Morte
A morte é a realidade que todos enfrentam, mas para o cristão ela não é o fim. A Bíblia ensina que Cristo venceu a morte e nos dá a esperança da ressurreição e da vida eterna.
Cristo venceu a morte
Onde está, ó morte, o teu aguilhão? Cristo destruiu o poder da morte e nos deu a vitória pela ressurreição.
«Ikháánꞌ, tsiakhe̱ rí naꞌne rí ma̱ja̱ñúú xa̱bo̱, náá ni̱ka̱ rí ni̱ꞌnga̱a̱ꞌ rá.
Ikháánꞌ, tsiakhe̱ rí naꞌne rí ma̱ja̱ñúú xa̱bo̱, náá ni̱ka̱ ski̱ya̱a̱ꞌ rá».
Rí naꞌne rí ma̱ja̱ñálóꞌ ñajuun aꞌkhánlóꞌ. Rí nasngájma aꞌkhánlóꞌ ñajuun xtángawoo Moisés, jamí naxnúu ne̱ tsiakhe̱ aꞌkhánlóꞌ rí ma̱gu̱diáanꞌlóꞌ. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí núma̱aꞌ la Ana̱ꞌlóꞌ rí naꞌnii̱ rí ma̱ꞌnga̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á majñu̱u̱ Tátiálóꞌ Jesukrísto̱.
Jamí asndo nda̱wa̱á jayu ma̱ꞌne-gámbo̱o̱ tsiakhe̱ sia̱nꞌ rí naꞌne rí ma̱ja̱ñúú xa̱bo̱.
Xómá rí ga̱jma̱á majñu̱u̱ mbáwíi xa̱bo̱ nijáñúú mbá xúgíin xa̱bo̱, xkuaꞌnii máꞌ mangaa ga̱jma̱á majñu̱u̱ mbáwíi xa̱bo̱ mbuya̱a mbiꞌñúú tsí nijáñúú.
Xómá rí najáñúú mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí na̱gu̱mii ga̱jma̱á majñu̱u̱ Adán, xkuaꞌnii máꞌ mangaa mbuya̱a mbiꞌñúú mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí na̱gu̱mii ga̱jma̱á majñu̱u̱ Krísto̱.
Maphú gakon ajngáa ríge̱ꞌ:
Xí nijáñalóꞌ ga̱jma̱á nindxu̱u̱ ikhaa̱,
mbu̱ꞌyalóꞌ ga̱jma̱á nindxu̱u̱ ikhaa̱ mangaa.
Phú gagi júwa̱ꞌ xa̱bi̱i Ana̱ꞌlóꞌ tsí mbuya̱a mbiꞌñúú timbá miꞌtsú rí ma̱wa̱xúun tsí nijáñúú. Náxájáñúu̱ rí riajma̱ nothon, numuu rí ikhii̱n ma̱nindxúu̱n dxakuiin Ana̱ꞌlóꞌ jamí dxakuiin Krísto̱, xúꞌkhue̱n máꞌ muthan-ñajwii̱n ga̱jma̱á nindxu̱u̱ mbá míl tsigu.
A esperança da vida eterna
Jesus disse: 'Eu sou a ressurreição e a vida.' Quem crê nele não está morto, mas apenas adormecido — e um dia despertará para a glória.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúun Márta̱:
—Ikhúúnꞌ na̱ne̱ rí ma̱ju̱wá jámuu xa̱bo̱, jamí ikhúúnꞌ na̱ne̱ rí mbuya̱a mbiꞌñúú tsí nijáñúú. Maske nijáñuu tsí ninimbo̱o̱ꞌ jaꞌyeꞌ, mba̱ꞌyee̱ jámuu. Jamí xúꞌkhue̱n máꞌ mangaa, jámba̱a̱ tsí ndaꞌya jamí nanimbo̱o̱ꞌ jaꞌyeꞌ, ni miꞌtsú ma̱xájáñuu̱. Á nanimba̱a̱ꞌ ríge̱ꞌ rá.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúun Márta̱:
—Ikhúúnꞌ na̱ne̱ rí ma̱ju̱wá jámuu xa̱bo̱, jamí ikhúúnꞌ na̱ne̱ rí mbuya̱a mbiꞌñúú tsí nijáñúú. Maske nijáñuu tsí ninimbo̱o̱ꞌ jaꞌyeꞌ, mba̱ꞌyee̱ jámuu. Jamí xúꞌkhue̱n máꞌ mangaa, jámba̱a̱ tsí ndaꞌya jamí nanimbo̱o̱ꞌ jaꞌyeꞌ, ni miꞌtsú ma̱xájáñuu̱. Á nanimba̱a̱ꞌ ríge̱ꞌ rá.
Tsí ñajúún mogui̱ꞌ nu̱dxawíi̱n rí na̱tha̱nlo̱ꞌ. Ikhúúnꞌ na̱ne̱ꞌnúu̱ jamí ikhii̱n nagóo̱ tsu̱du̱ꞌ. Ikhúúnꞌ na̱ne̱ rí ma̱ju̱wée̱ꞌ jámuu, jamí ni miꞌtsú ma̱xájáñúu̱, xúꞌkhue̱n máꞌ nimbáa ma̱xáꞌngo̱o̱ ma̱gu̱wíi̱n ná ñawúnꞌ.
»Numuu rí maphú nandoo Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌñúú xa̱bo̱ numbaa rí asndo nixnáa̱ A̱dée̱ tsí mbáwíi, kajngó jámba̱a̱ tsí nanimbo̱o̱ꞌ jaꞌyoo A̱dée̱ ma̱xándáti̱ga̱a̱, rí ma̱xtáa̱ jámuu.
A̱ngui̱nꞌ, nandaxo̱ꞌ rí ma̱gi̱da̱ꞌ mújúun idxa̱ꞌlaꞌ, dí gáꞌne ga̱jma̱á numúú a̱ngia̱nꞌlóꞌ tsí nijáñúú máꞌ, kajngó ma̱xáꞌdaa a̱kia̱nꞌlaꞌ xómá i̱ꞌwíin xa̱bo̱ tsí na̱nguá guáꞌdáá rí ma̱guáꞌthi̱ín ga̱jma̱á mbá jañii a̱kui̱ín. Numuu rí xómá rí nanimba̱ꞌlóꞌ rí Jesús nijáñuu jamí ndiyáa mbiꞌyuu, xkuaꞌnii máꞌ nanimba̱ꞌlóꞌ rí Ana̱ꞌlóꞌ ma̱ꞌkha̱ jagu̱un ga̱jma̱á nindxu̱u̱ Jesús tsí nanimbu̱únꞌ juyáa̱ nákhí nijáñúú.
Numuu rí jmína̱a̱ꞌ máꞌ Táta̱ ma̱ga̱taa ná mikhuíí ga̱jma̱á mbá a̱ꞌwá rí naꞌthán-ñájun, ga̱jma̱á a̱ꞌwóo mbáa ánje̱l tsí phú mba̱a̱ ski̱yu̱u̱ꞌ, jamí ga̱jma̱á a̱ꞌwóo e̱ꞌmbi drígo̱o̱ Ana̱ꞌlóꞌ. A̱ꞌkhue̱n rí tsí nanimbu̱únꞌ juyáá Krísto̱ nákhí nijáñúú, mbuya̱a mbiꞌñúú ginuu. A̱ꞌkhue̱n rí tsáánꞌ juwa nduꞌyalóꞌ xóó, mbá nacha̱ ma̱ꞌga jiꞌdáanꞌlóꞌ ná du̱u̱n ga̱jma̱á nindxúu̱n ikhii̱n, kajngó mu̱dríguíilóꞌ Táta̱ ná inuu gíñá. A̱ꞌkhue̱n rí ma̱juwalóꞌ jámuu mbiꞌi ga̱jma̱á nindxu̱u̱ Táta̱.
Não temas a morte
Não temas os que matam o corpo. Para o cristão, viver é Cristo e morrer é lucro. O vale da sombra da morte não assusta quem caminha com o Pastor.
Numuu rí ikhúúnꞌ xtáá ma̱ne̱ rí nandoo Krísto̱, jamí xí nijáñuꞌ rá, i̱tha̱án máꞌ máján ikhaa.
Ikhaa jngó nájma̱ máꞌ mingíjyúu rí ma̱ra̱ꞌwíílo̱ꞌ. Naꞌne máꞌ a̱kui̱nꞌ rí ma̱ja̱ñúꞌ kajngó ma̱ꞌgáaꞌ ma̱xtáá ga̱jmi̱ꞌ Krísto̱, numuu rí phú i̱tha̱án máján rúꞌkhue̱n. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí phú i̱tha̱án ndaꞌyóo rí ma̱xtáálo̱ꞌ xóó ga̱jma̱á numalaꞌ.
Xómáꞌ ikháánꞌlóꞌ, xa̱bo̱ mikhuíí ñajwanlóꞌ, ná rí guáꞌthi̱ínlóꞌ rí ma̱ꞌkha̱a Táta̱ Jesukrísto̱ tsí naꞌne-jríñáaꞌlóꞌ. Ikhaa̱ mariꞌkhu-ri̱yaa̱ꞌ la xuyalóꞌ rí phú ngíná ge̱jyoꞌ, kajngó ma̱nindxu̱u̱ ne̱ xómá jaꞌnii xuyuu̱ ikhaa̱ rí maphú wáá. Ma̱ꞌnii̱ rúꞌkhue̱n ga̱jma̱á máꞌ tsiakhe̱ rí naꞌthán-ñájuu̱n mbá xúgíí jayu rí ríga̱.
Xí nduꞌyalóꞌ, juwalóꞌ ga̱jma̱á numuu Táta̱. Jamí xí nijáñalóꞌ, nijáñalóꞌ ga̱jma̱á numuu máꞌ Táta̱. Ikhaa jngó, xí nduꞌyalóꞌ o nijáñalóꞌ mbo̱ꞌ, xa̱bi̱i máꞌ Táta̱ ñajwanlóꞌ.
A eternidade nos aguarda
Deus enxugará toda lágrima. A morte será o último inimigo destruído. Para os salvos, a morte é a porta de entrada na presença eterna de Deus.
A̱ꞌkhue̱n ni̱dxawuun mbá a̱ꞌwá rí phú gakhe̱ naꞌthán ná mikhuíí: «A̱gu̱ya̱álaꞌ rí ná majñu̱ú xa̱bo̱ numbaa ꞌgí guꞌwóo Ana̱ꞌlóꞌ rí xúge̱ꞌ rá, jamí ikhaa̱ ma̱xtáa̱ gajmíi̱. Xómáꞌ ikhii̱n ma̱nindxúu̱n xa̱bo̱ xuajñuu̱, jamí jmína̱a̱ꞌ máꞌ Ana̱ꞌlóꞌ ma̱nindxu̱u̱ Anúu̱. Ana̱ꞌlóꞌ maxúdíi mbá jayu iyoo idúu̱n. A̱ꞌkhue̱n rí nánguá ma̱ja̱ñúu̱, ni máꞌ nánguá mu̱mbi̱ye̱e̱ꞌ, ni máꞌ nánguá mu̱míníi̱, ni máꞌ nánguá me̱kho̱ xuñúu̱, numuu rí wámba̱ máꞌ rí ni̱ꞌkha̱-raríga̱ nákhí wapha».
Ana̱ꞌlóꞌ maxúdíi mbá jayu iyoo idúu̱n. A̱ꞌkhue̱n rí nánguá ma̱ja̱ñúu̱, ni máꞌ nánguá mu̱mbi̱ye̱e̱ꞌ, ni máꞌ nánguá mu̱míníi̱, ni máꞌ nánguá me̱kho̱ xuñúu̱, numuu rí wámba̱ máꞌ rí ni̱ꞌkha̱-raríga̱ nákhí wapha».
Xómá rí mbóó miꞌtsú wéje̱ rí ma̱ja̱ñúu xa̱bo̱ numbaa, jamí nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n ma̱to̱ꞌo̱o̱ awan ga̱jma̱á numuu̱,
Ikhaa jngó, ikhúúnꞌ nda̱yo̱o̱ mújúnꞌ rí nda̱a̱ nimbá rí ma̱ꞌngo̱o̱ ma̱ꞌne-tsíngua̱ꞌlóꞌ inuu rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌyalóꞌ, ni máꞌ rí ma̱ja̱ñálóꞌ, ni máꞌ rí juwa nduꞌyalóꞌ, ni máꞌ ánje̱l, ni máꞌ nimbá inii tsiakhe̱, ni máꞌ rí ríga̱ xúge̱ꞌ, ni máꞌ rí ma̱ri̱gá nda̱wa̱á. Ni máꞌ tsiakhe̱ rí ríga̱ ná i̱tha̱án tsída̱ꞌ, ni máꞌ tsiakhe̱ rí ríga̱ ná me̱jno̱ꞌ, ni máꞌ nimbá rí ni̱gu̱ma-ku̱maa, ma̱xáꞌngo̱o̱ ma̱ꞌne-tsíngua̱ꞌlóꞌ inuu rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌyalóꞌ ga̱jma̱á majñu̱u̱ Tátiálóꞌ Krísto̱ Jesús.
Phú mingíjyúu rí mbáa xa̱bo̱ maniña-mina̱ꞌ rí ma̱ja̱ñúu ga̱jma̱á numuu mbáa xa̱bo̱ tsí naꞌne rí máján. O á gáꞌne xí xtáa mbáa tsí maniña-mina̱ꞌ ma̱ja̱ñúu ga̱jma̱á numuu mbáa tsí naꞌne mi̱ndaꞌkho rí máján mbo̱ꞌ. Xómáꞌ Ana̱ꞌlóꞌ, nasngájmee̱ rí phú nandoo̱ jaꞌyalóꞌ, rí nákhí xóó xa̱bo̱ tsí nune̱ aꞌkhán ñajwanlóꞌ, Krísto̱ nijáñuu ga̱jma̱á numalóꞌ.
Gakon máꞌ rí ga̱jma̱á numuu aꞌkhúun mbáwíi xa̱bo̱, Adán, wéje̱ rí ma̱ja̱ñúú mbá xúgíin xa̱bo̱. Xómáꞌ tsí nanújngo-rámuu nu̱drígú rí máján naxná Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á majñu̱u̱ mbáwíi xa̱bo̱ rá, Jesukrísto̱, i̱tha̱án máꞌ ma̱ju̱wée̱ꞌ jámuu, numuu rí naꞌthán Ana̱ꞌlóꞌ rí nánda̱a̱ máꞌ aꞌkhúu̱n.
Numuu rí aꞌkhán naꞌne-numa̱aꞌlóꞌ ga̱jma̱á rí ma̱ja̱ñálóꞌ, xómáꞌ Ana̱ꞌlóꞌ naxná rí ma̱juwalóꞌ jámuu ga̱jma̱á majñu̱u̱ Tátiálóꞌ Krísto̱ Jesús.
A morte na perspectiva bíblica
Há tempo de nascer e tempo de morrer. A morte é realidade humana, mas Deus é Senhor tanto dos vivos quanto dos mortos.
I̱ndo̱ó xndúu ixe̱ rí ma̱tha̱ne̱-núwíin rí máján jamí rí ra̱máján, ma̱xéꞌtso-lá ne̱. Mbiꞌi rí me̱ꞌtso ne̱, gakon rí ma̱ja̱ñáaꞌ».
A̱ꞌkhue̱n rí phú gakhe̱ nindxaꞌwá Jesús rí naꞌthán: «¡Táa, ná ñawáanꞌ ikháánꞌ i̱ni̱ꞌñúu ními̱ꞌlo̱ꞌ!». Jamí ído̱ wámbo̱o̱ niꞌthée̱n rúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n ni̱ka̱ xu̱u̱ꞌ.
Awúun máꞌ rí xtáa̱ namínu̱u̱ꞌ ná iñá-wajíín, niraꞌée̱n ri̱jma̱á, jamí asndo tsíngua̱ꞌ ndiꞌyoo̱ Abraám, jamí Lása̱ro̱ xtáa̱ ná níjñúu̱. A̱ꞌkhue̱n nindxaꞌwée̱: "¡Tátéꞌ, Abraám, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayoꞌ! Ataxúꞌmaa Lása̱ro̱ ma̱ꞌga gármu̱juun idxu̱u̱ a̱dée ñawúun, jamí ma̱ꞌkha̱ gáꞌne-maxaa̱ ra̱ju̱nꞌ. Numuu rí phú xtáá na̱mínu̱u̱ꞌ ná awúun agu ríge̱ꞌ".
Ído̱ rí ni̱to̱ꞌo̱o̱ máꞌ ju̱ma̱ rí xkawe̱ꞌ ná idxu̱u̱ xa̱bo̱ rá, ma̱ga̱nú mbiꞌi rí ma̱ꞌnii̱ aꞌkhán gáꞌne ne̱. Jamí ído̱ rí nigaja̱a̱ máꞌ aꞌkhán rá, ma̱ja̱ñúu xa̱bo̱ gáꞌne ne̱.