Morte de Jesus: o significado e os fatos da cruz
A morte de Jesus é o evento central dos Evangelhos: a crucificação de Cristo nos arredores de Jerusalém, onde Ele entregou a própria vida para reconciliar a humanidade com Deus. Na teologia bíblica, a cruz não foi um acidente político ou uma fatalidade, mas um sacrifício voluntário que pagou a dívida do pecado e abriu o caminho para a salvação.
O que aconteceu no Calvário
Os quatro Evangelhos relatam os detalhes das últimas horas de Jesus no Gólgota (palavra que significa "Lugar da Caveira"). Condenado pela autoridade romana sob pressão dos líderes religiosos locais, Cristo foi pregado na cruz entre dois criminosos. Durante as horas de agonia, Ele expressou perdão aos seus executores, assegurou salvação ao malfeitor arrependido e entregou o próprio espírito ao Pai.
Hawapfikile hanu hakemighwe "Bombwe lya Litwi," baho wamuwamba Yesu na awala iwanu wehile mne misalaba, yumwe ubali wake wa kujilo na yungi ubali wake wa kumoso. Yesu kalonga, "Aba, wonele libatsi kwaapfila ng’awamanyile bae chawotenda." Nawo wegholela ghamaghwanda ghake kwa kutowa simbi. Iwanu tsawema baho wolola, iwakulu wa Wayahudi hawang’ali wombetsa. Walonga, "Tsakawakombola iwanu wangi, leka yekombole imwenyegho, ka yeye Kiristu, Imkombotsi iyasaghulighwe ne Imulungu!" Asikali pfipfila wambetsa. Wamghendela wamwing’a isiki, wamlongela, "Ka ghweghwe kwa imndewa wa Wayahudi, wikombole umwenyegho!" Mchanya mwa msalaba wake tsakukala ne ichitango chino. "Ayuno iyo Imndewa wa Wayahudi." Mbapfi yumwe mna awala iwabapfi iwawambighwe kamligha Yesu, kalonga, "Pfii ghweghwe si Kiristu bae? Wikombole imwenyegho kuya utukombole na twetwe!" Lekeni ayula mbapfi yungi kamkembela miyaghe kalonga, "Ghweghwe! Ng’umpfuka Imulungu bae, naghwe kuhighighwa ka yeye? Nene na ghweghwe tuhighighwa kwa haki, apfo twobokela maliho gha aghala ghatutendile. Lekeni imunu ayu ng’atendile bae chochose chihile." Kuya kalonga, "Ghwe Yesu ghwe, hautsakutsa mne undewa wako, uleke kunisemwa." Yesu kamlongela, "Nokulongela ghendo, leloli kutsokala na nene kulanga."(Luka 23:33-43)
As trevas ao meio-dia e o clamor final de Jesus em aramaico revelam o peso do julgamento que Ele suportou. Ao exclamar "Está consumado", Jesus usou o termo que encerrava uma dívida quitada: a missão redentora estava completa.
Haipfikile saa sita nemisi, isi yose ighubikighwa ne ichisi ichikalile kwa masaa madatu. Saa tisa nemisi, Yesu kakemelela, "Eloi, Eloi, lama Sabakitani" mana yake, "Imulungu wangu, Imulungu wangu, mbona kundeka?"(Maliki 15:33,34)
Nawo wamaaskali hawamkondeke Yesu, wasola tsinguo tsake, watsighola mabughulu mane, chila askali bughulu lyake; wasola na likanzu nalyo. Lelo likanzu lyake tsang’alishonighwe baye, ila lifumighwa kwanzila kuchanya mbaka kuhisi. Apfo welongeLa, "Tuleke kulidegha, leka tutowe simbi tulole yuhi yatsolipata." Ilawila apfino ili litimile liandiko alila ililonga,
"Wegholela tsinguo tsangu
na likanzu lyangu walitowela simbi."
Na apfino pfipfo ghendo pfawatendile wamaaskali awala.
Hana ghumsalaba ghwa Yesu tsawema mamo wake, lumbu wa mamo wake, Mariya mwehe wa Kileopa, na Mariya Magdalena. Yesu hayamwonile mai wake na imwanafunzi ayula iyamkundile kema habehi naye, kamlongela mai wake, "Mamo, ayo aho yuyo imwanagho."
Kuya kamlongela imwanafunzi ayula, "Lola, ayo mai wako." Kulawa isaa yiyo, imwanafunzi ayula kamsola Mariya, koka naye ukaye yake.(Yohana 19:23-27)
Agho haghabitie, Yesu aku kamanya kama ghose ghatimila, ili Ghamaandiko ighelile ghatimile, kalonga, "Nakwona ng’ilu."
Hanu ahala tsahakala na siki, apfo wapfabika dodoki mna isiki, walika mna ilubiki lwa mhisopo, wamwikila mumlomo. Yesu hayanzile siki ayo kalonga, "Ghatimila." Kenamitsa litwi lyake, kafa.(Yohana 19:28-30)
No momento exato de sua morte, o véu do templo de Jerusalém — que separava o Santo dos Santos do restante das pessoas — rasgou-se de alto a baixo. O texto bíblico indica com isso que o acesso direto à presença de Deus fora inaugurado.
Bahala lipatsiya ililimghati mwe Ing’anda ye Imulungu lidegheka pfihindi pfibili kulawa uchang’a mbaka hasi. Isi tsaidedema na ghamabambalawe ghatulika. tsikabuli tsighubuka ne iwanu wengi we Imulungu iwafile tsawatsilihuka. Walawa kunze mwe tsikabuli, na Yesu hayatsilihuke waghenda mne ghumji mwenzeluka, na iwanu wengi wawona.
Ayula imkulu we asikali na awala iwakalile naye womkalitsa Yesu, hawonile isi ihighisika na ghose ighalawile, tsawapfuka, walonga, "Ayuno tsa Imwana we Imulungu ghendo!"(Matei 27:51-54)
As profecias do Antigo Testamento sobre a cruz
Os autores do Novo Testamento entenderam a morte de Cristo como o cumprimento literal de profecias hebraicas escritas centenas de anos antes. As figuras do Servo Sofredor em Isaías e as orações de aflição nos Salmos anteciparam detalhes como as zombarias, a divisão das vestes e a natureza substitutiva do sofrimento do Messias.
Wose iwombona nene woniseka,
wonifonza akuno wohighisa ghamatwi ghawo.
Wolonga, "Kehuwila IMNDEWA,
leka lelo IMNDEWA yamhonetse,
leka yamkombole, kwaapfila yeye tsakanoghelwa naye."(Salmos 22:7,8)
Mana mtingano ghwa iwotenda ighehile ghunitsingila,
kulonga wambwa,
wanitsunguluka na waghadeghadegha ghamoko ghangu na ghamaghulu ghangu ka simba.
Nene nisoka mbaka mipate yangu yopeteka,
maaduwi tsangu wondola na wonikodolela tsinenge.
Wegholela tsinguwo tsangu,
na libwende lyangu wegholela kwa ukwasa simbi.(Salmos 22:16-18)
Por que Jesus precisou morrer?
As Escrituras explicam a cruz sob a ótica da justiça e do amor de Deus. A justiça divina exigia condenação contra o pecado; o amor supriu a própria exigência ao enviar o Filho. Na teologia paulina e joanina, Jesus é a propiciação — o sacrifício que remove a culpa e pacifica a relação entre Deus e os seres humanos.
Kwaapfila Imulungu tsakaikunda isi yose mbaka kamlapfa Imwanaghe nyalimwe, ili chila munu iyomtoghola yaleke kwagha ila yawe na ugima wa ghamatsuwa ghose.(Yohana 3:16)
"Nene namdimi iyaninoghile. Mdimi yanoghile kolapfa ugima wake kwa ajili ya wang’olo.(Yohana 10:11)
Kuduhu munu yaana upendo mkulu kubita auno, wa imunu kuulapfa ugima wake kwaajili ya mbwigha tsake.(Yohana 15:13)
Kwaapfila hatukalile wehile we Imulungu, tsakatulamlitsa naye kubitila lifwa lye Imwanaghe. Kwaapfila sambi tulamlitsighwa naye, tutsokombolighwa ghendo kubitila ughima wake!(Waroma 5:10)
Tsakakala mwenyepfale kwa kumtegheletsa Imulungu mbaka kufa,
hata kufa mna msalaba.(Wafilipi 2:8)
Ka imunu pfayakufa mala lumwe hela, kuya kohighighwa ne Imulungu, pfipfo Kiristu naye tsakelapfa nambiko mala lumwe hela ili yawaleghusile nzambi iwanu wengi. Hayatsolawila lwakeli, ng’oitsila bae inzambi, ila kakutsa kuwakombola awala iwomlolela.(Waebulaniya 9:27,28)
Kiristu imwenyegho iyo iyatendile tuleghusighwe nzambi tsetu, si nzambi tsetu twetwe tuliyeka, ila pfipfila nzambi tse iwanu wose mne iisi yose.(1 Yohane 2:2)
Apfi pfipfo pfatuumanya unoghelo pfauli, Yesu Kiristu katulapfila twetwe ughima wake. Na twetwe tuwalapfile ughima wetu ndughu tsetu.(1 Yohane 3:16)
A vitória da ressurreição e a memória da igreja
A narrativa cristã não termina no túmulo. A morte de Jesus só tem eficácia porque foi seguida pela ressurreição ao terceiro dia. A vitória sobre o túmulo demonstrou que a condenação da morte foi quebrada, dando aos crentes a garantia de vida eterna e definindo a prática central da Ceia do Senhor.
"Iwanu we Isiraeli, mtegheletse imbuli ino! Yesu wa Natsareti tsakakala imunu yane uwetso iyalangusighwe kuna mwemwe kwe pfihulo, pfinu pfa kukangawatsa ne ipfitango pfatendile Imulungu kuna mwemwe kubitila yeye, ka mwemwe iwenyegho pfammanya. Kulawa mwanduso Imulungu imwenyegho tsakabama Yesu aghoghighwe na mwemwe, namwe mumkoma kwa kuwaleka iwanu wehile wamuwambe mna msalaba. Lekeni Imulungu kamtsiliula Yesu, kamkombola kulawa mne usungu we lifwa kwaapfila ng’aidahike bae lifwa limwohe.(Ghamatendo 2:22-24)
Angu ng’ammanyile bae ka hatubatitsighwe tsatwilunga na Kiristu Yesu? Twetwe tsatwilunga mne lifwa lyake kwa kubatitsighwa. Kuya hatubatitsighwe tsatutsikighwa hamwe naye na twilunga mne lifwa lyake, ili ka Kiristu pfayasilihuke kulawa mne lifwa kwa utunitso wa Aba, pfipfila na twetwe tudahe kukala mne ughima wa sambi.(Waroma 6:3,4)
Kwaapfila twomanya Kiristu tsakasilihuka, naye ng’akufa keli bae, lifwa ng’alimtawala keli bae. Apfo kwaapfila tsakafa mala lumwe, nzambi yahela ngupfu keli kuna yeye, na ughima woyokala, kokala hamwe ne Imulungu.(Waroma 6:9,10)
Mana chila hamkuja chighate chino na kuchinwela chikombe chino, mwolipeta lifwa lye Imtwatsa, mbaka hayatsakuya keli.(1 Wakolinto 11:26)
Este artigo te tocou? Faça uma oração!
+581 estão orando agora.
Junte-se à corrente de oração.