Orgulho
O orgulho é um dos pecados mais condenados na Bíblia. Deus resiste aos soberbos, mas dá graça aos humildes. A humildade é o caminho da honra verdadeira.
Deus resiste ao soberbo
A soberba precede a ruína e o orgulho antecede a queda. Deus abomina o coração altivo e promete humilhar quem se exalta.
Humildade como caminho
Humilhai-vos diante do Senhor e Ele vos exaltará. A grandeza no Reino vem pelo serviço humilde, não pela autopromoção.
Kɛn a nyiĩ yi ebewa Nziã bia-byɛ enduru okuun. Obɔ otsɛn bɛn Ɔ̃nkaan olieel ndiri: «Nziã abekii ɛ̃yɛɛl ɛ̃ baal b’ali y’ondɛɛl o nzuru, kɛn a ndɛ abesio b’ali y’okuaal o nzuru nyiĩ.»
Ekuaal ãnzuru ã byɛ ke nkwel a Mfam, obobɔ ndɛ àndɛɛl byɛ.
Ɔ̃ywal bwɛn ɔ̃pfel
Yɔɔl kwɛn ndoo wɛn obɔɔ pyɛ akal y’osia mpaa me ndɔɔ yɛn Nziã andɛɛl ndɛ. Yɔɔl kwɛn ndoo wu oli ɔ̃pfel akal y’osia mpaa me ndɔɔ yɛn Nziã akuaal ndɛ. Nzal-a-ŋɛn, ɔ̃pfel k’ayiil wɛ onge efel e bviĩ.
Emfa kiki hɛ̃, byɛ b’ãnsam, elweel akuul-kuul b’Ebvɔɔn. Byɛ bueel, ekal y’okuaal o nzuru ye bakyɛ, ke ngwel wɛ ákel bubu: «Nziã abekii ɛ̃yɛɛl ɛ̃ baal b’ali y’ondɛɛl o nzuru, kɛn a ndɛ abesio b’ali y’okuaal o nzuru nyiĩ.» Oŋɔ̃ ekuaal ãnzuru ã byɛ ke nsɛn a kuɔɔl e Nziã ki waan, kwɛn ndɛ andɛɛl byɛ me lio li éyɛɛl ndɛ. Etuul ãndɔɔ mbueel m’ebekɛɛ byɛ nguo nkal a ndɛ, ke ngwel wɛ ndɛ wu abekiaal byɛ.
Ke ngwel wɛ, mbuul wu andɛɛl nzuru, àkuaal ndɛ, kɛn a wu akuaal nzuru, àndɛɛl ndɛ.»
Ebee ndɔɔ si ngamɔ̃ osa y’ongoo, wuo me ndɔɔ yi ebii dzuun li ngwel-a-ngwel. Kɛn eyɔɔl okuaal o nzuru osa kwɛn byɛ ewal bakyɛ onge b’anduru byam. Yɔɔl kwɛn mbuul bwɛn a mbuul onse byɛ abee obvɛ o ndyam obii, abii hɛ̃ bo bakyɛ. Ekal y’ãtsam m’éli a Yeso Mãsia onse byam:
Os perigos do orgulho
O orgulho cega, gera contendas e afasta de Deus. A Escritura adverte contra a soberba da vida e a vã glória mundana.
Ke ngwel wɛ, bvieel bvi li onse ɔ̃kiri: Efua bvi ombuul, efua bvi ebi-ebi bvi mviil, y’ondɛɛl o nzuru me ndɔɔ opfel, obvɛ bvieel k’efa ola Taal wɛ, kɛn a bvɛ efa onse ɔ̃kiri.
Obobɔ, yɔɔl kwɛn wu atsam ndiri ndɛ oli tɛ, akal y’onkyab kwɛn ndɛ abee obva.
Mɛ̃ nkoo k’ekab opfel o mɛ̃ ola baal bueel ba ye nzal, mɛ̃ hɛ̃ nkoo k’ewa nzuru a mɛ̃ kwɛn atsoo yɔ mbaa. Kɛn okɛɛn mɛ̃ ke ndi ye dzii wɛ, mɛ̃ oŋɔ̃ ki ebɔɔ pyɛ.
Nziã osueel mɛn otsɛn pyɛ onse ɔ̃kiri, m' efiɛɛn baal, mɛn k’ãli wɛ, m’osuul o m’ãli ngwel-a-ngwel. M’emfa okyɛ, mbuul k’abɛɛl ntwel ke nkwel a Nziã wɛ.
Onse ɔ̃nkaan a Nziã ákel ndiri: «Yɔɔl kwɛn wu abɛɛl ntwel, abɛɛl yɔ onse Mfam!» Ke ngwel wɛ, wu etuɛɛn baal, ke wu atuɛɛn nzuru a ndyam wɛ, wu etuɛɛn Mfam.
Ndɛ bvool olweel bubu: «Ki esuul mbuul ye mbiin ke mviil ã Nziã eli ki epal onse mbuul. Ke ngwel wɛ, eli onse mwiĩ, onse ɔ̃kwal a mbuul ku ebefa ãtsam m’ãbi-ãbi mã: okal y’akaal wuo y’abɔɔl, oturu o pfuul, obam o baal, odzuu y’ɔ̃kal wuo y’ɔ̃lam a mbuul, pfuul o nzi, kyal, ãyal ãbi, ãndɔɔ m’esio, ɔ̃kwal nsɔɔ, kwee, odɛɛl o nzuru, oywɛn b’ãyal. Ãndɔɔ m’ãbi ãbi omɔ̃ mbueel ãbefa onse mwiĩ a mbuul bvool ãsuul ndɛ ye mbiin ke mviil ã Nziã.»
Luo me ndɔɔ apfel
Yiool apfel b’onse ɔ̃kiri wu wɛn abee y’ondɛɛl o nzuru okal, bvool abee kaã ota m’opfel bɛn k’oyiil wɛ. Kɛn a bɔ ata kaã me Nziã wu abewa bia-byɛ bvieel ngamfɛn, kwɛn bia-byɛ eyoo esɛ me bvɛ.
O olhar de Deus
O Senhor não olha como o homem. Ele vê o coração e se agrada dos quebrantados de espírito e dos que tremem diante da sua Palavra.
Ekal bam y’ɔ̃dzi. Ebee y’ondɛɛl o nzuru okal, ebii ãndɔɔ mã nkuaal-a-nkuaal. Ebee otsam wɛn byɛ b’enduru ãyal.
Kɛn Ɔ̃fel abeburu eluɔ bvi: dzii, esɛ, opi, osɛ-mwiĩ, owuaal o bakyɛ, obvɛ, okiool, efyɛ, okuru b’ɔ̃kwal. Ngel k’ebee ãndɔɔ omɔ̃ wɛ.