1 Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καί τινες τῶν γραμματέων, ἐλθόντες ἀπὸ Ἱεροσολύμων. 2 Καὶ ἰδόντες τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ*35 A,D,N [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 οτι ℵB [1%] NU ¦ 1 τινας W κοιναῖς χερσίν—τοῦτ᾿ ἔστιν, ἀνίπτοις—ἐσθίοντας*35 A,D,N,W [99.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εσθιουσιν ℵB [0.5%] NU ἄρτους,*35 A [94%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ τους 1 B,D,N,W [4%] NU ¦ αρτον ℵ [2%] ἐμέμψαντο.*35 N,W [85%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵA,B [15%] NU ¦ κατεγνωσαν D 3 (Οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι, ἐὰν μὴ πυγμῇ νίψωνται τὰς χεῖρας, οὐκ ἐσθίουσιν, κρατοῦντες τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων. 4 Καὶ ἀπὸ*35 ℵN [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ απ A,B,D,W [2%] NU ἀγορᾶς, ἐὰν μὴ βαπτίσωνται,*35 A,D (78.7%) HF,RP,CP,TR,OC,NU ¦ βαπτισονται (15.9%) ¦ ραντισωνται ℵB (3.6%) ¦ νιψονται (0.2%) ¦ long omissions (1.5%) οὐκ ἐσθίουσιν. Καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν—βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκείων*35 A [30%] ¦ χαλκιων ℵB,D,W [70%] HF,RP,CP,TR,OC,NU (N vacant) καὶ κλινῶν.)*35 A,D,W (99.3%) HF,RP,CP,TR,OC[NU] ¦ --- ℵB (0.5%) ¦ long omission (0.2%)

5 Ἔπειτα*35 A,W [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ και ℵB,D [2%] NU ἐπερωτῶσιν αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς, «Διὰ τί οἱ μαθηταί σου οὐ περιπατοῦσιν*35 𝕻45A,D,W [99%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 45123 ℵB [1%] OC,NU κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, ἀλλὰ* ¦ αλλ OC ἀνίπτοις*35 A [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ κοιναις 𝕻45ℵ(B)(D,W) [4%] NU χερσὶν ἐσθίουσιν τὸν ἄρτον;» 6 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς*35 𝕻45A,D,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB [1%] NU εἶπεν αὐτοῖς ὅτι*35 𝕻45A,D,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB [1%] NU «Καλῶς προεφήτευσεν*35 A,W [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ επροφητευσεν ℵB,D [3%] NU Ἡσαΐας*35 TR,OC ¦ ἠσαιας HF,RP,NU ¦ ισαιας CP περὶ ὑμῶν τῶν ὑποκριτῶν, ὡς γέγραπται·*35 A,W [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 οτι ℵB [0.5%] [NU] ¦ ειπεν D [1%] ‹Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ. 7 Μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.› 8 Ἀφέντες γὰρ*35 A [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- 𝕻45ℵB,D,W [1%] NU τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, κρατεῖτε τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων—βαπτισμοὺς ξεστῶν καὶ ποτηρίων, καὶ ἄλλα παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.»*35 (A,D) (98.3%) HF,RP,CP, TR,OC ¦ --- 𝕻45ℵB,W (1.7%) NU 9 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· «Καλῶς ἀθετεῖτε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, ἵνα τὴν παράδοσιν ὑμῶν τηρήσητε.*35 ℵA (98%) HF,RP,CP,TR,OC ¦ τηρητε B (0.5%) ¦ στησητε D,W (0.7%) NU ¦ ποιησητε (0.1%) ¦ κρατησητε (0.2%) ¦ long omission (0.4%) 10 Μωσῆς*35 A [90%] HF,RP,CP,TR ¦ μωυσης ℵB,D,W [10%] OC,NU γὰρ εἶπεν, ‹Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου› καί, ‹Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω.› 11 Ὑμεῖς δὲ λέγετε ἐὰν εἴπῃ ἄνθρωπος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, ‹Κορβᾶν› (ὅ ἐστιν, δῶρον) ‹ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς,› 12 καὶ*35 𝕻45A,W [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,D [4%] NU οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν οὐδὲν ποιῆσαι τῷ πατρὶ αὐτοῦ*35 A [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,D,W [3%] NU ἢ τῇ μητρὶ αὐτοῦ,*35 A [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,D,W [3%] NU 13 ἀκυροῦντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ τῇ παραδόσει* ¦ παραδωσει [2%] CP ὑμῶν ᾗ παρεδώκατε. Καὶ παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.»

14 Καὶ προσκαλεσάμενος πάντα*35 A,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ παλιν ℵB,D [0.5%] NU ¦ --- [0.5%] τὸν ὄχλον ἔλεγεν αὐτοῖς· «Ἀκούετέ*35 ℵA,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ακουσατε B,D [1%] NU μου πάντες, καὶ συνίετε·*35 ℵA,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ συνετε B [1%] NU ¦ συνιτε D 15 Οὐδέν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτὸν ὃ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι·*35 𝕻45vA,D,W [99.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 21 ℵ [0.5%] NU ¦ ∼ κοινουν 1 B ἀλλὰ τὰ ἐκπορευόμενα ἀπ᾿ αὐτοῦ, ἐκεῖνά*35 A [99%] HF,RP,CP,TR ¦ 1 OC ¦ εκ του ανθρωπου 1 ℵB [0.5%] NU ¦ εκ του ανθρωπου 14 D,W [0.5%] ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον. 16 Εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω.»*35 A,D,W (98.8%) HF,RP,CP,TR ¦ --- ℵB (1.1%) OC,NU ¦ two other variants (0.1%)

17 Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς οἶκον ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ περὶ τῆς παραβολῆς.*35 A,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ την παραβολην ℵB,D [1%] NU 18 Καὶ λέγει αὐτοῖς· «Οὕτως καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; Οὐ* ¦ ουπω ℵ [2%] OC νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ ἔξωθεν εἰσπορευόμενον εἰς τὸν ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι, 19 ὅτι οὐκ εἰσπορεύεται αὐτοῦ εἰς τὴν καρδίαν, ἀλλ᾿ εἰς τὴν κοιλίαν, καὶ εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται, καθαρίζον*35 [90%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ καθαριζων ℵA,B,W [10%] NU ¦ καθαριζει D πάντα τὰ βρώματα;» 20 Ἔλεγεν δὲ ὅτι «Τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον, ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 21 Ἔσωθεν γάρ, ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων, οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται—μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι, 22 κλοπαί,*35 A,N [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 2431 ℵB [1%] NU ¦ ∼ 1243 W [1%] ¦ ∼ 2 κλεμματα 13 (D) πλεονεξίαι, πονηρίαι· δόλος, ἀσέλγεια,* ¦ ασελγειαι [1%] CP ¦ ασελγιαι [2%] ¦ ασελγια ℵA [1%] ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη— 23 πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.»

24 Καὶ ἐκεῖθεν*35 A(D)N [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 W ¦ ∼ 2 δε ℵ(B) [1%] NU ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ μεθόρια*35 A,N [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ορια ℵB,D,W [4%] NU Τύρου καὶ Σιδῶνος.*35 ℵA,B,N [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- D,W [1%] NU Καὶ εἰσελθὼν εἰς* ¦ 1 την D,W [10%] TR οἰκίαν οὐδένα ἤθελεν γνῶναι, καὶ οὐκ ἠδυνήθη λαθεῖν. 25 Ἀκούσασα γὰρ*35 A,N,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ αλλ ευθυς 1 (ℵ)B [1%] NU ¦ δε ευθεως ως 1 D γυνὴ περὶ αὐτοῦ, ἧς εἶχεν τὸ θυγάτριον αὐτῆς* ¦ --- 𝕻45ℵD,W [5%] CP πνεῦμα ἀκάθαρτον, ἐλθοῦσα προσέπεσεν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ. 26 Ἦν δὲ ἡ γυνὴ*35 A,N [96%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 3241 𝕻45ℵB,D,W [4%] OC,NU Ἑλληνίς, Συρα-Φοινίκισσα*35 [50%] ¦ συραφοινικισσα B,N [38%] HF,RP,CP ¦ συραφοινισσα W [1%] ¦ συροφοινικισσα 𝕻45ℵA [10%] OC,NU ¦ συροφοινισσα TR ¦ φυνισσα D ¦ at least five further spellings τῷ γένει, καὶ ἠρώτα αὐτὸν ἵνα τὸ δαιμόνιον ἐκβάλῃ*35 𝕻45ℵA,B,D,N,W [67%] HF,RP,CP,OC,NU ¦ εκβαλει [2%] ¦ εκβαλλη [30%] TR ¦ εκβαλλει [1%] ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. 27 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν*35 A,N,W [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ και ελεγεν ℵB [1%] NU ¦ και λεγει D [0.5%] αὐτῇ, «Ἄφες πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα· οὐ γὰρ καλόν ἐστιν*35 A,N,W [97%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 21 ℵB,D [3%] OC,NU λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις.»*35 A,D,N,W [98%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 231 𝕻45vℵB [2%] OC,NU 28 Ἡ δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει αὐτῷ, «Ναί,*35 ℵA,B,N [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- 𝕻45D,W [1%] NU Κύριε, καὶ γὰρ*35 A,N [98%] HF,RP,CP,TR ¦ --- 𝕻45ℵB(D)W [2%] OC,NU τὰ κυνάρια ὑποκάτω τῆς τραπέζης ἐσθίει*35 A,N [95%] HF,RP,CP,TR ¦ 123 εσθιουσιν B,D,W [5%] OC,NU ¦ ∼ εσθιουσιν 123 ℵ ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν παιδίων.» 29 Καὶ εἶπεν αὐτῇ, «Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὕπαγε· ἐξελήλυθεν τὸ δαιμόνιον ἐκ τῆς θυγατρός σου.»*35 𝕻45A,D,N,W [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 345612 ℵB [1%] NU ¦ 12 απο 456 [2%] 30 Καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς εὗρεν τὸ δαιμόνιον ἐξεληλυθὸς καὶ τὴν θυγατέρα βεβλημένην ἐπὶ τῆς κλίνης.*35 𝕻45A,N,W [97%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 5 θυγατεραν 78 την κλινην 4123 D [1%] ¦ ∼ το παιδον βεβλημενον επι την κλινην 4123 ℵB [2%] OC,NU

31 Καὶ πάλιν, ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς*35 [50%] ¦ --- 𝕻45ℵA,B,D,N,W [50%] HF,RP,CP,TR,OC,NU ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου καὶ Σιδῶνος, ἦλθεν*35 𝕻45A,N,W (98.9%) HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 3 δια 2 ℵB,D (0.7%) NU ¦ three other variants (0.2%) ¦ long omission (0.2%) πρὸς*35 A,N [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εις ℵB,D,W [3.5%] NU ¦ παρα [0.5%] τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας ἀνὰ μέσον τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. 32 Καὶ φέρουσιν αὐτῷ κωφὸν*35 𝕻45A,N [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 και ℵB,D,W [1%] NU μογγιλάλον*35 N,W [70%] HF,RP,CP ¦ μογιλαλον 𝕻45ℵA,B,D [30%] TR,OC,NU (Since the following context indicates that there was indeed a problem with the tongue, the change to the single consonant was predictable; the reverse change seems highly unlikely.) καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα ἐπιθῇ αὐτῷ τὴν χεῖρα. 33 Καὶ ἀπολαβόμενος* ¦ επιλαβομενος [5%] CP ¦ προσλαβομενος W αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὄχλου κατ᾿ ἰδίαν, ἔβαλεν τοὺς δακτύλους αὐτοῦ εἰς τὰ ὦτα αὐτοῦ· καὶ πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ. 34 Καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐστέναξεν, καὶ λέγει αὐτῷ, «Ἐφφαθά,» ὅ ἐστιν, «Διανοίχθητι.» 35 Καὶ εὐθέως*35 𝕻45A,N,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC[NU] ¦ --- ℵB,D [1%] διηνοίχθησαν*35 A,N [97.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ηνοιγησαν B [1%] NU ¦ ηνυγησαν ℵD ¦ διηνυγησαν W ¦ three other variants [1%] αὐτοῦ αἱ ἀκοαί, καὶ ἐλύθη ὁ δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει ὀρθῶς. 36 Καὶ διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ εἴπωσιν·*35 A,D,N [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ λεγωσιν 𝕻45vℵB,W [2%] NU ὅσον δὲ αὐτὸς*35 𝕻45vN [95%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵA,B(D)W [5%] NU αὐτοῖς διεστέλλετο,*35 A,W [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 αυτοι ℵB(D)N [2%] NU μᾶλλον περισσότερον ἐκήρυσσον. 37 Καὶ ὑπερπερισσῶς ἐξεπλήσσοντο, λέγοντες· «Καλῶς πάντα πεποίηκεν. Καὶ τοὺς κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν καὶ τοὺς*35 A,D,N [99%] HF,RP,CP,TR,OC[NU] ¦ --- ℵB(W) [1%] ἀλάλους λαλεῖν.»