Marcos 14

1 Men to dager derefter var det påske og de usyrede brøds høitid. Og yppersteprestene og de skriftlærde søkte råd til å gripe ham med list og slå ham ihjel; 2 for de sa: Ikke på høitiden, forat det ikke skal bli opstyr blandt folket. 3 Og mens han var i Betania, i Simon den spedalskes hus, og satt til bords, da kom en kvinne som hadde en alabaster-krukke med ekte kostelig nardussalve, og hun brøt alabaster-krukken i sønder og helte den ut over hans hode.

4 Men der var nogen som blev vrede ved sig selv og sa: Hvad skal denne spille av salven være til? 5 Denne salve kunde jo være solgt for mere enn tre hundre penninger og gitt til de fattige. Og de talte strengt til henne. 6 Men Jesus sa: La henne være i fred! Hvorfor gjør I henne fortred? hun har gjort en god gjerning mot mig. 7 For de fattige har I alltid hos eder, og når I vil, kan I gjøre vel mot dem; men mig har I ikke alltid. 8 Hun gjorde det hun kunde; hun salvet forut mitt legeme til min jordeferd. 9 Sannelig sier jeg eder: Hvor som helst evangeliet forkynnes i all verden, skal også det hun gjorde omtales til minne om henne. 10 Og Judas Iskariot, en av de tolv, gikk til yppersteprestene for å forråde ham til dem.

11 Men da de hørte det, blev de glade og lovte å gi ham penger; og han søkte leilighet til å forråde ham.

12 Og på den første dag av de usyrede brøds høitid, da de slaktet påskelammet, sa hans disipler til ham: Hvor vil du vi skal gå og gjøre i stand, så du kan ete påskelammet?

13 Da sendte han to av sine disipler avsted og sa til dem: Gå inn i byen, og der skal møte eder en mann som bærer en krukke vann; følg ham, 14 og der hvor han går inn, skal I si til husbonden: Mesteren sier: Hvor er mitt herberge, der jeg kan ete påskelammet med mine disipler? 15 Og han skal vise eder en stor sal, som står ferdig med benker og hynder, og der skal I gjøre det i stand for oss. 16 Og disiplene gikk avsted og kom inn i byen og fant det således som han hadde sagt dem; og de gjorde i stand påskelammet. 17 Og da det var blitt aften, kom han med de tolv. 18 Og mens de satt til bords og åt, sa Jesus: Sannelig sier jeg eder: En av eder skal forråde mig, den som eter med mig. 19 Da begynte de å bedrøves og en for en å si til ham: Det er da vel ikke mig? 20 Han sa til dem: Det er en av de tolv, den som dypper sammen med mig i fatet. 21 Menneskesønnen går bort, som skrevet er om ham; men ve det menneske ved hvem Menneskesønnen blir forrådt! Det hadde vært godt for det menneske om han aldri var født. 22 Og mens de åt, tok han et brød, velsignet og brøt det, gav dem og sa: Ta det! Dette er mitt legeme.

23 Og han tok en kalk, takket og gav dem; og de drakk alle av den. 24 Og han sa til dem: Dette er mitt blod, paktens blod, som utgydes for mange. 25 Sannelig sier jeg eder: Jeg skal ikke mere drikke av vintreets frukt før den dag jeg skal drikke den ny i Guds rike. 26 Og da de hadde sunget lovsangen, gikk de ut til Oljeberget.

27 Og Jesus sa til dem: I skal alle ta anstøt; for det er skrevet: Jeg vil slå hyrden, og fårene skal adspredes. 28 Men når jeg er opstanden, vil jeg gå i forveien for eder til Galilea. 29 Da sa Peter til ham: Om enn alle tar anstøt, vil dog ikke jeg gjøre det. 30 Og Jesus sa til ham: Sannelig sier jeg dig: Idag, i denne natt, før hanen har galt to ganger, skal du fornekte mig tre ganger. 31 Men han blev ved sitt og sa: Om jeg så skal dø med dig, vil jeg ikke fornekte dig. Det samme sa de alle.

32 Og de kom til et sted som heter Getsemane; og han sa til sine disipler: Sett eder her mens jeg beder! 33 Og han tok Peter og Jakob og Johannes med sig, og begynte å forferdes og engstes, 34 og han sier til dem: Min sjel er bedrøvet inntil døden; bli her og våk! 35 Og han gikk et lite stykke frem, falt ned på jorden og bad at denne stund måtte gå ham forbi, om det var mulig, 36 og han sa: Abba, Fader! alt er mulig for dig; ta denne kalk fra mig! Dog, ikke hvad jeg vil, men hvad du vil! 37 Og han kom og fant dem sovende, og sa til Peter: Simon, sover du? Var du ikke i stand til å våke én time? 38 Våk og bed, forat I ikke skal komme i fristelse! Ånden er villig, men kjødet er skrøpelig. 39 Og atter gikk han bort og bad, og sa de samme ord. 40 Og da han kom igjen, fant han dem atter sovende; for deres øine var tunge, og de visste ikke hvad de skulde svare ham. 41 Og han kom tredje gang og sa til dem: I sover altså og hviler eder! Det er nok; timen er kommet; se, Menneskesønnen overgis i synderes hender; 42 stå op, la oss gå! Se, han er nær som forråder mig.

43 Og straks, mens han ennu talte, kom Judas, en av de tolv, og med ham fulgte en hop med sverd og stokker; de kom fra yppersteprestene og de skriftlærde og de eldste.

44 Men han som forrådte ham, hadde gitt dem et tegn og sagt: Den jeg kysser, ham er det; grip ham og før ham sikkert bort! 45 Og da han kom, gikk han straks bort til ham og sa: Rabbi! og kysset ham. 46 Men de la hånd på ham og grep ham.

47 Men en av dem som stod der, drog sitt sverd, og slo til yppersteprestens tjener og hugg øret av ham. 48 Og Jesus tok til orde og sa til dem: I er gått ut som mot en røver med sverd og stokker for å gripe mig; 49 daglig var jeg hos eder og lærte i templet, og I grep mig ikke; men dette er skjedd forat skriftene skal opfylles. 50 Da forlot de ham alle sammen og flydde. 51 Og en ung mann fulgte ham med et linklæde kastet om sitt bare legeme, og de grep ham; 52 men han slapp linklædet og flydde naken bort.

53 Og de førte Jesus til ypperstepresten, og der kom alle yppersteprestene og de eldste og de skriftlærde sammen.

54 Og Peter fulgte ham langt bakefter like inn i yppersteprestens gård, og han satt der sammen med tjenerne og varmet sig ved ilden. 55 Men yppersteprestene og hele rådet søkte vidnesbyrd mot Jesus, forat de kunde drepe ham, men de fant ikke noget. 56 For mange vidnet falsk mot ham, men deres vidnesbyrd stemte ikke overens. 57 Da stod nogen op og vidnet falsk mot ham og sa: 58 Vi har hørt ham si: Jeg vil bryte ned dette tempel som er gjort med hender, og på tre dager bygge et annet, som ikke er gjort med hender. 59 Og enda stemte ikke deres vidnesbyrd overens. 60 Da stod ypperstepresten op midt iblandt dem og spurte Jesus: Svarer du intet på det som disse vidner mot dig? 61 Men han tidde og svarte intet. Atter spurte ypperstepresten ham og sa til ham: Er du Messias, den Velsignedes Sønn? 62 Jesus sa: Jeg er det, og I skal se Menneskesønnen sitte ved kraftens høire hånd og komme med himmelens skyer. 63 Da sønderrev ypperstepresten sine klær og sa: Hvad skal vi mere med vidner? 64 I har hørt gudsbespottelsen; hvad tykkes eder? De dømte ham alle å være skyldig til døden. 65 Og nogen gav sig til å spytte på ham og tildekke hans ansikt og slå ham med knyttet neve og si til ham: Spå! Og tjenerne tok imot ham med stokkeslag.

66 Og mens Peter var nede i gårdsrummet, kom en av yppersteprestens tjenestepiker,

67 og da hun så Peter varme sig, så hun på ham og sa: Også du var med denne nasareer, Jesus. 68 Men han nektet det og sa: Jeg hverken vet eller forstår hvad du mener. Og han gikk ut i forgården, og hanen gol. 69 Og piken fikk se ham, og begynte igjen å si til dem som stod der: Dette er en av dem. 70 Men han nektet det atter. Og litt efter sa atter de som stod der, til Peter: Du er sannelig en av dem; du er jo en galileer. 71 Men han gav sig til å forbanne sig og sverge: Jeg kjenner ikke det menneske I taler om. 72 Og straks gol hanen annen gang. Da kom Peter det ord i hu som Jesus hadde sagt til ham: Før hanen har galt to ganger, skal du fornekte mig tre ganger. Og han tok det til hjerte og gråt.

1 Het was twee dagen voor Pesach en het Feest van de Ongedesemde Broden. De hoofdpriesters en Schriftgeleerden zonnen op een list om Jezus te kunnen oppakken en doden. 2 "Maar niet tijdens het feest," zeiden ze, "anders komt er een volksopstand."

3 Toen Jezus in Betanië deelnam aan een maaltijd in het huis van Simon de Melaatse, kwam er een vrouw naar Hem toe met een albasten flesje kostbare zuivere nardusolie. Ze brak het flesje open en goot de geurige olie over zijn hoofd. 4 Sommige van de aanwezigen zeiden verontwaardigd tegen elkaar: "Waarom werd die geurige olie verspild? 5 Die olie had verkocht kunnen worden voor meer dan driehonderd denarie en de opbrengst had aan de armen kunnen worden gegeven." Ze vielen ruw tegen haar uit. 6 Maar Jezus zei: "Laat haar met rust. Waarom vallen jullie haar lastig? Ze heeft iets goeds voor Mij gedaan. 7 Er zullen altijd arme mensen bij jullie zijn en jullie kunnen goed voor hen doen wanneer jullie willen. Maar Ik zal niet altijd bij jullie zijn. 8 Zij heeft gedaan wat ze kon: ze heeft mijn lichaam gezalfd ter voorbereiding van mijn begrafenis. 9 Ik verzeker jullie, overal in de wereld waar het evangelie zal worden verkondigd, zal ter herinnering aan haar worden verteld wat zij heeft gedaan."

10 Toen ging Judas Iskariot, een van de Twaalf, naar de hoofdpriesters om Jezus aan hen uit te leveren. 11 Ze waren verheugd om dat te vernemen en beloofden dat ze hem geld zouden betalen. Daarom zocht hij naar een gelegenheid om Jezus aan hen uit te leveren.

12 Op de eerste dag van het Feest van de Ongedesemde Broden, de dag waarop gewoonlijk het Pesachlam wordt geslacht, vroegen Jezus' leerlingen Hem: "Waar wilt U dat we de Pesachmaaltijd voor U gaan klaarmaken?" 13 Hij stuurde twee van zijn leerlingen eropuit met de woorden: "Ga de stad in. Daar zullen jullie een man tegenkomen die een waterkan draagt. Volg hem en 14 zeg tegen de eigenaar van het huis waar hij naar binnen gaat: ‘De Leraar vraagt: Waar is het vertrek waar Ik met mijn leerlingen de Pesachmaaltijd kan eten?’ 15 Hij zal jullie een bovenzaal tonen, ingericht en op orde. Maak het daar voor ons klaar." 16 De leerlingen vertrokken, gingen de stad in, troffen alles aan volgens zijn beschrijving en maakten de Pesachmaaltijd klaar. 17 's Avonds kwam Hij met de Twaalf. 18 Ze gingen aan tafel en tijdens het eten zei Jezus: "Ik verzeker jullie, één van jullie zal Mij verraden, iemand die met Mij aan het eten is." 19 Daar werden ze bedroefd van en ze vroegen Hem, de een na de ander: "Ik ben het toch niet?" 20 Hij antwoordde: "Het is één van jullie twaalf, iemand die zijn brood samen met Mij in de schaal doopt. 21 Want de Mensenzoon zal heengaan, zoals over Hem in de Schriften staat, maar wee degene door wie de Mensenzoon wordt verraden: voor die persoon zou het beter zijn geweest als hij niet was geboren."

22 Tijdens de maaltijd nam Jezus een brood, sprak een zegengebed uit, brak het in stukken, verdeelde die onder hen en zei: "Neem dit aan; dit is mijn lichaam." 23 Ook nam Hij een beker, sprak een dankgebed uit en reikte hun de beker aan. Ze dronken er allen uit. 24 Hij zei tegen hen: "Dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor veel mensen wordt vergoten. 25 Ik verzeker jullie, Ik zal niet meer drinken van de vrucht van de druivelaar tot de dag waarop Ik nieuwe wijn drink in Gods koninkrijk." 26 Na het zingen van een danklied vertrokken ze naar de Olijfberg. 27 Jezus zei tegen hen: "Jullie zullen Mij allemaal in de steek laten, want in de Schriften staat: ‘Ik zal de herder doodslaan en de schapen zullen worden uiteengedreven.’ 28 Maar nadat Ik ben verrezen, zal Ik voor jullie uit naar Galilea gaan." 29 Petrus zei tegen Hem: "Al zou iedereen U in de steek laten, ik niet!" 30 Jezus antwoordde: "Ik verzeker je, vandaag, ja vannacht nog, voordat de haan tweemaal kraait, zal jij Mij driemaal verloochenen." 31 Petrus hield vol: "Al moet ik met U sterven, ik zal U nooit verloochenen." Alle anderen zeiden hetzelfde.

32 Toen ze bij een plaats aankwamen die Getsemane heet, zei Jezus tegen zijn leerlingen: "Gaan jullie hier zitten terwijl Ik ga bidden." 33 Hij nam Petrus, Jakobus en Johannes met zich mee en begon ontdaan en onrustig te worden. 34 Hij zei tegen hen: "Ik ben dodelijk bedroefd. Blijf hier en waak." 35 Hij stapte iets verder, liet zich op de grond vallen en bad dat, indien mogelijk, dit tijdstip aan Hem zou mogen voorbijgaan. 36 Hij zei: "Abba, Vader, U kan alles. Neem deze beker van Mij weg! laat echter niet gebeuren wat Ik wil, maar wat U wil." 37 Toen Hij terugkwam, trof Hij hen slapend aan. Hij zei tegen Petrus: "Simon, slaap je? Was je zelfs niet in staat om één uur te waken? 38 Waak en bid, opdat jullie niet in verzoeking komen, want de geest is wel bereidwillig maar het lichaam is zwak." 39 Hij ging weg en bad opnieuw hetzelfde gebed. 40 Toen Hij opnieuw terugkwam, trof Hij hen slapend aan, want hun ogen waren dichtgevallen. Ze wisten niet wat ze Hem konden antwoorden. 41 Toen Hij voor de derde keer terugkwam, zei Hij tegen hen: "Zijn jullie nog altijd aan het slapen en rusten? Het is genoeg geweest, het tijdstip is aangebroken waarop de Mensenzoon aan de zondaars wordt uitgeleverd. 42 Sta maar op, laten we vertrekken; mijn verrader is bijna hier."

43 Terwijl Hij nog sprak, arriveerde Judas, een van de Twaalf, met een groep mensen met zwaarden en knuppels. Ze waren gestuurd door de hoofdpriesters, Schriftgeleerden en oudsten. 44 Jezus' verrader had een teken met hen afgesproken: "Het is degene die ik met een kus begroet; Hem moeten jullie arresteren en onder bewaking wegleiden." 45 Hij stapte recht op Jezus af, zei "Rabbi!" en gaf Hem een kus. 46 Ze grepen Jezus en arresteerden Hem. 47 Maar een van de omstaanders trok zijn zwaard, viel de dienaar van de hogepriester aan en hakte zijn oor af. 48 Jezus zei tegen de mensen: "Zijn jullie Mij hier als een misdadiger met zwaarden en knuppels komen arresteren? 49 Ik was toch elke dag bij jullie op het tempelterrein aan het onderwijzen? Toen hebben jullie Mij niet opgepakt. Maar de Schriften moeten in vervulling gaan." 50 Toen liet iedereen Jezus in de steek en vluchtte weg. 51 Een jongeman die een linnen kledingstuk op het naakte lichaam droeg, volgde Jezus en werd door hen gegrepen. 52 Hij maakte zich uit het kledingstuk los en vluchtte naakt weg.

53 Jezus werd weggeleid, naar de hogepriester, waar alle hoofdpriesters, oudsten en Schriftgeleerden bijeenkwamen. 54 Petrus volgde Hem op een afstand, helemaal tot op de binnenplaats van het huis van de hogepriester. Daar ging hij bij de bewakers zitten om zich aan het vuur te warmen. 55 De hoofdpriesters en de hele Joodse raad zochten naar een getuigenverklaring op grond waarvan ze Jezus ter dood zouden kunnen veroordelen, maar ze vonden die niet. 56 Veel mensen legden valse verklaringen tegen Hem af, maar de getuigenissen stemden niet met elkaar overeen. 57 Toen kwamen er mensen naar voren met de volgende valse bezwarende verklaring: 58 "Wij hebben Hem horen zeggen: Ik zal deze door mensen gebouwde tempel verwoesten en in drie dagen een andere, niet door mensenhanden gemaakte, tempel bouwen." 59 Maar zelfs hun getuigenissen stemden niet met elkaar overeen. 60 Toen ging de hogepriester in het midden staan en vroeg aan Jezus: "Hebt U geen antwoord op de verklaring van deze getuigen tegen U?" 61 Maar Hij zweeg en gaf helemaal geen antwoord. De hogepriester vroeg verder: "Bent U de Messias, de Zoon van de Gezegende?" 62 Jezus zei: "Dat ben Ik. En u zal de Mensenzoon aan de rechterzijde van de Machtige zien zitten, en Hem zien komen met de wolken." 63 De hogepriester scheurde zijn kleren en zei: "Waarom hebben we nog getuigen nodig? 64 U heeft de godslastering gehoord. Wat is uw besluit?" Ze oordeelden allemaal dat Jezus de doodstraf verdiende. 65 Sommigen begonnen naar Hem te spuwen, Hem te blinddoeken en Hem te slaan, terwijl ze riepen: "Profeteer dan!" De bedienden namen Hem over en ook zij sloegen Hem.

66 Terwijl Petrus beneden op de binnenplaats was, kwam er een dienstmeisje van de hogepriester voorbij. 67 Toen ze Petrus zag, die zich aan het warmen was, keek ze hem aan en zei ze: "U was ook bij die Jezus van Nazaret." 68 Maar hij ontkende het. "Ik heb geen idee waarover je het hebt", zei hij en ging naar het voorportaal. Toen kraaide er een haan. 69 Maar toen het dienstmeisje hem daar zag, herhaalde ze het tegenover de omstaanders: "Die man is één van hen." 70 Opnieuw ontkende Petrus. Na een tijdje zeiden de omstaanders tegen Petrus: "Jij bent toch echt één van hen, want je bent een Galileeër." 71 Hij begon vloeken over zichzelf af te roepen en te zweren: "Ik ken die Man niet over Wie jullie het hebben." 72 Meteen kraaide voor de tweede keer een haan. Toen herinnerde Petrus zich wat Jezus tegen hem had gezegd: "Voordat de haan tweemaal kraait, zal jij Mij driemaal verloochenen." Hij barstte in tranen uit en weende.