Pensamentos

8 Bampangi! Na kumanisa, beno banza kaka na mambu nyonso yina kele mbote, mpe yina me lunga na kuzonzila mbote na meso ya bantu: mambu nyonso ya tsyelika, ya buzitu, ya kudedama, ya kuvedila, ya kitoko, mpe ya nsoni ve.

2 Beno landa ve bifu ya bantu ya yinza yayi. Kasi beno bika ti Nzambi kukitula beno, mpe kupesa beno mayela ya malu-malu. Na yina, beno ke lenda na kubakula mambu yina Nzambi ke zolaka: mambu ya mbote, ya kitoko, mpe ya kudedama.

Kuvwanda na nkadulu ya bulongo

13 Ni yawu yina, beno vwanda ya kukubama mpe beno fungula meso. Beno tula kivuvu ya beno na dikabu yina beno ke kuzwa ntangu Yesu-Klisto ke vutuka.

20 Nzambi yina ke salaka na lulendo na kati ya beto, lenda kusala ya kulutila nyonso yina beto ke lombaka to ke kanisaka. 21 Bika ti nkembo kuvwanda ya yandi bantangu nyonso tii mankululu, na kati ya dibuundu na lusalusu ya Yesu-Klisto. Ameni!

12 Ya tsyelika, mambu ya Nzambi kele moyo mpe ngolo. Yawu me lutila meno na mbele ya mvita yina kele na meno balweka nyonso zole. Yawu ke kotaka na nzutu ya muntu tii na kukabula mwela na mpeve, mpe mikwa na mafuta yina kele na kati ya mikwa. Yawu ke fundisaka bansatu mpe mabanza yina kele na ntima ya muntu.

23 Keba ntima ya nge mbote kulutila bima nyonso, samu ti na kati ya yawu ke katukaka bayinto ya luzingu.

26 Banza mbote na nzila yina nge ke landa, nata makulu ya nge na nzila ya mbote✝.

12 Bantangu ya nkaka, nzila yina nge ke talaka ti yawu kele mbote, kasi na nsukunu ya kele nzila ke nataka na lufwa.

2 Konso muntu ke banzaka ti bansalulu ya yandi kele ya mbote, kasi ni Yave ke tezaka bantima.

8 Samu ti mabanza ya beno kele ve mabanza ya munu,

banzila ya beno kele ve mutindu banzila ya munu,

ni Yave me tuba yawu,

7 Bika ti muntu ya yimbi kubika mavanga ya yandi,

muntu yina ke salaka yimbi kubika mabanza ya yandi ya yimbi!

Yandi kuvutuka na Yave yina ke fwila yandi kyadi,

yandi kuvutuka na Nzambi ya beto,

yina ke lembaka ve na kulemvokila.

3 Yekula mambu ya nge na Yave mpe nyonso yina nge zola kusala ke salama.

23 Nzambi, fyongonina munu mbote-mbote mpe zaba ntima ya munu,

meka munu mpe zaba mabanza ya munu!

24 Tala kana mu ke na kulanda nzila ya yimbi,

twadisa munu na nzila ya mbote samu na bantangu nyonso!

Yave nge zaba munu mbote mpe nge ke sadisaka munu

1 Mukunga ya Davidi. Mukunga yina ba yimbikala na lutwadusu ya mfumu ya miyimbidi.

Yave nge me fyongonina munu mbote-mbote,

nge zaba munu mbote.

2 Nzambi, nge zaba ntangu mu ke vwandaka mpe ntangu mu ke telamaka,

Ata ti nge vwanda ntama, nge me zaba mabanza ya munu.

20 Yesu tubaka dyaka: «Ni nyonso yina ke basikaka na nzutu ya muntu ke salaka ti muntu vwanda ve ya kuvedila. 21 Ya tsyelika, ni na ntima ya muntu ke katukaka mabanza ya yimbi yina ke nataka muntu na kuzinga na kindumba, na kulaba, na kufwa bampangi, 22 na kusala kinsuza, na kuvwanda na bansatu ya kubaka bima ya bampangi, na kuvwanda na myangu, na kuvuna bampangi, na kuzinga kidi-kidi, na kuvwanda na musoki, na kuzonza yimbi ya bampangi, na kuvwanda na lunangu, mpe na kuvwanda na ntima ngolo. 23 Mambu nyonso yayi ya yimbi ke katukaka na ntima ya muntu, mpe ke salaka ti muntu kuvwanda ya kuvedila ve.»

Kusala kivuvu na Nzambi

25 «Ni yawu yina, mu ke na kuzabisa beno: Beno vwanda ve na manyongo na madya samu na luzingu ya beno, to na bilele samu na banzutu ya beno. Ya tsyelika, luzingu me lutila madya mfunu, mpe nzutu me lutila bilele mfunu.

7 «Ntangu beno ke sambilaka, beno zonzaka ve mambu mingi mutindu ke salaka bayina zaba ve Nzambi. Bawu ke banzaka ti Nzambi ke ndima balusambulu ya bawu kana bawu zonza mambu mingi.

Kusala keba na bantu ya luvunu

1 Na ntangu yina, mafunda ya bantu kutakanaka kisika mosi, mpe vwandaka dyatasana samu ti lutangu ya bantu lutilaka nene. Yesu tubaka ntete na bilandi ya yandi: «Beno sala keba na levule ya ba-Falisye, yina zola kutuba nkadulu ya bawu ya bantima zole. 2 Mambu nyonso yina kele ya kubumbama ke talana, mpe mambu nyonso ya mansweki ke zabana. 3 Ni yawu yina, mambu nyonso yina beno ke tuba na mpimpa, ke wakana na ntangu, mpe mambu yina beno ke zabisa na makutu ya bampangi na kati ya bivinga, bantu ke tuba yawu na ngolo nyonso na ntwala ya bantu.»

Kuvwanda ve na boma ya bantu

4 «Mu ke na kutuba na beno bandiku ya munu ti beno tala ve boma ya bayina ke kufwaka nzutu ya muntu, mpe na manima, bawu lenda kusala dyaka kima ya nkaka ve. 5 Beno zaba nani beno fwana kutala boma? Beno fwana kutala Nzambi boma. Yandi kele na lulendo ya kufwa muntu mpe na manima kulosa yandi na mbungulu. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno, ni yandi beno fwana kutala boma!

6 «Ba ke tekisaka ve banswini tanu na ntalu ya fyoti mingi? Kasi Nzambi ke zimbanaka ata mosi na kati ya bawu. 7 Kasi samu na beno, ata bansuki ya bayintu ya beno, Nzambi zaba lutangu ya yawu. Na yina, beno vwanda ve na boma. Beno me lutila banswini mingi mfunu!»

Kundima to kumanga Yesu

8 «Mu ke na kutubila beno: Konso muntu yina ke ndima na ntwala ya bantu nyonso ti yandi kele kilandi ya munu, Mwana ya Muntu mpe ke ndima yandi na ntwala ya bambazi ya Nzambi. 9 Kasi muntu yina ke manga munu na ntwala ya bantu, Mwana ya Muntu mpe ke manga yandi na ntwala ya bambazi ya Nzambi. 10 Konso muntu yina ke finga Mwana ya Muntu, ke kuzwa mulemvo. Kasi muntu yina ke finga Mpeve ya Longo, ke kuzwa ve mulemvo.

11 «Ntangu ba ke nata beno na lufundusu na kati ya bayinzo ya lusambulu ya ba-Zwife, to na ntwala ya bantwadisi to ya bamfumu ya luyalu, beno vwanda na boma ve na kusosa wapi mutindu beno ke nwanina banzutu ya beno, to wapi mambu beno ke zonza. 12 Ya tsyelika, Mpeve ya Longo ke longisa beno na ntangu yina mambu yina beno fwana kuzonza.»

Kingana ya mvwama ya kizoba

13 Muntu mosi na kati ya nkonga, tubaka na Yesu: «Mulongisi, tuba na mpangi ya munu na kukabula na munu bimvwama yina tata bikilaka beto.» 14 Yesu vutulaka: «Ndiku ya munu, nani me pesa munu muswa ya kuvwanda zuzi ya beno to ya kukabula bimvwama ya beno?» 15 Na manima, Yesu tubaka na bantu nyonso: «Beno sala keba! Beno tula ve ntima na bimvwama samu ti luzingu ya muntu kele ve samu na bima yina kele na yandi, ata yandi kele mvwama!»

16 Na yina, Yesu tubilaka bawu kingana yayi: «Mvwama mosi vwandaka na bilanga yina butaka bambuma mingi. 17 Yandi vwandaka yindula mpe yufula na kati ya ntima: "Yinki mu ke sala? Mu kele ve na kisika ya kubumba bambuma nyonso yayi." 18 Na yina, yandi tubaka: "Mu ke sala mutindu yayi: Mu ke mwangisa bayinzo ya kubumba bambuma yina kele na munu, mpe mu ke tunga yina me lutila nene. Na kati kuna, mu ke yonzika bambuma nyonso ya munu ya faline, mpe bima ya nkaka. 19 Na manima, mu ke tuba na munu mosi: Ndiku ya munu, nge kele na bima mingi. Pema ya nge, kudya, kunwa, mpe yangalala samu na luzingu!" 20 Kasi Nzambi zabisaka yandi: "Nge kele kizoba! Kaka na mpimpa yayi, nge ke kufwa. Na yina, bima nyonso yina nge me bumba ke vwanda ya nani?"» 21 Yesu tubaka dyaka: «Ni mambu yina ke salama na muntu yina ke kutikaka bimvwama samu na yandi mosi, kasi kele ve mvwama na meso ya Nzambi.»

Kusala kivuvu na Nzambi

22 Yesu tubaka dyaka na bilandi ya yandi: «Ni yawu yina, mu ke na kuzabisa beno ti beno vwanda ve na manyongo na madya samu na luzingu ya beno, to na bilele samu na banzutu ya beno, 23 samu ti luzingu me lutila madya mfunu, mpe nzutu me lutila bilele mfunu. 24 Beno tala bankwankwa! Bawu ke kunaka ve mpe ke yonzikaka ve bambuma. Bawu kele ve na bisika ya kubumba bambuma to bayinzo samu na kuyonzika yawu. Kasi Nzambi ke dikilaka bawu! Ya tsyelika, beno me lutila bandeke mfunu mingi! 25 Nani na kati ya beno, na manyongo ya yandi, lenda kubwela mwa ndambu ya bilumbu na luzingu ya yandi? 26 Kana beno lenda ve kusala mambu ya fyoti yayi, samu na yinki beno kele na manyongo na bima ya nkaka? 27 Beno tala mutindu ke kulaka bifulu: Yawu ke salaka ve kisalu, mpe ke syetaka ve bilele. Kasi mu ke na kuzabisa beno, ata Salomoni na bimvwama nyonso yina vwandaka na yandi, kuzwaka ve kinkuti ya kulutila kitoko na mosi ya bifulu yayi. 28 Kana Nzambi ke na kulwatisa mutindu yina matiti yina kele na kati ya bilanga bubu yayi mpe ba ke losa mbasi na tiya, samu na yinki yandi ke lwatisa beno ve ya kulutila? Beno kele bantu ya kiminu ya fyoti! 29 Beno tala ntima mpasi ve na kusosaka yinki beno ke kudya mpe kunwa. 30 Ni bayina zaba Nzambi ve na yinza yayi ke sosaka ntangu nyonso bima nyonso yina. Kasi beno, beno kele na Tata yina zaba ti beno kele na nsatu ya yawu. 31 Beno sosa ntete Kimfumu ya yandi, mpe yandi ke pesa beno mpe bima nyonso yina me bikana.»

Bimvwama ya mazulu

32 «Beno tala boma ve nkonga ya mameme! Tata ya beno me tala ti ya ke mbote na kupesa beno Kimfumu ya yandi. 33 Beno tekisa bima yina kele na beno, mpe beno kabula mbongo na bamputu. Beno vwanda na bankutu ya mbongo yina ke bebaka ve. Beno kutika bimvwama na mazulu, kisika yawu lenda kuzimbana ve. Kuna, miyibi lenda kulaba yawu ve, mpe banselele lenda kubebisa yawu ve. 34 Ya tsyelika, kisika yina kele bimvwama ya nge, ni kisika yina mpe kele ntima ya nge.»

Meso yina ke lalaka ve

35 «Beno vwanda ya kukubama. Beno lwata bilele ya beno ya kisalu, mpe beno namisa minda ya beno. 36 Beno vwanda mutindu bisadi yina ke na kuvingila mfumu ya bawu yina kwendaka na mukembo ya makwela samu na kuzibudila yandi mwelo ntangu yandi ke kwiza mpe ke konkota. 37 Kyese na bisadi yina mfumu ke kuta ve ya kulala ntangu yandi ke vutuka. Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno, yandi ke lwata kinkuti ya yandi ya kisalu, ke vwandisa bawu na mesa, mpe ke sadila bawu samu na kupesa bawu madya. 38 Kyese na bawu kana yandi vutuka na kati-kati ya mpimpa to ntangu nsusu ya ntete ke kubaka, mpe ti yandi kuta bawu ya kulala ve!

39 «Beno zaba yawu mbote: Kana mfumu ya yinzo lendaka zaba wapi ngunga muyibi ke kwiza, yandi zolaka bika yandi ve na kukota na yinzo ya yandi. 40 Beno mpe, beno vwanda ya kukubama samu ti Mwana ya Muntu ke kwiza na ngunga yina beno zaba ve.»

Kisadi ya kukwikama mpe kisadi ya yimbi

41 Na yina, Pyele yufulaka: «Mfumu, nge me tuba kingana yayi samu na beto kaka to samu na bantu nyonso?»

42 Yesu vutulaka: «Nani kele kisadi ya kukwikama mpe ya mayela yina mfumu ke pesa kisalu ya kuvingila yinzo ya yandi, mpe ya kukabula madya na bisadi ya nkaka na ntangu ya kulunga? 43 Kyese na kisadi yina mfumu ya yandi ke kuta, ntangu yandi ke vutuka, na kusala kisalu yina yandi bikilaka yandi! 44 Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Mfumu ke pesa yandi kisalu ya kutwadisa bimvwama nyonso ya yandi. 45 Kana kisadi yina tuba na kati ya ntima ya yandi ti: "mfumu ya munu ke vutuka nswalu ve", mpe kana yandi banda na kunyokola bisadi ya babakala mpe ya bakento, mpe kana yandi kudya, kunwa mpe kola malafu, 46 mfumu ya yandi ke vutuka na kilumbu yina kisadi yina ke vingila yandi ve, mpe na ngunga yina yandi zaba ve. Mfumu ke bingisa kisadi yina, mpe ke pesa yandi kitumbu mosi na bantu yina kele ve ya kukwikama.» 47 «Kisadi yina zaba mambu yina ke zolaka mfumu ya yandi, kasi kele ve ya kukubama na kusadila yawu ke kuzwa bikoti ya kulutila mingi. 48 Kasi kisadi yina zaba ve mambu yina ke zolaka mfumu ya yandi, mpe ke sala mambu ya yimbi yina fwana kupesa kitumbu, ke kuzwa ve bikoti mingi. Na muntu yina ba me pesa bima mingi, ba ke lomba yandi mingi, mpe muntu yina me kuzwa bima mingi, ba ke lomba yandi bima ya kulutila dyaka mingi.»

Yesu kwizaka mwangisa bantu

49 «Mu me kwiza samu na kutula tiya na ntoto, mpe mu zola mingi ti yawu vwanda yimeni ya kunama. 50 Mu fwana kuzwa mbotokolo, mpe mu zola ti yawu salama mbangu. 51 Beno banza ti mu kwizaka awa na ntoto samu na kutula kizunu? Ve, mu ke na kuzabisa beno: Mu kwizaka samu ti bantu kabuka. 52 Katuka ntangu yayi, dikanda yina kele na bantu tanu ke kabuka, bantu tatu ke wisana ve na bantu zole, mpe bantu zole ke wisana ve na bantu tatu. 53 Tata ke yina mwana ya yandi ya bakala, mpe mwana ya bakala ke yina tata ya yandi. Mama ke yina mwana ya yandi ya kento, mpe mwana ya kento ke yina mama ya yandi. Mama ya mwana ya bakala ke yina kento ya mwana ya yandi, mpe kento ke yina mama ya bakala ya yandi.»

Kuzaba na kubakula bidimbu ya ntangu yayi

54 Yesu tubaka dyaka na nkonga ya bantu: «Ntangu beno ke talaka ti dituti ya ndombe me basika na ndambu ya wesete, beno ke tubaka na nswalu nyonso: "Mvula ke noka", mpe yawu ke nokaka. 55 Ntangu mupepe yina ke katukaka na ndambu ya sude ke bandaka na kufula, beno ke tubaka: "Bubu yayi, tiya ke vwanda ngolo", mpe yawu ke salamaka. 56 Beno kele bantu ya bantima zole! Beno ke zabaka bidimbu ya ntoto mpe ya zulu. Na yina, samu na yinki beno ke na kubakula ve nsasa ya mambu yina ke na kusalama ntangu yayi?»

Kuwisana na muntu me funda nge na bazuzi

57 «Samu na yinki beno ke lendaka ve na kutala beno mosi mambu yina kele ya kudedama? 58 Ya tsyelika, kana muntu me funda nge na sika ya bazuzi, sala ngolo na kuwisana na yandi ntangu beno nyonso zole ke ntete na nzila. Kana ve, yandi ke nata nge na bazuzi. Bazuzi ke pesa nge na maboko ya binwani, mpe binwani ke tula nge na boloko. 59 Mu ke na kuzabisa nge: Nge lenda kubasika ve na boloko kana nge manisa ve na kufuta mfuka nyonso ya nge tii na pata ya suka.»

Mvutu ya nsuka ya Yobi: Nzambi kutala dyambu ya munu

1 Mu salaka ngwisani na meso ya munu,

mu tubaka ti meso ya munu ke sikika ve ndumba yina me zaba ntete ve babakala.

3 Ya tsyelika, samu na dikabu yina Nzambi pesaka munu na bumbote ya yandi, mu ke na kutuba mutindu yayi: Beno vwanda ve na mabanza yina ke na kulakisa ti beno me lutila mutindu beno kele. Kasi konso muntu fwana kubanza na mayela mutindu kele dikabu ya kiminu yina Nzambi pesaka yandi.

Nkabwani na kati ya dibuundu ya Nzambi ya mbanza Kolinto

10 Bampangi, na Nkumbu ya Yesu-Klisto, Mfumu ya beto, mu ke na kukindisa beno mutindu yayi: Beno wisana mpe beno kabwana ve. Beno vwanda mbote ya kukangama na kintwadi beno na beno na ntima mosi mpe mabanza mosi.

11 Na yina me tadila muntu, kaka ni mpeve ya yandi zaba mabanza yina kele na yandi. Mutindu mosi mpe, kaka ni Mpeve ya Nzambi zaba mabanza ya Nzambi.

18 Beno vunama ve! Kana muntu na kati ya beno ke na kubanza ti yandi kele muntu ya ndwenga na yinza yayi, ya ke mbote ti yandi lawuka, samu ti yandi kuma muntu ya ndwenga.