Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Ŋkɨɨa kovsɨk khɨgap nuianan zorga ki ne vhunama si bunai.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigir ganɨrim, mbe ana piin kɨrga tɨv khaŋ muuŋgi. Guma mbe ŋkɨɨa kovsɨk khɨga nta ndiv mɨnan zorgi fara muuŋgi. Mba guma nta ndiav zorga kim, guma mbe nta gangiap, karav nta ndi zorgi fara muuŋgi. Mba guma maaŋ muuŋgiap, guigira ndikndiga mbatɨga mbua vov, za wo bigi ndi mbaim, mbe za nta vhezgim, ana mbara vov mba mɨna vhezgi."
Karɨgi vhez vun ndagi ne vhunama si.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Vhunama si buna mueŋ khare, Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigir gari, mbe ŋgɨp ana piin kɨrga ŋgun vhen ŋgirɨrga tɨv khaŋ muuŋgi. Shɨga mbui guma mbe karɨgi vhuuiŋra nzuav gari. Ana gara vov, karɨga mbe garim, ana guigira vhergim, ana mbaram vov za wo bigi ndi mbaim, mbe nta vhezgim, ana mbara zav mba karɨgin vhuuiaŋ vhezi."
Bigɨna mueŋ vhunama sav mastet vhɨga nzuai.
Zisas harigi bigɨna mueŋ vhunama sav khaŋ mbe nzuai, "Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki tɨv, ana kha zɨn rɨgi mpampara vhɨga fara muuŋgi. Mba mpampara zɨ khare, mastet. Guma mbe kha mpampar mastet, ana ana vhɨga ndiga vov wo mɨnan mpɨrigi. Mastet vhɨk, ana harigi mpamparir vhɨgi fara muuŋgiap kɨvgi fhuvara. Ana guigira bisaŋgi. Ana zumgum vhuuv, guigira kɨvgiap, ana mba mɨnan ki mpampari, ana za nta kambarigi. Ana kha vhuui vhuuŋ mbara muuŋgiap, guigira kɨvgiap ŋgagi bakɨvi shɨgim, korgi zav ana ŋgagi khoni ga mbuav anan ki."
Bigɨn mueŋ vhunama sav is ga nzuai.
Zisas wom harigi bigɨna mueŋ vhunama dav khaŋ mbe nzuai, "Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi gari, mbe ana piin ki tɨv kha khesharigi. Mbiga mbe is ndigap, parawa ka bakɨ mbe phorga digi. Ana nta digim, mba parawa vhuuŋgiap ndav kɨvgi."
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Vhazɨgi mbatɨgi mɨnan ndai ne vhunama si buneŋ.
Zisas harigi buna mueŋ vhunama sav khaŋ mbe nzuai, "Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki tɨv kha muuŋgi. Ana guma wit vhɨgi vhuuin wo mɨna fui fara muuŋgi. Ana ntan wo mɨna fuigim, maan gumgi gu mbigi kuim, mba guman pana guma zav, vhazɨgi mbatɨgir, anan wit rɨga fuigap, vugi. Ana vugim, zumgum mba wit vhuuŋgiap, vhɨgi maan za mbuim, mbe garim, vhazɨgi mbatɨgi vhɨra nta phorga vhuuŋgi. Nta vhuuŋgim, mba mɨna namkaman ŋaara gumgi, mbe nta gangiap, vov khaŋ mba mɨna namkama nzuai, ‘Guman Rum, nza khaŋ suaŋgi thi? Ndu wit vhɨgi vhuuiŋra wo mɨna fuigi. Ram muuŋgiap, kha vhazɨgi mbatɨgi hegi?’
"Mbe maaŋ nzuaim, ana khaŋ mbe nzuai, ‘Nan pana guma mbe mba tɨva muuŋgi.’ Ana maaŋ mbe nzuaim, ana ŋaara gumgi wom khaŋ ana nzuai. ‘Ndu vuzvugirim, nza ŋgɨp, mbu vhazɨgi mbatɨgi suagip, nta ndiv phok khɨngirga.’ Mbe maaŋ nzuaim, ana khaŋ mbe nzuai, ‘Fhuvara. Nde mba vhazɨgi mbatɨgi suav kɨv, na wit vhuuiŋ thari phorgɨp suagi rivgi. Nde fhura nta ganɨrim, nta wari tɨgɨp kɨrim, mba vhuvuv, nta ndirga tuk hɨgɨri. Mba mba vhuvuv nta ndirga tugar, gu wo gumgi ga suaŋrim, mbe kha tɨvar muunga, "Nde fharav mba vhazɨgi mbatɨgi, nde nta suav, nta ndiv vhava sur saŋv, nta kɨgi kɨv nta ndi mbarari. Nde nan wit vhuuiŋ, nde nta fugup, na mba ndi vhui phenan vhuigɨri."
Vhazɨgi mbatɨgi vhunama si buna nɨɨeŋ khare.
Zisas mba bunin mba gumgi gu mbigi ga suaŋgia thugap, vov phena vhen vergi. Ana phena vhen vergim, ana phorga rui gumgi ana han zav khaŋ ana nzuai, "Ndu mba vhazɨgi mbatɨgi mɨnan ndagi ne vhunama sav suaŋgi buna nɨɨeŋ bun nza suaŋ."
Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, "Mba wit vhɨgi ndiv mɨna fui guma, ana Fhe Bakɨme Guma Guar ma. Mba mɨn, ana kha nuiana ma. Mba wit vhɨgir vhuuiŋ, nta Fhe Bakɨme garim, ana piin ki gumgi gu mbigi ma. Mba vhazɨgi mbatɨgi, nta Satan zɨn vui gumgi gu mbigi ma. Mba pana guma mba vhazɨgi mbatɨgi ndi mɨna fui, ana Satan ma. Mba mba vhuvuv nta ndirga tuk, ana kha nuiana gu buip vhɨzɨrga tuk ma. Mba ŋaara gumgi, mbe Fhe Bakɨme enseri ma. Mba gumgi mba vhazɨgi mbatɨgi fugap nta mpooi tɨvara, mbe za kha nuian gu buip vhɨzi tugar mba tɨvara muunga. Fhe Bakɨme Guma Guar won enseri ga sararim, mbe zirɨv, Fhe Bakɨme khothɨgi tɨvir farfagi gumgi gu mbigi ga mbuim, mbe rav tɨvi mbatɨgi ga mbui gumgi, mbe za mbe fugɨrga. Mbe mbe fugɨp, mbe fuv vhava suegɨrga. Mbe mba vhavara kɨv, zaa mbatɨga ndiv, sɨsɨm mbatɨgar muuŋv, tari ntɨɨri phɨrɨrga. Mba tugen, mba tɨvir vhuuiŋ mbui gumgi gu mbigi, mbe ra shɨgi farar muuŋgip shɨrav, wari wo Ndia phorgɨp Hevenan kɨrga. Guma khuarani kɨv, ana kha buni mbararari!"
Vhaaŋ vhunama si buneŋ.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Vhunama si buna mueŋ khare. Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigir gari, mbe ŋgɨp ana piin kɨrga ŋgun vhen ŋgirɨrga tɨv mbe vhaaŋ ndi mbɨ khɨngiap mbarkɨrga mbaga ndi fara muuŋgi. Mbe mba vhaaŋ ndi khɨngim, ana givigim, mbe ana ŋgɨrga thɨvar ndagi. Mbe nta ŋgɨrga thɨvar ndav, nta heei. Mbe nta heev mbaga vhuuiŋ, mbe nta ndiv thuuri ga suav, mbaga mbatɨgi, mbe nta fuasui. Zumgum kha nuian vhɨzɨrga tugen, mba tɨvara muunga. Fhe Bakɨme enseri zɨv, mba tɨvara muuŋgirga. Mbe zɨv mba gumgi gu mbigi vhuuiŋ rɨgar mba gumgi gu mbigi mbatɨgi heeŋgirga. Mbe mba mbatɨgi heeŋgip, mbe fuv vhava bakɨme suegɨrga. Mbe mba vhavar kɨv, sɨsɨm mbatɨgar muuŋv, tari ntɨɨri phɨrɨrga."
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
Ana khaŋ mbe nzuai, "Nde tuituigiap Fhe Bakɨme tɨvi kaŋgir za ana nzuav gari gumgi, nde ndikndigɨri. Nde mba khesharigi gumgi, nde Fhe Bakɨme piin ki ana gari bigi nta Hevenan ki nde za nta ndirga.
"Nde ntigem nzi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme nde ndavir muuŋgirim, nta mbɨrarga.
"Nde ntigem wari wo zɨri mbevigi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme za kha nuianan za nden nɨɨŋgirga.
"Nde ntigem, tɨvir vhuuiŋ zɨn ŋgɨr zav, guigira thɨhegap fhɨrkhigi tɨvi mbui gumgi gu mbigi nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme mbe mba tivgi bigi ana guigira ntan mben kurarga.
"Nde harigi gumgi gu mbigi kora mbuav fhura mbe mbui tɨvi mbatɨgi ndɨkndɨk ŋangi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme fhura nde korar muuŋv nde mbui tɨvi mbatɨgi ndɨkndɨk ŋangirga.
"Nde ndavi ŋgarav ki gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Nde Fhe Bakɨme gangirga.
"Nde ntari gu rua mbui fhuv gumgi gu mbigi nde ndikndigɨri. Mbe kha zɨrir nden kamɨnga, nde Fhe Bakɨmen tari ma.
"Nde tɨvar vhuuŋ zɨn vuim mbe ne nzuav simtɨgar nde ndɨɨi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme gari bigi, nta nde ntɨɨri ma.
"Mbe nde garim, nde na bɨnan kim, mbe ne nzuav buni mbatɨgir nde nzuav, tɨvi mbatɨgir nde mbuav, fhura mbarkɨrga bigir tamtam nde sav nde shɨshɨgap nde nzuai, nde ndikndigɨri. Nde ne suaŋv ndavi simɨ thari. Nde ndavi mbɨrav wari kɨri. Nden vheza bakɨme nde rarga Hevenan ki. Mbe fhum nde nɨma tɨga fhara vegi Fhe Bakɨmen kamthooŋ gumgi, mbe mba tɨvara mbe muuŋgi."
The Fhe Bakɨme gari ŋgu Hevenan zɨ bakɨme ki?
Mba tugen Zisas phorga rui gumgi, mbe ana han zav kha nzambaren ana muuŋgi, "The Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe ana piin kɨrga tugar zɨ bakɨme kɨrie?"
Mbe mba nzambaren ana muuŋgim, Zisas mbaram tara mbe nzuaim, ana ana han zim, ana ana nzuaim, ana mbe rɨgɨgera thɨgi. Mba tar mbe rɨgɨgera thɨgim, ana khaŋ mbe nzuai, "Gu guigira nde nzuai, nde guigira wari wo ndavi domdorgip, kha tari bisarire ndɨkndɨgi ndɨkndɨgar muunga fhu, nde Fhe Bakɨme gari gumgi gu mbigi vhen ŋgirgɨrga tuktɨgi fhu. Guma, ana guigira wo vuzvugi, ana nta mbevar, kha tara bisaneŋ mbui tɨvar muunga, mba guma, ana Fhe Bakɨme gari gumgi gu mbigi rɨgar, zɨ bakɨ guarara kɨrga.
Zisas khaŋ wo farasegi 12 thɨgi ŋaara gumgi ga nzuai, "Nde fhura mba tarire ganɨrim, mbe na han zɨri. Nde mbe thɨvɨ thari. Fhuvara. Kha tarire ndɨkndɨgi ndɨkndɨga mbui gumgi gu mbigi, Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki ŋgu, ana mbe ne ma."
Zisas mba bunin ana nzua vo khaŋ wo farasegi 12 thɨgi ŋaara gumgi ga nzuai, "Gu guigira nde nzuai, shɨk kav ŋkɨɨa vhɨrve ki gumgi, mbe guigira Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki ŋgu Hevenan ŋgirɨr saŋv, guigira ŋaara mbatɨgar muuŋgirga. Gu taagia nde nzuai, kemor, ana shagi sai suuŋ thoon ŋgirɨ saŋv, ana mba shɨk kav ŋkɨɨa vhɨrve ki guma, ana Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim mbe ana piin ki ŋgun ŋgirɨ zav ŋaara mbatɨga mbui, ana mba khesharigi ŋaara mbatɨgar muuŋgirga tuktɨgi fhuvara."
Zisas ne suaŋgim, mba ana farasegi 12 thɨgi ŋaara gumgi ne mbararagiap, mbe guigira ŋgava mbatɨga muuŋgi. Mbe ŋgava mbatɨga muuŋgiap khaŋ nzuai, "Maaŋ muuŋgirga, the zazera mbara muuŋgiap ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigirie?"
Mbe ne nzuaim, Zisas purara mbe garav khaŋ nzuai, "Guma the ne muuŋgirga tuktɨgi fhuvara. Fhe Bakɨme, ana nduara za mba bigi ga mbui."
Nde na phorgap guigira Zisas khothɨgi gumgi, nde mbarara. Kha nuianan ki gumgi nɨman bigi sosuagi gumgi, mba gumgira Fhe Bakɨme mben farasegi, mbe guigira Zisas khothɨgi tɨva zɨn ŋgɨrga. Ana fhum mba kameŋ suaŋgi, ana khaŋ nzuai, mba guigira wari won ndavir ana nɨɨŋgi gumgi gu mbigi, ana mbe ndim, ana won gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki ntɨɨri phorga khɨngirga.
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
"Nde khueŋ ndɨkndɨgɨ thari, mba kha kakaman na mbui gumgi gu mbigi, ‘Bakɨme,’ mba zɨn nan kaai gumgi gu mbigi, mbe za Hevenan Fhe Bakɨme piin ki ntɨɨri phorgɨ kegɨrga thi? Fhuvara. Guma, na Ndia mbu Hevenan ki, guma ana vuzvugi zɨn vui, mba gumara Fhe Bakɨme piin ki ntɨɨri phorgɨ Hevenan kegɨrga.
Maaŋ muuŋgip, guma the Fhe Bakɨme Moses ga nɨɨŋgi tɨva thueŋ gangip, khaŋ ne ga suanga, ne fhura ki tɨveŋ ma. Ana maaŋ suaŋgip, ana harigi guma the suaŋrim, ana vhɨra ana zɨn ŋgɨp, mba ndɨkndɨgen vhɨra mba tɨven muunga. Mba tɨveŋ ne kɨvgi fhu, ne guigira tɨva bisaneŋ ma. Maaŋ mbui guma Hevenan ana zɨ guigira bisaŋgirga. Guma, ana Fhe Bakɨme Moses ga nɨɨŋgi tɨvi, ana nta zɨn vov, mba tɨvir harigi gumgi khɨvav mbe nzuai guma, ana Hevenan Fhe Bakɨme gari bigi, ana mba ŋanan, ana zɨ bakɨme ki. Gu nde nzuai, nde guigira Fhe Bakɨme vuzvugi zɨn vui fhu. Nden tɨvi vhuuiŋ, nta Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi gumgi gum Fherasiŋ gumgi tɨvi kambarigi fhuvara, nde maaŋ muuŋgip, Hevenan Fhe Bakɨme piin kegɨrga tuktɨgi fhuvara."
"Nde kha khesharigi suambarar Fhe Bakɨmen muuŋri, ‘O, nza Ndia Bakɨme, ndu Hevenan ki, ndu zɨ ŋgaravra kɨri. Ndu nza ganɨnga, nza ndun piin kɨrga tuk hɨgɨri. Nza kha nuianan, mbe Hevenan ndu vuzvugi zɨn vui tɨvara, nza kha nuianan vhɨra mba tɨvara muunga.
Zon Gumgi Ruai Guma Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuai.
Zisas niamuuŋ ana tegim, ana kha nuianan hɨgap ki tugen, mpari mbari vhɨzgim, Zon Gumgi Ruai guma zav Zudian fhain gumgi ki fhuv ŋanen zɨgap, Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuai. Ana Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuav khaŋ nzuai, "Nde mba mbui tɨvi mbatɨgi thamthav ndavi domdorɨri. Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨri mbe ana piin kɨrga tuk han mbarigi."
Zisas fethɨgi gumgir kamgim, mbe ana zɨn vui.
Zisas Garirin vergap kav, mba tugivigen ana won ŋaara bakɨme khavgia ana mbuav, Fhe Bakɨmen buni vhuuiŋ bun gumgi gu mbigi ga nzuai. Ana Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuav, khaŋ mbe nzuai, "Nde wari wo ndavi domdorɨri. Ne khaŋ muuŋgi, Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨnga, mbe ana piin kɨrga tuk han mbarigi."
Nde ŋgɨp Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun mbe suaŋv khaŋ mbe suaŋri, ‘Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigi ganɨnga tuk han mbarigi.’
"Gu nde nzuai, gumgi gu mbigi vhɨrvera, mbe ra ndai fhain ki ŋguir kegɨp zɨrga, gumgi gu mbigi vhɨrve mbe ra veri fhain kegɨp zɨv, mbe Abraham gu Aisak gu Zekop phorgɨv, mbe Hevenan Fhe Bakɨme piin kɨv mbɨrga.
Gu guigira nde nzuai, Zon Gumgi Ruai Guma, ana guigara kha nuianan hegi gumgi kambarigi. Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki. Mbe phorga ki guma the, ana zɨ ki fhu, ana Zon Gumgi Ruai Guma kambarigi.
"Ntigem, Zon Gumgi Ruai Guma fhum Fhe Bakɨmen buni vhuuiŋ bun suaŋgi tugen kegap zav, ntigem, ntari ga mbui gumgir ŋkasŋkagi, mbe khaŋ tɨgap ŋkasŋkagiap Fhe Bakɨme piin ki tɨva zɨn vuim, mbe mbarkɨrga simtɨgir mbe ndɨɨi.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Nza mba ndigi ŋgu, ana Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki ŋgu ma. Ana nɨɨkuigirga tuktɨgi fhuvara. Maaŋ muuŋgiap, nza mba Fhe Bakɨme nza gari, nza ana piin ki ŋgu suaŋv, nza Fhe Bakɨmen ndikndigɨp, ana zɨ ndi vun kuamkuarga. Nza vhɨra ana vuzvugi tɨvara zɨn ŋgɨp, ana rotur muunga. Nza ana zɨ ndi vun kuamkuav, anan rɨvɨv ana piiŋra kɨrga. Ne khaŋ muuŋgi, nza Fhe Bakɨme, ana guigira shirɨ mbatɨga muuŋgi vhava bakɨme fara muuŋgiap, ana za kha bigi shi.
Nde guigira nza phorgap Zisas khothɨgi gumgi, Fhe Bakɨme nden kamgiap, nden wora mbuigi, nde ana gumgi gu mbigi ma. Maaŋ muuŋgiap, nde khaŋ tɨgɨp havhargip, anan gumgi gu mbigi guarira kɨri. Nde maaŋ muunga, nde rɨgɨp, ana tharga fhu. Nde maaŋ muunga, ana nde suaŋv za tuav fhogɨrga, nde ana wo gumgi gu mbigi gari ŋgun ŋgirgɨp, zazera mbara muuŋgip kɨrga. Mba ŋgu Zisas Krais zazera ana ganɨnga ana Zisas Kraisan ŋgu ma. Ana nza Bakɨme ma! Ana vhɨra taagia nza ndi guma ma!
Mba tɨvara, mbe nan muunga tɨvi mbatɨgi, Guma Bakɨme na tɨn nta ndigirga, gu nzerara kɨrim, ana na ndigip wo gari ŋgu Hevenan ndarga. Maaŋ muuŋgiap nza zazera ana zɨ ndiv vun kuamkuarga. Ne guigi guarara.
Bigir vhuuiŋ ndia phogi ga vhui tɨv khare.
Zisas mba bunin mbe nzua vov wom khaŋ mbe nzuai, "Nde na bɨnan ki ntɨɨrire, nde rɨvɨ thari. Nde Ndia Bakɨme, ana suaŋgi, ana nde gari guman pan kɨv, ana wo gari bigi, ana ntan nden nɨɨngen ndikndigi.
Nde tuituigip khueŋ kaŋgiri, mba ruarir fhura ferferav, gumgi gu mbigi ruarir wari kɨɨv wari ndi tɨva mbuav, tɨvi mbatɨgi ga mbuav, mba bigi garav, nta niihi gumgi gu mbigi, mbe Krais gu Fhe Bakɨme piin kɨrga ntɨɨri phorgɨp kegɨrga tuktɨgi fhuvara. Mba bigi niihi tɨv, ana tori gu mbarɨvi rotu ga mbui tɨva fara muuŋgi.