As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 I’see manbışis misaalabı ts’ıts’a-ts’ıts’a’a geed kar yuşan ha’a:

– Sa insan toxum oozasva qığeç’e. 4 Mang’vee toxum oozamee, toxumen sabarabı yəqqı’ne mıgleqqa g’a’adak’va. Maqad şit’yar aleetxu qadı, manbı oyxhananbı. 5 Mane toxumen sabarabıd g’a’adak’vanbı nyaq’v k’ılybanane g’ayenane cigeeqa. Nyaq’v maa’ab k’ılybava, manbı zaradacad aleylenbı. 6 Verığ üvxümeeyib kokbı deşva manbı qeqvanbı. 7 Mançike sassabıd ğı’ç’iybışeeqa g’a’adak’va. Ğı’ç’iyid axtı qıxha, manbı çik avud g’alya’a, aleyles haysar deş. 8 Yugne nyaq’vnane cigeeqa g’a’atk’uyne toxumbışeme yugun şagav hele. Mançine sassançin vəş (100) yəqqees, sassançin yixhts’al (60), sassançinıd xhebts’al (30) yəqqees ezuynçile geed şagav hele. 9 K’ırıbınang’vee k’ırı alixhxhecen!

Zas k’anena nenane hı’sab eyxhe?

25 Sayəqqees Tavratne mə’əllimıs I’sa cuvabıl aqqas ıkkiykan. Mang’vee I’sayke qidghın ha’uyn:

– Mə’əllim, zı hucoona ha’as ıkkan, gırgıne gahbışisda ı’mı’r vuxhecen?

26 I’see mang’uke qidghın ha’uyn:

– Tavratee hucooyiy otk’un? Vas nəxüdiy g’anmış eyxhe?

27 Mang’vee Tavratee otk’uniyn xhinne uvhu:

– Yiğna Rəbbim Allah vorna. Mana hammaşe yik’eka, rıhı’ka, ək’elika gırgıne vas huvuyne gucuka ıkkıykne. Sayid: vas k’anena, vas ğu nəxüriy ıkkan həməxür ıkkiykne.

28 I’see mang’uk’le eyhen:

– Ğu qotkuda uvhu. Ğu həməxüd he’ee, manke ğu aaxiratna ixhes.

29 Mang’us ıkkiykanan vuc mane gafeençe qorkura qığahas, I’sayke qidghın ha’an:

– Eyhe, yizda k’anena vuşune?

30 I’see mang’uk’le inəxüd uvhu:

«İyerusalimençe Yerixonne şahareeqa sa cühüt' gəəng’ə gexhana g’ulduraaşine xıleqa. Manbışe mana q’əra qa’a, get’u g’alyaraççena yəqqə qik’as.

31 Həməxüd ıxha, mane gahıl İyerusalimeençe hamane yəqqı’le, Allahne Xaa g’ullux ha’ana sa gəə eyxhe. Mang’uk’le get’una g’acu, ılğeç’ena hamane yəqqı’ne şene aqvayle. 32 Akaran harakat Leviyne toxumençened insaane ha’a: get’uyng’une k’anençe yəqqı’ne şene aqvayle ılğeç’e.

33 Hamane yəqqı’n ı’lğəə eyxhena samariyeğançena cune əməleyl. Mang’uk’le get’una g’acu, qiykkın k’anyaqa qexhe. 34 Samariyeğançena mang’usqa qıxha ı’xna çaxırıka hodğul, zeytunun q’ışıd qadğu, iyt’alan. Qiyğa, mang’vee g’ulduraaşe get’una alqavhu əməlelqa qıkkekana pılıke aaxvane cigeeqa, giyğalna mang’us maa’ab g’ullux haa’a.

35 Qinne yiğıl mang’vee pılıke aaxvane cigayne xərıng’us huvu q’ölle nuk’rayn pıl eyhen:

– Mang’us g’ullux hee’e, zı huvuynçile hexxada xarcxheene, yı’q’əlqa qömee, zı vas qelesın».

36 Qiyğa I’see Tavratne mə’əllimıke qidghın ha’an:

– Ğu nəxüdne hı’sab ha’a, g’ulduraaşisqa girxung’usqa, xhebıng’una nenane k’anena eyxhe?

37 Tavratne mə’əllimee eyhen:

– Neng’veeyiy mang’us cun yik' gyotxhuniy haguna, hamana eyxhe.

«Ğunad həməxüd he’e», – I’see mang’uk’le uvhu, – «ı’mı’r yiğna həməxüb vukkee».

4 – Fıkır ooxhne, vuşde neng’ukame vəş vəq’ə vobna, çinab sa avguna. Mang’vee yüç’əle yüç’üb uxhiyxhanne cigee g’alebçı, avguna sa t’abal haa’as üqqəs dişde? Nya’a, avaykasmee mang’vee mana t’abal haa’as dişde? 5 Avaykımeyib, şadvalika cune mıgabışilqa gyuvxhes. 6 Xaaqar qarımee, qoot’alasınbı cun hambazar, g’onşubı manbışik’le eyhesın: «Zaka sacigee şadepxhe! Zasqa avaykına, avguna vəq’ə!»

7 Qiyğa I’see eyhen:

– Mançilqa şak-şupa mooxhe, xəybışee bınahbışile xıl ts’ıts’avuyne sang’us geeb şadeepxhes. Yüç’əle yüç’ürne qopkuyne, bınah deşinbışis manimee şadeepxhes deş.

11 I’see inıd yuşan ha’uyn:

– Sa adamiyqa q’öyre dixniy vor.

12 K’ınne dixee dekkık’le eyhen: «Dek yiğın var-devlet, ğu yişde aree bit’al he’e, zalqa gexhan qale».

Dekkee var-devlet dixbışdı aree bit’al ha’an.

13 Sabara yiğbışile k’ınne dixee, cus huvuyn dekkee var-devlet massa huvu, ayk’anna əqənane ölkeeqa. Ark’ınne cigeeyid azğunna ı’mı’r vukku, gırgın kar ak’an ha’an.

14 Mane gahıl hamane ölkee giyğalanbı it’umun mıssın vaxtbı, mang’uned ı’mı’re giyğalanbı dağamın yiğbı. 15 Manke mana hayk’anna mane cigaynbışde sang’usqa iş hivqas. Mang’vee mana g’ixelena cune çolbışeqa vokkar uxhiyxhana’as. 16 Dix həməxürniy mıs qıxha vorna, vokkaşe otxhanan kar huvuynxhiy geerniy şad ixhes, mang’us vuççud heli ıxha deş.

17 Mana culqa qarı eyhen: «Yizde dekkıqa geeb işçer vob, manbışde gırgıng’vee gıney otxhan, hale hexxadad axvan, zımee inyaa’ar mıssınçe qek’a. 18 Dekkısqa sark’ıl eyhesın: „Dek zı yiğniyiy Allahne ögee bınahna iş hav’u. 19 Zı yiğna dix ixhes layiq’ra deş vorna. İcaza hevle yiğne işçeeşina sa ixhes"».

20 Mana ayk’anna dekkısqa. Dekkik’le mana əq’ənançecar quvats’ı rəhı’m qavayli. Dek mang’une ögilqa g’adayxhvan qarı, xhılibışeqa sa’u, ubba ha’a.

21 Dixee eyhen: «Dek, zı yiğniyiy, Allahne ögee bınahna iş hav’u. Zı yiğna dix ixhes layiq’ra deş vorna».

22 Dekkee cune nukaraaşik’le eyhen: «Zaraba, nekke yugun alya’an karbı alle, mang’ulqa ale’e, t’ubelqana tucvayiy, g’elilqan g’elilinbı hele. 23 Qavale kokav’una dana, gyuvk’e. Qudoora otxhun-ulyodğuybı ha’as. 24 Ho’o dişde, yizda dix qik’uniy vor, üç’ür qıxha, agunaniy, avaykına!»

Manbı giviyğalanbı otxhan-ulyoğa.

25 Mane gahıl xərna dix çoleeniy vor. Mana xaasqana qıxhamee, g’iyxhenbı mə’niybıyiy huvaagan sesbı.

26 Mang’vee nukaraaşina sa qort’ul qidghın ha’uyn: «Hucoone haynyaa eyxhe?»

27 Nukaree eyhen: «Yiğna çoc sak’ı, dekkeeyib mana sağra-salamatra sak’ıva kokav’una dana givk’u».

28 Xərna dix it’umra qəllamışxha, xaaqa ikkeç’es ıkkiykan deş. Manke dek qığeç’u mana mizel aqqaqqa giyğal.

29 Xərne dixee dekkık’le eyhen: «Haynimene senbına zı vas nukar xhinne işlemiş ıxha, hammaşed ğu uvhiyn ha’u. Hambazaaşika otxhun-ulyoğas, ğu zas mısacab çepiçıb huvu deş. 30 Yiğın var-devlet otxhunne, pozğunne yedaaşika iykırne dixes, ğumee, sak’ı qarıng’a kokav’una dana givk’u!»

31 Dekkee mang’uk’le eyhen: «Dix, ğu hammaşe zaka vor, in gırgın zaqa vodunmen kar yiğın vodun. 32 Həşdiyle şadepxhes, otxhun-ulyoğas ıkkan: yiğna çoc qik’uniy vor, üç’ür qıxha, agunaniy, avaykına!»

45 Xəybışda Paççahiyvalla nişikne akar? Haane, sa taaciree micagın mirvaribı t’abal ha’a. 46 Mang’uk’le geeb gıranna mirvari aveykımee, mana sa mirvari alivşes vəəxecenva, ayk’anna cuqa vodunmeen gırgın kar massa heles.

Nəxüd ha’uyn ı’bəədat ne Allahee q’abil ha’a?

9 Şi mansanbışile qopkuynbı vob, hı’sab ha’anbışis, mebınbışilqa ooğançe avqa ilyaakane insanaaşis, I’see inəxübna misaala ts’ıts’av’u:

10 «Q’öyre insan Allahne Xaaqa ı’bəədat ha’as havayk’ananbı. Manbışda sa ıxhana farisey manasar nalok’bı sa’ana.

11 Fariseyee ulyorzul cune hək’ee inəxüb düə haa’a vuxha:

– Allah, Vas şukur, zı məxürna, mebın insanar xhinnena dexhava: fırıldaxçer xhinnena, qotkuyn hidya’ana xhinnena, xayaanat ha’an adamiyiy xhunaşşe xhinnena, yeyir hamana nalok’bı sa’ana xhinnena. 12 Zı hammaşe ülycümee q’öne yəqqee siv aqqaqqa, gırgıne g’azancbışike yits’ıb’esda pay Allahne Xaaqa qoolena.

13 Nalok’bı sa’anamee gırgıng’ule curayra ulyorzuliy, mang’us uleppıd xəəqə qa’as ıkkan deşiy, saccu cune koksiys ı’xhı eyheyiy:

– Allah, zı bınahbınana vor, Ğu ılğeç’e yizde bınahbışike.»

14 Mançile qiyğa I’see eyhen: «Farisey deş, hamana nalok’bı sa’ana Allahee qorkuna insan xhinne q’abıl ha’u, mançilqa şak-şupa mooxhe. Manıd mançil-alla, vucecar vuc axtı qa’ana Allahee avqa qa’as, vucecar vuc avqa qa’anar Allahee axtı qaa’as.»

Amaanatne pılıne hək’ee misaala

14 Mane gahıl eyxhenbı yəqqı’lqa qı’ğəəne insanık akarda ixhes. Mang’vee yəqqı’lqa qığeç’esse cusqa cun nukarar sav’u, cuqa vodunmeen gırgın kar manbışilqa amaanatna g’alyadaççe. 15 Mang’vee manbışis sik’ı, sang’us xholle, sang’us q’ölle, mansag’usud sa talant* pılın huvu ayk’an. 16 Xholle talant pılın ıxhayng’vee, zara ark’ın man pıl sa menne işeeqa gixhxhı, mançilqa xhobled hexxa’an. 17 Q’ölle talant pılın ıxhayng’veeyid həməxüd hı’ı, mançilqa q’ölled hexxa’an. 18 Sa talant pılın ıxhayng’veeme xandak' alitk’ur, xərıng’vee cusqa amaanat xhinne huvuyn pıl maqa dyugul ha’a.

19 Xılece gah ılğevç’uyle qiyğa, mane nukaraaşina iyesiy sak’ı, vucee manbışisqa amaanat xhinne huvuyne pılıne hək’ee qiyghan. 20 Xholle talant pılın amaanatna alyaat’ıyng’vee, xholled hexxada adı eyhen: «Yizda xərna, ğu zalqa xholle talant pılınniy g’aletçu. Haane, zı mançilqa xholled hexxı’iyn». 21 İyesee eyhen: «A ğu geer qa’ana! Ğu yugna, qorkuna nukarır! Ğu k’ınna iş haa’ang’ab zaqa qorkura ıxhava, zı ğu xənne işbışilqa gixhxhes. Mançil-allar ikkeç’e zaka, yiğne xərıng’uka sacigee, şadxhe!»

22 Q’ölle talant pılına alyaat’unar arı eyhen: «Yizda xərna, ğu zalqa q’ölle talant pılınniy amaanatna g’aletçu. Haane, zı mançilqa q’ölle talantıd hexxı’iyn». 23 Xərıng’vee mang’uk’le eyhen: «A ğu geer qa’ana! Ğu yugna, qorkuna nukarır! Mançil-allar ikkeç’e zaka, yiğne xərıng’uka sacigee, şadxhe!»

24 Sa talant pılına alyaat’unar arı eyhen: «Yizda xərna, zak’le ğu it’umna insan ıxhay ats’anniy, ğu üvxüdivxı’yne cigeençe qiviyşalna, udyoozuyne cigeençeb saa’anaxhe. 25 Zı mançile qərq’ı’n, mançil-allar hark’ın ğu huvuyn sa talant pılın ç’iyek avqa dyugul hı’ı. Ğu huvuyn haane, həşde yı’q’əlqa aleet’e». 26 Xərıng’vee mang’uk’le eyhen: «Ğu iş haa’as devkanna, pisda nukarır! Ho’ne vak’le ats’anniy, zı üvxdüvxı’yne cigeençe qiviyşalna, udyoozuyne cigeençeb saa’anava? 27 Manke ğu, zı huvuyn pıl faizısxheeyid huvu, zı qalesse yizdemee hexxa’askanniy! 28 Həşde mang’usse mana talant alyapt’ı yits’ıble talantnang’usqa qevle! 29 Şavuqayiy vod, məxrıng’us sık’ıldad geed heles, məxrıng’uqa gırgın hexxaalika ixhes. Şavuqayiy deş, məxrıng’une xılençe vodunıd g’ayşesın. 30 Mana nişiscar karaı’dəəna nukar, xaançe qığavhu, sa miç’axne cigeeqa dağerçe. Mançe geşşuybıyiy ık’arıke silibı sana-sançil qadaxan ses qöö ixhes».

Sukuneyiy xarvak’ne hək’eena misaala

24 I’see manbışis sa mebna misaala ts’ıts’aa’a:

– Xəybışda Paççahiyvalla nişikne akar? Haane, insanee cune çoleeqa yugna toxum üvxü. 25 İnsanar g’alyapk’ıyng’a mane insanna duşman arı, sukeeqa xarvak' oozu ayk’anna. 26 Suk ələə gibğılmee xarvak' g’ooce giviyğal. 27 Nukarar xaane iyesiysqa qabı eyhen: «Yişda xərna, nya’a ğu çoleeqa yugna toxum dişde üvxü? İna xarvak' nençeniyxan vuxha?» 28 Mang’vee nukaraaşik’le eyhen: «Man duşmanee hı’ı». Nukaraaşe mang’uke qiyghanan: «Vas ıkkanxhee, şi hapk’ın mana ulyoodas?» 29 İyesee eyhen: «De’eş, şu xarvak' ulqodamee, sayıb g’idevcu sukcab ulyooda. 30 Hasre qiyşalasmee manbı sacigeecad aleeylecen. Qiyşalne gahıl, zı qiyşalanbışik’le ts’etta xarvak' sav’u, gyoxhxhan haa’asın xhinnen bafabı he’eva eyhes. Qiyğab suk yizde anbareeqa üvxeva eyhes».

Yits’ne içiyne hək’eena misaala

1 Mane gahıl Xəybışda Paççahiyvalla* nişikiy akaraba vuxhes? Haane, yits’ıyre içiy bazirbı alyaat’u tsumayne ögilqa qığeepç’ı. 2 Mane içeeşina xhoyre ək’elikana, xhoyrer bəç’ər kar yeexhe. 3 Bəç’ərne içeeşe bazirbı alyaat’anbı, yicbı gyoxhxhan ha’asın q’ışmee alyaat’a deş. 4 Ək’elikanbışemee bazirbışika sacigee, q’ışıd alyaat’an. 5 Tsuma qarı hidiyxharva, manbışin gırgınbı nik’en avqu g’alyabak’anbı.

6 Xəmne yı’q’nee «Tsumay qöövur, mang’une ögilqa qığeepç’eva» ts’ir qavayle. 7 Mane gahıl, mane içerşin gırgınbı oza qeepxha con bazirbı qa’a giviyğal. 8 Bəç’ərne içeeşe ək’elynanbışik’le eyhen: «Vuşde q’ışıke şasıd hele, yişin bazirbı k’ədəqqə vod». 9 Ək’elynane içeeşe eyhen: «Deş hele, şi yişde q’ışıke şosud huvee, şasıd şosud g’ayxharas deş. Mançin nekke yugun, şu şosun hapk’ın massa helenbışike alişşe». 10 Manbı q’ış alişşes hapk’ınne gahıl tsumay qaraylena. Manasa xhoyre içiymee, mang’uka sacigee davatbı ixhesde cigeeqa ikkeepç’ı, akkabı qa’anbı. 11 Qiyğa bəç’ər içer qabı «Yişda xərna! Yişda xərna! Şasıd akka eeqeva!» eyhe. 12 Tsumee manbışik’le eyhen: «Zı şok’le hək’en eyhe, zak’le şu vaats’a deş».

13 Mançil-allab muğurba vuxhe. Şok’le Mana qalesın yiğıd, sə’ətıd ats’a deş.