Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Opfel bom’olwɔɔn y’ãnkɔɔn m’ɔ̃bvɛn
«Okwɛn o ywel oli onge opfel bo m’odziɔɔn onse nguun. Mbuul wu omwɛn bɔ, olwɔɔn bɔ hɛ̃. M’esɛ okyɛ, ndɛ oyetiɔ eluɔ bvieel bvi eli a ndɛ, bvool osuun nguun oyɔ.»
«Okwɛn o ywel oli bvool onge mbuul wu asa obɔɔ̃, wu abii ãnkɔɔn m’ɔ̃bvɛn m’ãbvɛ-ãbvɛ. Ŋ’ebɔɔ ndɛ yɔ yi atiɔ nzi bibi, ndɛ oyetiɔ eluɔ bvieel bvi eli a ndɛ, bu asuun yɔ.»
Mboo yi esia li mutaade
Yeso bvool oti bɔ mboo nkyam ndiri: «Okwɛn o ywel oli onge esia li mutaade li ewel mbuul, bu akwɛn onse nguun a ndɛ. Lɔ eli esia li enduru otsiaal onse nsia yueel. Kɛn a lɔ emɛn, lɔ enduru eluɔ bvieel bvi akwɛn onse nguun, eyii ɔ̃ti, bvool anywɛn ayetuu ãnzɔ onse ãpɔɔ̃ ã ndɛ.»
Mboo a lebviil
Yeso bvool oti bɔ mboo nkyam ndiri: «Okwɛn o ywel oli onge lebviil li ewel ɔ̃kaal ngɔmɔ̃, bu anzoo lɔ onse faline li boo-boo, pɔtɔ-pɔtɔ ndyam wueel bu afel.»
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Mboo a ekwɛn bviaal
Yeso oti mboo yinkyɛ bubu: «Okwɛn o ywel oli onge mbuul wu ákwɛn ekwɛn bvi ngesɛ onse nguun a ndɛ. Kɛn a me lio li éli baal me twal, ɔ̃taal a ndɛ oyi, okwɛn ekwɛn bvi ebi-ebi onse bvi ngesɛ, bu ayɛn li ndyam. Ŋ’ekwel ekwɛn bvool eburu nsia, bviĩ bvi ebi-ebi hɛ̃ apal. Asal a nga-nguun ayeyɛɛn ndɛ ndiri: "Mfam, yɛ mpii nsia yi ngesɛ akwɛn onse ãnguun ã yɛ! Ke bviĩ bvi ebi-ebi kwɛn efi ?" Ndɛ obveel bɔ bubu: "Ɔ̃taal mbuul wu osi obobɔ." Asal bu afuul ndɛ ndiri: "Yɛ dzii kwɛn bee eyeyeb bviĩ bvi ebi-ebi obvɛ?" Ndɛ obveel bɔ ndiri: "Hɛɛ̃-hɛ̃! Ke ngwel wɛ, owɛɛl onse k’eyeb byɛ bviĩ bvi ebi-ebi, byɛ hɛ̃ eyeyeb bvi ngesɛ. Eyɔɔl bvɛ ekwel mboo mɔ̃ tiil lio li àka nsia. Me lio olɔ, mɛ̃ èliaal baal b’àka nsia wɛn: Eyeb kɛn bviĩ bvi ebi-ebi bvool ekuru bvɛ m’ãpfoo-m’ãpfoo kwɛn oŋɔ̃ atsoo bvɛ mbaa, bvool ebvool nsia yi ngesɛ onse nzɔ a mɛ̃ yi ebekwɛɛ mɛ̃ nsia".»
Otsɛn o mboo a bviĩ bvi ebi-ebi
Obobɔ, Yeso osiil embuul, bu asam onse nzɔ. Ayio a ndɛ asyel tsotsoo a ndɛ, bu alieel ndɛ ndiri: «Mewa bee otsɛn o mboo a bviĩ bvi ebi-ebi onse nguun.» Yeso obveel bɔ bubu: «Wu okwɛn bviĩ bvi ngesɛ, eli Muaan a mbuul. Nguun, eli ɔ̃kiri. Bviĩ bvi ngesɛ, eli baan b’Okwɛn. Bviĩ bvi ebi-ebi, eli baan b’Ɔ̃taal. Ɔ̃taal wu okwɛn bviĩ bvi ebi-ebi, eli Ɔ̃pfu. Lio li aka nsia, eli ntɔ a ɔ̃kiri. Baal b’aka nsia, eli ãnzwel. Emfa ngemɔ̃ ki ayeb bviĩ bvi ebi-ebi, bvool atyal bvɛ onse mbaa, akieel asa emfa kiki ke ntɔ a ɔ̃kiri. Muaan a mbuul akieel ayuɔɔl ãnzwel ã ndɛ. Mɔ̃ ãkieel ãmbaal onse Okwɛn o ndɛ baal bueel b’abebal baal onse obi ye baal b’abesa obi. Ndɛ akieel atyal bɔ onse ywɛn e mbaa. Oyɔ mboo yi elel y’odza o miin. Obobɔ, baal ba dzu akieel angal onge tal onse Okwɛn o Tal a bɔ. Yɔɔl kwɛn wu oli y’ãtswi m’ayoo, ayoo!»
Mboo a okii
«Okwɛn o ywel oli bvool onge okii b’atyel onse ãdza m’ɔ̃ngwa, bɔ osiin answi b’emfa bwɛn emfa. Ŋ’eluul bɔ, aswal adzuru bɔ k’ekwel, abvi nsɛn, m’osuaal b’answi: Ba ngesɛ, bɔ alɔ onse nkuru, b’abi-abi, bɔ ati pfɛɛ. Ekieel ekal emfa kiki ke ntɔ a ɔ̃kiri: Ãnzwel ãkieel ãyekab abi y’abvɛ. Mɔ̃ ãkieel ãtyal abi onse ywɛn e mbaa. Oyɔ mboo yi elel y’odza o miin.»
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
«Esɛ ngamfɛn, ola baal b’ali aywal m’ãndɔɔ m’ɔ̃fel,
ke ngwel wɛ Okwɛn o ywel oli bo bɔ!
Esɛ ngamfɛn, ola baal b’abelel,
ke ngwel wɛ, Nziã akieel abweel bɔ!
Esɛ ngamfɛn, ola baal b’ali y’ɔ̃kwal-efyɛ,
ke ngwel wɛ bɔ akieel abɔɔ nsie yi élieel Nziã ndiri awa bɔ!
Esɛ ngamfɛn, ola baal b’ali ye nzal ye nzuaal yi asa ãndɔɔ mã dzu,
ke ngwel wɛ bɔ akieel ayool!
Esɛ ngamfɛn, ola baal b’asio baal nyiĩ,
ke ngwel wɛ Nziã akieel asio bɔ nyiĩ!
Esɛ ngamfɛn, ola baal b’ali ɛ̃kwal tsɛtsɛ,
ke ngwel wɛ bɔ akieel amwɛn Nziã!
Esɛ ngamfɛn, ola baal b’asa kwɛn opi okal onse baal,
ke ngwel wɛ akieel ata bɔ me baan a Nziã!
Esɛ ngamfɛn, ola baal bɛn abetuaal bɔ mpal me ndɔɔ yɛn bɔ asa ãndɔɔ mã dzu,
ke ngwel wɛ, Okwɛn o ywel okieel okal bo bɔ!
Esɛ ngamfɛn ola byɛ, ŋɛn baal abetoo byɛ ɛ̃tswɛ, abetuaal byɛ mpal bvool abeburu byɛ ãndɔɔ m’emfa bvieel, me ndɔɔ a mɛ̃. Esia mpal, bvool edzɔɔl m’esɛ, me ndɔɔ yɛn, Nziã okwee byɛ ebvakab ki enɛn ke ywel. Ke ngwel wɛ, ási aliaal-ɛ̃kiɛɛn a Nziã b’átsɔɔn nkwel a byɛ abubu.»
Okuaal o nzuru y’odzeel o bakyɛ
Me lio olɔ, ayio asyel tsotsoo a Yeso, bu afuul ndɛ ndiri: «Wu onduru bakyɛ onse Okwɛn o ywel nã?» Yeso oti muaan wu ɔ̃tsi-tsiri ngɔmɔ̃ mbel, bu asuul ndɛ kal-a-kal a bɔ. Ndɛ bu alieel ndiri: «Taa-taa bam, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, okɛɛn byɛ k’eswɛɛl epfuũ me ndɔɔ yi ekal onge baan b’atsi-atsi wɛ, byɛ k’ekoo k’esam onse Okwɛn o ywel wɛ. Obɔ otsɛn bɛn, mbuul wu àkuaal nzuru onge muaan wu ɔ̃tsi-tsiri wu, àkal wu onduru bakyɛ onse Okwɛn o ywel.
Obobɔ, Yeso oyɛɛn ndiri: «Eyɔɔl baan, ebee bɔ nkuul okii yi aya ola mɛ̃. Ke ngwel wɛ, Okwɛn o ywel oli bo baal b’ali onge bɔ.»
Yeso olieel ayio a ndɛ bubu: «Taa-taa bam, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, eli ye fool kwɛn ɔ̃pfel asam Okwɛn o ywel. Mɛ̃ bvool eyɛɛn byɛ wɛn, eli ye fool kwɛn nyam wu ɔ̃mbiri ãpfuũ wu ata me swamo abwel onse pfee e nyuɔ̃. Kɛn osam b’ɔ̃pfel Okwɛn o Nziã, oyɔ ndɔɔ yi enduru fool yam.» Ŋ’eyoo ayio obobɔ, bɔ akam bam bibi, bu ayɛɛn ndiri: «Ke m’emfa okyɛ, wɛn ol’obvuul nã?» Yeso otal bɔ, bu alieel bɔ bubu: «Ãndɔɔ mɛn baal k’akoo k’asa wɛ, Nziã okoo k’asa mɔ̃ mbueel.»
Andoo a mɛ̃ a dzii, eyoo: Nziã ásueel baal bɛn ke mviil m’ɔ̃kiri, ali aywal, kwɛn bɔ akal apfel onse okiool bvool awal ɔ̃swal wu Okwɛn wu éwi ndɛ b’adzii ndɛ lɔɔ.
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Oyɛɛn y’osa
Yeso bvool olieel ndiri: «K’eli bueel b’ata mɛ̃ me: "Mfam, Mfam!", b’akieel asam onse Okwɛn o ywel wɛ, eli kɛn a ndɛ ondɛ wu asa ãndɔɔ m’etam Tal a mɛ̃ wa ke ywel osa.
Obɔ otsɛn bɛn, okɛɛn mbuul ombaal onkyam ngel yi ebvool mbee, bvool oyiool bakyɛ k’asa obobɔ, ndɛ akieel akal mbuul wu obvool mbee onse Okwɛn o ywel. Kɛn a okɛɛn mbuul olweel ãngel bvool oyiool bakyɛ k’asa obobɔ, ndɛ akieel akal mbuul wu ɔ̃nɛn onse Okwɛn o ywel. Ke ngwel wɛ, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, okɛɛn emfa ki esa byɛ ãndɔɔ mã dzu k’enduru emfa ki ayiool b’ãngel y’Afalisaye wɛ, byɛ k’ekoo k’esam Okwɛn o ywel wɛ.»
Ebuɛɛn e Mfam
Yeso bvool olieel ndiri: «Obobɔ, etal emfa ki ebuɛɛn byɛ:
"Tal a bee wu oli ke ywel,
yɔɔl nkuũ a yɛ ekal ye nsia,
yɔɔl Okwɛn o yɛ oya,
yɔɔl kwɛn asa b’edzii yɛ me nsie,
onge b’asa bɔ ke ywel.
Ãtee ã Dzaã Batis
Me lio olɔ, Dzaã Batis opal onse ɔ̃baan wa kɛɛ-kɛ wa nsie yi Yude, bu abvi otee bubu: «Ekaal ɛ̃kwal ɛ̃ byɛ, ke ngwel wɛ Okwɛn o ywel osyel tsotsoo a byɛ!»
Bɛɛn lio olɔ, Yeso obɛɛn otee ndiri: «Ekaal ɛ̃kwal ɛ̃ byɛ, ke ngwel wɛ Okwɛn o ywel osyel tsotsoo a byɛ!»
Me nkuul a nkuul, eyi etee wɛn Okwɛn o ywel osyel tsotsoo.
Mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, baal bibi akieel afa etswi ki epal tal ye ki edziin lɔ. Bɔ akieel ayewal ãmboo, me ndɔɔ yi adza y’Abalayam, y’Isak ye Dzakab onse Okwɛn o ywel.
Taa-taa bam, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, onse baal bam bueel b’áburu m’oburu, k’eli ye mbuul wu ánduru Dzaã wɛ. Kɛn a onse Okwɛn o Nziã, mbuul wu obvool mbee wu ondruru ndɛ. Bɛɛn me lio li Dzaã Batis tiil nonɔ̃ ŋã, Okwɛn o ywel oyii ndɔɔ a mpɛn, anga-mpɛn baal b’awɛɛl bɔ.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Obɔbɔ, oŋɔ̃ bɛn bia-byɛ ebɔɔ Okwɛn bɛn k’onziool wɛ, ebveel Nziã ãtuɛɛn bvool esa ɔ̃sal a ndɛ m’emfa ki edzii ndɛ, ye dzuun y’okuru o nzuru me ndɛ. Ke ngwel wɛ, Nziã a bia-byɛ oli mbaa yi edziool eluɔ.
Obɔ otsɛn bɛn, andoo a dzii, esa mpɛn bvool bibi me ndɔɔ yi ekuru nzuru me mbel yi éti Nziã byɛ bvool m’osuaal b’ésueel ndɛ byɛ. Byɛ esa obobɔ, byɛ k’èbva bam onse obi wɛ. M’emfa okyɛ, àdzweel byɛ bam edzoo bvi Okwɛn b’ɔ̃bu bo Mfam y’Ɔ̃mvuul a bia-byɛ Yeso Mãsia.
Mfam kieel abvuul mɛ̃ m’obi bueel, ndɛ kieel abvuul mɛ̃ hɛ̃ me ndɔɔ Okwɛn o ndɛ bo ywel. Yɔɔl kwɛn alweel nkuũ a ndɛ ɔ̃bu nkal ɔ̃bu. Amɛn!
Opfel bo ke ywel
«Ebee ye buɔ okal, byɛ b’eli onge muaan-nkel a emɛmɛɛ̃! Nzal-a-ŋɛn Tal a byɛ omwɛn ngesɛ k’awa byɛ Okwɛn o ndɛ!
Ke ngwel wɛ, eyɛɛ ngesɛ wɛn mbuul si ngɔmɔ̃ wu asa esio, wu asa ãndɔɔ mã mbiin, wuo wu oli y’ɔ̃tam, ŋ’ayɛɛn ndiri obuɛɛn b’anziã ba mfya, k’akoo k’abɔɔ mboo onse okwɛn o Mãsia ye Nziã wɛ.