As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Mba gumgi gu mbigi ana han thivgim, Zisas Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ vhɨrve mbe nzuav, ana vhunaa ga si bunira mbe nzuai. Ana khaŋ mbe nzuai, "Nde mbarara! Guma mbe vov wit vhɨgi ndi mɨna fui. Ana nta ndi fuim, vhɨgi mbari tuav ga regim, korgi zav nta mbegi. Mbari rav, ŋkɨɨa ki nuianeŋ ga regi, mba nuianeŋ nuiana vhuuŋ ki fhuvara, ŋkɨɨra nen ki. Mba nuiana bisaneŋ tɨra ki. Maaŋ muuŋgiap, mba wit vhɨgi regap, vhemkora thooŋgi. Nta thooŋgim, ra ndav nta shɨgim, nta thɨri khɨnan vergi fhu. Nta maaŋ muuŋgiap nzɨɨv, za shɨɨŋgiap, za vhɨzgi. Ana nta ndi fuim, vhɨgi mbari, nta tari ki karɨgi ki nuianeŋ ga regi. Nta regap thooŋgim, mba tari ki karɨgi, nta kav nta zɨrgi. Ana nta ndi fuim, mbari rav nuianan vhuueŋ ga regap, mba tegi. Nta mba tav, mbari 100 vhɨgi mbai, mbari 60 vhɨgi mbai, mbari 30 vhɨgi mbarigi. Guma khuarani kɨv kha buni mbararari."
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Zisas Samaria guma Zuda guman kurigi ne neŋgi.
Tuga mbe mba guigira Zudaiŋ tɨvir vhuuiŋ kaŋgi guma mbe khavgia thɨgap, Zisasan mparav, anan nzarigi. Ana khaŋ ana nzuai, "Guman Rum, gu ramgip zazera mbara muuŋgia ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigirie?" Ana ne nzuaim, Zisas ana ŋgarkarav ana nzarigi, "Mba Fhe Bakɨme nde nzuav tɨgi tɨvi, ana ntan Moses ga nɨɨŋgi, nta ram nzuai? Ndu nta garim, nta ram nzuai?" Ana Zisas ŋgarkarav khaŋ nzuai, "Mba tɨvi khaŋ nzuai, ‘Fhe Bakɨme, ana nduara nza Fhe Bakɨme ma. Ndu guigira wo ndavar anan nɨɨŋgip, ana vuzvugip, wo tum gum ndɨkndɨk gum ŋkasŋkan anan nɨɨŋgiri. Ndu wo vuzvugi tɨvara, ndu won kɨvntoga vuzvugiri.’ " Ana maaŋ nzuaim, Zisas ana ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, "Ena, ndu nzerara mbar nzuai. Ndu mba tɨvara muuŋv, ndu zazera mbara muuŋgia ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigirga."
Zisas nen ana nzuaim, mba guigira Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi guma, ana khuen Zisas ga ndɨkndɨgi. Ana kha ndɨkndɨgar nan muuŋ thari, gu ndɨkndɨga vhuuŋ ki fhuvara. Mba guigira Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi guma mba ndɨkndɨgar Zisas ga mbuav, kha nzambaren ana muuŋgi, "Maaŋgi kha kameŋ khaŋ nzuai, nan kɨvntogi? Nan kɨvntogi, mbe theiŋ?"
Ana mba nzambaren Zisas ga muuŋgim, Zisas ana ŋgarkarav kha bigen ana neŋgi, "Guma mbe Zerusareman kegap Zerikon veri. Ana verim, bigi kɨɨv gumgi shogi gumgi mbatɨgi, mbe zomzorgia kegap tuavar anan hegi. Mbe hegap, hor mbatɨgar ana muuŋgim, ana ŋama rimgim, mbe ana ndi tɨgap, ana shagi zorgiap, ana bigi kɨmgiap, wari regi. Mbe regim, Fhe Bakɨme rotu guma mbe, ana mba tuavra veri. Ana vera ana garim, ana rimge rɨgap kim, ana ana gangia thav, fhura ana ŋkɨɨa vugi. Ana vugim, Rivai guma mbe zi. Ana zav ana gangiap, ana vhɨra fhura ana ŋkɨɨa vugi.
"Ana vugim, Samaria guma mbe zi. Ana zav mba guma rɨgap ki ŋanen hav, ana garav, guigira ana kora muuŋgi. Ana ana kora muuŋgiap, vov ana han vugap, mbaram wainan ana nzuu ruagiap, mbaram mporiiŋ ana nzuu ndogi. Ana ana nzuu ndogiap, mbaram ana suira vov won doŋkir fav, ana ndiga vui. Ana ana ndiga vov, mba ŋgui gumgi zav kui phena mbe tɨgap, ana gari. Ana mɨtimanera khavgiap, kɨma raraŋ mpuani faŋgiap, mba phena gari guma ga nɨɨŋgi. Ana nta faŋgiap, ana ndɨɨv khaŋ ana nzuai, ‘Ndu kha guma ganɨv, ndu ana suaŋv won ŋkɨɨa thari fusuegɨrga, gu taagip zɨv, gu ndu ŋkɨɨa ŋgarkararga.’ "
Zisas mba bigen mba guigira Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi guma neŋgegap, mbaram anan nzarigi, "Ndu gu kha neŋgegi bigeŋ mbararagi. Maaŋgi guma kha guma phuni khegene rɨgar kha kɨɨi gumgi shogi guman kɨvntok?" Mba guigira Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi guma ana ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, "Mba ana kora muuŋgi guma." Ana maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ ana nzuai, "Nzerara, ndu ŋgɨp mba tɨvara muuŋri."
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Nde rɨgar nde the maaŋ muuŋgip 100 sipsivi kɨrga, nta rɨgar maaŋ muuŋgip the mbar rɨgɨrga. Ana mba 99 sipsivi ndi, mbara tɨgɨrim, nta mbara kɨv, vhazɨgi mbɨv kɨrim, ana ŋgɨp mba mbar rɨgi ne ndi ganɨv, kɨv ana gangirga. Ana ana gangirga, ana guigira ndikndiga mbatɨgar muuŋv, ana fhurav ŋgun zɨrga. Ana ŋgun zɨv, ana za won kɨvntogir kamɨv, won han ki ntɨɨrir kamɨv, khaŋ mbe suanga, ‘Nde zɨv na phorgɨv na sipsiva suaŋv ndikndigɨri, ana mbarirɨgim, gu taagia ana gangi.’ " Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Gu guigira nde nzuai, mba guma won sipsiva gangiap ndikndigi ndikndik, mba khesharigi ndikndigi, bakɨme kha nuianan kav tɨvi mbatɨgi ga mbui guma the ndav dorgɨrga, mba khesharigi ndikndigira Heven hɨgɨrga. Mbe vhɨra mba ndav domdorgi 99 gumgi mbe nzerara ki mbe mben ndikndigi. Mbe maaŋ muuŋgip kɨv kɨrim, tɨvi mbatɨgi ga mbui guma bavira, ana ndava dorgɨrga, mbe ne suaŋ Hevenan ndikndiga bakɨ guarara hɨgɨrga."
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Zisas buna mueŋ nzuav guma mbe kama phunini ki ne vhunama si.
Zisas mba bunin mbe nzuav vov wom khaŋ mbe nzuai, "Guma mbe kama phunini ki. Mani kav vov, ana kama ntok khaŋ won ndia ga nzuai, ‘Dara, gu khueŋ ndɨkndɨgi, ndu ntigera ndu mba ŋkan nɨɨn zav mbui bigi, ndu rɨgɨra nta shɨrav, na khɨna ntɨɨrir nan nɨɨŋgiri.’ Ana ne nzuaim, ana ndia rɨgɨra wo bigi shɨrav, ntan wo kamani ga nɨɨŋgi. Ana mba bigi shɨrav mani ga nɨɨŋgim, mani maaŋ kav, mbaram, ana kama ntok hɨgap, za wo bigi fugap, nta ndim mbaim, harigi gumgi zav, nta vhezi. Mbe nta vhezgiap, ŋkɨɨan ana nɨɨŋgim, ana mbaram khavgiap, won ndia gu mbe thav, saman harigi ŋgu bakɨ mben vugi. Ana vugap, mba ŋgun kav, tɨvi mbatɨgi guarira mbuav, ferferav, za won ŋkɨɨa fov mba bigi ga suegim, ana ŋkɨɨa za vhɨzgi. Ana za won ŋkɨɨa fuasuegim, nta vhɨzgim, mba tugen ana mba ki ŋgu bakɨme fhain, mbe za mba tivgiap, thir vhɨzi tuga mbatɨk mben hɨgi. Ana mba tugen ana guigira fhɨrge rɨgap, tuga mbatɨga ndigi. Ana bigɨn thaneŋ ki za fhuvara. Ana thav vov, mba ŋgu nɨɨŋge guma mben hɨgap, ana ŋaara guma ga gegap, ana ŋgari. Ana mba guman ŋgarim, mba guma ana sarigim, ana vov mba tugi kɨrin kav, ana daa gari. Ana vov, ana daa garav, mban nta ndɨɨv kav, ana guigira thɨ mbatɨk anan hegim, ana mbu daa ga sui regir fazɨgi garav, ana vhɨra mba daa phorgɨv ntan mbɨr zav mbui. Ana maaŋ kim, guma the mban ana kurigi fhuvara.
"Ana maaŋ kav, ndɨkndɨgap kav, thav ndɨkndɨga vhuuŋ ana zim, ana thav khaŋ wo nzuai, ‘Ore, nan ndiar ŋaara gumgi vhɨrve, mbe mbur kav mban tɨn kim, gu khaŋ kav thɨna rɨmɨn zav mbui.’ Ana mba ndɨkndɨga muuŋgiap thav khaŋ wo nzuai, ‘Gu ntige taagiap ŋgɨp, won ndia han ŋgɨp, khaŋ ana suanga, "Dara, gu tɨva mbatɨgar Fhe Bakɨme mbuav vhɨra ndu muuŋgi. Ndu ntigem, wom kaman nan kamɨnga tuktɨgi fhu. Ndu ntigem, won ŋaara guman nan kamɨnga." ’
"Ana ndɨkndɨga vhuuŋ ana zɨgim, ana maaŋ wo suaŋgiap, mbaram khavgiap, won ndia han vui.
"Ana vuim, ana ndia samra ana gangiap, mbaram ana ndava vhee guigira ana nzuav nzim, ana guigira ana kora muuŋgi. Ana ana kora muuŋgiap, mbara khuafɨ vov, ana fhɨre rɨgap, ana viavav, ana khoman mpari. Ana vov, ana viavav, ana khoman mparim, ana kam khaŋ ana nzuai, ‘Dara, gu tɨva mbatɨgar Fhe Bakɨme mbuav vhɨra ndu muuŋgi. Ndu ntigem, wom kaman nan kamɨnga tuktɨgi fhuvara.’ Ana maaŋ wo ndia ga nzuaim, ana ndia ana mbararavram, mbaram won ŋaara gumgir kamgiap khaŋ mbe nzuai, ‘Nde vhemkora ŋgɨp nan shaa vhuun mpeeŋra ndigi zɨv ana sharari. Nde mba shaar ana sharav, mbaram ŋgɨp, farve shari ring ndigi zɨp, ana farve sharav, ŋgɨp ŋkari sharive ndigi zɨv, ana ŋkarveni sharari. Nde maaŋ ana muuŋgip, ŋgɨp borombaga ŋguga kama bakɨmera ndigi zɨv, ana shogip, nza ana suaŋv shama bakɨmen muuŋv ndikndigirga. Kha shama bakɨmen muuŋv ndikndigirga, ne khaŋ muuŋgi. Nan kama mbe, ana rimgia kegap taagia khavgi. Ana vhɨra mbar rɨga, kav, kav taagia zɨgi.’ Ana nen mbe suaŋgiap, mbe shama bakɨme mbuav pav ndikndigi.
"Mbe mba shama mbuav pav ndikndigap kim, mba guman kama bar, ana wo mɨnan kegap, taagi ŋgun zi. Ana zav won ndia phena han mbav, ana mbaram gitagi khɨkhɨɨ mbararav, mbaram kha gumgi gu mbigi hii khɨkhɨɨ mbararagi. Ana mba khɨkhɨɨ mbararav, mbara vov wo ndia ŋaara guma mben kamgim, ana ana han zim, ana ana nzarigi. ‘Mbe mbar ram mbui khɨkhɨm mbare?’ Ana mba nzambarar ana muuŋgim, mba ŋaara guma ana ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, ‘Ee, ndu kaŋgi fhuve? Ndun ŋguk taagia zɨgi. Ana zɨgim, ndun ndia anan ndikndigap, borombaga ŋguga kama bakɨmera shogiap, shama bakɨme mbui. Ndun ŋguk za rimgi fara muuŋgiap, kegap, taagia nzerara zɨgim, ndun ndia ana nzuav ndikndigap shama bakɨme mbui.’ Ana nen ana suaŋgim, mba guman kaman rum ne mbararagiap, won ndia ga vhegap, mbaram mbe han phena vhen ŋgirɨ thagi. Ana thav kɨrar kim, ana ndia ne mbararagiap, mbaram kɨrar hɨgap zav, khaŋ thɨgav ana ndava mbɨv ana nzuai. Ana ndia ana ndava mbɨv ana nzuaim, ana won ndia ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, ‘Ndu na mbarara! Gu kha mparir gu fhura ndun ŋaara guma ga gegap, ndun ŋgarav ki. Gu ndu nzuai buna thueŋ, gu ne kaadogi fhu. Zakɨra fhuvara! Gu fhum ndu phorga ki. Gu fhum ndu phorga kim, ndu maaŋ muuŋgiap na nzuav meme thaneŋra shogim, gu won kɨvntogir kov pav ndikndigi fhu. Zakɨra fhuvara! Ndu mba khesharigi tɨva then na muuŋgi fhu. Ndu ntigem, ndun kam ndu ana nɨɨŋgi bigi, ana nta ndiga vov, fhura ferfera rui mbigi phorga ruav, za ndu bigir mbe nɨɨŋgia zɨgi. Ana zɨgim, ndu ntigem, ana nzuav, borombaga ŋguga kama bakɨme shogi.’
"Ana maaŋ nzuaim, ana ndia khaŋ ana nzuai, ‘Ndu na gor ma, ndu zazera na phorga kim, gu ndu kaŋgi, na bigi, nta za ndu bigi ma. Ndu ntigem, ŋka shama bakɨmen muuŋv ndikndigɨrga. Ndun ŋguk khaŋ muuŋgi, ana rimgia kegap taagia khavgi. Ana vhɨra mbar rɨga kav kav, ntigem taagia zɨgi.’ "
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Karɨgi vhez vun ndagi ne vhunama si.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Vhunama si buna mueŋ khare, Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigir gari, mbe ŋgɨp ana piin kɨrga ŋgun vhen ŋgirɨrga tɨv khaŋ muuŋgi. Shɨga mbui guma mbe karɨgi vhuuiŋra nzuav gari. Ana gara vov, karɨga mbe garim, ana guigira vhergim, ana mbaram vov za wo bigi ndi mbaim, mbe nta vhezgim, ana mbara zav mba karɨgin vhuuiaŋ vhezi."
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Fherasiŋ guma gum ŋkɨɨa ndia rui guma vhunama si.
Gumgi mbari, mbe kha ndɨkndɨgar wari ga mbui. "Nza nduarira gumgir vhuuiŋ ma, harigi gumgi nza fara muuŋgi fhuvara, mbe gumgi mbatɨgi ma." Zisas mba khesharigi ndɨkndɨgi ga mbui gumgi vhunama sav khaŋ nzuai. "Guma phunini, mani Fhe Bakɨme phorgɨ suan zav Fhe Bakɨme Phena vui. Guma mbe, ana Fherasiŋ guma ma, mbevi ana ŋkɨɨa ndia rui guma ma. Mba Fherasiŋ guma, ana vov thɨgap, wora nzuav Fhe Bakɨme phorga nzuai, ana khaŋ nzuai, ‘O, Fhe Bakɨme, gu ndun ndikndigi, gu kha harigi gumgi fara muuŋgi fhuvara. Mbe bigi kɨɨv, tɨvi mbatɨgi ga mbui ntɨɨri ma. Mbe mba tɨvi ga mbuav, vhɨra harigi gumgir muuiŋ, mbe ruarin mbe ndi. Gu maaŋ mbui fhuvara. Gu vhɨra mba ŋkɨɨa ndia rui gumgi fara muuŋgi fhuvara. Gu vhɨra kha tɨva mbui, gu ndu ndɨkndɨgap ndu nzuav ŋaariveŋ tugɨratɨgap, raa phuninin mba thamthav ndu phorga nzuai. Gu vhɨra wo bigi ndiav, gu nta shɨga phɨkthɨgi phogir mbav, phok mbe gu ana ndu ndɨɨi.’ Ana maaŋ nzuaim, mba ŋkɨɨa ndia rui guma, ana vov samra thɨgap, khoga buiva ganɨ thagi. Ana thav, ŋgiav wo gor mbav, khaŋ nzuai, ‘O Fhe Bakɨme, gu tɨvi mbatɨgi ga mbui guma ma. Ndu nan korar muuŋv nan kura!’ "
Zisas nen mbe nzuav, khaŋ mbe nzuai, "Gu nde nzuai, mba ŋkɨɨa ndia rui guma Fhe Bakɨme phorga suaŋgia thugap, taagia wo phenan vuim, Fhe Bakɨme ana garav khaŋ ana nzuai, ‘Kha guma, ana na nɨman tɨvar vhuuaŋ muuŋgi. Mba Fherasi guma, ana fhuvara.’ Ne khaŋ muuŋgi, mba nduarira wari wo zɨri ndi vun kuamkuagi gumgi, Fhe Bakɨme mbe zɨri mbevarga. Mba nduarira wari wo zɨri mbevi gumgi, Fhe Bakɨme mbe zɨri vun fegɨrga."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Ŋaara gumgi wari won vheza ndi ne vhunama si buneŋ.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe Hevenan ana piin kɨrga tɨv, ana kha fara muuŋgi. Guma mbe, ana won ŋgu thav saman harigi ŋgun ŋgɨr za mbui. Ana ŋgɨr zav, ana mbara won ŋaara gumgir kamgim mbe ana han zim, ana wo bigir mbe farve khɨngi, mbe ana bigi ganɨnga. Ana won ŋaara gumgi, ana mben tɨvi gum mben ŋkasŋka, ana za nta gangiap, ana won ŋkɨɨa shama mbov mbe ndɨɨi. Ana mbevi, ana 5,000 kinan ana nɨɨŋgiap, mbevi, ana 2,000 kinan ana nɨɨŋgiap, ana mbevi, ana 1,000 kinan ana nɨɨŋgi. Ana maaŋ mbe muuŋgiap, mbe thav vugi. Ana mbe thav vugim, mba 5,000 ndigi guma ana hɨgap, mba 5,000 kinan shɨga mbuim, ntan bɨɨŋbɨɨŋ ŋkɨɨa khaŋ muuŋgia hɨgi, 5,000. Ana ntan shɨga mbuav harigi 5,000 kina ndigi. Mba 2,000 kina ndigi guma vhɨra, ana mba 2,000 kinan shɨga mbuav ana vhɨra harigi 2,000 kina ndigi. Mani won ŋkɨɨan shɨga mbui. Mba 1,000 kina ndigi guma maaŋ muuŋgi fhuvara. Ana mba 1,000 kina ndiga vov, mbok korgiap, won guma bakɨmen ŋkɨɨa ndi mbok khɨngiap, nta vhagi.
"Mbe maaŋ muuŋgiap kim, tuga mpeeŋra vhɨzgim, mben guma bakɨme taagia zɨgi. Ana zɨgap, ana mba mbe nɨɨŋgi ŋkɨɨa suaŋv mbe phorgɨ suaŋ za mbui. Ana mbe suaŋ za mbuim, mba 5,000 kina ndigi guma, ana mba ana nɨɨŋgi 5,000 kina ndigap, vhɨra harigi 5,000 kina phorga ndiga zav khaŋ ana nzuai, ‘Guma bakɨme, ndu 5,000 kinan na nɨɨŋgi. Ndu ganɨ, gu mba 5,000 kinan shɨga mbuav harigi 5,000 kina ndigi.’ Ana nzuaim, anan guma bakɨme khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ŋaara guman vhuuŋ ma, ndu ŋaara vhuuŋra muuŋgi. Ndu tuituigira won ŋaara garav ana muuŋgi. Ndu bigi bisarire, ndu tuituigira nta gari. Maaŋ muuŋgiap, gu ndu vuzvugi, ndu ntigem na bigi vhɨrve ganɨnga. Ndu zɨv na phorgɨv ŋka ndikndigɨrga.’
"Mba 2,000 kina ndigi guma ana vhɨra zi, ana zav khaŋ nzuai, ‘Guma bakɨme, ndu 2,000 kinan na nɨɨŋgi. Ndu ganɨ, gu mba 2,000 kinan shɨga mbuav, harigi 2,000 kina ndigi.’ Ana maaŋ nzuaim, ana guma bakɨme khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ŋaara guman vhuuŋ ma, ndu ŋaara vhuuŋra muuŋgi. Ndu tuituigira won ŋaara gari. Ndu bigi bisarire, ndu tuituigira nta gari. Maaŋ muuŋgiap, gu ndu vuzvugi, ndu na bigi vhɨrve ganɨnga. Ndu zɨv na phorgɨp ŋka ndikndigɨrga.’
"Mani vugim, mba 1,000 kina ndigi guma, ana vhɨra zi. Ana zav khaŋ nzuai, ‘Guma Bakɨme, gu kaŋgi, ndu vhav shi guma ma. Ndu harigi gumgi won mɨnin pargi mba, ndu vhɨra nta si guma ma. Ndu harigi nuiana sɨgen guma won mban vhɨgi fuigim, nta thooŋgim, ndu vhɨra nta phorga ndi. Gu maaŋ muuŋgiap ndun rivgiap, ndun 1,000 kina ndiga vov nuianan mbok korgiap, nta ndu zorgi. Ndu ntɨɨri khare.’
"Ana ne nzuaim, ana guma bakɨme, ana ŋgarkarav, khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ŋaara guma mbatɨk ma. Ndu vhukvhuga kɨvgi guma ma. Ndu guigira khueŋ kaŋgi, gu harigi gumgi won mɨnin pargim, gu mbe mɨnin mbe mba ndi. Gu vhɨra harigi nuiana sɨgen harigi guma won mba ndim fuigi, gu vhɨra nta ndi. Ndu maaŋ muuŋgiap kaŋgia, ndu ram muuŋgiap, nan ŋkɨɨa ndiav ŋkɨɨa ndia sui phena su thagi? Ndu na ntɨɨri ndi khɨngirim, gu ntige taagi zɨv, gu wantɨɨri ndiv, gu vhɨra ntan bɨɨŋbɨɨŋ ŋkɨɨa phorgɨv ndirga. Maaŋ muuŋgiap, nde kha guma tɨn kha 1,000 kina ndigip, ntan mbu 10,000 kina ki guman nɨɨŋgiri. Ne khaŋ muuŋgi, guma bigi mbari ki, gu harigi bigi phorgɨv ana nɨɨŋgirga. Guma maaŋ muuŋgia bigi ki fhu, ana mba suirav ki bigɨna bisaneŋ, gu ana tɨn mba bigɨna bisaneŋ ndigirga. Gu ana tɨn mba bigɨna ndigirga, mba ŋaara guma mbatɨk, nde ana vhararim, ana mba gɨngɨn mbatɨga muuŋgi ŋanen ŋgɨgɨri. Mba ŋanen, mbe nzi mbatɨgar muuŋv wari wo tari ntɨɨri phɨrɨrga.’ "
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Khe ŋkɨɨa kɨvgi guma gum Rasarus neŋgi kameŋ khare.
Zisas mba bunin mbe nzua vov wom khaŋ nzuai, "Fhum ŋkɨɨa kɨvgi guma mbe kegi. Mba ŋkɨɨa kɨvgi guma kav, ana zazera shagi vhuuiŋra sharav, shagi hɨvi vhuuiŋra ki. Ana maaŋ mbuav rari tugɨra tɨgap zazera mban vhuuiŋra pi. Ana mba tugen kim, ana phena bɨna thɨmkamanin, mbe mbevi shiav zɨgzɨgi mbui guma mbatɨga mbe, mbe ana ndi maaŋ tɨgim, ana ki. Ana zɨ khare, Rasarus. Ana maaŋ kav mba ŋkɨɨa kɨvgi guma won mba pim, mba phɨra nɨɨeŋri mban tɨvi, ana ntan mbɨr za mbui. Ana ntan mbɨr zav maaŋ kim, ana nzuu phara gum vɨzi zerim, mba feiŋ zav nta rega pi.
"Mba guma mbatɨk maaŋ mbuav kim, ana rɨmɨnga tuk hɨgim, ana rimgim, Fhe Bakɨme enseri, mbe zav ana ndiga vov, Abraham han ŋgun vhuun fagim, ana ana han perav kav, ana phorga pi. Ana rimgim, zumgum mba ŋkɨɨa kɨvgi guma, ana rimgi. Ana rimgim, mbe ana ndi mboga tɨgi. Ana vov mba za vhɨzgi gumgi ki ŋgun vugap zaa mbatɨga guarara ndiav ki. Ana kav khoga garav, Abraham garim, ana kha ŋgun vhuun shama guarara kim, Rasarus ana han ki. Mba ŋkɨɨa kɨvgi guma Abraham gangiap, mbaram ana kaav khaŋ ana nzuai, ‘Fhe Abraham, ndu nan korar muuŋv nan kurkura saŋv Rasarus ga suaŋrim, ana won farafe ndi mbɨn rugɨp, zɨv na ze darim, na ze thaneŋ raŋgirga. Gu kha vhava bakɨmen kav guigira zaa mbatɨga ndi.’
"Ana maaŋ nzuaim, Abraham mbaram khaŋ ana nzuai, ‘Ndu nan kam ma, ndu bigɨn thueŋ ndɨrgɨri. Ndu fhum ŋam kav, ndu kha bigi vhuuiŋve, ndu zam nta ndigi. Ndu Rasarus garim, ana bigi mbatɨgi ndigi. Ndu ntigem ana garim, ana kha ŋgun ana mpirmpirɨga vhuuaŋ muuŋgiap, ndav mbɨrav kim, ndu ntigem zaa mbatɨga ndi. Ndu vhɨra khueŋ kaŋgiri, ndu mbar ki ŋaneŋ gum nza khar ki ŋaneŋ, ni kɨtɨgar Fhe Bakɨme thumuuŋ bakɨme thugi. Maaŋ muuŋgiap, khaŋ ki gumgi maaŋ ŋgɨr zav mbui, mbe ram muuŋgip mbar ŋgegɨrie? Maaŋ muuŋgiap, maaŋ ki gumgi mbe ram muuŋgip khar zegɨrie?’
"Ana maaŋ nzuaim, mba ŋkɨɨa kɨvgi guma thav khaŋ ana nzuai, ‘Maaŋgi, ndu Rasarus ga sararim, ana taagi ŋgɨp na ntɨɨri han ŋgirɨri. Na meeŋthɨgi ŋgugi, mbe na ndia phenan mbar ki. Gu vuzvugi, Rasarus ŋgɨp kama havharara mbe suaŋrim, mbe mba mbui tɨvi mbatɨgi, mbe nta thari. Mbe muuŋv kɨv, mbe vhɨra zɨv kha ŋgun zɨgɨp, zaa bakɨme ndigɨ rivgi.’ Ana maaŋ nzuaim, Abraham khaŋ ana nzuai, ‘Ndu kaŋgi, Moses khergi buni gum Fhe Bakɨme kamthooŋ gumgi khergi buni, nta mbur ki. Mbe mba buni mbararav khuaran ntan tɨgɨri.’ Abraham maaŋ nzuaim, mba ŋkɨɨa kɨvgi guma thav khaŋ ana nzuai, ‘O fhe Abraham, fhuvara. Mba buni tuktɨgi fhu. Maaŋ muuŋgip rimgi guma the taagi khavgip ŋgɨp, mbe suaŋrim, mbe ana khothɨgɨp ndavi domdorgirga.’
"Ana maaŋ nzuaim, Abraham thav khaŋ ana nzuai, ‘Mbe maaŋ muuŋgip mba Moses gum mba Fhe Bakɨme kamthooŋ gumgi suaŋgi buni, mbe nta mbarara thagi. Mbarkɨ! Mbe nta mbarara thagim, mbe ram muuŋgip fhum rimgia kegap taagia khavgi guma ŋgɨp mbe suaŋrim, mbe ana khothɨgɨrie?’ "
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Vhazɨgi mbatɨgi mɨnan ndai ne vhunama si buneŋ.
Zisas harigi buna mueŋ vhunama sav khaŋ mbe nzuai, "Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki tɨv kha muuŋgi. Ana guma wit vhɨgi vhuuin wo mɨna fui fara muuŋgi. Ana ntan wo mɨna fuigim, maan gumgi gu mbigi kuim, mba guman pana guma zav, vhazɨgi mbatɨgir, anan wit rɨga fuigap, vugi. Ana vugim, zumgum mba wit vhuuŋgiap, vhɨgi maan za mbuim, mbe garim, vhazɨgi mbatɨgi vhɨra nta phorga vhuuŋgi. Nta vhuuŋgim, mba mɨna namkaman ŋaara gumgi, mbe nta gangiap, vov khaŋ mba mɨna namkama nzuai, ‘Guman Rum, nza khaŋ suaŋgi thi? Ndu wit vhɨgi vhuuiŋra wo mɨna fuigi. Ram muuŋgiap, kha vhazɨgi mbatɨgi hegi?’
"Mbe maaŋ nzuaim, ana khaŋ mbe nzuai, ‘Nan pana guma mbe mba tɨva muuŋgi.’ Ana maaŋ mbe nzuaim, ana ŋaara gumgi wom khaŋ ana nzuai. ‘Ndu vuzvugirim, nza ŋgɨp, mbu vhazɨgi mbatɨgi suagip, nta ndiv phok khɨngirga.’ Mbe maaŋ nzuaim, ana khaŋ mbe nzuai, ‘Fhuvara. Nde mba vhazɨgi mbatɨgi suav kɨv, na wit vhuuiŋ thari phorgɨp suagi rivgi. Nde fhura nta ganɨrim, nta wari tɨgɨp kɨrim, mba vhuvuv, nta ndirga tuk hɨgɨri. Mba mba vhuvuv nta ndirga tugar, gu wo gumgi ga suaŋrim, mbe kha tɨvar muunga, "Nde fharav mba vhazɨgi mbatɨgi, nde nta suav, nta ndiv vhava sur saŋv, nta kɨgi kɨv nta ndi mbarari. Nde nan wit vhuuiŋ, nde nta fugup, na mba ndi vhui phenan vhuigɨri."
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Phɨkthɨgi mbigir ŋkaa vhunama si buneŋ.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Mba tugen Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe ana piin kɨrga tɨv, ana phɨkthɨgi mbigir ŋkaa muuŋgi tɨv, mbe ne neŋgegi. Ana mbe farar muuŋgirga. Ana kha tɨvar muuŋgirga. Guma mbe, ana ntigera muun rɨgɨr za mbui. Ana ntigera muun rɨgɨr zav zi. Ana zim, mba phɨkthɨgi mbigir ŋkaa, mbe won raa ndigap, ana kuv zɨr zav, wari ana puav vui. Mbe vov, meeŋthɨgi mbigi, mbe pham bigi ga mbui mbigi ma. Meeŋthɨgi ntɨɨri, mbe ndɨkndɨgi vhuuiŋ kav, mbe nzerara bigi ga mbui. Mbe vov, mba pham bigi ga mbui meeŋthɨgi mbigi, mbe wari won raa ndiga vov, mbe won raa ga nzuav vhava mbɨ phorga ndiga vegi fhuvara. Mba harigi meeŋthɨgi mbigi, mbe ndɨkndɨk vhuuŋ kav, mbe wari won raa mbe vhava mbɨn nta ruigap, mbe vhɨra wari won raa ga nzuav harigi vhavi phara phorga ndiga vegi. Mbe vegap, mba ntigera muun rɨgɨ zav zi guman rargap wari kim, ana vhemkora zɨgi fhu. Mbe maaŋ muuŋgiap ana rarga kav kav, ŋkuu mbe mbuim, mbe rɨmgi, mben simgim, mbe kuav ki.
"Mbe kuav kim, maaŋ rɨgar, mbe guma mbe mbararagim, ana kaav khaŋ nzuai, ‘Mba ntigera muuaŋ rɨgi guma, ana mbur zi. Nde zɨv, nza anan puv ŋgɨp, ana kuv zɨrga.’ Ana ne nzuaim, mba mbigir ŋkaa khavgiap wari won raar wigi khavi. Mbe won raar wigi khavim, mba pham bigi ga mbui meeŋthɨgi mbigi, mbe khaŋ mba ndɨkndɨga vhuuŋ ki meeŋthɨgi mbigi ga nzuai, ‘Nde wari wo raa ga rɨgi vhava mbɨ thanen nzan nɨɨŋ, nza raa ŋuimŋguigir zav mbui.’ Mbe maaŋ nzuaim, mba ndɨkndɨk vhuuŋ ki mbigi, mbe mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, ‘Fhuvara. Kha vhava mbɨ, ana nza raar ruiv vhɨra nden raar ruigirga tuktɨgi fhuvara. Nde taagi ŋgɨp, vhezi phenan ŋgegɨp, warira suaŋv vhava mbɨ vhezɨrga, ne nzerara.’ Mbe maaŋ mbe suaŋgim, mba pham bigi ga mbui mbigi, mbe taagia vhava mbɨ vhezɨr zav vhezi phenan vegi. Mbe vegim, mba ntigera muuaŋ rɨgi guma, ana zɨgi. Ana zɨgim, mba ndɨkndɨga vhuuŋ ki mbigi, mbe ana phorgap phena vhen vergap, ana phorga ana mba muuaŋ rɨgi shama bakɨme piigi. Mbe vergim, mba gumgi mba phena thɨma puigi.
"Mbe vergim, zumgum, mba pham bigi ga mbui meeŋ thɨgi mbigir ŋkaa, mbe zav khaŋ nzuai, ‘Guman rum, guman rum, ndu zɨv nza ndim thɨma fhɨrik!’ Mbe maaŋ nzuaim, ana mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, ‘Gu guigira nde nzuai, gu nde kaŋgi fhuvara.’ "
Zisas nen mbe suaŋgiap, khaŋ mbe nzuai, "Nde maaŋ muuŋgip, nde tuituigira wari ganɨri. Nde wari wo Bakɨme zɨrga tuk gu raa kaŋgi fhuvara."
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.