As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Yecho ajhakwabhola na kwalobholela mambu ghamahele kwa nnandanikiho.
"Unyokanikiye! Mundo jhumo akajhahwii kumicha mbejho. Pamichita mbejho, mbejho henge ikahikii pandela, ijhune ijhakuhika na kuhonyola. Henge ikaponi mu ekendo undope ukibha ndeka gwamahele. Ijhakumela kajhombe kwa nhwalo undope ukibha ndeka gwamahele. Lyobha lijhakubhala, ijhakutinika, kwa nhwalo mikegha jhake ikajhabhulile jhe pahe, mbejho yela ijhakulelebhala. Henge ikaponikiye mumikongo jha mibha, ikakolitejhe nhwalo ikahindamine mbejho ikapambike jhe. Henge ikaponikihe mu undope ghubholile, mbejho ijhakumela na kupambika. Henge ipambika mbejho makome kome, henge makome chita na henge makome matato.
"Jwabhii na machikilo gha kujhoha na ajhohe!"
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Nnandanikiho gwa Nsamaliya jwamaha
Jhumo jwa bhabhola bha malaghalikilo, ajhakuhika kwa Yecho, na kunkonya kwa kunyighanikiya, "Mmola, ndende nike mme na ughome gwa machiko ghoha ghangapeta?"
Nambo Yecho panyangwila, "Kijhandikwe nike mulilaghalikilo la Mucha, mwiimanye bhole?"
Mundo jhola ajhakunyangula Yecho, "Mupale Bhambo Chapanga jwino kwa mwojho gwi ghoha na kwa ughome gwii ghoha na kwa makakala ghii ghoha na kwa malango ghii ghoha. Na mupale nnyino ngita chimukipala mabhene."
Yecho ajhakunnobholela, "Unyangwi mbone! Ntende gheniya na mwenga namma na ughome."
Nambo mundo jhola jwamanya malaghalikilo apata kukilangiya jwambone, ndi ajhakunkonya Yecho, "Na, nnyango jwenio ndi ghane?"
Yecho ajhakunyangula, "Akibha mundo jhumo jwahumita ku Yeluchalemo na kujhenda ku Yeliko, undela ajhakukongana nako bhando bhibhipoka ilebhe kwa makakala. Na bhajhakunhombela na kunkong’onda, na kunhula ngobho na kunpoka ilebhe yake, ndi bhajhakunneka papa kongo abhii tolatola. Paligha mupiya litambiko jhumo ajhakupeta ndela jhejhe, pamonita mundo jhola agholwike, ajhakumambala na kujhenda. Helahela ajhakupeta mundo jhonge, Nnabhe paheghelila penepa ajhakumwona, na jwenio ajhakubhambala na kujhenda, nambo Nsamaliya jhumo jwakibha atyangita mwanja gwake, jwapetita ndela jhejhe, pamonita mundo jhola, ajhakummonela kiya. Ajhakuheghelela, ajhakugholola ilonda yake kwa kumpakala mahuta na divaye na kuinyembelela maha. Peniya ajhakunkwelekeya mu liponda lyake na kujhenda nako ade ku nyumba jha kugholoka akaghene, na kunwaha. Lukela jhake, Nchamaliya jhola ajhakupiya mbijha na kunnekela jwajhemelela nyumba jha akaghene, na kunnobholela, ‘Munwahe mundo jhonjo ade pumbala kubhujha mbeta kulepa lighambo lilipala kujhonjekeka.’ "
Yecho ajhakunkonya, "Bho, kwa bhoha bhatato abha, ndi ghane pumihola jwabhii nnyake kwa mundo jhola jhubhankong’indwe?"
Jwamanya lilaghalikilo ajhakujhanguu, ndi jhola jwamonile kiya.
Yecho ajhakunobholela, "Nnyende mukahenge hele naha."
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Anda mundo pakate jhino jwabhii na mambelele makome kome, amanyite limo lihobhalile, bho, natenda nike, naghalekii jhe mambelele ghange ghala makome ticha na ticha kughalucha na kujhenda kulipalaha limo lilihobhalile ade alibhone? Anda alihwene nahanganila na kulipepa ade pakilembele, na kulihikicha ukajha. Peniya nabhakema akakoche mundo na bhando bhubhandikile kwalobholela, ‘Nhwangane pamonga na nenga, nhwalo limbelele lyango lilihobhita lela niliwene!’ Helahela ninnobholela, kunane kwa Chapanga ndi nakuhangana, kwa mundo jhumo pauleka uhakaho gwake, kuliku bhando makome ticha na ticha bhibhabhii bhambone palonge jha Chapanga, na bhangapala kunghalambukila Chapanga gwabhe."
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Nnandanikiho gwa mwana jwahobhalile
Yecho ajhendelila kulonge, akibha mundo jhumo jwakibha na yana ibhele. Bhahe, unung’una jhola ajhakunnobholela tate mundo, tate, umaghulile ilebhe yango ya uliche. Peniya tate jhola ajhakwabhaghanichila lengalenga yana yoha ilebhe yake. Ghakapetite ndeka machiko ghamahele, unung’una jhola ajhakuchulucha ilebhe yake. Peniya ajhakubhoka kajhake na kujhenda ku kilambo chukutale, kwenio ajhakunomenekeya mbijha njwe kwa ilebhe yanganandela. Pakwangalikiya mbijha yake, pajhakupitila na njala nkolongwa pa kilambo choha na jwenio ajhakutumbuu kulagha. Peniya ajhakujhenda kujhopa lihengo kwa mundo jhumo jwabhelwikile peniya, mundo jhola ngapelika kunghonda kulichikiya magholobhe ghake. Ajhakubhehe noghinoghi kulye mangabha ghubhalila magholobhe, nambo akapitile ndeka mundo jwakampekihe kilebhe chakulyegha. Patumbwila kubhangatuka malango, ajhakuwacha jwenio, tate gwango akwete bhubhahenga mahengo twe, bhibhalyegha na kujhukuta na kukilepela, na nenga nihwe na njala pambano! Helahela nanyinuka na kujhenda kwa tate gwango na kunnobholela, "Matate nanjino nintendi uhakaho Chapanga na mwenga helahela. Nitopela ndeka kungema na mwana gwino, utende ngita unhenga lihengo gwino." Peniya ajhakujhinuka na kutumbuu mwanja gwa kubhujha kwa tate mundo nambo pakibha chakutale.
"Tate mundo ajhakumona kongo abhii mwojho gwa kiya, ajhakumutukila na kunyambucha kwa kukumbatila. Bhahe, mwana jhola ajhakunobholela, ‘Tate gwango, nitendii uhakaho Chapanga na mwenga matate helahela. Nitopendeka kungema na mwana gwino.’ Nambo tate mundo jhola ajhakwakema akatumiche bhake na ajhakwalobholela, ‘Nnyombiane!’ Munetele ngholole gwambone mupuke. Muwalikiya na lupete mulukonji lwake na maghubache mumakongono ghake! Mukatole litohe lya ng’ombi lilihatite mukalichinja. Deka tukine unyagho na tuhanganila! Nhwalo mwana jhonjo hambwika awile, nambo amela ghome, akahobholile, ngohe abhonike. Peniya bhajhakutumbuu kuhanganila pamonga."
"Unyagho pujhendilila, nhwacha mundo akibha kunng’onda. Paheghelila pakajha, ajhakujhoha ilulo na ng’oma ikahonwa. Ndi pankemita jhumo jwa akatumiche bhala na kunkonya, ‘Pakajha kipitii nike?’ Ntumiche jhola nganyangwila, ‘Unung’una gwino jhola abhujhite ukajha, na tate gwino achinjile litohe lya ng’ombi lilihatite, nhwalo apitile amela ghome ko.’ "
"Bhahe, nhwacha mundo jhola ajhakubhehe na lilaka na ajhakukana kujhingila nkate. Ndi tate mundo ajhakupita panja na kutumbula kumpembelekeya ajhingile nkate. Nambo jwenio panyangwila tate mundo, ‘Dola, nihuhengii mahengo yaka yoha yeno, ngita ntumiche jwino changapucha malaghalikilo ghino nambo ukambekehejhe katohe kambuhe na nenga ndende kaunyagho na akakoche bhango! Nambo mwana gwino hojho, amemenikiye ilebhe hino pamonga na akakeghe bhibhatenda ngongola, pabhujhite muchinji litohe lya ng’ombi lilihatite!’ Tate mundo jhola ajhakunyangula, ‘Ma mwanango, mwenga mukibha pamonga na nenga machiko ghoha, na chiminako nenga ndi chino mwenga. Nambo itupala tukine na kuhangana, nhwalo unung’una gwino tulongila awile, nambo ngoheno amela ghome na akahobholile, nambo ngoheno abhonikine.’ "
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Nnandanikiho gwa lulo
"Peniya, Unahota gwa kunane kwa Chapanga uwanine na jwachulucha ilebhe jwapalaha lulo jha mbone hake. Peniya papatita lulo jhimo halanao hake, akajhahwii, akachulwiche yoha jwakibha nayo, ahemelele lulo jhene.
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Nnandanikiho gwa Pwalichayo na ntola kode
Peniya Yecho ajhakwalobholela nnandanikiho kwa bhando bhala bhibhakibhona umbone na kwapucha bhange. "Bhahe, bhando bhabhele bhajhopita pa Nyumba jha Chapanga ku Yeluchalemo. Jhumo akibha Mpwalichayo, na jhonge ntola kode. Mpwalichayo jhola ngajhemita, kunyopa Chapanga chakumwojho mwojho, alongila, ‘Ninchenguu Chapanga, nhwalo nenga mmi ndeka ngita bhando bhange, bhibhatola ilebhe ya bhando kwa makakala amu bhatenda ghanganandela amu ngongola na ngita jhonjo ntola kode.’ Nenga nipunga machiko mabhele kwa lijuma limo, nipiya chaka kwa Chapanga ilebhe yango yoha inipata."
"Nambo ntola kode jhola na jwenio ajhakujhema chukutale changajhinula miho ghake kunane kwa Chapanga, nambo akitobhita tobhita panganga kongo abhii ngolongonde, alongila, ‘Mwe ma Chapanga, ungolele kiya nenga mii na uhakaho!’ " Yecho ajhakwalobholela, "Hojho ntola kode pabhujhita kajhake kone alekekiwe uhakaho na Chapanga. Nambo jhonge jhola akalekekiwe jhe. Nhwalo jhola jwakitenda kubhehe jwandina nabhaha nkolongwa na jhola jwakitenda nkolongwa nabhaha jwandina."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Nnandanikiho gwa akatumiche bhatato
"Machiko gheniya naibhaha ngita mundo jhumo jwakapahi kujhenda mwanja, ajhakwakema akatumiche bhake na kwakamua ilebhe yake. Ajhakumaghulila kila jhumo ngita uhotolo gwake, jhumo mbijha talanta nhwano na jhonge mbijha talanta ibhele na jhonge mbijha talanta jhimo, peniya ajhakujhenda. Papa jhola ntumiche jwakapatite mbijha talanta nhwano ajhakujhenda kuchuluchila na ajhakujhonjekeya henge nhwano. Na jhonge jwakapatite mbijha talanta ibhele ijhakubhelekana henge ibhele. Nambo ntumiche jwakapatite mbijha talanta jhimo ajhakujhenda kuhembe libhomba, na kuhibheka mwenio mbijha jha munahota gwake.
"Pighapetita machiko twe, nkolo jwa akatumiche bhala ajhakubhujha, na kutumbuu kubhalanga mbijha yake pamonga na bheniya. Ntumiche jhola jwakakamwiwe mbijha talanta nhwano ibhelekine henge talanta nhwano, ajhakunobholela, ‘Bhambo! Ukambekii talanta nhwano, na ngoheno ibhelekine henge nhwano.’ Munahota jhola ajhakulonge, ‘Mwe ntei mbone, ntumiche mwaumbone na uhobholike!’ ‘Mwilebhe yandina, na ngohe nanimpela makolonga. Uhike nhwangane pamonga na nkolo gwino.’
"Ajhakuhika ntumiche jwakakamwiwe mbijha talanta ibhele, ajhakulonge, ‘Munahota, ukangamwiye mbijha talanta ibhele. Ngoheno ntole talanta ibhele ibhelekine.’ Munahota jhola ajhakunobholela, ‘Mbone, ntumiche jwa umbone na jhumuhobholeka!’ Uhobholike mwiilebhe yandina, na ngoheno nanikamua makolonga, ‘Uhike nhwangane pamonga na munahota gwino.’
"Nambo jhola jwakapatite mbijha talanta jhimo ajhakuhika, na kulonge, ‘Munahota, niumanye mwenga nkokotwike mwojho, muhuna pangamicha, mwiponga pangamicha. Nikajhogwipe, nyakuhiya mbijha jhino mu undope. Ngoheno ntole mbijha jhino.’
"Munahota jhola ajhakunobholela, ‘Mwenga ndi mantumiche manganandela na matotoho! Umanyi kubhehe nenga nihuna pangamicha, na niponga pangamicha. Bhahe, impalita kubheka mbijha yango kwa bhando bhibhahemela na kuchulucha mbijha, na nenga ngandohile mbijha imekite na hela ijhonjikike. Mupoke mbijha yenio na mukapela jhola jwabhii na mbijha talanta kome. Nhwalo, jwabhii na kilebhe napelwa na kujhonjekewa. Nambo jhola jwangabhehe nacho, hilu chela chandina chabhii nacho napokwa. Na kwa jwenio ntumiche jwangahenga lihengo lya kujhokekeha, mutaghile panja palubhendo, kwenio nakubhaha kulela na kuyagha mino.’
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Mundo jwabhii na ilebhe twe na Lachalo
"Pakibha na mundo jhumo jwakibha na ilebhe twe na jwawalita ngobho ichulwicha kwa mbijha yamahele na atehila kunomenekeya kwa machiko ghoha. Na pa litangala lyake likolongwa, abhekwitwa mundo nhocho liina lyake Lachalo jhuna ilonda yegha jhoha, anoghilwa kulyegha imbolopolo iponila pahe kuhumii pakachangwale ka jwabhii na ilebhe yamahele. Na hilu ghimbwa ihikita kunnamba lamba ilonda yake!
"Lichiko limo nhocho jhola ajhakuwegha, akatumiche bha kunane kwa Chapanga bhajhakunghegha, ade pahina jha Ulahimo. Helahela jwakibha na ilebhe mbwe jhola, ajhakuwegha na bhajhakuyelela umambe. Jwakibha na ilebhe mbwe jhola, pakibha ku kilambo cha bhando bhubhawile atehila kung’ahika hake. Palolita kunane, akamwene Ulahimo chukutale na Lachalo abhii pahina jhake. Bhahe, ajhakukema kwa lilobhe lya kulalama, ‘Tate Ulahimo ungolele kiya! Mutume Lachalo achwiye lukonje lwake umache na alukongolekeye lulime lwango, nanjii ndenda kung’ahika kumwotu!’ "
"Nambo Ulahimo nganyangwila, ‘Ma mwanango nkomboke, mukapokile ilebhe yambone pumukibha na ughome gwino na Lachalo akapokile ilebhe yanganandela. Nambo ngoheno Lachalo apomolile pamaha na mwenga mung’ahika mwenio.’ Pamonga na ghenagha, pakate jhito na mwenga pabhii na ling’engo likolongwa, hilu mundo jwapala kujhomboka kuhika kwino alepelele, helahela abhii jhe mundo jwahotola kujhomboka kubhoka kwino kuhika kwa twenga. Bhahe, jwakibha na ilebhe twe jhola ngalongila, ‘Chonde Tate Ulahimo ninnyopa, mutume Lachalo ajhende kajha jhango, ngwete akalongo nhwano kwenio. Muneke ajhende akabhakelebhuye bhakoto kuhika palung’ahe pano.’ "
"Nambo Ulahimo nganyangwila, ‘Akalongo bhino bhabhii na Mucha na milondole bha Chapanga, mwaleke bhajhokanikiye bheniya.’ Bhahe, jwakibha na ilebhe twe ajhakulonge, ‘Nahindeka Tate Ulahimo! Anda mundo jwayokite abhajhendilile kuhumii kubhawile, nabhaleka uhakaho gwabhe.’ Nambo Ulahimo ajhakulonge, ‘Anda nakwajhokanikiya jhe Mucha na milondole bha Chapanga, nabhanyeketala jhe mundo jhojhoha hilu ayoke kuhumii kubhawile.’ "
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Nnandanikiho gwa manyahe gha kung’onda
Yecho ajhakwalobholela bhando nnandanikiho ghonge, "Unahota gwa kunane kwa Chapanga ulandine na mundo jwamichite mbejho jha mbone mughonda gwake. Nambo bhando bhakibha bhagholwike, makoko bhake bhajhakuhika, ajhakumicha mbejho ya manyahe ilandana ngita ngano pakate jha ngano, na kubhoka. Bhahe, mbejho ikamelite na kutumbuu kubheka njechele, manyahe ghajhakutumbuu kubhonekana. Akatumiche bha nkolo nghonda bhakannyendilile, bhajhakunnobholela, ‘Munahota, chi ukamichite mbejho yambone mung’onda gwino. Ngohe manyahe ghahumii kojhe?’ Jwenio akajhangwii, ‘Akamakoko atendite naha.’ Bhahe, akahenga mahengo bhajhakunkonya, ‘Bho, mipala tujhende tukatupule?’ Jwenio akajhangwii, ‘Nahijhe, pumutupula manyahe, mutupu na ngano. Ghaleka ghakole pamonga ade muda gwa mahuno. Muda gwenio nanalobholela bhibhihuna. Tupula hote manyahe mughatabhe ibhogha ibhogha ya kujhochwa mwotu. Nambo nhunangane ngano mukabheke mukikoko.’ "
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Nnandanikiho gwa ichikana kome
"Kwa machiko gheniya, Unahota gwa kunane kwa Chapanga naulandana na ichikana kome bhibhatohi kolobohi yabhe na kujhenda kumpoke nnyinamwale. Nhwano pakate jhabhe bhatei kupumbumuka na nhwano bhakibha bhina malango. Bhibhapumbumwike bhala bhakatohi kolobohi yabhe, bhakatoijhe mahuta gha kihukilo. Nambo bhina malango bhala bhakagheghita mahuta ghange mu chupa pamonga na kolobohi yabhe. Nhwalo nnyinamwale akacheliwe kuhika, akachikana bhoha bhajhakutumbuu kuchichila na bhajhakugholoka.
"Pakate jha uhiko, pajhakubhehe na njobhele, ‘Jhimuka, jhimuka! Nnyinamwale abhii kuhika, nnyende mukampokele!’ Ichikana hela ijhakujhimuka yoha, na kulenganikiya kolobohi yabhe. Ipumbumwike hela ijhakwalongolela bhala bhubhabhii na malango, ‘Mutupele mahuta ghandina nhwalo kolobohi hito ipala kuhima.’ Nambo ichikana ibhii na malango hela ijhakulonge, ‘Ghakwela jhe kumpela mangota na twenga, mbaha nnyendengane mukahemele kubhachulucha.’ Bhahe, ichikana ipumbumwike hela pubhajhawila kuhemela mahuta, nnyinamwale ajhakuhika, na hela ichikana ibhii na malango bhakibha telatela kujhingii pamonga na jwenio munyumba jha unyagho gwa ndowa na nnyango ujhakupungwa.
"Palonge pandina bhala akachikana bhibhapumbumwike bhajhakuhika na kukema, ‘Bhambo, mabhambo!’ Mutudindulile litangala! Nambo jwenio ajhakwajhanguu, ‘Ninnobholela chakaka,’ nimanyingine jhe mangota."
Peniya Yecho ajhakulonge, "Nkeluwe, nhwalo mulimanyitejhe lichiko hilu lichaa papala kuhika Mwana gwa Mundo.
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.