Pensamentos
A Bíblia ensina que somos fruto dos nossos pensamentos. Por isso, Deus nos chama a renovar a mente, pensar em coisas nobres e guardar o coração com toda diligência.
Pensar no que é bom
Paulo nos exorta a pensar no que é verdadeiro, honesto, justo, puro, amável e de boa fama. A mente renovada é o caminho da transformação.
Ə̂dû əpʉ nə, alaye əmə, aəpʉ kə tegbɔ kumu e sə̈ gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə sə tə djatra aərə kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə lï kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə sə də äwänə kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə sə mvo kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në əzü yində nə də lɔsu ye kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə lï ndə kə pa əzü yində əpʉ nə kɔ, gâ pâ ərə ə̂në ə sə tə ə̂rɔ̂ nə kɔ, ə̂në ə lï ndə kə pa əzü ta ə tra kɔ.
E mbrə̈ mbrə̈ tə̂ e Lïndə̂ kə mbrə tə̂ azü tshepashɔ tshe kpəsəye ne, bale e kätə̂ äwä kə Ndjapä tshə do tshelə kə wusə̂ ərə nə̂ e tə tafa nə, kanika e yerɔ äwä ərə ə̂në tshelə Ndjapä nə yində nə də ərə ə̂në ə sə tə ə̂rɔ̂ nə, ə̂në ə fʉ ə fʉ â ə lï nɔ̂ kɔ.
Rəkɔ, e sə̈ trö ndə kə mbrə ərə, e sə̈ də ə̈kü ala e, e zä lɔsu e nɔ̂ gâ pâ ə̂rɔ̂tə̂ Ndjapä ə̂në tshə sə kə mbrə kə e alɔ ə̂në Jezu Kristə ə yi kumu ye je kɔ.
Ndjapä nə ə̂në tshə sə də awlra ndə kə pa tshə mbrə ərə ə ro ənə̂ sə̂ nɔ̂ ə̂në a yu tshuku nə wala a sə kə li tshelə əzə̂ ndje gâ pâ nə kɔ, tə̂ äwä awlra ə̂në ə sə kə mbrə kosəra lə əzə̂ kɔ, a mbë ətshə lə Laglizə, ndje tə̂ äwä Jezu Kristə, də ə̂ngû də ə̂ngû piii! Asərəmə.
Guardar a mente
A Palavra de Deus discerne os pensamentos e intenções do coração. Guardar a mente é proteger a alma das armadilhas do pecado.
Mbrə ə̂në Əpʉ Ndjapä sə tə sorô ə sə kə mbrə ərə. Ama nə kî ə rô ama ə̈ngrʉ̈ kamba ə̂në aama nə sə bishi kɔ gâ ye; ə sə kə li əzü ʉrrr ndjɔ ə kru tshelə takpa tə̂ lɔsu ye də yîrə̂ ye, ə kru tshelə takpa tə̂ akəshe də ayerɔngɔ; ə sə kə wa tshelə aəpʉ ə̂në ə sə tə̂ lɔsu əzü kɔ də aəpʉ kə tegbɔ kumu ye.
Os caminhos de Deus são mais altos
Os pensamentos de Deus são infinitamente superiores aos nossos. Devemos entregar nossos pensamentos a Ele e confiar em sua sabedoria.
Pensamento e conduta
Do coração procedem os males. A Bíblia nos adverte a não se preocupar excessivamente e a ter pensamentos sóbrios e disciplinados.
Tshə pâ kwatə̂ye ə pa: «Ərə ə̂në ə wutu lə əzü, tə nə kə sə̂ â mbrə ndə kə pa tshə sə tə əmbrʉ əzü. Mbrə ə̂në lə əzü, tə̂ lɔsu ye, də̂ aəmbrʉ aərə sə kə wutu gashu mata kə ma ə̂trû, kə zɨ angba, kə wo əzü, kə pra əwɔ əzü wala äkɔ̈ əzü, kə ma əgo aərə ro pâ nə, kə sə də əmbrʉ lɔsu, kə frɔ azü, kə mbrə aərə mbrə də äwänə ne, kə ma əgo aərə nə̂ angâ zə, kə pa əmbrʉ əpʉ gâ lə kumu ngâ zə, kə yisə̂ tə̂ əzü gâ ndə kə sə tə əndɨ. Aəmbrʉ aərə səkɔ nɔ̂ wutu tə̂ lɔsu əzü â mbrə ndə kə pa tshə sə tə əmbrʉ əzü lə ala Ndjapä.»
«Âdârə ə̂në mə pa kə e ə pa: e lï tshelə e lï gâ pâ kə sə e pâ ashɔ səye ndə kə pa e sɔtə̂ rəgo kotâ â zɨ wala e sɔtə̂ aləba kotâ â yi ne. Sorô əzü sə sə tə âgbɔ̂ ərə ə rô pâ rəgo ne a? Tshekotə̂ əzü sə sə tə âgbɔ̂ ərə ə rô pâ ləba ne a?
«Alɔ ə̂në e sə kə yu Ndjapä, e pä əpʉ pä ngbatshe tə ambanə mata azü ə̂në əndje wusə̂ Ndjapä wu ne kɔ, ə̂në əndje wu ənə̂ əndje ə pa tə̂ äwä kə pa əpʉ ʉrrr də Ndjapä sə kə dji alane.
Tə̂ tshekɨ nə səkɔ, azü ngbâ tə bandanə ndə kə dji əpʉ nə̂ Jezu. Azü nə sə̂ sake sake â sə̂ kə dɔ ə̈nü angâ əndje ə dɔ. Jezu vɔ̂tə̂ kə pa əpʉ angbʉlînə kə atrawaya nə̂ ye ə pa: «E bäta tə̂ e tə̂ əyï mapa nə̂ Afariza, ə̂në əndje pa əpʉ ə mbrə tə̂ əndje kpî kɔ. Ərə nɔ̂ ə̂në ə zâ tə̂ ye wû, ə sə kə wutu gâ tə̂ ə̂ngbʉ̂tshe, ərə nɔ̂ ə̂në ə sə lə kəwû, azü nɔ̂ sə kə wusə̂ nə. Âdârə ə̂në əpʉ nɔ̂ ə̂në e sə kə pa nə lə əbutshe, azü nɔ̂ sə kə dji ndə əpʉ nə də ə̈kü alɔ. Əpʉ nɔ̂ ə̂në e sə kə pa nə lə wâyâ gâ lə ətu ə̈bə̈ əzü mâ lə bəlindəyea, əndje sə kə mʉ əpʉ nə gashu tə̂ kumu anda.»
«Agbɔbəngâ əmə, mə pa kə e: e mä awa azü ə̂në əndje wo amba akwa əzü kɔ mä ne. Əndje lï ndə kə wo amba akwa əzü, mandânə əndje lï lï ndə kə mbrə ə̈bə̈ ərə bale ne. Mə sə kə yisə̂ əzü ə̂në e lï ndə kə kpe rawa ye kɔ kə e: e kpë də̂ rawa Ndjapä ə̂në tshə sə də awlra ndə kə wli əzü gâ ala əwo ə̂në ə rɨ rɨ tə̂ ərə ne kɔ mandânə ə̂në tshə wô ətshə gâ ye kɔ. Djatra əpʉ, mə pa kə e: ətshə də̂ e lï ndə kə kpe rawa ye. Əndje ka alayandjera ka mindû ə̂lê mea bishi ne a? Bale, ə̂sə̂ ə̈bə̈ nə kpiabale djerə Ndjapä djerə bale ne. Sukumu e ndje, Ndjapä dɨ̂ nɔ̂ gâ ye. E mä awa mä ne, e rô ə̂kpû alayandjera ngbatshe gâ ye!»
«Mə pa kə e: əzü ə̂në tshə pa lə ala azü ə pa əne sə tə əzü nə̂ əmə, Əgblə nə̂ Əzü ndje sə kə pa nə lə ala atrawaya nə̂ Ndjapä ə pa tshə sə tə əzü nə̂ əne. Bale, əzü ə̂në tshə pa lə ala azü ə pa əne wusə̂ əmə wu ne, Əgblə nə̂ Əzü ndje sə kə pa nə lə ala atrawaya nə̂ Ndjapä ə pa əne wusə̂ ye wu ne. Əzü nɔ̂ ə̂në tshə pa əmbrʉ əpʉ gâ tə̂ Əgblə nə̂ Əzü, Ndjapä sə kə gba tshelə nyaka lə kumu ye. Bale, əzü ə̂në tshə gu Âgbɔ̂ Yîrə̂, Ndjapä sə sə kə gba tshelə nyaka nə lə kumu ye ne. Alɔ ə̂në əndje na də e gâ lə aanda aangbɔ ndə kə wa ngbanga gâ pâ e wala əndje ko e gâ lə kəna alayïngbanga də əgbro azü əgɔ, e lï tshelə e lï ə pa e pa atâ ndə kə da əpʉ tə̂ e wala e sə kə kirə əpʉ atâ ne. Mbrə ə̂në kʉ tə̂ alɔ nə səkɔ Âgbɔ̂ Yîrə̂ sə kə za əpʉ gâ lə ama e ə̂në e lï ndə kə pa e pa nə.»
Ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ ə̂kpû azü nə pâ kə Jezu ə pa: «Awoyisə̂ ərə, pä ndə nə kə aye əmə tshə kru tshelə aərə tshemandâ abä ä lə takpa tə̂ ä də ətshə.» Jezu kîrə əpʉ kə ətshə ə pa: «Koshe, əde kə za əmə tə awowa tshelə əpʉ nə̂ e wala tə awokru tshelə aərə nə̂ e?» Mandânə, tshə pâ kə ə̂kpû azü nə ə pa: «E bäta tə̂ e ndə kə pa əgo kə sɔtə̂ aərə mi e mi ne, mbrə ə̂në sorô əzü sə sə lə aərə nə̂ ye ne, kədə tshə â sə də aərə â ro pâ nə.»
Bale, tshə pâ əpʉ kəwû kə əndje ə pa: «Ə̈bə̈ koshe kə sə də aərə sə̂ je ə̂në arəgo lê lə kəndɨ nə̂ ye tə bandanə. Tshə pâ mâ lə ye ə pa: "Ə̂sə̂ kə bata arəgo kəndɨ nə̂ əmə nɔ̂ tə̂ nə guta gu ne. Mə sə kə mbrə atâ a?" Tshə pâ kwatə̂ye ə pa: "Mə sə kə mbrə ərə səke: mə sə kə ndjɔ tshelə aagrɔ nə̂ əmə gâ tʉ ə mbrə əgbro nə ə ngbo arəgo kəndɨ nə̂ əmə də aərə nə̂ əmə nɔ̂ gâ lə nə. Mandânə, mə sə kə pa kə əmə də ə̂tə̂ əmə ə pa: Əgblə nə̂ abä, bə sə də aərə tə bandanə ə̂në ə lï də əbə mbrə ə̂ngû ngbatshe. Wü tə̂ zə ə zɨ̈ ərə ə ndjü ərə ə dü məlɔ!" Bale, Ndjapä pa kə ətshə ə pa: "Əndɨ! Kʉ də tsheləbu səye, bə sə kə tshu nə. Bale, aərə səye nɔ̂ ə̂në bə ngbô gâ tə̂ nə kɔ ə sə kə sə tə ənə̂ əde?"» Jezu pâ kwatə̂ye ə pa: «Ərə rəke kə sə kə wutu gâ tə̂ əzü ə̂në tshə ngbo aərə tshepashɔ səye gâ tə̂ nə kʉ mbrə ətshə də ə̂tə̂ ye, bale ə sə sə tə awosə də aərə lə ala Ndjapä ne kɔ.»
Jezu pâ kwatə̂ye kə atrawaya nə̂ ye ə pa: «Âdârə ə̂në mə pa kə e: e lï tshelə e lï gâ pâ kə sə e pâ ashɔ səye ndə kə pa e sə kə sɔtə̂ rəgo kotâ â zɨ wala ə sɔtə̂ aləba kotâ â yi ne. Mbrə ə̂në sorô əzü sə tə âgbɔ̂ ərə ə̂në ə rô pâ rəgo, tshekotə̂ əzü sə ndje tə âgbɔ̂ ərə ə rô pâ ləba. E wü adigbʉ: əndje lu rəgo lu ne ə kɔ angwa rəgo kɔ lə kəndɨ ne ə sə sə də agrɔ ndə kə bata rəgo gâ lə nə ne. Bale, Ndjapä sə kə ko rəgo kə əndje. E-e, e rô ayanu ngbatshe. Əde lə takpa tə̂ e, kə lï ndə kə pa tshə za ə̈bə̈ əlo gâ pâ əlo ye pâ ashɔ səye tə̂ äwä kə li tshelə ye? Kədə e lï lï ndə kə pa e ma aya ərə rəke ne, mbrə yekɔ də̂ e li tshelə e mbrə ə̂dû aərə? E wü äwä ə̂në andɔkɔ ayɔ ə wutu də nə lə güsü kɔ: əndje mbrə kosəra mbrə ne ə su ləba su ne. Bale, mə pa kə e: əyïngerə Salomɔ ə̂në tshə sə̂ də aərə leme-e tə bandanə kɔ, tshə yî ləba yî ə fʉ ə rô ə̈bə̈ ndɔkɔ ayɔ sə̂ bale ne. Kədə Ndjapä kə ko ə̂rɔ̂ ləba gâ tə̂ güsü ə̂në ə sə kpəsəye lə ngbûndû kɔ ə̂në tshekratshe əwo sə kə ju nə kɔ, ə mbrə atâ â tshə mbrə kə e mbrə ə rô ərə ə̂në tshə mbrə kə güsü kɔ ne a? Ah, alayï aya lɔsu! Bale, e-e, e kätə̂ kə li tshelə e gâ tə̂ ərə kə zɨ nə də ərə kə ndju nə gâ ye. Azü tshepashɔ səye ə̂në əndje wusə̂ Ndjapä wu ne kɔ kə pra äwä aərə sə̂ nɔ̂ kɔ. Bale, ənə̂ e, Abä e wusə̂ nə ə pa e sə də əgo aərə səkɔ ndje. Bale, e prä äwä Əgɔngerə nə̂ Ndjapä angbʉlînə kanika tshə ko aərə səkɔ gâ pâ nə kə e. Awa mbrə̈ e mbrə̈ ne, e-e ə̂në e sə mata aya ə̂kpû aagia kɔ, mbrə ə̂në Abä e wû tə ə̂rɔ̂nə lə ala ye ndə kə pa e sə tə azü Əgɔngerə nə̂ ye.»
«E kä aərə nə̂ e ə kö ngendja nə kə alayïəyo. E kö ngendja nə̂ e gâ lə angbede ə̂në ə ndɨ ndɨ tə̂ ərə ne kɔ, e bäta aərə nə̂ e mâ lafɔ mâ tə̂ ətshe ə̂në aərə yu yu tə̂ nə ne kɔ. Mâ je, əzü kə zɨ angba aərə guta gu ne wala akɔ kə gba tshelə aərə guta gu ne. Mbrə ə̂në tə̂ ətshe ə̂në aərə nə̂ e sə tə̂ nə, lɔsu e sə kə sə ndje mâ je.»
«E ï tshepa ləba kosəra nə̂ e də ə̂wû, e bäta əwo gâ lə alamba nə̂ e. E sə̈ mata alayïkosəra ə̂në əndje sə kə ka mbrə kə gu âgbɔ̂ əzü nə̂ əndje ə̂në tshə na na ye ndə sandaga kə ko tə̂ ətshe kɔ, ndə kə pa əndje krɔ manda kə ətshə katshä alɔ ə̂në tshə yi kumu ye ə nge manda nə. Ənə̂ əndje tə ə̂rɔ̂nə, alayïkosəra ə̂në âgbɔ̂ əzü nə̂ əndje yi kumu ye ə te əndje də ə̈kü ala əndje. Djatra əpʉ, mə pa kə e: tshə sə kə yi ləba kosəra nə̂ ye ə ko agbarə kə əndje, əndje sə gâ tʉ, tshə ko rəgo kə əndje. Kədə tshə gu kpə ə̂grûtshe wala də əkɨ kɔngatə â te əndje də ə̈kü ala əndje, ə̂rû kə də̂ ənə̂ əndje.
«E wüsə̂ nə tə ə̂rɔ̂nə ə pa, kədə əyïnga anda kə wusə̂ alɔ ə̂në əyïangba sə kə na də nə, tshə sə sə kə lo nə ndə kə tshi manda nə̂ ye tʉ ka əyïangba nə ə ngɔ anda nə ka ə li ne. E-e ndje, e sə̈ trö mbrə ə̂në Əgblə nə̂ Əzü sə kə gu nə tə̂ alɔ ə̂në e wusə̂ nə wu ne kɔ.»
Piarə yû Jezu ə pa: «Âgbɔ̂ Əyïngerə, bə pa əpʉ kəwû səye kʉ kə ä wala bə pa kə azü nɔ̂?» Âgbɔ̂ Əyïngerə nə pâ kə ətshə ə pa: «Əde kə sə tə awobata aərə ə̂në kə ma tə̂ ye sə də äwänə â tshə sə tə awowusə̂ ərə? Ətshə kə də̂ əzü ə̂në âgbɔ̂ əzü nə̂ ye pa tshə lishi gâ pâ alayïkosəra nə̂ əne ə ko rəgo kə əndje, əndje zɨ kədə alɔ kə zɨ rəgo nə kə lï. Ənə̂ əyïkosəra səkɔ tə ə̂rɔ̂nə, alɔ ə̂në âgbɔ̂ əzü nə̂ ye nə gu ə te ətshə, tshə sə kə ma kosəra nə! Djatra əpʉ, mə pa kə e: âgbɔ̂ əzü nə sə kə za ətshə gâ pâ aərə nə̂ ye nɔ̂. Bale, kədə əyïkosəra səkɔ kə pa mâ lə ye ə pa: "Âgbɔ̂ əzü nə̂ əmə sə sə kə gu katshä ne!" Mandânə, tshə â vɔtə̂ kə da alayïkosəra nə, akoshe də ayashe nɔ̂, â sə kə zɨ ərə â ndju ərə â ə̂pî sə kə mbrə ətshə, bale, âgbɔ̂ əzü nə̂ əyïkosəra səkɔ sə kə gu nə tə̂ əlo ə̂në əyïkosəra nə ka ka mbrə ətshə ne kɔ, ndje tə̂ alɔ ə̂në tshə wusə̂ nə wu ne kɔ. Əyïnga anda nə sə kə gi əyo tə̂ ye tə bandanə ə mbrə ərə ə̂në əndje mbrə tə̂ azü ə̂në əndje dji əpʉ dji ne kɔ.
«Əyïkosəra ə̂në tshə wusə̂ ərə ə̂në âgbɔ̂ əzü nə̂ ye yində nə ə gamba ərə gamba bale ne ə mbrə ərə mbrə Lïndə̂ nə ne, əndje sə kə da ətshə də ndjapä ʉrrr. Bale, əyïkosəra ə̂në tshə wusə̂ ərə ə̂në âgbɔ̂ əzü nə̂ ye yində nə kɔ wu ne â mbrə ə̈bə̈ ərə ə̂në ə lï də əzɔ kɔ, əndje sə kə da ətshə də ndjapa kʉ teashe. Əzü ə̂në əndje kô aərə kə ətshə tə âtshɔ̂nə, əndje sə kə yu tshuku aərə kə ətshə tə bandanə. Əzü ə̂në əndje kô aərə ngbatshe kə ətshə ndə kə pa tshə bata, əndje sə kə yu tshuku aərə kə ətshə ro pâ nə.»
«Mə nâ ndə kə wli əwo gâ pâ ashɔ, mə yində nə ə pa əwo nə tshe katshä! Ə sə tə batamo ə̂në mə lï ndə kə za nə, əpʉ nə sə kə lʉ əmə ʉrrr wutu nə gâ tə̂ əlo nə. E pa ənə̂ e ə pa mə nâ ndə kə pa blatshe sə lə takpa tə̂ azü pâ ashɔ səye a? Bale ne! Mə pa kə e, mə nâ ndə kə pa mbrə əmə tshelə takpa tə̂ azü sɔ. Mandânə səye, azü mindû lə anda bale, tshelə takpa tə̂ əndje sə kə sɔ nə, azü vəta sə kə wəra tə̂ əndje tə̂ azü bishi â azü bishi sə kə wəra tə̂ əndje tə̂ azü vəta. Abä əgblə sə kə ia əgblə koshe nə̂ ye â əgblə koshe nə sə kə ia abä nə, əyï əgblə sə kə ia əgblə yashe nə̂ ye â əgblə yashe sə kə ia əyï nə, əyï koshe sə kə ia yinʉ nə â yashe sə kə ia əyï äkɔ̈ nə.»
Jezu pâ kwatə̂ye kə ə̂kpû azü nə ə pa: «Alɔ ə̂në e wu ə pa yavrɨ afɔ kpi kpi kpi djoko lɔtebanga kɔ, e pa: "Katshä katshä səye yavrɨ sə kə ni nə", ʉrrr ngâ tshə ni. Alɔ ə̂në e wu ə pa əyi afɔ ndə kə yi nə djoko ndə tshepakɔnɔ, e pa: "Ətshe sə kə wo nə", â ətshe nə wo ngâ Lïndə̂ nə. Alayïama bishi! E wusə̂ kə wu aərə tshe djoko lafɔ də tshe tə̂ ashɔ də âdâ aərə ə̂në ə sə kə wutu nə mandânə kɔ, bale, mbrə yekɔ də̂ e lï lï ndə kə wusə̂ âdâ aərə tshe kpəsəye ne?
«Mbrə yekɔ də̂ e-e də ə̂tə̂ e, e wu ə̂rɔ̂ ərə wu ndə kə pa e mbrə ne? Alɔ ə̂në bə sə də əpʉ də ə̈bə̈ əzü â tshə sə kə na də əbə gâ ətshi alayïngbanga, prä äwä ndə kə pa e dji tə̂ e də ətshə pə lə äwä. Kədə bə mbrə mbrə rə ne, əzü nə sə kə na də əbə ə za əbə gâ lə kəna alayïngbanga, alayïngbanga nə sə kə za əbə gâ lə kəna kapita, â kapita nə sə kə wli əbə gâ lə anda kânga. Mə pa kə əbə: bə sə sə kə wutu lə anda kânga nə bale ne ʉrrr bə piyi ngendja ə̂në əndje dɨ̂ kə əbə kɔ nɔ̂ gâ ye kane.»
Tə̂ äwä ə̂rɔ̂tə̂ Ndjapä nə ə̂në tshə mbrə̂ kə əmə kɔ, mə pa kə e bale bale ə pa e wü tə̂ e wü tə əgbro azü ne, bale e sə̈ də aəpʉ ə̂në ə sə Lïndə̂ nə tə̂ lɔsu e, ə lï də əpʉ lɔsu ə̂në Ndjapä zâ kə əzü bale bale kɔ.
Alaye əmə, mə sə kə mʉ əpʉ kə e də əɨrɨ Âgbɔ̂ Əyïngerə nə̂ əzə̂ Jezu Kristə: e djï tə̂ e ndə kə pa tshelə takpa tə̂ e sɔ sɔ ne. Bale, e tɔ̈ popo angâ e lə takpa tə̂ e kanika kə tegbɔ kumu e də əpʉ lɔsu e sə kʉ bale.
Rəkɔ, əde kə wusə̂ aəpʉ ə̂në ə sə tə̂ lɔsu əzü kɔ? Kʉtə̂ yîrə̂ əzü nə də ə̂tə̂ ye ə̂në ə sə lə ye kɔ kə wusə̂ nə. Äwä bale rə ndje, əzü bale wusə̂ ərə wu gâ pâ əpʉ ərə nə̂ Ndjapä ne, kʉtə̂ Âgbɔ̂ Yîrə̂ nə̂ Ndjapä nə kə wusə̂ nə.
Əzü bale fɔ̈ frɔ̈ tə̂ ye də ə̂tə̂ ye ne. Kədə ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ e kə wu tə̂ ye tə awowusə̂ âdâ ərə tə̂ äwä tshepashɔ səye, tshə dö tə̂ ye tə əyïyirə̈ kanika ə sə ngâ tə awowusə̂ âdâ ərə nə.