As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Estan showo wuza besok baassok mako ephi: «Isa bulinynya zala bukanak kesi. Bukfena kabaasik isa isa zalaas ugnaasta kere wor’i. Kasaasikito dey yaara kephpha ma. Oomaas akama hoi’ba foonto kaa’oosta kere wor’i. Akama ho’a aafa sinna boor’a geregere kayi. Esiis dey zalaas ho’aassi sikalera aane giruwa. Sinuntano awa kesfana kabaasik aliqi. Tasba tishina boor’a dey ichimi. Ooma zalaas dey seer’aasi ganesi kere wor’i. Seer’aas kayira geer’a fu’e. Ooma zalaas ma’a daasta kere wor’i. Isaas tiyanon, isaas issunasiron, isaas keezasiron gaani. Odoni odoba feena bar odowowa.»
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Kenashto Samirawisa Beso
Isa wono Museni tumaasi aru Yesusniki ye. Barin fattanonak sholefaat: «Assinynyano, koi’ba foonto kaa dananak awu zagunak sholsifaso?» yire mamsi. Yesus wolgire: «Tumaassi awu yisteranso tichchenari? Feretira aro aru danisso?» yi.
Asus wolgire: « ‹Tumaas makefanaas Daama Ha’oneeson tuuma nibneesik, tuuma kaaneesik, tuuma hugnaneesiknawa tuuma safaraneesikna shungwa› Dey: ‹Asu zuuttambaase asin ne ne teetaason shunfataasimato shungwa› yisteratu tichchewa» yi.
Yesus dey: «Ma’arontu wolgitwa. Ese ne dey esiisimato zaguwa. Koi’ba foonto kaa dey danatawa» yi.
Sinuntano asus teetbaason ooko zaguk sholefaat: «Asu zuuttambaase oonso?» yi.
Yesus ekka yire wolgi: «Isa asu Yerusalemun kabire Iyyariko hamfeen ugunta bo’inynyani meya danere maybaason gaa’e ichche kaa kaak ha’aat hamete. Diinqone isa maag es ugnaasik hamaas ichchere kuni asusin biyaat shaatere hami. Esiisimato dey isa Lewi es ugnaasik hamaas biyaat shaatere hami. Isa Samariyani asu es ugnaasik hamaas asusin dani. Asusin biinayse barik kenashte. Ek barki tai’sere mazabaasta woyinini ushnewa zayitine woshshire taar’i. Estan basa hanyaasta duusire irbani ha’ifena keer taamme kati. Estak mettaniisik sholsuuson zagi. Wonotirik hep diinari kisire es irbani keyaasi abanik imaat: ‹Han asusin oodda metissuwa. Han imna baristan denalo waaga kisaatane ta yaafana kabaasik kaasuna› yi. Eekin bo’inynyaasa kushusi ichchere gande asusik ma’a wuza zagiis aaffer sinna neek bestefaso?» Tumaasi aru: «Es barik kenashtere argasi barwa» yire wolgi. Yesus dey: «Ese ne dey hamfaat esiisimato zaguwa» yi.
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
«Nitto ganeyaassin tiya fantuba faana isa asu, es fantubaassin isar tishfaanane izginasire izgineeson feesh dimaasta ha’aat tishi baron danananneen sholok hamnor oonso? Danfena kabaasik girere ogogbaasta wor’e keeba yeefewa. Hamme keeba kar’fena kabaasik zomobaasakitoninnawa wolkobaasakitoninna isarik teegere: ‹Tishi fantunaason danna boor’a taneen ane girotiwa› una. Nittok makefawungwa, esiisimato dey harmiya sholsunoyna izginasire izgine ookoni meyaastan denalo harmire wolife isa boor' asusik den samak akama gira sinfawa» yi.
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Tishire Beste Naani Beso
Tusire dey Yesus: «Hep naanggotba feena isa asu feer. Hate naas ababaasin: ‹Abataaso otumneessin taak kar’ni baron haa’a imma› yi. Abaas dey otumbaason hep naanggotiisik haa’i. Hate naas garo wonaneen orfo waagbaason ephphe woka dima hami. Es hamna dimaastak sholenamato sikere waagbaason tishki. Fayiison zuutire koi’sinanneen orfo es daasta akama maka giri. Barin dey rakko ephi. Es bari boor’a es daastak isa asuniki teete. Es asus dey muko keemanak zagi. Naas dey mukoosi muunon muunak sholet feer. Sinuntano es baronnu barik ima asu aafe.
«Estan naas nibbaassi ekka yit safare: ‹Abataasa keerki wostinynyaas apuninso muu gawire fu’eferi? Sinuntano ta hantak makak kitunarwa! Kabira abataaski hamfaat Abataaso; Ha’oosewa neena asi sina mangsingwa. Hanneen ekalo ne naa sinna teegtonak aane sholsifawa. Sinuntano wostinynyanesasin isaasne feer zagira ephphatowa› unawa. Estan kabi ababaaski hami. Ababaas dey woksok yeefeen biire kenashte. Ek barki eelle idimme daame. Naas: ‹Abataaso, Ha’oosewa neena asi sina mangsingwa. Hawungneen ekalo ne naa sinna teegtonak aane sholsifawa› yi. Sinuntano ababaas wostinynyabaasakitonik ekka yi: ‹Tai’nin oomaastan denalo gada maama teshshera maysutiwa. Kushubaassi dey gila yeetira, wochobaassi chaa’ma yetutiwa. Faru zibiicchaason teshshera shukti. Muuni, dey gironi. Han naataas kitire feer. Hash dey kaak feer. Tishire feer. Hash dey beste› yi. Baasso dey girok kabsete.
«Es kabaasik arki naas buloni foshtatu fe. Yeere ke’e tai’sefena kabaasik surunewa ililchune asi kaama ode. Wostinynyaasasin isarin teegere: ‹Han odefana wuzaas aambanso?› yit mamsi. Wostinynyaas wolgire: ‹Aynees wolle yeena boor’awa. Abanees dey faru zibiiccha barik shuktewa› yi.
«Arki aybaas gi’tere keer girunak aane sholowe. Ababaas keerun kesse keer girunak shiiphe. Arki naas wolgire ababaasik: ‹Effatena showo neya neek wosten. Maketaason isanne aane bewut. Zomotaasneen ane maara gironak isa garo nor’oninne aane imewa. Sinuntano han Naanees otumneeson gerkesa asuneen sikere tishkaat yeen faru zibichcha barik shukit› yi. Ababaas dey: ‹Naataaso, ne wonna wonna taneen anetu faatwa. Taar sina bar zuuttera neerwa. Sinuntano han aynees kitire feer. Hash kaak feer. Tishire feyiis hash dey beste. Es bari boor’a gironik sholsifawa› » yi.
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Hepsa Yesus ekka yi: «Dey samaki taatoos keeshu Inqu waagok shole naggaddene faarwa. Es naggaddees akamanon sholsu inquuson danynaayse hamme fa wuzbaason zuutire kisire waagaat es baron waage.»
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Beqeto Ferisawinawa Garam Girboni Zuutibona
Tusire Yesus teetbesiison ooko zagire teetoknawa oomiisin dey kashshisefe baassokna han besoson make: «Hep asuni meya shiiphok betemeqdesi hamete. Isaas Ferisawi; hepsaas girbo zuuti asu.
«Ferisawiis yerefaat nibbaassi ekka yit shiiphe: ‹Ha’oose; ta oom asuni meenimato bo’inynya, mangu, gerkesar sina beyna boor’a neen galattefan. Han baristan denalo han girbo zuutife boor’inynya asusne feer sina beyna boor’a neen galattefan. Ta torbaniissin hep wona soomenar. Danfanaastan asiriissin isaron imnar› yi.
«Sinuntano girbo zuutife asus woksok yerefaat den sama kaanne biyanaknu aane chime. Nibbaason ki’et: ‹Ha’oose; ta boor’inynyaasin fakuwe› yit shiiphe. Nittok makefawungwa; Ferisawisatan denalo Ha’oosi sina ooko sinne faattere keeba hami. Teetbaason den teggife bar daa hatona. Sinuntano teetbaason daa hatessife bar den teguna.»
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Mekiliti Imtena Keez Wostinynyani Meeni Beso
Tusire dey Yesus ooma beso make: «Samaki taatoossi giruni chowaas ekkatu sinana; ooma daa hamak kesa isa asu wostinynyabaasakitonin teegere fa waagbaason imnaaysimatowa. Es Daamiis isa isarbesiisik hugnabaasimato isaasik uuch mekiliti; hepsaasik hep mekiliti, keezsaasik isa mekiliti imaat hami. Uuch mekiliti epha bar hamme nagadere ooma uuch mekiliti buu’si. Esiisimato hep mekiliti epha bar hamme nagadere ooma hep mekiliti buu’si. Sinuntano isa mekiliti epha bar daambaasa waaganon taamme daason yiishshe yiiti. Showo wonaneen orfo es wostinynyaasakitoni daam yeere baassoneen ane faadu ephi. Uuch mekiliti epha bar yeere ooma uuch mekiliti buu’sire: ‹Daamiiso! Ne taak uuch mekilititu imitwa; ese ta ooma uuch mekiliti buui’singwa› yi. Daambaas dey: ‹Ne ma’ar dey amanamto wostinynyawa; garo kiisku wuzaasik amanamto sinit sinna boor’a ta akama wuzaasta neen taatsunawa; hang yaara daamneesa girasi giruwa› yi. Hep mekiliti epha bar dey tai’sere: ‹Daamiiso hep mekilititu taak imitwa; ese dey ooma hep mekiliti buu’singwa› yi. Daambaas dey: ‹Ne ma’ar dey amanamto wostinynya; garo kiisku wuzaasik amanamto sinta boor’a ta akama wuzaastatu neen taatsunawa. Yaara daamneesa girasi giruwa› yi. Isa mekiliti epha bar tai’sere: ‹Daamiiso buknoyta dimaastan kar’tar; sikonoyta dimaastan zuutitar; ne keena budu asu sinneeson aringwa. Es bari boor’a digefaattu hamma dey waagneeson daason yiishsha yiitingwa. Esewa; waagnees hanifawa› yi. Daambaas dey wolgire: ‹Ne mangu dey awuja wostinynya; ta buknoyna dimaastan kar’ar; sikonoyna dimaastan zuutinar sinnaason aritar sinnanneen; Ese waagnaason nagadere buu’suni baassok imit sinfaanane ma’ar sinanan kabawa; estan ta dey yaara mekilitinaason buu’baasneen ane ephana kabawa. Ese waagaason basa kushuussin ephpha asir mekiliti faana barik imtiwa. Faana barik dayistona dey arkuna; sinuntano garo kiisku faana barkin es fa barnu basaastan oottona. Han ke’noy wostinynyaasin ek gero fa talmaassi kisira ha’utiwa; estak waasnewa ay’ni koyne sinana› yi.
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Otum Asusnawa Tukam Alazarna
Dey Yesus ekka yi: «waagba chima She’a maamnewa sesa maamne mayo isa otum asu feer. Bar dey wonna akama ge’aktu feefe. Atuba zuuttera mazayena Alazar yiste tukam otum asusa finynyita kunfer. Es tukam asus otum asusa madditan zigifa fufuntooson muunak sholet feer. Kanaasikito dey yaataafa mazabaason naarit faar.
«Es tukamiis dey kiti. Ha’oosi wosiyanikito dey Abrahamni tesha ephpha taami. Otum asus dey kitire kabbarte. Ke’oni dimaassi feefaat kaanne woksok Abrahamninnawa basa tesha fe Alazarninna bi. Es otum asus: ‹Aba Abrahamno, taak kenashtowa. Han geyaasi winosi yerenar sinna boor’a kushubaasi sanak aka dukire terumnaason haatunak Alazarnin taaki wosuwa› yit chaagi.
«Abraham wolgire ekka yi: ‹Naataaso, ne daastaki fooneesi neyak ma’a wuza dantamato safarowa. Sinuntano Alazar dey daastak mangu wuza ephpheteena boor’a hash bar hanta ma’arik foona ne dey shanasi foota. Es baristan denalo nittonawa innona asi ganeyaassi inya gawu faarwa. Es bari boor’a innokin nittoki dey nittokin innoki finak chimnir oonu aafewa.› Otum asus dey ekka yi: ‹Ese Aba Abrahamno, Alazarnin abataasa keer wosutak shiiphefawungwa. Uuch ayta feeseter sinna boor’a baasso dey han shanani dimaassi yoosonoytemato hamme makowowa.›
«Sinuntano Abraham: ‹Baassok Musenawa raajjuni meena feeseterwa. Baassokin odosotowa› yi. Otum asus dey: ‹Ekkatawa aba Abrahamno, isa asu kitun kabire hamme makefaanane harmusobesiwa› yi. Abraham dey: ‹Museni tichaasonnawa raajjuni meeni matsafaasonna odo beya baasso isa asu kitun kabire hamme makefenaknu aafawa odosone wuza.› »
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Kaxakaxaasi Beso
Dey Yesus ooma beso ekka yit make: «Samaki taatoos foshaasta ma’a zala buka asune faarwa. Sinuntano asu zuuttere kunnanneen orfo guma yeere zagoossi kaxakaxa bukaat hami. Zagoos kayira gaanfana kabaasik kaxakaxaas dey ane kessa beste. Foshaasi abani wostinynyani meya barki hamere: ‹Daamiiso; foshneesta ma’a zalaatanoso buktari? Eekin kaxakaxa ayin yaso?› yisete.
«Bar dey baassok wolgire: ‹Han baron zagiis gumaaswa› yi. Wostinynyabaasakito dey: ‹Eekin hamma es kaxakaxaason waar’anik sholefatoso?› yisete.
«Sinuntano bar wolgire: ‹Kaxakaxaason waar’feti kabaasik zagooson dey waar’tir sinna boor’a aafawa sinanawuza› yi. Beyfaani katona wonaas kar’ananneen ane dichfoon. Kar’ni wono kar’ni baassok: ‹Kaxakaxaason zeemma waar’ti; geyak kiichchonamato basa basak basati. Sinuntano zagooson botonaassi gaagtiwa› una» yi.
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Asir Durba Naanggotaasikitoni Beso
Tusire dey Yesus: «Es kabaasik samaki taatoos tonbesiison ephere mariisin ephak hoorera kesa asir durba naanggotane faarwa. Baassossin uuchiis gowwa; uuchiis dey techumba faanar. Gowwaasikito tonbaason ephefanaknu ooma fu’tana zayiti aane ephowa. Techumba faana barikito tonaasneen ane ooma dayto zayiti ephese. Mariis wokbaase zuuttere afay' ephaan kunesete.
«Wassi daani kixxe sinfana kabaasik: ‹Ese mariis ye kessa ephoti› yifa womo odte. Es kabaasik es durba naanggotaasikito zuuttera kabi tonbaason hoossise. Gowwa durba naanggotaasikito techumba faana barikitoki: ‹Inno tonaas tishunir sinna boor’a nitto zayitiistan innok imotiwe› yise. Sinuntano techumba faana durba naanggotaas wolgira: ‹Nittoknawa innokna hooroni zayiti innoki aafa; ek hamma waagtefana keyaassin nittoron waagsoti› yise. Gowwa durba naanggotaas waagonak hamefana kabaasik mariis ye. Hoorera fa durba naanggotaas mariisneen ane sargisi koota faanaasta girsete; gamalaas dey kulufte.
«Orfo fu’te durba naanggotaasikito yaasera: ‹Daamiiso! Daamiiso! Innok gachaywa› yise. Sinuntano bar wolgire: ‹Futo nittok makefawungwe; ta nittotin aane arifat› yi. Ese wonaasewa sa’atiise aane arifeti sinna boor’a guzira oodti.»
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.