Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Kaʼ wo mu bii byúu mukətʉ-súunə, ɔ̈ bíʼtə tʉ Nyii ndə ɔ̃ kɔ́ yɔ̀ʼ ghɔkə-i təmə kə́ sɔ́ʼ wo ndə ɔ bíʼtə fɛ, bə bu kɔ́ tʉ ɔŋ.
Kaʼ wo mu bii byúu mukətʉ-súunə, ɔ̈ bíʼtə tʉ Nyii ndə ɔ̃ kɔ́ yɔ̀ʼ ghɔkə-i təmə kə́ sɔ́ʼ wo ndə ɔ bíʼtə fɛ, bə bu kɔ́ tʉ ɔŋ.
Kaʼ wo mu bii byúu mukətʉ-súunə, ɔ̈ bíʼtə tʉ Nyii ndə ɔ̃ kɔ́ yɔ̀ʼ ghɔkə-i təmə kə́ sɔ́ʼ wo ndə ɔ bíʼtə fɛ, bə bu kɔ́ tʉ ɔŋ.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Bɔŋ mukətʉ-súunə ndə i shíʼ hə yuo, ĩ nɔ bɛ tʉ́ʉnə, kə́ kʉ́ʉ nu-fyiighʉ́ənə-bə, kə́ kie mbuɔnəbə, kʉ̀ʉ ndə məjìʼtə nubə, kə́ kie tʉvyii-yɔ́ŋyɔ́ŋ-kə bɔŋleʼ kə́ kʉ́ʉnə ntɔŋ-jyujyu-mə, təmə kə́ túhə shʉ fɛ, təmə bɔŋ-kə́-leʼ làhə shʉ fɛ.
Bɔŋ mukətʉ-súunə ndə i shíʼ hə yuo, ĩ nɔ bɛ tʉ́ʉnə, kə́ kʉ́ʉ nu-fyiighʉ́ənə-bə, kə́ kie mbuɔnəbə, kʉ̀ʉ ndə məjìʼtə nubə, kə́ kie tʉvyii-yɔ́ŋyɔ́ŋ-kə bɔŋleʼ kə́ kʉ́ʉnə ntɔŋ-jyujyu-mə, təmə kə́ túhə shʉ fɛ, təmə bɔŋ-kə́-leʼ làhə shʉ fɛ.
Bɔŋ mukətʉ-súunə ndə i shíʼ hə yuo, ĩ nɔ bɛ tʉ́ʉnə, kə́ kʉ́ʉ nu-fyiighʉ́ənə-bə, kə́ kie mbuɔnəbə, kʉ̀ʉ ndə məjìʼtə nubə, kə́ kie tʉvyii-yɔ́ŋyɔ́ŋ-kə bɔŋleʼ kə́ kʉ́ʉnə ntɔŋ-jyujyu-mə, təmə kə́ túhə shʉ fɛ, təmə bɔŋ-kə́-leʼ làhə shʉ fɛ.
Mu kətʉ súunə nɔ gwè hə kəghɔ-Nyii
Bɛ nda mu bii ndə ɔ kie mukətʉ-súunə bɔŋleʼ kə́ kínə nukə? Ɔ̈ fɔ̀ʼ ndə mədʉ̀ʼ nuʼ jyujyu-i bɔŋleʼ lʉ̀ ŋwɔŋ-ɛŋ sê ndə mədʉ̀ʼ mukətʉ súunə-i.
Mukətʉ súunə ndə i gwè hə kəghɔ-LyʉʉhəNyiikə
Mɔ bɔŋ kə́ dàhə nubə ndə i kie ntɛ mukətʉ-súunəbɛʼ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ nɔʼ tə̀ŋ ndəŋ fia-Nyii. Təmə bɔŋ bɛ mukətʉ-súunə ndə i gwè hə kəwʉʉnəmbi fɛ byuunɔ hə kəghɔ-bʉə shʉ́əshʉ́ə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ sɔ́ʼ wʉʉnəmbikə fɛ, kə́ bɛ bʉə shʉ́əshʉ́ə ndə ghʉəʼkə-ʉə bu yi mì. Mukətʉ súunə ndə mɔ tʉʼ lɔ̀ʼ, nɔ mukətʉ súunə-Nyii ndə i kə líi hə kəghɔ-woməsʉʉ, ndə ɔ nɔʼ nə séʼ wʉʉnəmbikə buŋ nə chʉ́ʉhə, ndə məgʉə-yʉʼʉ.
Baʼa bɔŋ kə́ lɔ̀ʼ ntəŋ te Klai ndə bə kə kwɛ̀ŋ ɔŋ, ndə i bɛ yəŋkə tʉ bʉə-Juu ndə məwɔ̀tə chɔ gwù, kə bɛ bənɔ̌ʼɔ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ.
Bɔŋ tʉ bʉə ndə Nyii nɔʼ tíi bɔŋ, kə bɛ bʉə-Juu, kə bɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ, Klai nɔ bɛ ghʉəʼ-Nyii-kə ghɔŋbə mukətʉ-súunə-Nyii. Bʉʼka bənɔ̌ʼɔ-Nyii, nɔ chàa mukətʉ-súunə-woməsʉʉ, məlʉʉtə-Nyii, shʉ́ə chàa ghʉəʼ-woməsʉʉ-kə.
Kə wo mə fə́ʼhə ŋwɔŋ-ɛŋ fɛ. Kaʼ wo mu bii kwɔ̀ʼtə mbɔ ɔ kie mukətʉ-súunə kəwʉʉnəmbi-fɛ̄ŋ, ɔ nɔ kie ndə məlʉ̀ ŋwɔŋ-ɛŋ ndə nɔ̌ʼ mbɔ ɔ chʉʼ kɛŋ kie tʉ-súunə-kə.
Kə wo mə fə́ʼhə ŋwɔŋ-ɛŋ fɛ. Kaʼ wo mu bii kwɔ̀ʼtə mbɔ ɔ kie mukətʉ-súunə kəwʉʉnəmbi-fɛ̄ŋ, ɔ nɔ kie ndə məlʉ̀ ŋwɔŋ-ɛŋ ndə nɔ̌ʼ mbɔ ɔ chʉʼ kɛŋ kie tʉ-súunə-kə.
Mɔ nɔ chìi yɔ̄ŋ-yə mbɔ i chʉʼ kwèʼhə bɔŋ, bɔŋ bɔŋleʼ fúu ŋwɔŋ-yʉə mu ŋkʉ̂ʉ mbɔ bɔ̂ŋ kɛŋ kie fyii shʉ́əshʉ́ə bʉʼka mu kətʉ-yʉə nɔʼ kɛŋ súunə jyujyu ndə nukə ndə Nyii kə lə̀ŋ, ndə bɛ mbʉ Klai nə mbəŋ-ɛŋ, ndə ɔ kɛ̀ʼ mukətʉ-súunə ghɔŋbə ntɛ ndaa Nyii inchəŋ ndə i bɛ nə lə̂ŋ.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Ŋgie-Klai-bə nɔ kie ndə məbɛ mu fyii-bii jyujyu, b̈ii kə́ dàhə bɔŋleʼ tʉ́ʼtə ŋwɔŋtə-ii nə ntɛ-mukətʉ-súunə-hə inchəŋ. B̈ii kə́ yùɔ lyuutə mu Ŋwɔʼnə təLyuu, lyuutə ndə i tʉʼ lə̀ʼtə Nyii bɔŋleʼ yùɔ ibɛʼ-yə lyuutə ndə i gwè hə kəghɔ-LyʉʉhəNyiikə, b̈ii kə́ yùɔ tʉ Nyii nə ndɔ mu fyiihə-ii.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
B̈ii láa le ndə ntɛhə ndə bii tʉʼ chìi nubə, kə bii mə kə́ chí mbi ndə bənɔ̌ʼɔ fɛ, b̈ii kə́ chí nə bʉə ndaa. Kaʼ bii kie fia ndə məchìi nukə b̈ii chìi jyujyu bʉʼka mbi nɔʼ byʉ́ʼ.
B̈ii láa le ndə ntɛhə ndə bii tʉʼ chìi nubə, kə bii mə kə́ chí mbi ndə bənɔ̌ʼɔ fɛ, b̈ii kə́ chí nə bʉə ndaa. Kaʼ bii kie fia ndə məchìi nukə b̈ii chìi jyujyu bʉʼka mbi nɔʼ byʉ́ʼ.
B̈ii dùʼ biibə bʉə-kəwʉʉnəmbi nə ndaa, kaʼ bii kie saa b̈ii fɔ̀ʼ yɔ̄ŋ-yə jyujyu. Ŋgie-chu-kə-i nɔ kie ndə mə-kə́-dʉ̀ʼ buuŋjyu bɔŋleʼ kə́ sʉ́ʼnə nə chʉəʼ, bii chʉʼ kínə ntɛ ndə bii kie ndə məbə̀ŋhə ŋgiekə tʉ wotəmiyɔŋ.
B̈ii dùʼ biibə bʉə-kəwʉʉnəmbi nə ndaa, kaʼ bii kie saa b̈ii fɔ̀ʼ yɔ̄ŋ-yə jyujyu. Ŋgie-chu-kə-i nɔ kie ndə mə-kə́-dʉ̀ʼ buuŋjyu bɔŋleʼ kə́ sʉ́ʼnə nə chʉəʼ, bii chʉʼ kínə ntɛ ndə bii kie ndə məbə̀ŋhə ŋgiekə tʉ wotəmiyɔŋ.
Nukə təmiyɔŋ ndə bii tʉʼ fɔ̀ʼ, b̈ii fɔ̀ʼ nə fyii-yii inchəŋ fi nə bii tʉʼ fɔ̀ʼ bə tʉ Tiekətʉ təmə kə́ fɔ̀ʼ tʉ woməsʉʉ fɛ, kə́ kínə mbɔ Tiekətʉ bu kɔ́ yii-yə yʉʉ ndə fɔbə ndə ɔ tʉ́ʼ tʉ bʉə-bi ndə kɛŋbə-ii. Bii nɔ tʉʼ fɔ̀ʼ bə tʉ Klai Tiekətʉ.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Oo, fʉʼ-Nyii-kə yɔ́ŋ ntyʉʉ təka loo! Mu kətʉ súunə-i ghɔŋbə ndaa-ɛ dɔ̀ŋnə ntyʉʉ təka loo! Bɛ nda ndə bəkɔ ɔ kínə tiɛŋ-ɛŋ ndə məchʉ̀ə ŋkwɛ-ɛ? Bəkɔ kínə nda kínə fiatə-i?
M̈əgʉ́ə təmə liʼ-i ghɔ fɛ, ndə i gwè tíŋ hə bɔ̌ŋ Jiso Klai, bɛ tʉ mbyu Nyii imɔʼ ndə ɔ kie mukətʉ-súunə tətɛʼ ɔ inchəŋ. Ï bɛ haʼ nɔ.
Bʉʼʉ bɔŋleʼ kínə mbɔ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ kʉ̀ʉ Nyii, ɔ nɔ tʉʼ chìi nubə nchəŋnchəŋ ndə i tʉʼ fyú tʉ bɔŋ i kə́ fɔ̀ʼ ndə bʉʉ-yʉə. Nɔ bɛ bʉə ndə Nyii nɔʼ tíi bɔŋ mbɔ b̈ɔŋ fɔ̀ʼ nubə haʼ ndə ɔ nɔʼ kə shʉ̀tə.
Nduɔ, tə mbəŋ-ɛŋ ndə bəkɔ ɔ chìi i yɔ́ŋ tíŋ ntyʉʉ-i ndə bʉʼʉ tʉʼ bíʼtə bɔŋ-kə́-leʼ kwɔ̀ʼtə, tíŋ hə bɔ̌ŋ ghʉəʼkə ndə i tʉʼ fɔ̀ʼ mu mbʉə-bʉʼʉ, tə məgʉ́ə bɛ tʉ ɔŋ mu chɔshi ghɔŋbə Klai Jiso ndə kwinə-bʉə-bə inchəŋ təmə liʼ-i bɛ ghɔ fɛ. Ï bɛ haʼ nɔ.
Ndyiʼtə-tʉ̂ʼ-Bɔɔ-kə
Nɔ bɛ vɛʼ tia nduɔ ndə mɔ tʉʼ shʉ̀tə ŋwɔŋ-ɔŋ ndə məgwè tʉ bii. Ŋwɔʼnə Nyii bɔŋleʼ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Kaʼ a gìe nukə kətʉ wo, bʉə bəbûu byuunɔ bʉə bətia nɔ kie ndə mənú gwù."
Bii nɔ̂ʼ lèʼnə ŋgiebə ndə Nyii kə kwèʼhə bii nə yɔŋ nə vâa-bi le mɛ? Ndə i kə ghɔ̀ŋ mbɔ,
"Ŋaʼ, kə a mə yá sɔ́ʼ-Tiekətʉ nə ŋkwie ndʉʉ ndə ɔ tʉʼ sɔ́ʼ a,
kə mbʉə-a mə lʉ́ʉtə ndʉʉ ndə ɔ tʉʼ sɔ́ʼ a fɛ.
Bʉʼka ɔ̃ nɔ sɔ́ʼ wo ndə ɔ kʉ̀ʉ ɔ,
kə́ gwúu vaa təmiyɔŋ ndə ɔ bɛ́ŋ ɔŋ ndə məbɛ vaa-ɛ."
Ndə məlìʼtə, bəliŋ-bɔŋ, nɔ bɛ nubə nɔ ndə bii kie ndə kə́ kwɔ̀ʼtə nubə ndə bɛ shʉəŋ, nubə ndə i kie kuŋhə chɔ, nubə ndə i bɛ ndyʉndyʉ, nubə ndə i bɛ tʉ́ʉnə, nubə ndə bʉə kʉ̀ʉ, nubə ndə i gwè nə yie jyujyu. Kaʼ nubə bɛ ghɔ ndə i bʉ̀ʉ daa, kaʼ nubə bɛ ghɔ ndə bəkɔ bii kɔ́ ŋkɛŋ yie jyujyu chɔ, b̈ii kwɔ̀ʼtə ndə mələ́ŋhə fyiihə-ii nə nubə-ɔ̄ŋ.
"Nɔ, kə fyiihə-ii mə kə́ chɔ́ŋhə bii te yɔ̂ŋ fɛ, bʉʼka yɔ̂ŋ bu kie yi-yə nchɔŋhəmə. Chîmbikə təmiyɔŋ nɔ kie yi-yə bɛʼkə ndə i kʉ̀ʼnə tʉ ɔŋ.
Wontoʼ ndə ɔ lɔ̀ hə Byûumbɔŋ bu lɔ̀ tə́nə mu njaafɛ̀ʼ ghɔŋbə ŋgwie-wo-ɔ̄, ghɔ̀ŋ mbɔ bɔ̂ŋ nɔʼ gwù fɛʼɛ, bʉʼka ɔ nɔ nə lɔ̀ hə liʼ-mbi gwè ndə məyʉ́ mukətʉ-súunə ndə Salamu kə kie, bɔŋ b̈ii nyíɛ, wo nɔ bɛ fɛ̄ŋ ndə ɔ gʉ́ə tə chàa Salamu.
Bɔ́ŋ njaa-a ndəŋ yiesê shʉ́əshʉ́ə
"Wotəmiyɔŋ ndə ɔ yʉ́ ŋgiekə-ɔŋ-kə-ɔ̄ŋ, kə́ fɔ̀ʼ yɔŋ, bu bɛ nə wo ndə ɔ kie mukətʉ súunə ndə ɔ bɔ́ŋ njaa-ɛ ndəŋ ŋgoʼ.
bʉʼka mɔ bu kɔ́ ŋgie-tə́nə-bə chu-a ghɔŋbə ndaa təmə bʉə-bàa-ba mə bə̀ŋhə aŋ fɛ, təmə bɔ̂ŋ mə kíahə ŋgiekə-a fɛ.
Kə bii mə kə́ chʉ̀ə ŋkwɛ bə ndə nukə ndə b̈ii nyíɛ ndə wo chìi fɛ, b̈ii kə́ chʉ̀ə ŋkwɛ ndə ntɛ ndə i kʉ̀ʼnə ndə məchʉ̀ə ŋkwɛ."
B̈ii kínə ntɛ-kənu ndə i bu sɛŋ bɛ yɔ̂ŋ tʉ bii fɛ. Məchimbi-yii bɛ ka? Bii nɔ bɛ nə vaakəmbɔʼ ndə ĩ lɔ̀ hə sê kʉʉkə məniʼ nɔ i sɛ̀nə mì.
Este artigo te tocou? Faça uma oração!
+581 estão orando agora.
Junte-se à corrente de oração.