Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
Allabatala ka a fɔ Musa yɛ ko: «Isirayɛlikailu ra kuma mɛsɛn mɛnilu bɛɛ fɔ n ma, n da wo mɛn. I ye a fɔ ii yɛ ko: ‹Ai ri sobo dɔɔn wura la. Ko sɔɔma, ko ai ri fa dɔɔnnin gbɛrɛ la. Ko ai ri a lɔn wo rɔ ko nde le ai Maari Allabatala ri.›» Nba, wura fɛ, wɔlɔ siyaman ba jiira ka i sii Isirayɛlikailu daa makɛ diya. Sɔɔma konbi lara duu ma daa makɛ diya laminin fan bɛɛ rɔ. Konbi wo jara tuma mɛn na, fen doilu buruburuni tora duu ma. A mɛsɛnman, a gbɛni. Isirayɛlikailu ka wo yen tuma mɛn na, ii ka i ɲɔɔn maɲininka ko: «Nfen de ɲin di?» Baa ii ma a lɔn ko fen mɛn ye wo ri. Musa ka ii jabi: «Dɔɔnninfen de wo ri, Allabatala ka mɛn di ai ma.
Isirayɛlikailu ka dɔɔnnifen wo tɔɔ la ko mana. A bɔni binkisɛ do le la, mɛn gbɛni. A duman ikomin dɛba mɛn nabɛnni li la.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «N ye tuɲa le fɔla ai yɛ: ko Musa ma buru wo di ai ma mɛn bɔni sankolo rɔ, kɔni n Fa le ye buru bɛrɛ bɛrɛ dila ai ma mɛn bɔni sankolo rɔ. Baa Alla la buru mɛn ye bɔla sankolo rɔ ka ɲenemaya banbali di dunuɲa ma.» Wo rɔ ii ka a fɔ Isa yɛ ko: «Maari, buru wo di an ma waati bɛɛ.» Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «N ye ɲenemaya buru le ri. Ni mɔɔ mɛn ka n na sila taama ka bila n kɔ, kɔnkɔ ti wo mirala habadan. Ni a lemɛniyara n ma ji lɔɔ tɛ a mirala habadan!
N ye ɲenemaya buru le ri. Wula kɔndɔ, ai burujuilu ka mana dɔɔn ka sa. Kɔni, ni mɔɔ mɛn ka buru dɔɔn mɛn jiini ka bɔ sankolo rɔ, wo ti faala. Nde le ye buru ri, mɛn ye ɲenemaya dila mɔɔilu ma, mɛn jiini ka bɔ sankolo rɔ. Ni mɔɔ mɛn ka wo dɔɔn, wo ri to ɲenemaya rɔ kadawu. N wa buru mɛn di, wo ye n jɛrɛ fari sobo le ri. N di wo di, sa dunuɲa mɔɔilu ri ɲenemaya sɔrɔn.»
Kɔni Isa ka a jabi: «A sɛbɛnin Alla la kitabu kɔndɔ ko:
‹Mɔɔ ti se balola buru gbansan na.
Ɛn-ɛn, mɔɔ mako ye Alla la kumailu fanan na ka balo,
kuma mɛnilu bɛɛ ye bɔla Alla da rɔ.›»
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Wo kɔ, a ka buru ta. A ka baraka bila Alla yɛ, ka ban ka buru rakadikadi ka a di ii ma. A ka a fɔ ii yɛ wo rɔ ko: «Buru ɲin ye n fari le ri, mɛn dini ai kosɔn. Ai ye wo kɛ ka hankili bila n na ko rɔ.»
Baa ai wa kɛ buru ɲin dɔɔnna waati mɛn na, ka ai min minninfen ɲin na, ai ye Maari la saya ko le lasela haan a ye na.
An wa baraka bila Alla yɛ Maari la jilafɛ la ko rɔ, wo ti an nadɛnna Ɲenematɔmɔnin jeli le fɛ wa? An ye buru mɛn dakadikadila wo waati rɔ, wo ti an nadɛnna Ɲenematɔmɔnin faribanku le fɛ wa? Baa burukala kelen de a ri, an da kɛ ikomin faribanku kelen pe, hali an ka siya, baa an bɛɛ ye do sɔrɔnna wo burukala kelen de rɔ.
«Ai ka kan ka Alla tara ɲa mɛn ma, wo le ɲin di:
An Fa mɛn ye sankolo rɔ,
i tɔɔ sɛniman ye bonya.
I la mansaya ye na.
I sawo ye kɛ duukolo kan
ikomin a ye kɛla sankolo rɔ ɲa mɛn ma.
An mako ye dɔɔnnin mɛn na bi,
i ye wo di an ma.
Isa ka ii jabi: «Ai jɛrɛ ye dɔɔnnin di ii ma.» Ii ka a fɔ ko: «An di se wo la di? I ye a fɛ an ye wa wodi gbanan kɛmɛ fila (200) le san buru la ka a di jama ma wa?» Isa ka ii maɲininka ko: «Buru yɛli ye ai bolo? Ai ye wa a ragbɛ.» Ii wara ka na a jabi: «Burukala loolu ye yan, a ni jɛɛ fila.»
Wo rɔ a ka a fɔ ii yɛ ko ii ye mɔɔilu kuru kuru lasii duu ma bin kɛndɛ kan. Mɔɔilu ka ii sii mɔɔ kɛmɛ kɛmɛ (100), doilu fanan ka ii biloolu loolu sii kɛ (50). Isa ka burukala loolu ni jɛɛ fila ta, ka a ɲa layɛlɛ sankolo rɔ ka baraka bila Alla yɛ. A ka buru rakadikadi, ka a di a la karandenilu ma ko ii ye a ratala jama tɛma. A ka jɛɛ fila wo fanan ratala jama bɛɛ tɛma wo ɲa kelen ma. Mɔɔ bɛɛ ka dɔɔnnin kɛ ka ii fa. Jama bannin dɔɔnninna, Isa la karandenilu ka buru ni jɛɛ kunkundun tɔilu ladɛn, ka see tan ni fila lafa wo la.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Farisiilu ni Sadusiilu la lɛbɛn
Nba, Isa ni a la karandenilu wara dala kɔma. Kɔni karandenilu ɲinara, ii ma buru ta. Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ɲa lɔ. Ai ye ai janto ai jɛrɛ rɔ Farisiilu ni Sadusiilu la lɛbɛn kanma.» Karandenilu ka a fɔ i ɲɔɔn yɛ ko: «An ma na buru ri. Wo le ka a kɛ, a ka kuma wo fɔ.» Isa ka ii la miriya lɔn. Wo rɔ, a ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai la lemɛniya ka dɔɔ! Nfenna ai ye a fɔla a ɲɔɔn yɛ ko buru tɛ ai bolo? Ai ma a ɲayen fɔlɔ wa? N ka burukala loolu ta ka cɛɛ waa loolu (5,000) balo mɛn kɛ, a ni ai ka see jate mɛn nafa buru kunkundun tɔilu la, wo ra bɔ ai kɔndɔ wa? N ka burukala wɔrɔnwula ta ka cɛɛ waa naanin (4,000) balo mɛn kɛ, a ni ai ka see jate mɛn nafa buru kunkundun tɔilu la, wo ra bɔ ai kɔndɔ wa? N kan tun tɛ buru ma. Nfenna ai ma wo ɲayen fɔlɔ? Nba, ai ye ai janto ai jɛrɛ rɔ Farisiilu ni Sadusiilu la lɛbɛn kanma.» Wo rɔ, karandenilu ka a ɲayen ko Isa ma a fɔ ii yɛ ko «ai ye ai janto ai jɛrɛ rɔ buru lɛbɛn kanma.» A ka a fɔ ii yɛ ko «ai ye ai janto ai jɛrɛ rɔ Farisiilu ni Sadusiilu la karan de kanma.»