Pular para o conteúdo
Publicidade

Morte de Jesus: o significado e os fatos da cruz

A morte de Jesus é o evento central dos Evangelhos: a crucificação de Cristo nos arredores de Jerusalém, onde Ele entregou a própria vida para reconciliar a humanidade com Deus. Na teologia bíblica, a cruz não foi um acidente político ou uma fatalidade, mas um sacrifício voluntário que pagou a dívida do pecado e abriu o caminho para a salvação.

O que aconteceu no Calvário

Os quatro Evangelhos relatam os detalhes das últimas horas de Jesus no Gólgota (palavra que significa "Lugar da Caveira"). Condenado pela autoridade romana sob pressão dos líderes religiosos locais, Cristo foi pregado na cruz entre dois criminosos. Durante as horas de agonia, Ele expressou perdão aos seus executores, assegurou salvação ao malfeitor arrependido e entregou o próprio espírito ao Pai.

Ŋa baayato ŋa mbuha mosi yi baakateele «Ibanga», masadaadu maakomini Yisu ŋa kuruwa, nzila mosi na biyahudi bi byole. Mumosi ŋa mbahala a Yisu, wuna ŋa kaasu a nde. [Yisu aleeli: «Taata, sa bo kolo-kolo, mu tooni ati, bo a bayabi ma bali mu uvanga ve.»] Bo baatiidi ngodo mu ukaba bikutu bya nde. Konge a baatu yaba ŋana na yakatala. Bakuutu ba Bayudaayo, bo, baakakwede Yisu na baakaleele: «Nde fuuhisi bakima, nyaha nde afuuhasa nde mwakulu. Tso mbuli nde ni Kristo, wu Nzambi hasoolo!» Masadaadu ka maakakwede nde na maayasusaha mu uva nde vinye a nganyi. Na maaleeli: «Tso we ni pfumu Bayudaayo, nyaha we fuuhasa we mwakulu!» Ŋa yulu mutswe a nde hwaba na baya libaasonehe bu: «Nde wunuwu ni pfumu Bayudaayo.»

Mumosi mu biyahudi bi baakomini ŋa kuruwa, akatuha Yisu na ubaaleele: «We ali Kristo ve? Fuuhasa we mwakulu na bisu kaka!» Ka hya byole hyasyembi wuna na uleele: «We tso boomo bwa Nzambi ve? We wu uli mu tsyembili mosi na nde! Mu bisu a we, tsyembili mo yiniiyi yayelemene. Mu tooni ati bisu a we, tsyembili mavaanga ma bisu a we lili mu uyaka. Ka nde wunuwu a hasa lilibi tso limosi ve.» Titswene nde abweleele: «Yisu, yibwala me moonyi, ŋa bu ubyalisa we mu Ipfumu hya we.» Yisu afutili nde: «Mu mbuli me ndi mu undeele we: loloyi, we uba itwadi na me hu paradiso.»(Luuka 23:33-43)

As trevas ao meio-dia e o clamor final de Jesus em aramaico revelam o peso do julgamento que Ele suportou. Ao exclamar "Está consumado", Jesus usou o termo que encerrava uma dívida quitada: a missão redentora estava completa.

Mu ngunga ya mwangulu, piipidi yabwiidi mu toto yoosi natee mu ngunga yi matatu ya hu mbisa a mwangulu. Na mu ngunga yi matatu ya hu mbisa a mwangulu, Yisu afulihi mu ndaha yi mifudi: «Eloyi, Eloyi, lema sabakatani?» Mbindulili ni ti: «Nzambi a me, Nzambi a me, tooni ma we miisiisa me siha?»(Malako 15:33,34)

Bu masadaadu maamani ukomene Yisu ŋa muti a kuruwa, mo maavoli bikutu bya nde na maasiidi makabu mana, kabu limosi mu pasi lisadaadu. Masadaadu maavoli kaka ikutu hya talu, hi hyaba mu tsanda mosi, umata hu yulu natee hu tsina. Masadaadu maalelisini: «linyahaani ukasula hyo, ka litaani hyo ngodo, mu uyaaba na ubaha hyo.» Aba mu tooni ati, Mabasonehe mu Mabuuku ma Ngidi matswiha:

«Bo baakabisini bikutu bya me,

na bo baatidi ikutu hya me ngodo.»

Mono mambu ma masadaadu maavaangi.

Ŋa muvanga a muti a kuruwa a Yisu, hwaba hwateleme: bangu ba nde boole, Mariya mukadi a Kolopasi, na Mariya musi Magadala. Yisu amoni ngu a nde na muyihi wu nde hakatondo, ateleme ŋa pedu a nde. Yisu aleeli huli ngu a nde: «Maama, mono mwaana a we.» Titswene, nde aleeli huli muyihi a nde: «Mono, ngu a we.» Na umata taangu mo yiina, muyihi avoli Mariya na akatsahala na nde.(Yowani 19:23-27)

Hu mbisa a mambu mo maana, Yisu aba ayaaba ti moosi mamiikuha. Ka mu tooni a Mabasonehe mu Libuuku la Ngidi mavangama, Yisu aleeli: «Me aka na peyu a mamba.» Hwaba ŋaana na itehili hi hyaba hyaluula mu vinye a nganyi. Masadaadu maabotihi mukamuna mutso a vinye, bo baakatisi nde mu itini hi muti hya isopi na baayasuusala hyo mu munywa a Yisu. Bu Yisu habiimbi vinye a nganyi, nde aleeli: «Moosi mamiitswiha!» Titswene, nde abohili likingu na amani muvumu.(Yowani 19:28-30)

No momento exato de sua morte, o véu do templo de Jerusalém — que separava o Santo dos Santos do restante das pessoas — rasgou-se de alto a baixo. O texto bíblico indica com isso que o acesso direto à presença de Deus fora inaugurado.

Ndulu mu taangu mo yiina, nguumbu ya mbuha ya Ngidi, yaakasuhi mu bibadi byole, umata hu yulu natee hu tsina. Toto yaanyingimi, mamanya maapasihi, mangila maadibumi, na manyutu ma baatu ba balahi ba baakwiidi, ba baaba baakangama mu Nzambi, maasuuhi mu babaakwa. Bo baapali mu mangila, na hu mbisa a tsuuhili a Yisu mu babaakwa, bo baakoti hu Yeruselemi, musyenge a ngidi, hu baatu ba balahi baamoni bo.

Bu masadaadu ma maakakeelese Yisu, na mukuutu a mo baamoni toto mu unyingama na moosi ma maabwiidi, bo baamoni boomo bu bulahi. Bo baaleeli: «Mbuli, wunuuwu beedi Mwana a Nzambi!»(Mataayi 27:51-54)

As profecias do Antigo Testamento sobre a cruz

Os autores do Novo Testamento entenderam a morte de Cristo como o cumprimento literal de profecias hebraicas escritas centenas de anos antes. As figuras do Servo Sofredor em Isaías e as orações de aflição nos Salmos anteciparam detalhes como as zombarias, a divisão das vestes e a natureza substitutiva do sofrimento do Messias.

Por que Jesus precisou morrer?

As Escrituras explicam a cruz sob a ótica da justiça e do amor de Deus. A justiça divina exigia condenação contra o pecado; o amor supriu a própria exigência ao enviar o Filho. Na teologia paulina e joanina, Jesus é a propiciação — o sacrifício que remove a culpa e pacifica a relação entre Deus e os seres humanos.

Ka mbi bu Nzambi hatondi tsi, nde atsindihi Mwana a nde wu livingu, mana pasi nde wu usiila nde imiinu, avele bungana, ka nde sa abaha moonyi wu bilima na bilima.(Yowani 3:16)

Me, me ndi mukeelisi mameme wu mubwe. Mukeelisi mameme ubaayeholo moonyi a nde mu mameme ma nde.(Yowani 10:11)

Bu bisu laaba baboho ba Nzambi, nde anoongi na bisu mu lipfu la mwana a nde. Tandisini a buunubu bu bisu limiinoongo na Nzambi, buni nde huvelefuhasa bisu mu moonyi a mwana a nde?(Looma 5:10)

Nde akulimini we ikenyi,

na nde asiingili Nzambi te hu lipfu.

Eye! Tso lipfu la ŋa muti.(Filiipo 2:8)

Pasi muutu afwana ukwa kwa limosi, titswene Nzambi tsundisi nde. Ni bumosi kaka, Kristo baayehuli nde yeholo limosi mu bungodu, mu umaasa masumu ma baatu ba balahi. Nde uyaamonehele monehele la moole, a husaali mu uyaamaasa masumu ma baatu ve, ka mu uyaafuuhasa boosi ba bali mu ukeele liyobolo mu nziili a nde.(Bahebeleho 9:27,28)

Nde mwakulu asiingi ukwa we bungodu mu masumu ma bisu, mana Nzambi asa kolo-kolo. Nde unyahula masumu ma bisu, napa masumu ma baatu ba tsi yoosi.(1 Yowani 2:2)

Mono buni lafwana uyaba litondo hima lo lili: Yisu Kristo ayehuli muvumu a nde mu bisu. Ni buuna, bisu kaka lafwana uyeholo mivumu mya bisu mu baana ba ngu a bisu.(1 Yowani 3:16)

A vitória da ressurreição e a memória da igreja

A narrativa cristã não termina no túmulo. A morte de Jesus só tem eficácia porque foi seguida pela ressurreição ao terceiro dia. A vitória sobre o túmulo demonstrou que a condenação da morte foi quebrada, dando aos crentes a garantia de vida eterna e definindo a prática central da Ceia do Senhor.

Benu bisu Isereli, yuhaani ma me undeele benu, mu tooni a Yisu musi Nazareti. Ni bahala li Nzambi hasilasa ŋa busu bwa benu, mu bipadi na biliimbu bi Nzambi hasa mu nde ŋa hati la benu. Benu mwakulu liyabi ma nde havangi. Muutu mo wunuuwu baayehuli benu nde, we bu hwaba kesili a Nzambi, nde wu aba ateehele moosi uyaba. Ni benu laadubi nde. Benu baa laayehuli nde huli ba baaveleyaba Nzambi, mana bakomene nde ŋa kuruwa. Ka Nzambi asuuli nde mu babaakwa, na ayobili nde mu mapasi ma lipfu. Mu tooni ati, lipfu a laabahi matwala ma ukaanga nde ve.(Mavaanga ma biluumbi 2:22-24)

Benu a liyaabi ve ti, bisu boosi ba laayaki tondihili mu Yisu Kristo, ni mu lipfu la nde batondihi bisu? Mu tondihili mo yiina yi lipfu, badiihi bisu kaka na nde. We bu Kristo hasuuhi mu babakwa mu muyusu a Taata, ni bumosi kaka, bisu luudyata mu moonyi wu munyatihi mu nde.(Looma 6:3,4)

Bu liyaabi ti Kristo wu asuuhi ŋa hati la babakwa a hubwekwa ve, lipfu a lisaali na matwala ŋa yulu a nde ve. Mu lipfu la nde, nde akwidi kwa limosi mu tooni masumu ma baatu. Ka bunuubu, nde bibaayaka moonyi, na nde bibaayaka moonyi mu Nzambi.(Looma 6:9,10)

Mu mbuli, pasi tangu yi benu luukaadya lipa mo liniili na yi benu luukaanywa mbuungu mo yiniiyi, benu libaayaabisa lipfu la Pfumu natee bu nde huuyafutaha.(1 Koliito 11:26)

Seja o primeiro

Este artigo te tocou? Faça uma oração!

+581 estão orando agora.

Junte-se à corrente de oração.