Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yezu eezɛbɔɔza náá: «Tsɛɛtsɛ nɛ tsɛɛtsɛ mɛ eelɛɛ bin etɛp e tsɛɛtsɛ náá, ye tok Moiiz nadjɛ bin mapa nadus pɛ tɔ gwoo ɛ. Yɛ ɛ́ Saagam ɛ di edjɛ bin tɛtɛ mapa di edus pɛ tɔ gwoo ɛ. Etɛɛ náá, mapa Zɛɛb di edjɛ bot ɛ, yɛ ɛ́ mapa di edus pɛ ɛko ɛ. Yɛ ɛ́ di edjɛ tsik nɛ bot ɛ bɔs djas.» Tin, bɛ ɛ́ boozɛke nɛ nɛ náá: «Ghɛŋ, gheedjedjɛ bis mapa tak mɛlu djas!» Yezu eezɛbaake nɛ nɔɔ náá: «Yɛ ɛ́ mam ɛ di mapa di edjɛ tsik ɛ. Mot aazyɛ pɛ daa lam ɔ, nyɛ aanàkwaabaagwak za. Deenek, mot aadum koŋ nɛ nam ɔ, nyɛ aanàkwaabaagwak gwyes mɛdii.
Yɛ ɛ́ mam ɛ di mapa di edjɛ tsik ɛ. Bɛsɛɛg bin naadɛ mapa nadus tɔ gwoo ɛ́ bɔɔ tɔ bal. Saabɛgɔs ɛ́ náá, bɛ naagwyɛ. Tin, mot aadɛ mapa dus pɛ tɔ gwoo, sul kɔ bɔs ɔ, mot tak aanàkwaagwyɛ. Yɛ ɛ́ mam ɛ di mapa di edjɛ tsik nɛ bot ɛ, mapa di edus pɛ tɔ gwoo, sul kɔ bɔs ɛ. Mot ɛ dɛ mapa tak ɔ, nyɛ ɛpebela tsik na kɔm-kɔm. Tinaak, mapa mɛ aadjɛ ɛ, yɛ ɛ́ epuud e nyel’am. Mɛ waadjɛ epuud e nyel’am étɛp ɛtsik ɛ bot ɛ bɔs.»
Yezu eezɛbɔɔza nɛ nɛ náá: «Ekwyala e Zɛɛb lɛɛ ɛ́ náá:
"Ye tok mapa nɛ emapa di esa náá, mot di nɛ tsik.
Mot tsak ɛ́ nɛ mɛkpa djas di edus tɔ nuub Zɛɛb ɛ."»
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Bhii tak, nyɛ eezɛnɔɔ mapa, nyɛ eebaazɛghaapɛɛ Zɛɛb, nyɛ eezɛpyak yɛ, nɔɔ yɛ, djɛ bɛdjekel bɛ. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Yak ɛ́ nyel’am zekaaa kɔ ɛsu ɛ len ɛ. Gheesesaka deenek étɛp bi neetetaala mɛ.»
Etɛɛ náá, é esok djas bi di edɛ mapa nɛ mɛnyok menek ɛ, bi goola ɛ́ bhaadal ɛsyee ɛ Ghɛŋ, deenek kɛkum ɛwala nyɛ aabula ɛ.
Taalaka bɛɛlɛ mena di edɛka menabɛlka djas, étɛp ɛghaapɛɛ Zɛɛb ɛ. Eghɛŋ mena di dɛka yɛ ɛ, yɛ ààsa náá, mena dika tɔ ɛgwakel nɛ ghiya ɛ Klisto? Yɛ naasee kɔ ɛsu ɛ lena. Yɛ kabɛ mapa ɔɔ, ye ɛpesa náá, menabɛlka djas di nyel ngɔt nɛ Klisto. Dáa ye di náá mapa ɛ́ wat ɛ, ye nakoozodi náá, mena nɛ buka, menabɛlka djas moo ɛ́ nyel ngɔt. Etɛɛ náá, menabɛlka djas ɛpedɛka mapa tak wat.
Deenek, Gwakeka dáa bi di egoka nɛ ɛdjaala ɛ. Keka náá:
"Zɛɛb Sɛɛg’es di tɔ gwoo ɔ,
ye goka ɛ́ náá,
din ɛ lɔ di Dɛɛ, ye guaa.
Ye goka ɛ Ɛyoŋ ɛ lɔ zyɛ.
Beta náá, ɛkwosak ɛ lɔ sael kɔ bɔs,
dáa ye di esael pɛ tɔ gwoo ɛ.
Djɛa bis mos edee di egoka nɛ nes ɛ.
Tin, wɔ gwaa Yezu zɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Djɛka bɛ edee biyɔ bɛmet!» Bhii tak, bɛ eezɛdji nyɛ náá: «Wɔ kwyɛl ɛ́ náá, bis kɛbɔm emapa di edhenye bɛdhet-ɛbá (200) étɛp bis needjɛ bot bak bɛ needɛ.» Nyɛ ɛ́ boobaazɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Bi ɛ́ nɛ emapa edhen? Pookokɛgwyákeka.» Bhii bɛ kakɛgwyák ɛ, bɛ ɛ́ boozɛlɛɛ nyɛ náá: «Emapa etɛn nɛ bɛsu ɛbá.» Tin, Yezu ɛ́ boozɛlɛɛ bɛdjekel bɛ náá, bɛ dil bot djas mendiindil, mɛbwak nɛ mɛbwak kɔ ebes eka. Wɔ gwaa, bot zɛdisi zɛɛga lɔɔg bot dhet (100), bak mɛkam-mɛtɛn (50). Bhii tak, Yezu eezɛnɔɔ emapa nɛ bɛsu binek, nyɛ eezɛben mis pɛ ɛko, zɛghaapɛɛ Zɛɛb. Nyɛ eezɛpyak mapa, nɔɔ, djɛ bɛdjekel bɛ etɛɛ náá, bɛ needjɛ bot ɛ bɛ nanɛɛg mendiindil ɔ, dɔɔ nɛ bɛsu ɛbá bɛ nadi nɛ yɛ ɛ. Mot nɛ mot naadɛ, djil. Bɛdjekel bula nɛ mɛbhubhwak mɛ ebil e emapa nɛ bɛsu ɛ́ nalik ɛ, sa yɛ aalwoodal mɛbhwaa kam nɛ ebá.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Leviid e eFalizyɛ nɛ eSaduseɛ
É di bɛdjekel nadhaa pɛ yii kyiid soob ɔ, bɛ eezɛdjisa ɛnɔŋ ɛ emapa. Yezu ɛ́ boolɛɛ bɛ náá: «Dika nɛ etsoŋ, da bi ɛ́ kyee leviid e eFalizyɛ nɛ eSaduseɛ di nɛ yɛ ɛ.» Bɛdjekel moo tin enyiiŋela pak’ɔɔ náá: «Nyɛ lii deenek ɛ́, etɛɛ náá, mena ààpanɔɔka emapa.» Yezu eezɛgu sa bɛ nadi enyiiŋela ɛ. Nyɛ ɛ́ boozɛdji bɛ náá: «Étɛp yé bi di elii pak’en: Yɛ ɛ́ etɛɛ náá, mena tok nɛ mapa? Dhatyee ɛbwaalel ɛ len nɛ Zɛɛb di batsa ɛ! Bi dinaa ààpamɛt ɛsuk, bi tok nɛ ghwyil ɛtaala emapa etɛn mɛ nakaa botom bɛmil ɛtɛn yɛ ɛ, dɔɔ nɛ bɛtɛ nɛ mɛbhwaa bi nabula nɛ yɛ ɛ? Bi tok nɛ ghwyil ɛtaala emapa etɛn nɛ ebá mɛ nakaa bot bɛmil ɛná (4 000) yɛ ɛ, nɛ bɛtɛ nɛ bɛbhwaŋ ɛ bi nabula nɛ yɛ ɛ? Étɛp yé bi di ààgu náá, mɛ bɛ ɛ́ ààlii nɛ nen étɛp emapa, é sok mɛ lii nɛ nen ɛ? Mɛ ke ɛ́ náá: "Kyeeka leviid e eFalizyɛ nɛ eSaduseɛ".»
É di tak, bɛdjekel eezɛgu náá, nyɛ nabɛ ɛ́ ààke náá, bɛ kyee leviid di ewaaa tɔ emapa ɛ. Ghuna ye nabɛ ɛ́ mɛlyo mɛ eFalizyɛ nɛ eSaduseɛ.