As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Abalaka na bu meako minɛnɛ na masɛ. Abalaka: «Mooneli omɔti akɛkɛ ta gbie e nde tine boona. Yana adaka yo bomɛsɛ kona, ekenge emɔti ekona ekwaka ta yɔngɔ e ndjea: mbulu iduaka ko iikomakaka. Ekenge ekina ekona ekwaka ta mabanga yana edaka na mokpɔtɔ mokɛkɛ. Kona ikandoaka tine mokpɔtɔ moidaka monɛnɛ. Endolo ehole eimana moyi ta busa, moangodjaka bisanga bikona: ikakanaka tine nginga idindaka ta kpɔtɔ. Ekenge ekina ekona ekwaka ta ndanda e ndjubɛ. Ndjubɛ ikandoaka ko imbambamedjaka kona bokandoa. Endolo ikina kona ikwaka ta mokpɔtɔ mopele ko ibotaka mingbɔndu: imɔti ibotaka mbuma mokama, ikina mbuma tuku isamano ko ikina tuku isato.» Ko Yesu abalaka: «Kina boo yona odi na matoi ma booka aoke!»
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Isɛ i mo Samalia mopele
Okina molehi o mobeko angɔkɔ tine bomeka Yesu. Abalaka na nde: «Molehi, nakɔe bo tine bodia bomɔ bo seko?» Yesu amosɔmbedjaka: «Ta buku e mobeko bakomi bo? Okamisipoe bo?» Amosɔmbedjaka: «"Pala Kumu Ndjakomba o wɛ na molema mo wɛ mosusu, na mwembo mo wɛ mosusu, na ngulu e wɛ esusu ko na malɛno ma wɛ masusu." Ko pongono: "Pala mwange e wɛ oko elenge akasapale wɛ mɛnɛ."» Ibea Yesu amosɔmbedjaka: «Osɔmbedji bopele. Kɔɔ oko bea odabi na bomɔ.» Endolo molehi o mobeko apalaka bosalongedja. Ibea ahɔdjɔkɔ Yesu: «Mwange e mbi nda?» Yesu asɔmbedjaka: «Moto omɔti adongaka ta Yelusalɛmɛ akɛkɛ ta ibonga i Yeliko. Na ndjea, asakanaka na bato babe ko bamopeaka, ba mokatoaka losusu lodaka na nde, bamobomakaka ko bakɛkɛ, bamokinaka mbuti na bogwa. Ekɔmɔkɔ na Nganga o Ndjakomba omɔti anɔkɔ ta ndjea emina, amoenɛkɛ ko amobambaka ta dɔngɔ i ndjea ekina ko akɛkɛ. Molewi omɔti pongono aimeaka ta polo emina, amoenɛkɛ, amobambaka ta dɔngɔ i ndjea ekina ko akɛkɛ. Endolo mo Samalia yona odaka akɛe mo nde mɔndɔ, aimeaka mbuti na moto omina: amoenɛkɛ ko amokeaka ndjokwa. Asalindaka mbuti na nde, asosaka pola i nde, aisopeaka munɛ na mana ma vino ko anangaka bandi. Amobakeaka ta diko i punda o nde, akɛkɛ na nde ta ndako ekasɔebo bakɛndɛli oho amosaloaka bopele. Aya busa, aiwaka denalio ibae, aipaka adi moto okabane ndako ekasɔe bo bakɛndɛli ko abalaka na nde: "Mosaloa, ta ihule i mbi, nosɔmbedjake djia djisusu iboani na wɛ bobakea."»
Yesu abalaka: «A ndanda e bo basato, moto nda? Osinedja mwange e nde adi moto oboma bato babe nda?» Molehi o mobeko asɔmbedjaka: «Edi yona omokeaka ndjokwa.» Yesu abalaka na nde: «Kɛɛ, wɛ ko kɔɔ oko bea.»
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
«Ekadabo moto omɔti atei e bino, akada na bhata mokama ko bhata omɔti akabunga, aboaniti bokina bhata tuku ibua na ibua ta etengelenge tine bohomba bhata yona obungi? Mbunoko amobolodje? Akaebolodja, aebakeake ta malokuloku ma nde, na sepi. Ko, ta ihule i nde, abeake ba binande na bato badi mbuti na nde, tine bobatɔndea: "Sepani na mbi engbanga, tengasa nabolodji bhata o mbi obungaki!" Oko moda momɔti, nabalaka na nu, sepi edabi ta busa tine moto omɔti o bobe akahombedja molema mo nde: sepi emina enɔi sepi e bato ba bodjo tuku ibua na ibua bia baditi na tina e bohombedja milema mi bobo.»
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Mwana momi obungaka ko aboloi
Yesu abalaka naikina: «Okina moto adaka na bana bami ba bae. Yona o yɛngɛ abalaka na sange e nde: "Sange mbi, pani i mbi ibondo i bodieli iboani na mbi bosangoa." Ibea sange bobo akabanaka leka londe na bana ba nde babae. Ngɔngɔ i masu bonɔ, mwana o yɛngɛ atɛkɛ ko atomba palanga imina, akɛ ahelama ta ikina ibonga bohali mɛnɛ. Oho abedjaka bodieli bo nde bosusu na mohelo mowusuwusu. Amayosidja bodieli bo nde bosusu, ndja enɛnɛ ekweaka ta ibonga imina, ko aimeaka na botaka. Akweaka mosala adi moto omɔti o ibonga imina, ko amolomaka ta gbie e nde tine boyakedja ngulu ba nde. Adaka na posa ebosidja ndja e nde na mbuma i kalubi iyaka ngulu, endolo moto aimopaka. Ta tei e nde asabaleaka: "Basali basusu ba sange mbi bayaka mia moda mopali bo, e ndolo mbi iya nagwaka mɛnɛ na ndja! Nadoi ayana adi sange e mbi ko nabalake na nde: Sange e mbi, nakɔɔ bobe ta boso bo Ndjakomba ko ta boso bo wɛ. Naboaniti nongo nabeame mwana o wɛ; endolo tombani elenge mosali o wɛ." Angɔkɔ ayanaka adi sange nde. Iyana adakayo bohali, sange e nde amoenɛkɛ ko aoka ndjokwa enɛnɛ; apotaka ko amobhimbaka.
Mwana abalaka na nde: "Sange mbi, nakɔ bobe ta boso bo Ndjakomba na ta boso bo wɛ, naboaniti nongo nabeame mwana o wɛ." Endolo sange e nde abalaka na basali ba nde: "Duani pɛpɛlɛ na mokoto monɔi na bopele ko molwadjani! Mopɛtɛ ta mosapi ko molwadjani sapato! Duani na mwana o ngɔmbɛ omuta, ko mowani, loyake ko lokɔe tɛkɛ. Tengasa mwana o mbi adaki mogo, ko asɔmbi ta mohelo; abungaka, ko aboloi!" Ko babangaka tɛkɛ.
Ta ehole emina, mwana o nde o sɔmi adaka ta gbie. Ta ihule i nde, ehole ebatama yo mbuti na ndako, aokaka kilingo i ngɔmbi na ngɔmɔ. Abeaka mosali omɔti bomohɔdjɔ mia midjɔ manɔkɔ oho nda? Mosali amosɔmbedjaka: "Mwange wɛ ahuli! Sange wɛ amowoi mwana o ngɔmbɛ o muta aimei adi na mohelo." Endolo alumaka na kɛlɛ; ko alonaka bokwea ta ndako, Sange nde aimaka amongɔnɔkɔ. Endolo asɔmbedjaka sange e nde: "Mbi nakɔi bianga binɛnɛ bisala mbi adi wɛ nailonaka nongo elomu e wɛ emɔti. Oiyoweani nongo mwana o kambeli tine nakɔe tɛkɛ na bina mbi! Endolo ta tina e mwana o wɛ yona, obedja bodieli bo wɛ na wusuwusu na ndukeli, ehole ehuli yo wɛ omowei mwana o ngɔmbɛ o muta!" Sange nde amosɔmbedjaka: "Wɛ mwana o mbi, odi na mbi bihole bisusu iya, ko losusu lodi na mbi lodi lo wɛ. Endolo eboani lokɔe tɛkɛ ko losepe, tine ngɔnge wɛ yo ogwaka, ko adi ta mohelo; abungaki, ko aboloi!"»
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
«Bokumu bo diko boboani na moto okakɔe mombongu mobohomba mayaka ma motuya. Ekadabo adihi iyaka i motuya monɛnɛ, akɛke botɛkɛ leka lo nde losusu ko asombe oko iyaka imina.»
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Isɛ i Mopalusai na Moputedji o puti
Yesu abalaka isɛ di tina e bato bakasenɛ badi bodjo ta miso ma Ndjakomba ko botsiola bakina: «Bato babae bakɛkɛ ta tepelo tine bongɔnɔ; omɔti adaka Mopalusai okina adaka moputedji o puti. Mopalusai, aemaka diko, aongɔnɔkɔ ta tei e molema mo nde: "Oo Ndjakomba, naopi mɛlɛsi naditi elenge bato bakina, ibi badi baubi, milema mibeko bandukeli; kaoko elenge moputedji o puti iyo. Nakakie mbala ibae ta pɔsɔ, nakapɛ ekenge emɔti na domi e bodieli bo mbi." Endolo Moputedji o puti asemeaka bohali, aibɔngɔkɔ boendja miso ma nde ta busa ko asapeka ta molo eni asabalea: "Oo Ndjakomba, okeani ndjokwa, nadi moto mobe." Na bea nabali na nu soti, Ndjakomba alanga moputedji o puti iyo bodjo endolo te Mopalusai. Tengasa, moto yona okasangɔdje, bamotitedjabi, endolo yona okasatitedje, bamoangɔdjɔbi.»
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Isɛ i basali basato
«Bokondji bo diko bodabi pongono elenge momi omɔti yona, opalaka bokɛ ta mwɛngɔ: abeaka basali ba nde ko abapaka misala mi bobanea bodieli bo nde. Apaka adi omɔti taleta mikama mitano, adi okina mikama mibae, adi obasato mokama: bokokana na ngulu e moto na moto. Ngɔngɔ akɛkɛ. Mosali yona odiaka taleta mikama mitano akɛkɛ mbala emɔti bokɔ mombongu na bodieli bomina ko abakeaka mbuka e mikama mitano mi taleta mikina. Mosali yona odiaka taleta mikama mibae akɔkɔ oko moda momɔti ko abakeaka mikama mibae mi taleta mikina. Endolo yona odiaka taleta mokama akɛkɛ bolongea mombɔndɔ ta kpɔtɔ ko abombaka taleta e kumu o nde.
«Ngɔngɔ i masu mayai, kumu o basali ahulaka ko bamopɛ gala e bodieli bo nde. Mosali yona odiaka taleta mikama mitano abatamaka ko aimedjaka mikama mitano mi taleta imibolodjakayo ko abalaka: "Kumu, opakani taleta mikama mitano, endja nabakei naikina mikama mitano mi mbuka: djodji." Kumu o nde abalaka: "Bopele, odi mosali mopele ko o bodjo. Elenge adi wɛ mosali o bodjo ta leka lokɛkɛ, nopake lokina lonɔi na bonɛnɛ. Dua asepe na mbi." Mosali yona odiaka taleta mikama mibae abatamaka ko abalaka: "Kumu, opakani taleta mikama mibae. Endja nabakei, naikina mikama mibae mi mbuka: djodji." Kumu o nde abalaka na nde: "Bopele! Mosali mopele ko o bodjo. Elenge adaki wɛ bodjo ta leka lokɛkɛ, nopakedea mosala mo bobanea leka lonɛnɛ. Dua asepe na mbi." Ta suka, mosali yona odiaka taleta mokama abatamaka ko abalaka: "Kumu, noodjebaka elenge moto o bobila: okabuke ta polo edaa wɛ pɛ boona, okandoe ta polo edaa wɛ pɛ bomɛsɛ kona. Nadaka na bɔɔ ko nakɛkɛ bombomba taleta e wɛ ta kpɔtɔ. Endja yo iye, tomba taleta e wɛ!" Kumu o nde abalaka na nde: "Mosali mobe, emɛli! Odjebaka boo nakabuke ta polo edaa mbi pɛ bona, nakandoe ta polo edaa mbi pɛ bomɛsɛ kona; na bea tina ndani okɛiti boisa palanga e mbi adi bato bakabombe palanga ko ta ihule i mbi, nakɔki tomba palanga imina na mbuka. Mokatoani taleta emina ko epani adi yona odi na koto. Tengasa moto odi na eka bamobakeabi na bonɔ ko aimeakabi na leka lonɛnɛ; endolo adi yona odi pɛ eka, bamokatoabi nongo yena edi na nde. Ta tina e mosali mobe yo, modumbani sokolu, ta modidi, oho ta polo e biyo ko bokpɛkɛnɛ mino."»
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Modieli ko Ladjalo
«Edaka na moto omɔti modieli, iyona odaka alwa bisendja bipele ko bi motuya monɛnɛ. Masu masusu ahelamaka bopele ko adaka ayaka elenge moto akɔkɔ tɛkɛ. Ta boso bo ekukɛ e ndako e modiele motakeli omɔti asasambeaka ena. Kombe e nde Ladjalo, ko mokuku mo nde moluma na pola. Adaka na posa e bosindja ndja e nde nongo na mbumbu ikwaka ta mesa e modieli; Ta polo emina, mbwa aduaka aomboa pola i nde. Motakeli agwaka ko babwɛndji bamotombaka bamodedjaka mbuti na Abalayama. Modieli pongono agwaka ko bamopuseaka. Adaka anɔngɔ mɛnɛ ta polo e ngando i bago. Ta ehole eangɔdjɔkɔ yo miso aenɛkɛ bohali Ladjalo adi mbuti na Abalayama. Na bea alɛbɛkɛ: "Sange mbi Abalayama, okeani ndjokwa! Loma Ladjalo adube sɔngɔ e mosapi mo nde ta madiba tine botitimedjani molema, tengasa naenɛkɛ saya enɛnɛ iya ta mosa mu." Endolo Abalayama amosɔmbedjaka: "Mwamba, lɛdjɛ odiaka bodieli bonɛnɛ ta mohelo mo wɛ mosusu, enakobea Ladjalo adaka aenɛ saya enɛnɛ. Edɛdi, mohelo mo nde modi ta iheme, ko wɛ wenɛkɛ saya. Ko naikina, mombɔndɔ monɛnɛ modi ta pakaso e biso na nu. Mwɛngi moditi bato bodonga oho adi no bokatisa djɔno adi so, kaoko bodonga adi so bokatisa oho adi no." Modieli abalaka: "Nongɔni Sange mba, loma nongo Ladjalo ta ndako e sange mbi, oho nadi na bangi mbi batano. Akɛ abatɔndea, basaka dua pongono ta polo ye e saya." Abalayama asɔmbedjaka: "Bangi wɛ badi na Mose na ba mbaeli ba Ndjakomba tine bobatɔndea boo baboke!" Modieli abalaka: "Ngasa etabɔngɔ, sange mbi Abalayama. Endolo moto ogwa akakɛ oho Adibo, bahombedjake milema mi bobo." Endolo Abalayama amosɔmbedjaka: "Bamiti oka Mose na ba mbaeli ba Ndjakomba, badimetebi nongo bapangoame na moto akapusoa adi bago."»
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Isɛ i mondjani mobe
Yesu abatueyaka ikina isɛ: «Bokumu bo diko boboani na moda mu: moto omɔti aonaka kona ipele ta gbie e nde. Ehole ehwɛkɛ bato, moloni o nde aduaka boona mondjani mobe ta ndanda e gbie e mbuma i bule ko akɛkɛ. Ehole ekandoaka kona ko ibotaka mbuma, modjani mobe motɔkɔ pongono. Basali ba moswa gbie baduaka bamotɔndeaka: "Molehi, onaki kona epele ta e gbie e wɛ? Na bea mondjani mobe mu modongi djɔ?" Abasɔmbedjaka: "Edi moloni moto okɔi bea." Na bea basali bamohɔdjɔkɔ naikina: "Opali boo lokɛ bopikoa mondjani mobe momina?" "Moswa gbie asɔmbedjaka: Ngasa! Tengasa okapikoani mondjani mobe, wapikoakeni pongono bule. Kinani ikandoeni isusu engbanga mbunoko ehole e bobuka mbuma ko ta ehole emina, nabalabi na babukeli: dongedjani boso modjani mobe ko monangani bibole tine bomotumba, ngɔngɔ obukeni bule oiseni ta ebombelo."»
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Isɛ i baseka bali domi
«Na bea Bokumu bo diko bodabi elenge baseka bali domi bia batombaka milinda ko boimana tine bokɛ ta bosakana na momi o moki. Batano ta tei e bobo badaka pɛ bosaboanedja ko batano bakina badaka ba bowɛi. Bia ibadaka pɛ bosaboanedja batombaka milinda mi bobo endolo bailɛdjɛ botomba moomunɛ. Endolo bia ibadaka na bowɛi batombaka milinda mi bobo ko na milangi mi minɛ tine milinda mi bobo. Elenge momi o moki ayeyoakayo, baseka bamina basusu miso ma bobo maimeaka mandi na hiyɔ ko bahwɛkɛ. Ta ndanda e bulu, kilingo eokamaka: "Endjani momi o moki! Imani tine bosakana na nde!" Na bea baseka bali basusu basisoaka ko babɔngedjeka milinda mi bobo. Baseka batano ibadaka pɛ bosaboanedja bahɔdjɔkɔ bia ba bowɛi: "Lopani moomunɛ o bino, tengasa milinda mi biso midoi adimei!" Baseka bali ba bowɛi basɔmbedjaka: "Ngasa, motakoka tine biso ko na nu. Enɔi na bopele okeni ta djando bosomba tine bino." Yana adaka bo bakɛ bosomba munɛ, endolo oko ta ehole emina, momi aimeka. Baseka bali batano ba bowɛi bakweaka na momi o moki ta ndako e tɛkɛ ebɔngedjabo tine moki ko badipaka ekukɛ na pongola. Ngɔngɔ i moehole, baseka bali ibadaka pɛ bosaboanedja bahulaka ko babalaka: "Kumu, kumu, lodipoa!" Endolo momi o moki abasɔmbedjaka: "Edi soti, nabalaka na nu: natodjebakani." Yesu abakeaka, pɛ bohwɛni, tengasa otadjebakani isu, kaoko ehole.»
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.