Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Jezu kîrə əpʉ kə əndje ə pa: «Djatra əpʉ, mə pa kə e, əzü nɔ̂ ə̂në tshə sə kə ma nyaka, tshə sə tə kanga nyaka nə.
Rəkɔ, kədə Ɨrɨ Ndjapä nə kə djɔ e lə kanga nə, e sə kə wutu ngâ lə kanga nə.
Rəkɔ, kədə Ɨrɨ Ndjapä nə kə djɔ e lə kanga nə, e sə kə wutu ngâ lə kanga nə.
Djatra əpʉ to mâ ndə Ndjapä
Bale, Jezu pâ əpʉ kə Ajuwufu nə ə̂në əndje zâ lɔsu əndje kə ətshə kɔ ə pa: «Kədə e daka pə lə əpʉ nə̂ əmə, e sə kə sə tə adjatra atrawaya nə̂ əmə, e sə kə wusə̂ djatra əpʉ â djatra əpʉ nə sə kə djɔ e lə kanga.»
Kristə sə kə djɔ azü â əndje sə yera ambanə
Kristə nə djɔ̂ əzə̂ lə kanga gâ ye ndə kə pa a sə yera ambanə. Rəkɔ, e kä gbʉ gbʉ gbʉ, e kwätə̂-e kwä ə yï əgʉ e gâ lə ə̂wû kanga nə ne.
E wûsə̂ nə wû ə pa kədə e za tə̂ e tə akanga kə ə̈bə̈ əzü, ndə kə pa e dji əpʉ ama ye, e sə tə akanga nə̂ əzü nə ə̂në e sə kə dji əpʉ ama ye nə kɔ ne a? Wala tə akanga nyaka ə̂në ə na də əzü trɔ kuzu kɔ wala tə akanga kə dji əpʉ ama Ndjapä ə̂në ə na də əzü gâ tə̂ ərə ə̂në ə sə də äwänə kɔ ne a?
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
kə ma əgo aərə nə̂ azü, kə ndju ə̂pî rô pâ nə, kə zɨ rəgo rô pâ nə gâ ndə alabə̈ aərə ə̂në ə sə ndje gu ndə nə rə kɔ. Mə pa kə e ətshinə gâ ye kane, mata ə̂në mə pâ ətshinə gâ ye kɔ: azü ə̂në əndje sə kə mbrə marä tə̂ aərə səke, əndje sə sə kə sɔtə̂ ətshe lə Əgɔngerə nə̂ Ndjapä ne.
kə mbrə tə̂ əzü lə zɨtɨ nə, kə wusə̂ äwä kə ru tə̂ əzü; âgbɔ̂ əpʉ wəra tə̂ ye wəra tə̂ marä tə̂ aərə səke ne.
Tshekotə̂ əzü sə tə ərə kə mbe də Ndjapä
Alabə̈ azü sə kə pa nə ə pa: «Əndje zâ äwä kə əmə ndə kə pa mə mbrə ərə nɔ̂.» Banda əpʉ, bale, ərə nɔ̂ sə sə tə ə̂rɔ̂nə mbrə əzü ne. «Əndje zâ äwä kə əmə ndə kə pa mə mbrə ərə nɔ̂.» Banda əpʉ mə pa kə e, mə sə sə kə katə̂ äwä kə ə̈bə̈ ərə ndə kə pa mə sə tə kanga nə bale ne.
Tshekotə̂ əzü sə tə ərə kə mbe də Ndjapä
Alabə̈ azü sə kə pa nə ə pa: «Əndje zâ äwä kə əmə ndə kə pa mə mbrə ərə nɔ̂.» Banda əpʉ, bale, ərə nɔ̂ sə sə tə ə̂rɔ̂nə mbrə əzü ne. «Əndje zâ äwä kə əmə ndə kə pa mə mbrə ərə nɔ̂.» Banda əpʉ mə pa kə e, mə sə sə kə katə̂ äwä kə ə̈bə̈ ərə ndə kə pa mə sə tə kanga nə bale ne.
Bale, mə sə kə gi əyo tə̂ akwa əmə ə ru tə̂ əmə ngbatshe ndə kə pa əndje gi əmə gi gashe mandânə ə̂në mə yîsə̂ əpʉ nə kə angâ əmə gâ ye kɔ ne.
Aərə kə tra lɔsu e nɔ̂ ə̂në ə te gâ tə̂ e kɔ ə sə tə aərə ə̂në ə sə kə wutu gâ tə̂ azü nɔ̂ kɔ kə sə̂. Ndjapä sə kə mbrə ndəma ye alɔnɔ̂, tshə sə sə kə katə̂ e ndə kə pa aərə nə tra lɔsu e ə ro pâ e ne. Bale, lə ərə kə tra lɔsu e nə, tshə sə kə za awlra kə e ndə kə pa e ru ə ru ə za äwä kə e ndə kə pa e wutu lə nə.
Aərə kə tra lɔsu e nɔ̂ ə̂në ə te gâ tə̂ e kɔ ə sə tə aərə ə̂në ə sə kə wutu gâ tə̂ azü nɔ̂ kɔ kə sə̂. Ndjapä sə kə mbrə ndəma ye alɔnɔ̂, tshə sə sə kə katə̂ e ndə kə pa aərə nə tra lɔsu e ə ro pâ e ne. Bale, lə ərə kə tra lɔsu e nə, tshə sə kə za awlra kə e ndə kə pa e ru ə ru ə za äwä kə e ndə kə pa e wutu lə nə.
E lö lö ne, e yü Ndjapä kanika ə te te lə afrɔ ərə ne. Yîrə̂ əzü sə də əgo ndə kə ma ə̂rɔ̂ ərə, bale, əndu əzü nə sə sə də awlra ne.»
Rəkɔ, e mbrə̈ tə̂ e teashe gâ tshekudu Ndjapä; e wə̈ra tə̂ e tə̂ djablo, ka tshə kpe ngrʉ̂ gashe tə̂ e.
E wusə̂ nə ə pa aərə sə̂ ə̂në ə tra lɔsu e kɔ wutu ndə kə pa e wusə̂ kə ru tshelə e.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Tafa kə sə lə kosəra nə̂ Ndjapä
Alaye, rəkɔ mə sə kə mʉ əpʉ kə e ndə kə pa, mbrə ə̂rɔ̂tə̂ Ndjapä nə ə̂në ə sə ngbatshe kɔ, e zä tshekotə̂ e nɔ̂ kə Ndjapä nə tə ərə əkrɔ ə̂në ə sə tə sorô, ə sə kpî â ə̂në ə fʉ ə fʉ lə ala Ndjapä nə kɔ. Djatra äwä kə vrɔ Ndjapä nə ə̂në e lï ndə kə pa e vrɔ ətshə kɔ kə sə̂. E mbrə̈ mbrə̈ tə̂ e Lïndə̂ kə mbrə tə̂ azü tshepashɔ tshe kpəsəye ne, bale e kätə̂ äwä kə Ndjapä tshə do tshelə kə wusə̂ ərə nə̂ e tə tafa nə, kanika e yerɔ äwä ərə ə̂në tshelə Ndjapä nə yində nə də ərə ə̂në ə sə tə ə̂rɔ̂ nə, ə̂në ə fʉ ə fʉ â ə lï nɔ̂ kɔ.
Rəkɔ e-e ndje, e wü tə̂ e tə azü ə̂në e tshû mbrə nyaka gâ ye â sə də sorô mbrə Ndjapä, lə Jezu Kristə nə kɔ.
Rəkɔ, nyaka lï lï ndə kə pa ə sə də awlra gâ pâ əndu e ə̂në ə tshu ndə ə̈bə̈ alɔ je kɔ ne, â e lï lï ndə kə pa e mbrə ərə Lïndə̂ aəmbrʉ aəgo əndu e nə ne! E kätə̂ äwä ndə kə pa ə za əndu e nə ndə äwä akosəra nə̂ nyaka nə gâ ye, ndə kə pa e mbrə əmbrʉ ərə ne! Bale, e zä tə̂ e gâ tə̂ äwä kosəra nə̂ Ndjapä, mata asorô ə̂në əndje shê gâ ye kɔ. E zä əndu e nə tə ərə kə mbrə də ərə ə̂në ə sə də äwänə kɔ.
Mbrə ə̂në kədə a sə äwä bale mata ətshə tə̂ äwä kuzu ə̂në tshə tshû gâ ye kɔ, a she äwä bale mata ə̂në tshə shê gâ ye kɔ je. A wusə̂ nə ə pa əndje kû angbrɔ əzü ə̂në a sə̂ leme-e tə̂ äwä nə kɔ gâ ala masheyɔ də Kristə nə gâ ye, ndə kə pa kushu nyaka nə lə əzə̂ nə tshu gâ ye kanika a da daka pə tə akanga nə̂ nyaka nə ne.
Kə ka mbrə alɔ kə gu Jezu Kristə
Ngâ, ə̂rɔ̂tə̂ Ndjapä, ə̂në ə sə tə̂ äwä kə tshɔ lə kuzu tə̂ nə mbrə azü nɔ̂ kɔ, Ndjapä nə yîsə̂ nə gashu kə azü nɔ̂ gâ ye. Ə sə kə yisə̂ äwä kə əzə̂ ə pa a wəra tə̂ əzə̂ tə̂ äwä əmbrʉ ərə gâ ye, ə wəra tə̂ əzə̂ tə̂ äwä aəgo aərə tshepashɔ səye, ə mbrə tə̂ əzə̂, kpəsəye, tə̂ äwä kə tegbɔ kumu əzə̂ ə mbrə ərə də äwänə ə tɔ popo Ndjapä,
kanika ə sə sə kwatə̂ye də sorô ndə kə mbrə aərə Lïndə̂ aəgo lɔsu əzü ne, bale tshə sə də sorô nə mbrə ərə ə̂në tshelə Ndjapä yində nə lə ə̂dû alɔ ə̂në tshə daka pə tə sorô lə əzü tə̂ ye kɔ. Mbrə ə̂në, leme-e, e mbrə̂ aərə ə̂në tshelə azü ə̂në əndje wusə̂ Ndjapä wu nə kɔ yində nə kɔ ngbatshe gâ ye, ə̂në e yî tə̂ e gâ lə ə̂trû, gâ lə aəmbrʉ aəgo, gâ lə kə ndju ə̂pî ə mbrə e alɔnɔ̂, gâ lə kə zɨ rəgo fro fro də kə ndju ərə rô pâ nə, gâ ndə kə vrɔ aamba andjapä ə̂në ə sə tə ərə gana kɔ. Kpəsəye, kumu azü nə kpe pâ əndu əndje mbrə ə̂në e gbɔgbɔ tə̂ e gbɔgbɔ kwatə̂-e də aəndje gu nə ndə kʉtə̂ aərə kene ro pâ nə kɔ ne, â əndje sə kə pa tə̂ e. Bale, əndje ka gâ ətshi ətshə ə̂në tshə sə trö ndə kə wa ngbanga asorô də akuzu kɔ ə yisə̂ âdâ əpʉ je. Mbrə əpʉ səkɔ də̂ əndje mʉ̂ Ə̂rɔ̂ Əpʉ ndje kə akuzu, ndə kə pa, mandâ kə wa ngbanga gâ pâ əndje mbrə aərə ə̂në əndje mbrə̂ gâ ye kɔ, mata ə̂dû azü nɔ̂, əndje sə də sorô ə lï də Ndjapä tə̂ äwä Yîrə̂.
Kə mbrə tə̂ lə aangbɔ
Alɔ kə nglɔ aərə nɔ̂ ndô trö gâ ye. Rəkɔ, e sə̈ tə aawowusə̂ ərə ə sə̈ də ə̈kü ala e ka e lï ndə kə pa e yu Ndjapä.
Kədə a pa a sə sə də nyaka lə kumu əzə̂ ne, kandää, a frɔ tə̂ əzə̂ ə frɔ də ə̂tə̂ əzə̂, â djatra əpʉ sə sə lə əzə̂ ne. Kədə a pa ndə anyaka nə̂ əzə̂ gashu kə Ndjapä nə, ətshə ə̂në tshə sə tə awombrə tshelə ndəma ye kɔ â sə tə awombrə ərə də äwänə kɔ, tshə sə kə gba tshelə anyaka lə kumu əzə̂ ə sə kə yutu aəmbrʉ aərə nɔ̂ tə̂ əzə̂.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Wala e wusə̂ nə wu ə pa tshekotə̂ e sə tə anda Âgbɔ̂ Yîrə̂ ə̂në tshə sə lə e kɔ, ə̂në Ndjapä zâ ətshə kə e kɔ ne a? E sə sə tə ərə nə̂ e də ə̂tə̂ e ne.
E wusə̂ nə wu ə pa azü ə̂në əndje mbrə aəmbrʉ aərə kə angâ əndje kɔ sə sə kə li Əgɔngerə nə̂ Ndjapä ne a? E frɔ̈ tə e frɔ̈ ne: alayïə̂trû, wala aawovrɔ aamba andjapä, wala awosho də alawɔ azü də aläkɔ̈ azü wala akoshe ə̂në əndje sho də angâ əndje də akoshe kɔ, wala alayïangba, wala aawoyində aərə tshepashɔ ngbatshe, wala aawondju ərə, wala alayïəpʉ, wala aawoko aərə nə̂ azü də awlra, ə̂sə̂ əndje sə sə kə sə lə Əgɔngerə nə̂ Ndjapä ne. Alabə̈ azü lə takpa tə̂ e sə̂ leme-e rə. Bale, Ndjapä yûtu nyaka nə̂ e gâ ye. Tshə kô e kpî mbrə ətshə gâ ye, ə mbrə̂ e tə aə̂rɔ̂ azü lə ala ye gâ ye də əɨrɨ Âgbɔ̂ Əyïngerə Jezu Kristə, ndje tə̂ äwä Âgbɔ̂ Yîrə̂ nə̂ Ndjapä nə̂ əzə̂.
Ə̂pî mbrə̈ e mbrə̈ ne: ə sə kə na də əzü gâ tə̂ äwä kə mbrə əmbrʉ ərə. Bale, e kätə̂ äwä kə Âgbɔ̂ Yîrə̂ tshə su e ə su trɔ̂.
Kätə̂ äwä kə ndju kʉtə̂ ə̂ngû gâ ye, bale ndjü duva teashe teashe mbrə tshelə zə nə, mbrə ə̂në ə sə kə ka əbə alɔnɔ̂ kɔ.
Mbrə ə̂në aərə nɔ̂ ə̂në ə sə pâ ashɔ kɔ: əgo lɔsu əzü, də əgo aərə ə̂në ala əzü ə wu kɔ gâ ndə kə da əkro azü ə̂në əndje da mbrə aərə ə̂në əndje sə də nə kɔ, aərə sə̂ nɔ̂ kɔ to to mâ ndə Abä ne, bale ə to kpə pâ ashɔ səye.
E sə̈ də ə̈kü ala e, ala e gbɔ̈! Əyïkowɔ nə̂ e, djablo, sə kə na djitshe djitshe mata bamara ə̂në tshə sə kə lea nə ə sə kə pra əzü ndə kə zɨ ətshə kɔ.
Atrawaya sə tə əngbrʉ də ə̂yîalɔ tshepashɔ
«E-e kə sə̂ tə əngbrʉ pâ ashɔ. Bale, kədə atshɔ əngbrʉ nə kə nglɔ̂ lə nə gâ ye, əzü sə kə ma atâ ndə kə pa tshə kirə də atshɔ nə gâ mandânə? Ə̈bə̈ ərə kə ma də nə guta gu ne. Ə lï ndə kə pa əndje vɔ ve-e gashu, azü dɔ tshelə nə də ə̈nü əndje.
Kätə̂ ä kä ä te gâ lə afrɔ ərə ne,
bale, djɔ̈ ä lə kəna ətshə ə̂në tshə sə tə əmbrʉ nə kɔ.
[Mbrə ə̂në ngerə, də awlra gâ ndə kə mbe ətshe sə tə ənə̂ zə də ə̂ngû də ə̂ngû piii! Asərəmə.]"
Mbrə ə̂në Fraka nə̂ Ndjapä pâ:
«Əyïlingû drâ ama ye ə pa:
"Əmə Əyïlingû tə sorô,
azü nɔ̂ sə kə gbəte də matshikota əndje gâ ətshi əmə,
â azü nɔ̂ sə kə mbe əmə, Ndjapä."»
Rəkɔ, əzü bale bale lə takpa tə̂ əzə̂ ə pa əpʉ də ama də ə̂tə̂ ye kə Ndjapä gâ pâ aərə ə̂në tshə mbrə̂ gâ ye kɔ je.