Êxodo 23

Ngā Ture he aha, he aha

1 "Kei puaki i a koe te kōrero tito noa. Kei totoro tahi tōu ringa me te tangata kino, kei meinga hei kaiwhakaatu teka.

2 "Kei whai tahi me te tokomaha ki te kino. Kaua anō hoki e hamumu i te totohenga, hei mea kia riro ai i tā te tokomaha, hei whakapeau kē i te tika; 3 kaua anō e whakanuia te rawakore, ina tohe ia.

4 "Ki te tūtaki koe ki te kau a tōu hoariri, ki tana kāihe rānei, e atiti noa ana, me āta whakahoki e koe ki a ia. 5 Ki te kite koe i te kāihe a tōu hoariri e takoto ana i raro i tāna pīkaunga, ā, ka ngākaukore koe ki te whakaara, me āta whakaara tahi e kōrua.

6 "Kei whakapeaua kētia e koe te whakawā mō tōu tangata rawakore, ina tohe ia. 7 Kia matara koe i te teka; kaua anō e whakamatea te tangata harakore rāua ko te tangata tika; e kore hoki ahau e whakatika i tā te tangata hara.

8 "Kaua anō e tango i te utu whakapati; he mea whakamatapō hoki te utu whakapati i te kānohi kite, he mea whakaparori kē hoki i ngā kupu a te hunga tika.

9 "Kaua anō e tūkinotia te manene; e mōhio ana hoki koutou ki te ngākau o te manene; he manene hoki koutou i mua, i te whenua o Īhipa."

Te Tau Tuawhitu me te Rā Tuawhitu

10 "Kia ono hoki ngā tau e rui ai koe i tōu oneone, e kohikohi ai hoki i ōna hua; 11 i te whitu ia me waiho kia takoto kau ana, kia pariri, ā, ka kai ngā tāngata rawakore o tōu iwi; ā, mā ngā kīrehe o te pārae ā rātou toenga e kai. Kia pēnā anō koe ki tāu māra wāina, ki tāu māra ōriwa.

12 "E ono ngā rā e mahi ai koe i āu mahi, ā, i te whitu ka okioki; kia okioki ai tāu kau, me tāu kāihe, kia whai tānga manawa ai hoki te tama a tāu pononga wahine me te manene.

13 "Kia tūpato anō ki ngā mea katoa kua kōrerotia nei e ahau ki a koutou. Kaua hoki e whakahuatia te ingoa o ngā atua kē, kei rangona hoki ki tōu māngai."

Ngā Hākari Nui e Toru

14 "E toru ngā wā o te tau e tuku hākari ai koe ki ahau.

15 "Kia mau ki te Hākari o te Taro Rēwenakore; e whitu ngā rā e kai ai koe i te taro rēwenakore, e pērā ai me tāku i whakahau ai ki a koe, i te wā anō i whakaritea o te marama, o Apipi; nō reira hoki koe i haere mai ai i Īhipa.

"Kaua anō hoki tētahi e puta kau mai ki tōku aroaro.

16 "Ki te Hākari o te Kotinga, o te mātāmua o āu mahi, i ruia e koe ki te māra.

"Ki te Hākari o te Kohikohinga i te mutunga o te tau, ina oti te kohikohi mai e koe āu mahi i te māra.

17 "E toru ngā wā o te tau e kitea ai ōu tāne katoa ki te aroaro o te Ariki, o Ihowā.

18 "Kaua e whakaherea tahitia me te taro rēwena te toto o tāku patunga tapu; kei toe anō hoki ki te ata te ngako o tāku hākari.

19 "Me kawe e koe ki te whare o Ihowā, o tōu Atua ngā mea mataati o ngā mātāmua o tōu oneone.

"Kaua e kōhuatia te kūao koati ki te waiū o tōna whaea."

Te Anahera a Ihowā hei Tiaki i te Ara

20 "Nanā, ka tonoa nei e ahau he anahera ki mua i a koe, hei tiaki i a koe i te ara, hei kawe hoki i a koe ki te wāhi i whakaritea e ahau. 21 Kia tūpato ki a ia, whakarongo hoki ki tōna reo, kaua e whakapātaritari ki a ia; nō te mea e kore ia e whakarere noa iho i tō koutou hara; kei a ia nei hoki tōku ingoa. 22 Ki te āta whakarongo i a koe ki tōna reo, ki te mea hoki i ngā mea katoa e kōrero ai ahau; nā, ko ahau hei hoariri mō ōu hoariri, hei hoa whawhai hoki ki ōu hoa whawhai. 23 Ka haere hoki tāku anahera ki mua i a koe, hei kawe i a koe ki ngā Amori, ki ngā Hiti, ki ngā Perihi, ki ngā Kanaani, ki ngā Hiwi, ki ngā Iepuhi; ka hunā rātou e ahau. 24 Kei koropiko koe ki ō rātou atua, kei mahi hoki ki a rātou, kei rite hoki āu mahi ki ā rātou mahi. Engari, me turaki rawa e koe, me wāwāhi rawa anō hoki ā rātou whakapakoko. 25 Ā, me mahi koutou ki a Ihowā, ki tō koutou Atua, ā, ka manaakitia e ia tāu taro, me tōu wai; ka whakakorea atu anō hoki e ahau te mate i roto i a koe. 26 E kore tētahi mea e whānau whakatahe, e pākoko rānei, i tōu whenua; ka āta tutuki anō i ahau te maha o ōu rā.

27 "Ka tukua atu e ahau tāku wehi ki mua i a koe, ā, ka whakamatea ngā iwi katoa e haere atu nei koe ki a rātou, ka meinga anō hoki e ahau kia tahuri ngā tuarā o ōu hoariri katoa ki a koe. 28 Ka ungā anō e ahau te horonete ki mua i a koe, māna e pei ngā Hiwi, ngā Kanaani, me ngā Hiti i tōu aroaro. 29 E kore rātou e peia e ahau i tōu aroaro i te tau kotahi; kei ururuatia te whenua, ā, ka nui rawa i a koe te kīrehe o te pārae. 30 Ka peia rikirikitia atu rātou e ahau i tōu aroaro, kia hua rā anō koe, kia riro rā anō hoki te whenua i a koe.

31 "Ā, ka whakatakotoria e ahau tōu rohe ki te Moana Whero ā tae noa ki te Moana o ngā Pirihitini, ki te koraha hoki ā tae noa ki te awa. Ka tukua atu nei hoki e ahau ki ō koutou ringa ngā tāngata o te whenua, ā, ka peia rātou e koe i tōu aroaro. 32 Kaua e whakarite kawenata ki a rātou, ki ō rātou atua rānei. 33 Kaua rātou e noho ki tōu whenua, kei mea rātou i a koe kia hara ki ahau; tā te mea, ki te mahi koe ki ō rātou atua, ka ai tēnā hei rore mōu."

1 לֹ֥א תִשָּׂ֖א שֵׁ֣מַע שָׁ֑וְא אַל־תָּ֤שֶׁת יָֽדְךָ֙ עִם־רָשָׁ֔ע לִהְיֹ֖ת עֵ֥ד חָמָֽס׃ ס 2 לֹֽא־תִהְיֶ֥ה אַחֲרֵֽי־רַבִּ֖ים לְרָעֹ֑ת וְלֹא־תַעֲנֶ֣ה עַל־רִ֗ב לִנְטֹ֛ת אַחֲרֵ֥י רַבִּ֖ים לְהַטֹּֽת׃ 3 וְדָ֕ל לֹ֥א תֶהְדַּ֖ר בְּרִיבֽוֹ׃ ס 4 כִּ֣י תִפְגַּ֞ע שׁ֧וֹר אֹֽיִבְךָ֛ א֥וֹ חֲמֹר֖וֹ תֹּעֶ֑ה הָשֵׁ֥ב תְּשִׁיבֶ֖נּוּ לֽוֹ׃ ס 5 כִּֽי־תִרְאֶ֞ה חֲמ֣וֹר שֹׂנַאֲךָ֗ רֹבֵץ֙ תַּ֣חַת מַשָּׂא֔וֹ וְחָדַלְתָּ֖ מֵעֲזֹ֣ב ל֑וֹ עָזֹ֥ב תַּעֲזֹ֖ב עִמּֽוֹ׃ ס 6 לֹ֥א תַטֶּ֛ה מִשְׁפַּ֥ט אֶבְיֹנְךָ֖ בְּרִיבֽוֹ׃ 7 מִדְּבַר־שֶׁ֖קֶר תִּרְחָ֑ק וְנָקִ֤י וְצַדִּיק֙ אַֽל־תַּהֲרֹ֔ג כִּ֥י לֹא־אַצְדִּ֖יק רָשָֽׁע׃ 8 וְשֹׁ֖חַד לֹ֣א תִקָּ֑ח כִּ֤י הַשֹּׁ֨חַד֙ יְעַוֵּ֣ר פִּקְחִ֔ים וִֽיסַלֵּ֖ף דִּבְרֵ֥י צַדִּיקִֽים׃ 9 וְגֵ֖ר לֹ֣א תִלְחָ֑ץ וְאַתֶּ֗ם יְדַעְתֶּם֙ אֶת־נֶ֣פֶשׁ הַגֵּ֔ר כִּֽי־גֵרִ֥ים הֱיִיתֶ֖ם בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 10 וְשֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים תִּזְרַ֣ע אֶת־אַרְצֶ֑ךָ וְאָסַפְתָּ֖ אֶת־תְּבוּאָתָֽהּ׃ 11 וְהַשְּׁבִיעִ֞ת תִּשְׁמְטֶ֣נָּה וּנְטַשְׁתָּ֗הּ וְאָֽכְלוּ֙ אֶבְיֹנֵ֣י עַמֶּ֔ךָ וְיִתְרָ֕ם תֹּאכַ֖ל חַיַּ֣ת הַשָּׂדֶ֑ה כֵּֽן־תַּעֲשֶׂ֥ה לְכַרְמְךָ֖ לְזֵיתֶֽךָ׃ 12 שֵׁ֤שֶׁת יָמִים֙ תַּעֲשֶׂ֣ה מַעֲשֶׂ֔יךָ וּבַיּ֥וֹם הַשְּׁבִיעִ֖י תִּשְׁבֹּ֑ת לְמַ֣עַן יָנ֗וּחַ שֽׁוֹרְךָ֙ וַחֲמֹרֶ֔ךָ וְיִנָּפֵ֥שׁ בֶּן־אֲמָתְךָ֖ וְהַגֵּֽר׃ 13 וּבְכֹ֛ל אֲשֶׁר־אָמַ֥רְתִּי אֲלֵיכֶ֖ם תִּשָּׁמֵ֑רוּ וְשֵׁ֨ם אֱלֹהִ֤ים אֲחֵרִים֙ לֹ֣א תַזְכִּ֔ירוּ לֹ֥א יִשָּׁמַ֖ע עַל־פִּֽיךָ׃ 14 שָׁלֹ֣שׁ רְגָלִ֔ים תָּחֹ֥ג לִ֖י בַּשָּׁנָֽה׃ 15 אֶת־חַ֣ג הַמַּצּוֹת֮ תִּשְׁמֹר֒ שִׁבְעַ֣ת יָמִים֩ תֹּאכַ֨ל מַצּ֜וֹת כַּֽאֲשֶׁ֣ר צִוִּיתִ֗ךָ לְמוֹעֵד֙ חֹ֣דֶשׁ הָֽאָבִ֔יב כִּי־ב֖וֹ יָצָ֣אתָ מִמִּצְרָ֑יִם וְלֹא־יֵרָא֥וּ פָנַ֖י רֵיקָֽם׃ 16 וְחַ֤ג הַקָּצִיר֙ בִּכּוּרֵ֣י מַעֲשֶׂ֔יךָ אֲשֶׁ֥ר תִּזְרַ֖ע בַּשָּׂדֶ֑ה וְחַ֤ג הָֽאָסִף֙ בְּצֵ֣את הַשָּׁנָ֔ה בְּאָסְפְּךָ֥ אֶֽת־מַעֲשֶׂ֖יךָ מִן־הַשָּׂדֶֽה׃ 17 שָׁלֹ֥שׁ פְּעָמִ֖ים בַּשָּׁנָ֑ה יֵרָאֶה֙ כָּל־זְכ֣וּרְךָ֔ אֶל־פְּנֵ֖י הָאָדֹ֥ן ׀ יְהוָֽה׃ 18 לֹֽא־תִזְבַּ֥ח עַל־חָמֵ֖ץ דַּם־זִבְחִ֑י וְלֹֽא־יָלִ֥ין חֵֽלֶב־חַגִּ֖י עַד־בֹּֽקֶר׃ 19 רֵאשִׁ֗ית בִּכּוּרֵי֙ אַדְמָ֣תְךָ֔ תָּבִ֕יא בֵּ֖ית יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ לֹֽא־תְבַשֵּׁ֥ל גְּדִ֖י בַּחֲלֵ֥ב אִמּֽוֹ׃ ס 20 הִנֵּ֨ה אָנֹכִ֜י שֹׁלֵ֤חַ מַלְאָךְ֙ לְפָנֶ֔יךָ לִשְׁמָרְךָ֖ בַּדָּ֑רֶךְ וְלַהֲבִ֣יאֲךָ֔ אֶל־הַמָּק֖וֹם אֲשֶׁ֥ר הֲכִנֹֽתִי׃ 21 הִשָּׁ֧מֶר מִפָּנָ֛יו וּשְׁמַ֥ע בְּקֹל֖וֹ אַל־תַּמֵּ֣ר בּ֑וֹ כִּ֣י לֹ֤א יִשָּׂא֙ לְפִשְׁעֲכֶ֔ם כִּ֥י שְׁמִ֖י בְּקִרְבּֽוֹ׃ 22 כִּ֣י אִם־שָׁמֹ֤עַ תִּשְׁמַע֙ בְּקֹל֔וֹ וְעָשִׂ֕יתָ כֹּ֖ל אֲשֶׁ֣ר אֲדַבֵּ֑ר וְאָֽיַבְתִּי֙ אֶת־אֹ֣יְבֶ֔יךָ וְצַרְתִּ֖י אֶת־צֹרְרֶֽיךָ׃ 23 כִּֽי־יֵלֵ֣ךְ מַלְאָכִי֮ לְפָנֶיךָ֒ וֶהֱבִֽיאֲךָ֗ אֶל־הָֽאֱמֹרִי֙ וְהַ֣חִתִּ֔י וְהַפְּרִזִּי֙ וְהַֽכְּנַעֲנִ֔י הַחִוִּ֖י וְהַיְבוּסִ֑י וְהִכְחַדְתִּֽיו׃ 24 לֹֽא־תִשְׁתַּחֲוֶ֤ה לֵאלֹֽהֵיהֶם֙ וְלֹ֣א תָֽעָבְדֵ֔ם וְלֹ֥א תַעֲשֶׂ֖ה כְּמַֽעֲשֵׂיהֶ֑ם כִּ֤י הָרֵס֙ תְּהָ֣רְסֵ֔ם וְשַׁבֵּ֥ר תְּשַׁבֵּ֖ר מַצֵּבֹתֵיהֶֽם׃ 25 וַעֲבַדְתֶּ֗ם אֵ֚ת יְהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיכֶ֔ם וּבֵרַ֥ךְ אֶֽת־לַחְמְךָ֖ וְאֶת־מֵימֶ֑יךָ וַהֲסִרֹתִ֥י מַחֲלָ֖ה מִקִּרְבֶּֽךָ׃ 26 לֹ֥א תִהְיֶ֛ה מְשַׁכֵּלָ֥ה וַעֲקָרָ֖ה בְּאַרְצֶ֑ךָ אֶת־מִסְפַּ֥ר יָמֶ֖יךָ אֲמַלֵּֽא׃ 27 אֶת־אֵֽימָתִי֙ אֲשַׁלַּ֣ח לְפָנֶ֔יךָ וְהַמֹּתִי֙ אֶת־כָּל־הָעָ֔ם אֲשֶׁ֥ר תָּבֹ֖א בָּהֶ֑ם וְנָתַתִּ֧י אֶת־כָּל־אֹיְבֶ֛יךָ אֵלֶ֖יךָ עֹֽרֶף׃ 28 וְשָׁלַחְתִּ֥י אֶת־הַצִּרְעָ֖ה לְפָנֶ֑יךָ וְגֵרְשָׁ֗ה אֶת־הַחִוִּ֧י אֶת־הַֽכְּנַעֲנִ֛י וְאֶת־הַחִתִּ֖י מִלְּפָנֶֽיךָ׃ 29 לֹ֧א אֲגָרְשֶׁ֛נּוּ מִפָּנֶ֖יךָ בְּשָׁנָ֣ה אֶחָ֑ת פֶּן־תִּהְיֶ֤ה הָאָ֨רֶץ֙ שְׁמָמָ֔ה וְרַבָּ֥ה עָלֶ֖יךָ חַיַּ֥ת הַשָּׂדֶֽה׃ 30 מְעַ֥ט מְעַ֛ט אֲגָרְשֶׁ֖נּוּ מִפָּנֶ֑יךָ עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר תִּפְרֶ֔ה וְנָחַלְתָּ֖ אֶת־הָאָֽרֶץ׃ 31 וְשַׁתִּ֣י אֶת־גְּבֻלְךָ֗ מִיַּם־סוּף֙ וְעַד־יָ֣ם פְּלִשְׁתִּ֔ים וּמִמִּדְבָּ֖ר עַד־הַנָּהָ֑ר כִּ֣י ׀ אֶתֵּ֣ן בְּיֶדְכֶ֗ם אֵ֚ת יֹשְׁבֵ֣י הָאָ֔רֶץ וְגֵרַשְׁתָּ֖מוֹ מִפָּנֶֽיךָ׃ 32 לֹֽא־תִכְרֹ֥ת לָהֶ֛ם וְלֵאלֹֽהֵיהֶ֖ם בְּרִֽית׃ 33 לֹ֤א יֵשְׁבוּ֙ בְּאַרְצְךָ֔ פֶּן־יַחֲטִ֥יאוּ אֹתְךָ֖ לִ֑י כִּ֤י תַעֲבֹד֙ אֶת־אֱלֹ֣הֵיהֶ֔ם כִּֽי־יִהְיֶ֥ה לְךָ֖ לְמוֹקֵֽשׁ׃ פ