutɔɔm bya akà bimbwà. » Nde wà kun’fuur naa: « Ndandaa, Mwol, itàkal bimbwà, ungyɛl a mɛsà, byàfàdyà mfür a isaa a baan. » Apan Yɛsu kàtɛn a nde naa: « Ntɔn ndaa ayi, kyen: unsɔŋà kan’too u mwan angye wun’kaar. » Nde kàfura ndwà ande, waa kàmɛn mwan ande wàŋàsilà udu a itäb: unsɔŋà akyàtoo amu nde.
Baal mwɛy uboo a un’sɛŋ a baar kun’fuur naa: « Un’lɔɔŋ, mɛ amatwääl mwan amɛ wàbaal: nde we anà dweelà a nkiin. Ikal kyanswà lun’kaar la, la lun’bwiy u mɛɛn, mwan ugyɔrà an’te, laa ukwoor nde an’din ande, waa ubwà un’sey. Mɛ an’tɛn a alɔŋki angye naa ba bàböŋ la, wɛɛ ba bàsàkal anki anà ngwal. » Nde waa utɛn a ba naa: « Nkööl ikɔ̈ɔ̈n làkwikilà, tii nkye taaŋ mɛ insàkal anà bɛ? Tii mpal nà mɛ in’sàkaŋ mpem ntɔn bɛ? Lan’twääl awà. » Ba waa bun’twääl. Umpal làmɛn dweelà a làbe Yɛsu, la làni mwan a ngwal, mwan kàbü u mɛɛn, waa kàyisilà wàmuyigyɔrà an’te. Yɛsu kàfuul taarànde naa: « Sɛmà taaŋ nà ya ifun’yeel? » Nde waa kàten naa: « Sɛmà imbɛy ande. Mbalà mbɔɔn la làfun’tɔɔm u mbaa anà kan’dà ntɔn mukun’dwa. Wɛɛ, isàkal naa ngye an’kwo mukyer undiir, yà ibay, ntɔn ngyɛb angye akà bi! » Yɛsu waa kàtɛn a nde naa: « Isàkal naa ngye an’kwo! ... Indiir byanswà byàŋàkwo akà mbuur awe anà làkwikilà. » Apan sye, taar a mwan kàsi un’kwɛŋ naa: « Mɛ an’sà làkwikilà! Mbay ntɔn an’kɔɔn mɛ làkwikilà! »
Yɛsu, abà kàmɛn nde un’sɛŋ a baar wàmuyàkɔ̈ŋ, nde kàswɛŋ dweelà a làbe, waa kàtɛn naa: « Dweelà a nkiin anà ikwan’tsü, mɛ amaswaŋ, too ubɔɔ a mwan wà, twon an’fyefurà! » Dweelà làsi in’kwɛŋ, waa lun’ni a ngwal. Mwan kàbulà asànaa wàŋàkwà, lalan bàmbɔɔn bàteenà ba naa: « Nde kan’kwà. » Wɛɛ Yɛsu kun’tɛ mpi u kɔɔ, kun’mbaar, nde waa kàmbarà.
Yɛsu kan’kɔɔr abɛy mbɔɔn
Yɛsu kàtoo u ndwà a nköŋ a Ayudà, waa kàkyen ndwà a Simɔn. Ukwà a Simɔn kàkäl anà làbwey a mpye mbɔɔn. Ba bun’bɔ̈ɔ̈n mukun’kɔɔr. Yɛsu waa kànyee udu ande, waa kàböŋ ukyal aban. Umpal bàtoo ba u ndür ande, nde waa kàsubà, waa kàsɛmà mukasyääl.
Pa kàtɔ̈l Yɛsu làkɔl u mɛɛn, mbuur mwɛy wà bul alan kàkäl anà insɔŋà mbɔɔn, nde kàyi akà Yɛsu. Sɛmà itaan nde kàkälà nsàpɔl. Nde kàkweenà anki mukal u ndwà, nde kàfabwaayà uboboo a an’dii. Mpal kàmɛn nde Yɛsu, nde kabü kà in’kɔl ande, waa kàlal in’kwɛŋ mutɛn u ndaa a ngwal naa: « Yɛsu, Mwan a Nzam a Dudu, mɛ anà ngye un’tüüb nà? Mɛ amabɔɔn, twon aman’pà mpay. » Yɛsu waa kàböŋ insɔŋà myàkäl uboo a mbuur awà. Ntɔn mya myun’bilà itaan. Ba bàfun’bäämà an’dwaaŋ anà impaaŋ a in’te kà an’kɔɔ anà kà in’kɔl ntɔn nde ukɔ̈ɔ̈n atiin. Wɛɛ nde kàkyer afatsuulà mya myanswà, insɔŋà myun’syeenà u nsye a ipɔl. Yɛsu waa kun’fuul naa: « Ikɔb angye nà? » Nde kàfuur naa: « Un’kàbɔ. » Ntɔn insɔŋà mbɔɔn myàbilà amu ande.
Insɔŋà amin myàbɔ̈ɔ̈n Yɛsu naa nde ukɔ̈ɔ̈n akatɔm uboo a un’baan. Wɛɛ tsütsü apan làkäl anà làböl a ngul làmuyidyà udu a mɔŋ, lalan myàlɔ̈m mya akà Yɛsu naa mya myàbilà uboo a ngul. Nde waa kapɛ mbwo. Apan, insɔŋà myàtoo mya unsà mbuur awun, mya myàbilà u ngul ayin, làböl a ngul waa làparà ntiin fà iköl a mɔŋ, laa làkàbwà la kà an’dà, waa làminà. Aseey bàmɛn ba abun, laa bàtiin ba, bàkyen ba mukàpay làsaŋ kà an’bul anà kà itsuŋ a ndwà. Baar bàyi ntɔn muyöb naa ya yàlyaaŋ aben. Mpal bàyàtol ba tsütsü apà Yɛsu, bàmɛn ba ŋukɔŋ akyàbwaay kà in’kɔl a Yɛsu, akyàbwaar, akyàkal a duu, ba bàmɛn bɔɔmà.
Ndandaa mɛ alàkyään, bàmbɔɔn uboo abɛ bàyàkal aŋàtàkwà anki kusà muman Imwol a Nzam. »
Ngyoolà a Yɛsu
Kà isii a ilä naan ungö a ndaa ayi, Yɛsu kàwɛl Petɔlà, Ywan anà Zyak, nde kàlär udu a mɔŋ ntɔn mukàyamà. Mpal kàkäl nde muyamà, ntabwey ande waa yàsɔɔmà, ipfɛy ande kyàbulà kyà in’ŋyäŋ a pɛɛl. Apan, baar bɔ̈ɔ̈l bàkäl muyääm anà nde, ba bàkäl Mɔsɛ anà Ԑlya, ban’yàmɛnà uboo a làkoo, bàmuyäämà ndaa ukàmay Yɛsu isal ande u Yɛlusàlɛm u mbwo a nkweel ande.
Petɔlà anà bumwɛy bàkäl anà nde bàbɔ̈ɔ̈n twaal aŋàkir. Umpal bàsubà ba, ba bàmɛn làkoo a Yɛsu anà baar bööl bàkäl anà nde. Umpal bàkaabà baar aban anà Yɛsu, Petɔlà kàtɛn a nde naa: « Un’lɔɔŋ, yà ubwaŋ naa bi ikäl apà, bi imbaar ntɛn, ntɛn tär: mwɛy ntɔn ngye, mwɛy ntɔn Mɔsɛ anà mwɛy ntɔn Ԑlya. » Kutɛn aŋàbwaŋ nde kàyöb anki undiir kàtɛɛnà nde.
Waa le, uboo a baar abà, mbuur mwɛy kàlal in’kwɛŋ: « Un’lɔɔŋ, mɛ amabɔɔn, un’ler mwan baal amɛ! Mwan baal mwɛy awà mpɛl. Dweelà a làbe làsun’bilà, kà imbürà nde asà in’kwɛŋ, laa lun’bwiy la, waa ugyɔrà an’te. La làfun’wɛy anki agyä, nde afàkwà lɛy. Mɛ an’bɔɔn alɔŋki angye naa ba bun’böŋ, wɛɛ ba bàsàkwo anki. » Yɛsu waa kaŋän: « Bɛ làbà baar làkɔ̈ɔ̈n làkwikilà, baar abe! mɛ anà bɛ ilä ikwɛ in’yàfàkal anà mukàlakaar? » Waa ubulà akà mbuur awun: « Un’twääl mwan angye! » Umpal kàkäl mwan musin tsütsü apà Yɛsu, dweelà a làbe lun’bwiy u mɛɛn, lun’ni a ngwal. Wɛɛ Yɛsu kàŋän dweelà a làbe, waa kàkɔɔr mwan awun, kun’fuur akà taarànde. Baar banswà bàkäl unsà ubem muman ibaŋ a Nzam.
Yɛsu an’fàkyään nkweel ande
Mbuur wanswà kàkäl mubem ndaa kàkyerà Yɛsu, nde kàtɛn a alɔŋki ande naa:
Nkye Yɛsu wà un’syääl a Bɛlzebul?
Yàlɔ̈m naa ilä mwɛy Yɛsu kàböŋ unsɔŋà mwɛy kàbuulà mbuur mwɛy nkiin. Ungö a ntoo a unsɔŋà awun, nkiin waa kàsɛmà musà ndaa, baar banswà bàkäl unsà ubem.
Utaaŋ nsil alan, umwɛy uboo a ba kàkäm un’syääl a undweer a angaŋ mwɛy kɔm, waa kun’ywaŋ tsü a ibaal. Wɛɛ Yɛsu kàtɛn naa: « Làwɛy, yan’kwo! » Apan, nde kàbä tsü a mbuur awun, waa kun’kɔɔr.
Ungö a nkyeen a alɔŋki a Ywan, Yɛsu kàsɛmà mutà imbäl a Ywan: « Bɛ ininà làkàler u nsye a ipɔl? Kite a iful kànini un’pöb? Wɛɛ bɛ ininà làkàler? Mbuur kàbwäärà a ntwɛn? Làler, baar bàfàbwaar ipfɛy a ntal anà bàfàkal unsà un’naaŋ, bàfàkal uboo a ndwà a amfum. Bɛ ininà làkàler? Ŋangɔɔm mwɛy? Ndandaa mɛ alàkyään, nde kan’söön ŋangɔɔm. Nde wà mbuur awà bàsön naa:
"Le, mɛ an’tɔm un’kyeey amɛ kusà angye,
ntɔn muyilà mbwo angye kusà a ngye."
« Mɛ alàkyään naa uboo a baar banswà kàbör un’kaar, akà umwɛy kàmusöön watɛy. Wɛɛ kimbuur ikikye uboo a Imwol a Nzam kàmun’söön. » Baar banswà bàweemà ndaa ande, itàkal afüür a itɛr, bàkyer akyey naa Nzam wà balàbal, lalan bàkyeenà ba mukàwal ndüümà a Ywan. Wɛɛ amfarisi anà alɔɔŋ a Un’kɔɔn bàtön ndaa kàkwen Nzam ntɔn ba anà ndüümà a Ywan.