Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· «Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωσῆς35 A [50%] CP,RP,TR ¦ μωυσης 𝕻75ℵB,W [50%] HF,OC,NU δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ᾿ ὁ Πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν. Ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ.» Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, «Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον.» Εἶπεν δὲ35 A [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- B,W [0.5%] NU ¦ ουν ℵD [0.5%] αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· «Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. Ὁ ἐρχόμενος πρός με35 A,D,W [99.8%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ εμε 𝕻75ℵB [0.2%] NU οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσῃ35 [95%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ διψησει 𝕻66ℵA,B,W [5%] NU ¦ διψασει D πώποτε.
»Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. Οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ,35 𝕻66ℵA [99.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 34512 B,C,D,W [0.5%] NU καὶ ἀπέθανον. Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων, ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ. Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς. Ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται35 𝕻66B,C [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ζησει ℵD,W [1%] NU εἰς τὸν αἰῶνα. Καί, ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.»35 [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 4,8 12 𝕻66,75vB,C,D,W [1%] NU ¦ ∼ 8-12,1-4 ℵ
Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, «Γέγραπται· ‹Οὐκ ἐπ᾿ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται35 [90%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ 1 ο ℵB,C,D,W [10%] NU ἄνθρωπος, ἀλλ᾿ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ.› »
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Jesus institutes the Lord’s Supper
Καὶ λαβὼν ἄρτον, εὐχαριστήσας, ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων, «Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.»
Ὁσάκις γὰρ ἂν35 [94%] HF,RP,OC,TR,CP ¦ εαν ℵA,B,C [4%] NU ¦ --- [2%] ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο35 𝕻46 [93%] HF,RP,OC,TR,CP ¦ --- ℵA,B,C [7%] NU πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε ἄχρις οὗ ἂν35 [95%] HF,RP,OC,TR,CP ¦ εαν [1%] ¦ --- 𝕻46ℵA,B,C [4%] NU ἔλθῃ.
Τὸ ποτήριον τῆς εὐλογίας ὃ εὐλογοῦμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ ἐστιν;35 ℵC [99%] HF,RP,OC,TR,CP ¦ ∼ 51234 𝕻46A,B [1%] NU Τὸν ἄρτον ὃν κλῶμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ ἐστιν; Ὅτι εἷς ἄρτος, ἓν σῶμα οἱ πολλοί ἐσμεν, οἱ γὰρ πάντες ἐκ τοῦ ἑνὸς ἄρτου μετέχομεν.
Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· ‹Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου· ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς35 D [99%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,W [1%] NU γῆς. Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·
Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, «Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν.» Καὶ λέγουσιν αὐτῷ, «Ἀπελθόντες ἀγοράσωμεν δηναρίων διακοσίων ¦ ∼ 21 D,N [15%] TR ἄρτους καὶ δῶμεν35 W [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ δωσομεν 𝕻45A,B [1%] NU ¦ δωσωμεν ℵN,D [2%] αὐτοῖς φαγεῖν;» Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· «Πόσους ἄρτους ἔχετε; Ὑπάγετε καὶ35 A,N [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,D,W [3%] NU ἴδετε.» Καὶ γνόντες λέγουσιν, «Πέντε, καὶ δύο ἰχθύας.»
Καὶ ἐπέταξεν αὐτοῖς ἀνακλῖναι35 A,D,N,W (89.2%) HF,RP,CP,TR,OC,NU ¦ ανακλιθηναι ℵB (10.8%) πάντας συμπόσια συμπόσια ἐπὶ τῷ χλωρῷ χόρτῳ. Καὶ ἀνέπεσον35 A,D [85%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ανεπεσαν ℵ(B)N,W [15%] NU πρασιαὶ πρασιαὶ ἀνὰ35 A,N(W) [99.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ κατα ℵB,D [0.5%] NU (twice) (𝕻45 omits last five words of verse) ἑκατὸν καὶ ἀνὰ πεντήκοντα. Καὶ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν καὶ κατέκλασεν τοὺς ἄρτους καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ,35 𝕻45A,D,N,W [99%] HF,RP,CP,TR[NU] ¦ --- ℵB [1%] OC ἵνα παραθῶσιν35 𝕻45A,D,N [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ παρατιθωσιν ℵB,W [3%] NU αὐτοῖς· καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἐμέρισεν πᾶσιν. Καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν. Καὶ ἦραν κλασμάτων35 ℵA,D,N,W [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ κλασματα 𝕻45B [0.5%] NU ¦ --- [1%] δώδεκα κοφίνους πλήρεις,35 A,D,N [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ κοφινων πληρωματα 𝕻45ℵB [2%] NU ¦ 1 πληρωματα W [1%] καὶ ἀπὸ τῶν ἰχθύων.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
"Beware of the leaven of the Pharisees"
Καὶ ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ35 N,W [98%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,C,D [2%] NU εἰς τὸ πέραν ἐπελάθοντο ἄρτους λαβεῖν. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, «Ὁρᾶτε καὶ προσέχετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων.» Οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς, λέγοντες ὅτι «Ἄρτους οὐκ ἐλάβομεν.» Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς·35 C [90%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ --- ℵB,D,W [10%] NU «Τί διαλογίζεσθε ἐν ἑαυτοῖς, ὀλιγόπιστοι, ὅτι ἄρτους οὐκ ἐλάβετε;35 C,W (97.4%) RP,HF,OC,CP,TR ¦ ελαβομεν (0.6%) ¦ εχετε ℵB,D (1.7%) NU ¦ long omissions (0.2%) Οὔπω νοεῖτε, οὐδὲ μνημονεύετε τοὺς πέντε ἄρτους τῶν πεντακισχιλίων καὶ πόσους κοφίνους ἐλάβετε; Οὐδὲ τοὺς ἑπτὰ ἄρτους τῶν τετρακισχιλίων καὶ πόσας σπυρίδας ἐλάβετε; Πῶς οὐ νοεῖτε ὅτι οὐ περὶ ἄρτου35 D,W [90%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ αρτων ℵB,C [10%] NU ¦ αρτους [0.5%] εἶπον ὑμῖν προσέχειν35 W [95.5%] RP,HF,OC,CP,TR ¦ προσεχετε D [1%] ¦ προσεχετε δε ℵB,C [1.5%] NU ¦ αλλα προσεχετε [1%] ¦ two other variants [1%] ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων;» Τότε συνῆκαν ὅτι οὐκ εἶπεν προσέχειν ἀπὸ τῆς ζύμης τοῦ ἄρτου,35 C,W (94.2%) RP,HF,OC,CP,TR ¦ των αρτων B (1.3%) NU ¦ --- D (0.7%) ¦ των φαρισαιων και σαδδουκαιων ℵ (0.4%) ¦ three other variants (0.4%) ¦ long omissions (3%) ἀλλὰ35 ℵB,C,D,W [75%] RP,HF,CP,NU ¦ αλλ [25%] OC,TR ἀπὸ τῆς διδαχῆς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων.