Vida

7 Marigi Alatala naxa adama yailan bɛndɛ ra. Na dangi xanbi a naxa nii raso a fate a ɲɔɛ kui. A findi adama ra na ki nɛ.

13 I tan nan n nii daaxi,

i tan nan n nafalaxi n nga tɛɛgɛ.

14 N i matɔxɔma nɛ barima n daa ki makaaba.

I xa wali maniyɛ mu na.

N na kolonxi a fanyi ra.

15 N fate ki mu nu nɔxunxi i ma

a to yailanxi gundo kui.

16 I yae naxa n to beenun n xa findi a ra.

N ma lɔxɔɛe birin nu sɛbɛxi i xa buki kui beenun n xa daali.

9 E wasama i xa nɛmɛ nan na,

i xa fe fanyi luma e bɛ alɔ ye xinbeli.

33 N Alatala matɔxɔma nɛ fanni n baloxi,

n bɛɛti bama nɛ n Marigi Ala bɛ fanni n na duniɲa ma.

6 Isa naxa a yaabi, «N tan nan na kira ra, nɔndi ra, nun kisi ra. Mixi yo mu soma Baba Ala xɔnyi xa n tan saabui xa mu a ra.

10 Muɲɛti tan mu fama fefe ma bafe muɲɛ tide, faxɛ tide, nun kasarɛ sade. N tan faxi nɛ, alako mixie xa kisi sɔtɔ, e xa duniɲɛigiri xa fan a fanyi ra.»

25 Isa naxa a masen a bɛ, «N tan nan na marakeli nun kisi ra. Naxan na danxaniya n ma, a kisima nɛ, hali a faxa. 26 Naxan yo baloxi, a danxaniyaxi n ma, na kanyi mu lɔɛma abadan. I laxi na ra?»

35 Isa naxa e yaabi, «N tan nan na kisi taami ra. Naxan na fa n tan ma, a mu kaamɛ kolonma abadan. Naxan na danxaniya n tan ma, a mu ye xɔli kolonma sɔnɔn.

38 Alɔ Kitaabui a masenxi ki naxɛ, naxan yo na danxaniya n ma, kisi ye bulama nɛ a bɔɲɛ kui, alɔ xure naxan susuma.»

20 Ala xa Mixi Sugandixi faxa ki naxɛ wuri magalanbuxi ma, n waxɔnfe fan bara faxa na ki. Yakɔsi n mu birama n waxɔnfe fɔxɔ ra. Ala xa Mixi Sugandixi nan n ma duniɲɛigiri raɲɛrɛma. N n ma duniɲɛigiri raɲɛrɛma danxaniya nan saabui ra. N bara danxaniya Ala xa Di ma naxan a yɛtɛ baxi sɛrɛxɛ ra n bɛ a xa xanunteya xa fe ra.

20 Ala xa Mixi Sugandixi faxa ki naxɛ wuri magalanbuxi ma, n waxɔnfe fan bara faxa na ki. Yakɔsi n mu birama n waxɔnfe fɔxɔ ra. Ala xa Mixi Sugandixi nan n ma duniɲɛigiri raɲɛrɛma. N n ma duniɲɛigiri raɲɛrɛma danxaniya nan saabui ra. N bara danxaniya Ala xa Di ma naxan a yɛtɛ baxi sɛrɛxɛ ra n bɛ a xa xanunteya xa fe ra.

12 A muxu ratu simaya raɲɔnyi ma,

alako muxu xa xaxili sɔtɔ muxu xa duniɲɛigiri kui.

10 N ma di, xa i i tuli mati n ma masenyi ra,

i xa simaya xɔn kuyama nɛ.

23 I bɔɲɛ kanta dangife se birin na,

barima simaya kelima a tan nan ma.

23 I bɔɲɛ kanta dangife se birin na,

barima simaya kelima a tan nan ma.

8 Mixi naxan xaxili fenma, a fe fanyi rabama nɛ a yɛtɛ bɛ.

Mixi naxan fahaamui fenma, a xa fe sɔɔnɛyama nɛ.

3 Mixi naxan a dɛ suxuma, a xun nakelima nɛ,

naxan dɛ wuyaxi, na tan a xun nakanama nɛ.

17 Mixi naxan xurui fahaamuma, a tixi simaya kira nan xɔn,

kɔnɔ naxan mɛɛma na marasi ra, a bɔnɔma nɛ.

27 Alatala xa yaragaaxui simaya fima nɛ mixi ma,

alako e xa ratanga gantanyi ma naxan findima faxɛ ra.

21 Mixi naxan birama tinxinyi nun hinnɛ fɔxɔ ra,

a simaya, kiiti fanyi, nun binyɛ sɔtɔma nɛ.

15 Na kui, wo mɛɛni wo ɲɛrɛ ki ma. Wo naxa wo ɲɛrɛ alɔ xaxilitaree. Wo xa wo ɲɛrɛ nɛ alɔ xaxilimae. 16 Wo mɛɛni yi tɛmui ma, barima yi tɛmui mu fan.

4 Alatala, i xa kira masen n bɛ,

n xaran i xa kira ra.

6 Hɛɛri nun hinnɛnteya birama n fɔxɔ ra n ma duniɲɛigiri kui.

N luma nɛ Ala xa hɔrɔmɔlingira kui lɔxɔ yo lɔxɔ,

han n ma duniɲɛigiri ɲɔn.

26 N fate nun n xaxili taganma nɛ,

kɔnɔ Ala n bɔɲɛ sama nɛ abadan.

7 Alatala i ratangama nɛ tɔɔrɛ birin ma, a i nii makantama.

8 I na mini, Alatala luma nɛ i sɛɛti ma.

I na so, Alatala birama nɛ i fɔxɔ ra.

A na i sɛɛti ma yakɔsi, a na i sɛɛti ma abadan.

3 I xa i tuli mati n na, n nakisi.

I xa lu n bɛ alɔ fanye,

alɔ yire makantaxi alako n xa kisi.

4 N fe keren nan maxɔrin Alatala ma,

n na na nan fenfe.

N wama lufe Alatala xa hɔrɔmɔbanxi nan kui

n ma duniɲɛigiri birin,

alako n xaxili xa ti Alatala xa fe fanyi ra,

n man xa nɔ a xa hɔrɔmɔbanxi matode.

7 I bɔɲɛ raxara Alatala ya i,

i xa mamɛ ti, Ala na na.

I naxa mixi ɲaaxi tɔɔnɛ hali a xa fe birin sɔɔnɛyaxi.

93 N mu nɛɛmuma i xa masenyi ra feo,

barima i n kisixi e tan nan saabui ra.

Kɔntɔfili

25 «Na nan a toxi, n xa a fala wo bɛ, wo naxa kɔntɔfili baloe xa fe ra wo hayi na naxan ma yi duniɲɛigiri kui, xa na mu a ra, dugie xa fe ra wo naxee ragoroma wo fate ma. Wo xa duniɲɛigiri tide mu gbo donse bɛ? Wo fate tide mu gbo dugie bɛ? 26 Wo xɔnie mato koore ma. E mu sansi sima, e mu xɛ xabama, e mu donse ragatama bilie kui, kɔnɔ wo Baba naxan na ariyanna, a e baloma. Wo tan mu dangi na xɔnie ra? 27 Nde nɔma hali xi keren sade a xa simaya xun a xa kɔntɔfili saabui ra?

36 Duniɲa birin sɔtɔɛ munse fanma mixi ma, xa a sigama yahannama?

34 Na xanbi, Isa naxa ɲama xili a nun a fɔxirabirɛe, a a masen e bɛ, «Xa mixi wa birafe n fɔxɔ ra, a xa tondi a yɛtɛ ma, a tin tɔɔrɛ nun faxɛ ra, a bira n fɔxɔ ra. 35 Mixi naxan wama a yɛtɛ rakisife, na kanyi lɔɛma nɛ. Naxan a yɛtɛ ralɔɛma n tan ma fe ra a nun n ma xibaaru fanyi xa fe ra, na kanyi kisima nɛ. 36 Duniɲa birin sɔtɔɛ munse fanma mixi ma, xa a sigama yahannama? 37 Fe mundun na, mixi nɔma a xa ariyanna masarade naxan na? 38 Naxan yo yaagima n tan nun n ma wɔyɛnyi xa fe ra yi waxati mixi kobie nun yunubitɔɛe tagi, n tan Adama xa Di fama n Baba xa nɔrɛ kui tɛmui naxɛ n nun malekɛ sɛniyɛnxie, n fan yaagima nɛ na kanyi xa fe ra.»

15 A man naxa a masen e bɛ, «Wo a i ki fanyi, wo wo yɛtɛ ratanga xɔyife se mɔɔli birin ma, barima i banna kiyoki, duniɲɛigiri tide mu kelima se sɔtɔɛ xa ma.»

3 Abadan kisi findixi yi nan na: E xa i kolon, i tan keren naxan findixi Ala yɛtɛ ra, e man xa i xa Mixi Sugandixi Isa kolon i xa xɛɛra ra.

23 Barima yunubi sare findixi faxɛ nan na, kɔnɔ Ala xa ki findixi a xa hinnɛ nan na: Won xa kisi abadan won Marigi Isa saabui ra, Ala xa Mixi Sugandixi.

2 Wo naxa wo ɲɛrɛ yi duniɲa mixie ɲɛrɛ ki ma. Wo xa a lu Ala xa wo ɲɛrɛ ki fori masara, a bɔɲɛ nɛɛnɛ nun xaxili nɛɛnɛ fi wo ma. Na kui, wo nɔma nɛ Ala waxɔnfe fanyi kolonde, naxan a kɛnɛnxi, naxan kamalixi.

7 Won ma ɲɛrɛ kui won xaxili tixi fe nan na won mu naxan toxi sinden.

14 Lanyi xa lu wo nun mixie tagi. Wo xa lu sɛniyɛnyi kui, xa na mu a ra wo mu Marigi toma.

11 Wo xa fe birin naba alako wo xa lu bɔɲɛsa kui. Wo xa mɛɛni wo yɛtɛ ma. Wo xa nu wali wo bɛlɛxɛ ra alɔ muxu a masen wo bɛ ki naxɛ. 12 Na kui, wo ɲɛrɛ ki findima a fanyi nan na danxaniyataree tagi, wo man mu wo xa fe kote dɔxɔma mixi gbɛtɛ yo xun ma.

23 Wo fe naxan birin nabama, wo xa a raba wo bɔɲɛ fiixɛxi nan na, alɔ wo a rabama Marigi bɛ ki naxɛ. Wo mu a rabama mixie xa bɛ. 24 Na kui, wo xa a kolon Marigi na sare ragbilenma nɛ wo ma, naxan findima wo kɛ ra. Wo na walife Ala xa Mixi Sugandixi nan bɛ, wo Marigi yati yati.

12 Ɲɛlɛxinyi na mixi bɛ naxan a tunnabɛxima tɔɔrɛ kui, barima xa a bara gɛ na tɔɔrɛ raxande, Ala kisi xunnakeli fima nɛ a ma. Ala na nan laayidixi a xanuntenyie bɛ.

13 Nde findixi fahaamula nun xaxilima ra wo ya ma? A xa na masen a ɲɛrɛ ki fanyi nun a xa kɛwalie ra, a naxee rabama bɔɲɛ bɛxi kui, naxan fatanxi fahaamui ra.

10 «Naxan wama simaya ɲɔxunmɛ xɔn ma,

hɛɛri gbo naxan kui,

na kanyi naxa fe kobi fala,

wule naxa mini a dɛ kui.

11 A xa gbilen fe ɲaaxi fɔxɔ ra.

A ɲɛrɛ ki xa fan.

A xa bira bɔɲɛsa fɔxɔ ra tunnabɛxi kui,

6 Nimase birin xa Alatala matɔxɔ.

Wo Alatala matɔxɔ!

Tɛmui na fe birin ma

1 Tɛmui na fe birin ma,

fe birin duniɲa ma, a xa waxati na na.

16 To lɔxɔɛ wo tin wo xa wo Marigi Alatala xanu, wo xa ɲɛrɛ a xa kira ma, wo xa bira a xa yaamari, a xa masenyi, nun a xa sɛriyɛ fɔxɔ ra, alako wo xa simaya fanyi sɔtɔ, wo xa wuya, alako Ala xa barakɛ sa wo ma yire a dɛnnaxɛ findima wo gbe ra.

12 «Wo xa wo baba nun wo nga binya. Na kui wo xa simaya xɔn kuyama nɛ bɔxi ma, wo Marigi Alatala naxan fima wo ma.»

10 Muxu xa simaya buma ɲɛ tongo solofere,

ɲɛ tongo solomasaxan xa a sɔɔnɛya,

kɔnɔ na birin findixi tɔɔrɛ nun ɲaxankatɛ nan na.

Simaya dangima nɛ mafuren mafuren, a muxu lu dimi kui.

4 N bɔɲɛ nu satunma, n ma tɔɔrɛ naxa lu alɔ tɛ dɛxɛxi.

Na bara a niya n xa yi wɔyɛnyi fala,

5 «Alatala, a masen n bɛ n faxama tɛmui mundun,

n ma simaya sigama han minden,

alako n xa n sɛnbɛ xa xurunyi kolon.

6 I bara n ma simaya radunke, a xɔn mu kuya sɔnɔn.

Adama luma alɔ foye naxan dangima.» Ɲɛngi rate.

12 N ma die, wo fa, wo xa fa wo tuli mati n na.

N xa Alatala yaragaaxui masen wo bɛ.

13 Nde wama simaya xɔnkuye xɔn?

Nde wama lufe sɛɛwɛ kui tɛmui birin?

14 Xa wo wama na xɔn,

wɔyɛn ɲaaxie naxa mini wo dɛ i,

wo naxa wule yo fala.

31 Xunsɛxɛ fiixɛ findima binyɛ nan na,

naxan sɔtɔma kira tinxinxi xɔn ma.

19 Adama yatagi na ki naxɛ, na nan minima ye xɔɔra.

Adama yati na ki naxɛ, na toma nɛ a bɔɲɛ kui.