Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ nzuai, "Gu guigira nde nzuai, tɨvi mbatɨgi ga mbui gumgi, mbe fhura tɨvir mbatɨgir ŋaara gumgi khɨni ki.
Fhe Bakɨme Kam nden muuŋgirim, nde bɨkbɨɨgirga, nde guigira bɨkbɨɨgi ntɨɨri ma.
Fhe Bakɨme Kam nden muuŋgirim, nde bɨkbɨɨgirga, nde guigira bɨkbɨɨgi ntɨɨri ma.
Zisas mbara mba ana khothɨgi gumgi gu mbigi, ana khaŋ mbe nzuai, "Nde na buni vhuuiŋ zɨn ŋgɨrga, nde guigira na phorga rui gumgi guari kɨrga. Nde maaŋ muuŋgip guigira buna guareŋ kaŋgirga, mba buna guareŋ nden muuŋgirim, nde bɨkbɨɨgirga."
Krais nza muuŋgim, nza bɨkbɨɨgiap, nza wom Moses suaŋgi tɨvi piin kɨrga fhu. Maaŋ muuŋgiap, nde thɨgɨ havhargip kɨri. Nde fhura mba gumgi ganɨrim, mbe nden muuŋrim, nde fhura mben ŋaara gumgir khɨni kɨ thari.
Ee, nde khueŋ kaŋgi fhuve? Nde warir guma mbe nɨɨŋgiap ana nzuai buni zɨn vui, nde fhura anan ŋaara gumgir khɨni ki. Mba tɨvara, nde tɨvi mbatɨgi ga mbuav fhura ntan ŋaara gumgir khɨni ki. Mba tɨv nde mbuim, nde fhura vhɨzi gumgi ma. O, nde Fhe Bakɨme nzuai buni zɨn vui, mba tɨv nde mbuim, nde tɨvir vhuuiaŋ mbui gumgi gu mbigi ma.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
Nde ndava vurar tɨvi, nde nta kaŋgi. Nta kha khesharigi tɨvi ma. Ruarir gumgi gu mbigi wari ndi, tɨvi mbatɨgi ga mbui, ndavi khavav tɨvi mbatɨgi ga mbui, gumgi mbarɨvi gu tori rotu mbui, mbarkɨrga kugi gu mbara ga mbui, panan gumgi ga ki, ndav shi, vhegi, harigi gumgi ndav shi, harigi gumgi bigi niihi, nde warira ndɨkndɨgi tɨvi, ntari ga mbuav, wari shɨga sui tɨvi, harigi gumgi mbe nzerara kim, mbe nzuav ndav zɨgzɨgi tɨv, pharar ŋanŋani pav, fhura ferferi, fhura tuava pura rui, kha khesharigi tɨvi ma. Gu fhum mba bunin nde suaŋgiap, gu ntigem wom mba bunira nde nzuai. Mba khesharigi tɨvi ga mbui gumgi, mbe Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki ŋgun vhen ŋgirgɨrga tuktɨgi fhuvara.
Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaar nzan ndavi dorgap, nzan kurkurigim, nza tɨvir vhuuiaŋ mbui. Mba tɨvi khare, guigira harigi gumgi ndavar mbe ndɨɨi tɨv, ndikndigi tɨv, ndava mɨɨtɨgar ki tɨv, vhemkora ndav shi fhuv tɨv, tɨvar vhuuaŋ mbuav, harigi gumgir kurkurigi tɨv, mba tɨva mbuav nzerara kav, kha nuianan nzerara rui. Ana ruav, mbarara kav, won ndava vura tɨvi, ndu nta mbevi. Kha khesharigi tɨvi, nta thɨvir kama thueŋ ki fhuvara.
Gumgi mbari, mbe khaŋ nzuai, "Gu za kha bigi ga mbui, ne nzerara." Mba kameŋ, ne guigira. Mba bigi, nta za nden kurarim, nde nzerara kegɨrga tuktɨgi fhuvara. Gu za mba bigir muunga, ne nzerara. Gu fhura mba bigɨn the ganɨrim, ana na ganɨnga tuktɨgi fhuvara.
Gumgi mbari, mbe khaŋ nzuai, "Gu za kha bigi ga mbui, ne nzerara." Mba kameŋ, ne guigira. Mba bigi, nta za nden kurarim, nde nzerara kegɨrga tuktɨgi fhuvara. Gu za mba bigir muunga, ne nzerara. Gu fhura mba bigɨn the ganɨrim, ana na ganɨnga tuktɨgi fhuvara.
Zakɨra fhuvara! Gu guigira won fhava mbuim, ana nan vuzvuga zɨn vui. Gu maaŋ muunga fhu, gu Zisasan buna vhuueŋ bun gumgi ga suaŋgip, gu zumgum nen suaŋv ndirga bigɨn, gu ana ndigɨrga fhu.
Mba nden hi mparmpare, ana harigi khesharigi mparmpare fhuvara. Zakɨra fhuvara! Ana mba harigi gumgir hi mparmparera fara muuŋgi. Fhe Bakɨme, ana wo suaŋgi kameŋ zɨn vui. Ana fhura nden ŋkasŋka kambarigi mparmpare the ganɨrim, ana nden hɨv, nden ŋkasŋka mbevarga tuktɨgi fhuvara. Zakɨra fhuvara! Nde maaŋ muuŋgip, mparmpare nden hɨrga, Fhe Bakɨme nden kurkurarga tuavar muuŋgirga. Mba tuav khaŋ muuŋgi. Ana nden kurarim, nde thɨgɨ havhargirga, mba mparmpare nde mbevarga fhu.
Mba nden hi mparmpare, ana harigi khesharigi mparmpare fhuvara. Zakɨra fhuvara! Ana mba harigi gumgir hi mparmparera fara muuŋgi. Fhe Bakɨme, ana wo suaŋgi kameŋ zɨn vui. Ana fhura nden ŋkasŋka kambarigi mparmpare the ganɨrim, ana nden hɨv, nden ŋkasŋka mbevarga tuktɨgi fhuvara. Zakɨra fhuvara! Nde maaŋ muuŋgip, mparmpare nden hɨrga, Fhe Bakɨme nden kurkurarga tuavar muuŋgirga. Mba tuav khaŋ muuŋgi. Ana nden kurarim, nde thɨgɨ havhargirga, mba mparmpare nde mbevarga fhu.
Nde na suaŋv ganɨv, Fhe Bakɨme phorgɨ suaŋv kɨri. Nde muuŋv kɨrim, nden panɨnga bigɨn thueŋ nden hɨrim, nde ne khɨgɨ regɨrga. Gu guigira nde nzuai, nden ndavi vheri bigir muungeŋ vuzvugi, nden fhavi guigira ŋkasŋkagi fhuvara."
Maaŋ muuŋgiap, nde wari mbevav, Fhe Bakɨme piin kɨri. Nde vhɨra Satan daaŋgi mbur khɨngirim, ana nde thav rɨɨv ŋgɨgɨrga.
Nde kaŋgi, nde guigira Zisas khothɨgi ndɨkndɨgar mpari mparmparei nden hɨgi, nde nta khɨge ri fhu, nde thɨgɨ havhargip, simtɨgi ndir zav nden havhari.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Nde guigira Zisas khothɨgi gumgi gu mbigi, gu Fhe Bakɨme fhura nzan kora muuŋgi kora muumbara bakɨme nzuav khaŋ tɨga havhargiap nde nzuai. Nde won fhavi ndiv Fhe Bakɨmen nɨɨŋv, ana nzuav ofa mbui tɨvar muuŋgiri. Nde maaŋ muuŋgip, nde ntige ŋamra kɨv, nde Fhe Bakɨmen gumgi gu mbigir ŋaari kɨri. Nde anan gumgi gu mbigi kɨv, nde ana vuzvugi tɨvi, nde ntan muuŋri. Nde maaŋ muunga, nde guigira Fhe Bakɨmen rotur muunga. Nde kha nuiana gumgi gu mbigi rui rurur muuŋ thari. Fhuvara! Nde kha nuiana gumgi gu mbigi ndɨkndɨgi ndɨkndɨgi farar muuŋ thari. Nde fhura Fhe Bakɨme ganɨrim, ana nde ndɨkndɨgir muuŋrim, nde ndɨkndɨgi ŋkaar muuŋv, nde vhɨra tɨvir ŋkaar muuŋri. Nde maaŋ muunga, nde guigira Fhe Bakɨme vuzvugi kaŋgirga. Nde nta kaŋgip, nde mbaram vhɨra tɨvir vhuuiŋ kaŋgip, nde Fhe Bakɨme guigira vuzvugi tɨvi, nde nta kaŋgip, nde tɨvir vhuuiŋ guarira kaŋgirga.
Maaŋ muuŋgiap, nde vhɨra mba ndɨkndɨk kɨri. Nde vhɨra rimgiap, nde tɨvi mbatɨgi ŋkasŋka piin ki fhuvara. Nde Zisas Krais phorgap, nde zazera mbara muuŋgiap ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigap, nde Fhe Bakɨme zɨ ndiv vun kuamkuar zav ki.
Maaŋ muuŋgiap, nde fhura tɨvi mbatɨgi ganɨrim, nta mba nde ntige vhɨzi fhavi ganɨ thari. Maaŋ muuŋgiap, nde nta vuzvugi mbatɨgi zɨn ŋgɨ thari. Nde fhura tɨvi mbatɨgi ganɨrim, nta nde hari gu suira, gu nde fhavi nderi ganɨrim, nde tɨvi mbatɨgir muuŋ thari. Nde rimgim, Fhe Bakɨme taagia nde khavgi gumgi gu mbigi fara muuŋgiap wari ki. Maaŋ muuŋgiap, nde wari ndiv Fhe Bakɨmen nɨɨŋgiri. Nde wari ndiv Fhe Bakɨmen nɨɨŋgip, fhura ana ganɨrim, ana za nde kɨrɨ tɨvi gu nde fhavi ganɨrim, nde tɨvir vhuuiŋra muuŋri.
Fhe Bakɨme nza muuŋgim, nza Krais phorgi. Nza Krais phorgap, nza ana rimgi fara muuŋgiap, nza vhɨra rimgi. Nza mba tɨvara Fhe Bakɨme taagia ana khavgi, Fhe Bakɨme vhɨra mba tɨvara nza muuŋgim, nza vhɨra taagip ana phorgɨp khavgirga. Maaŋ muuŋgiap, nza kaŋgi, nzan ndava vurar tɨvi, nta Krais phorgap khanarareŋ ga ntorgap rimgi. Maaŋ muuŋgiap, nzan ndava vurar tɨvi, ana nta ŋkasŋka vhɨzgi. Maaŋ muuŋgiap, nza wom tɨvi mbatɨgir ŋaara gumgi kɨrga fhu.
Nza maaŋ muuŋgip Fhe Bakɨme vuzvugi tɨvi zɨn ŋgɨrga. Nza kaŋgi, Fhe Bakɨmen kora muumbar, ana kɨrar hɨgi. Ana za kha nuianan ki gumgi gu mbigi ndigirga tuktɨgi. Mba Fhe Bakɨmen kora muumbar, ana khuen nza khɨvi, nza kɨr Fhe Bakɨme sɨrga tuktɨgi fhu. Nza vhɨra kha nuiana vuzvugi mbatɨgi, tharga. Ana vhɨra khuen nza khɨvi, nza tuituigi piigip tɨvir vhuuiŋra zɨn ŋgɨp za Fhe Bakɨmen tɨva guara zɨn ŋgɨrga. Khueŋ guigira, nza kha nuiana gumgi rɨgar ki. Fhe Bakɨmen kora muumbar ana khuen nza khɨvigi, nza Fhe Bakɨmen tɨvi zɨn ŋgɨrga.
Nde maaŋ muuŋgip ŋamra kɨv, nde won vuzvugi zɨn ŋgɨrga fhu. Zakɨra fhuvara! Nde Fhe Bakɨmen vuzvugara zɨn ŋgɨri. Nde za ndava vura tɨvi zɨn vegap, mba Fhe Bakɨme khothɨgi fhuv gumgi guigira vuzvugap, mbui tɨvi mbatɨgi, nde nta muuŋgi. Mba tɨvi khare, gumgi gu mbigi ruarir wari ndi, tɨvi mbatɨgi ga nzuav ndavi khavi, pharar ŋanŋani pi, shaa bakɨvi ga mbuav mba kɨvgia pav, kɨvgiap pharar ŋanŋani pav tɨvi mbatɨgi ga mbuav, Fhe Bakɨme suaŋgi tɨvi daasuav, mbarɨvi gu tori guigira tɨvi mbatɨgi guarira mbuav, ntan rotu mbui. Nde ntigem, nde Fhe Bakɨme khothɨgi fhuv gumgi phorgap feiŋ gu daa ndɨkndɨgi ndɨkndɨgi ga mbui fhu. Nde nta mbui fhuv, mbe mba tɨva gangiap, ŋgava mbatɨga muuŋgiap, mbe buni mbatɨgir nde nzuai. Mbe zumgum, mbe nduarira Fhe Bakɨme nɨma thivgip, mbe wo muuŋgi tɨvi, mbe nta bun ana suanga. Mba tɨvi ga nzuav nzuai guma, mbe suan zav mben rarga mbur ki. Ana ŋamki gumgi mbui tɨvi ga suaŋv mbe suanga, ana vhɨra vhɨzgi gumgi muuŋgi tɨvi ga suaŋv mbe suanga. Mba buna nɨɨeŋra nzuav Krais rimgiap, ana vov, mba vhɨzgi gumgi ki ŋgun vergap, won buna vhuueŋ bun mbe suaŋgi. Khueŋ guigi guarara, kha nuianan ki gumgi tɨvi mbatɨgi ga muuŋgiap, mbe za vhɨzɨrga, mbe mba tɨva muuŋgiap vhɨzgi. Mbe ntigem Krais won buna vhuueŋ bun mbe suaŋgim, mbe ne khothɨgap, mbe zazera mbara muuŋgiap ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigap, mbe ŋiniŋgi ga gegap, mbe Fhe Bakɨme ki fara muuŋgiap wari ki.
Kha bigi za vhɨzɨrga tuk han mbarigi. Maaŋ muuŋgiap, nde tuituigip ndɨkndɨgɨp, tuituigip wari wo mbui tɨvi ganɨv, nde tuituigip Fhe Bakɨme phorgɨ suanga.
Nza maaŋ muuŋgip khaŋ suanga, "Nza tɨvi mbatɨgi ga mbui fhu." Nza maaŋ nzuai, nza nduarira wari ga shɨkshɨgi, buni guari nzan ndavi vherir ki fhuvara. Nza mba suambarar muuŋ thav, nza wari wo muuŋgi tɨvi mbatɨgi bun suanga, Fhe Bakɨme muun za suaŋgi kameŋ, ana mba tɨvar nzan muunga. Ana tɨvar vhuuŋra nzan muuŋv, nza fhum muuŋgi tɨvi mbatɨgi, ana za nta vhɨzgip, nta ndɨkndɨk ŋangirga. Ana nta ndɨkndɨk ŋangip, nzan kurarim, nza ŋgararga.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Ee, nde khueŋ kaŋgi fhuv thi? Ndun fhav, ana Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaarar phen ma. Fhe Bakɨme won Ŋina Ŋaarar nde nɨɨŋgim, ana nden vhen ki. Ndun fhav, ana ndu ne fhuvara.
Mba tɨvi mbatɨgi ga mbui gumgi, mbe Fhe Bakɨme wo gumgi garim, mbe ana piin ki ntɨɨri phorgɨ kegɨrga tuktɨgi fhuvara. Nde ne kaŋgi fhuve? Nde nduarira wari won ndavi vheri guiguigi thari. Kha tɨva mbui gumgi, ruarir mbigi gu gumgi wari ndi gumgi, mbarɨvi gu tori rotu mbui gumgi, mani ga rɨgi mbigi phorga tɨvi mbatɨgi ga mbui gumgi, mbarkɨrga mberi tɨvi mbatɨgi gumgi ntan harigi gumgi phorga mbui, kɨɨi gumgi, harigi gumgi bigi garav nta niihi gumgi, zazera phara ŋanŋani pi gumgi, harigi gumgi zɨri mbevi gumgi, harigi gumgi bigi ŋgi gumgi, mba khesharigi gumgi zam, mbe Fhe Bakɨme wo gumgi garim, mbe ana piin ki ntɨɨri phorgɨ kegɨrga tuktɨgi fhuvara. Nde mbari fhum mba khesharigi tɨvi ga mbui gumgi kegi. Nde maaŋ muuŋgiap kim, Fhe Bakɨme nde ndigap, nde ruagim, nde ana gumgi gu mbigi guari ki. Nde ntigem, Guma Bakɨme Zisas Krais, nde ana zɨn panan, nde Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaara ŋkasŋkar panan, Fhe Bakɨme nde muuŋgim, nde ntigem ana rɨmani nɨman, nde tɨvir vhuuiaŋ mbui gumgi gu mbigi ki.
Nde pharar ŋanŋanin mbɨv ŋanŋanɨ thari. Fhuvara. Mba khesharigi tɨv, ana nden farfagi. Nde fhura Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaara ganɨrim, ana nde ganɨv guigira nden ndavi vherir, kɨri.
Ndu mbɨ khɨnara pi tɨv, ndu ana thari. Ndu tugi tharir wain bisanera mbɨri, ndu wo ndava vhen ki rɨmrɨma suaŋv, mba rɨmrɨm ndu ndava vhen kav, zazera ndun hi.
Nza vhɨra khueŋ kaŋgi, kha nuianan tɨvi mbatɨgi, zam nta zɨn vui gumgi, mbe mbui tɨvi khare. Mbe kha nuiana bigi garav, nta nzuav, ndavi khavav, nta nzuav rɨmgi phara tuav, rɨɨrɨɨv wari zɨri ndi vun kuamkuagi. Mba tɨvi, nta nzan Ndia Fhe Bakɨme han Hevenan kega zergi fhuvara. Nta kha nuianan tɨvi ma.
Nde tuituigira wari ganɨv, anan rargɨ kɨri. Nden pana guma Satan, ana raion bakɨme fara muuŋgiap davav, mbur vov, khar zav ki. Ana zazera gumgi gu mbigir farfa zav mbe nzuav garav ki.
Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, "Nde kha nuianan mba sui mbasɨga fara muuŋgi. Mbe mbɨ kɨvgip mbasɨga tɨn tɨgɨrga, ana faŋgirga, nde wom ram ana muuŋgirim, ana vhergirie? Maaŋ muuŋgip, mbɨnga fara muuŋgi mbasɨk, ana ŋaar ki fhuvara. Mbe fhura ana si mbur suarga, mbe ana tɨ thivɨ rurga.
Ndu fhura nza ganɨrim, nzan panɨnga bigɨn thueŋ nzan hɨ thari, ndu nzan hɨr za mbui bigɨna mbatɨgeŋ, ndu nza tɨn ne ndigiri.’
Fhe Bakɨmen buni vhuuiŋ ki gap ne suaŋgi. Ana khaŋ nzuai, "Gu Guma Bakɨme ma. Gu zazera mbara muuŋgia ki. Gu guigira nzuai, kha nuianan ki gumgi gu mbigi, mbe za zɨv, na nɨman thɨpani phɨrɨv fɨrga. Mbe na nɨman thɨpani phɨrɨv fɨv, mbe za khaŋ suanga, gu Fhe Bakɨ guar ma." Maaŋ muuŋgiap, nza kaŋgi, nza za bevbevira, nza zɨv, Fhe Bakɨme nɨman nza wo muuŋgi tɨvi ntɨɨriveŋ bun ana suanga.