Provérbios 18

1 Ko te tangata tū kē, e whai ana i tā tōna ake hiahia,

e ngangau ana ki ngā whakaaro tōtika katoa.

2 Kāhore o te whakaarokore āhuareka ki te mātauranga;

engari kia whakakitea e ia tōna ngākau.

3 I te taenga mai o te tangata kino ka tae mai anō te whakahāwea,

me te tāwai hei hoa mō te whakamā.

4 He wai hōhonu ngā kupu a te māngai o te tangata;

he awa e rere ana te puna o te whakaaro nui.

5 Ehara i te mea pai te whakapai ki te kanohi o te tangata kino,

te whakapeau kē rānei i tā te tangata tika ina whakawā.

6 E uru ana ngā ngutu o te whakaarokore ki te totohe,

e karanga ana tōna māngai ki ngā whiu.

7 Hei huna anō mōna te māngai o te whakaarokore;

ā, ko ōna ngutu hei rore mō tōna wairua.

8 Ānō he kai reka ngā kupu a te kawe kōrero;

tae tonu iho ki ngā wāhi o roto rawa o te kōpū.

9 Ko te tangata anō hoki e māngere ana ki tāna mahi,

hei teina ia ki te tangata maumau.

10 Hei pourewa kaha te ingoa o Ihowā;

rere ana te tangata tika ki reira, ā, ora ake.

11 Ko ngā rawa o te tangata taonga hei pā kaha mōna,

hei pā tiketike ki tōna whakaaro.

12 I mua ake o te whakangaromanga ka whakakake te ngākau o te tangata;

i mua ake anō hoki o te hōnore ko te ngākau pāpaku.

13 Ko te tangata e whakahoki kupu ana i te mea kāhore anō ia i rongo noa,

he mahi wairangi tērā nāna, he hanga whakamā.

14 E whakamanawanui te wairua o te tangata ki tōna mate;

tēnā ko te wairua marū, ko wai e kaha ki tērā?

15 Ka whiwhi te ngākau o te tangata mātau ki te mōhio;

e rapu ana hoki te taringa o ngā whakaaro nui ki te mōhio.

16 Mā te mea tuku noa a te tangata ka wātea ai he wāhi mōna,

ka kawea hoki ia e tērā ki te aroaro o ngā tāngata nunui.

17 Ko te tangata nāna te kupu tuatahi i te whakawā me te mea kei a ia te tika;

nā, ka haere mai tōna hoa, kei te rapu i te tikanga o tāna.

18 Mā te rota e mutu ai ngā tautohe,

ā, ko tērā hei tauārai i waenganui o te hunga kaha.

19 Ko te tuakana, teina rānei, i whakatakariritia, pakeke atu i te pā kaha;

ā, ko aua tū ngangare me he tūtaki tatau nō te whare rangatira.

20 Ka kī te kōpū o te tangata i ngā hua o tōna māngai,

ka mākona ia i ngā hua o ōna ngutu.

21 Ko te mate, ko te ora kei te arero;

ko te hunga e aroha ana ki tērā ka kai i ōna hua.

22 Ko te tangata kua kite i te wahine māna,

kua kite i te mea pai, kua whiwhi hoki ki tā Ihowā whakapai.

23 He īnoi tā te rawakore hanga he taikaha ia

te whakahoki a te tangata taonga.

24 Ko te tangata tini ngā hoa aroha e whai ana i te hē mōna;

tērā anō ia te hoa aroha, nui atu i tō te tuakana, i tō te teina, tōna piri mai.

1 לְֽ֭תַאֲוָה יְבַקֵּ֣שׁ נִפְרָ֑ד בְּכָל־תּ֝וּשִׁיָּ֗ה יִתְגַּלָּֽע׃ 2 לֹֽא־יַחְפֹּ֣ץ כְּ֭סִיל בִּתְבוּנָ֑ה כִּ֝֗י אִֽם־בְּהִתְגַּלּ֥וֹת לִבּֽוֹ׃ 3 בְּֽבוֹא־רָ֭שָׁע בָּ֣א גַם־בּ֑וּז וְֽעִם־קָל֥וֹן חֶרְפָּֽה׃ 4 מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים דִּבְרֵ֣י פִי־אִ֑ישׁ נַ֥חַל נֹ֝בֵ֗עַ מְק֣וֹר חָכְמָֽה׃ 5 שְׂאֵ֣ת פְּנֵי־רָשָׁ֣ע לֹא־ט֑וֹב לְהַטּ֥וֹת צַ֝דִּ֗יק בַּמִּשְׁפָּֽט׃ 6 שִׂפְתֵ֣י כְ֭סִיל יָבֹ֣אֽוּ בְרִ֑יב וּ֝פִ֗יו לְֽמַהֲלֻמ֥וֹת יִקְרָֽא׃ 7 פִּֽי־כְ֭סִיל מְחִתָּה־ל֑וֹ וּ֝שְׂפָתָ֗יו מוֹקֵ֥שׁ נַפְשֽׁוֹ׃ 8 דִּבְרֵ֣י נִ֭רְגָּן כְּמִֽתְלַהֲמִ֑ים וְ֝הֵ֗ם יָרְד֥וּ חַדְרֵי־בָֽטֶן׃ 9 גַּ֭ם מִתְרַפֶּ֣ה בִמְלַאכְתּ֑וֹ אָ֥ח ה֝֗וּא לְבַ֣עַל מַשְׁחִֽית׃ 10 מִגְדַּל־עֹ֭ז שֵׁ֣ם יְהוָ֑ה בּֽוֹ־יָר֖וּץ צַדִּ֣יק וְנִשְׂגָּֽב׃ 11 ה֣וֹן עָ֭שִׁיר קִרְיַ֣ת עֻזּ֑וֹ וּכְחוֹמָ֥ה נִ֝שְׂגָּבָ֗ה בְּמַשְׂכִּיתֽוֹ׃ 12 לִפְנֵי־שֶׁ֭בֶר יִגְבַּ֣הּ לֵב־אִ֑ישׁ וְלִפְנֵ֖י כָב֣וֹד עֲנָוָֽה׃ 13 מֵשִׁ֣יב דָּ֭בָר בְּטֶ֣רֶם יִשְׁמָ֑ע אִוֶּ֥לֶת הִיא־ל֝֗וֹ וּכְלִמָּֽה׃ 14 רֽוּחַ־אִ֭ישׁ יְכַלְכֵּ֣ל מַחֲלֵ֑הוּ וְר֥וּחַ נְ֝כֵאָ֗ה מִ֣י יִשָּׂאֶֽנָּה׃ 15 לֵ֣ב נָ֭בוֹן יִקְנֶה־דָּ֑עַת וְאֹ֥זֶן חֲ֝כָמִ֗ים תְּבַקֶּשׁ־דָּֽעַת׃ 16 מַתָּ֣ן אָ֭דָם יַרְחִ֣יב ל֑וֹ וְלִפְנֵ֖י גְדֹלִ֣ים יַנְחֶֽנּוּ׃ 17 צַדִּ֣יק הָרִאשׁ֣וֹן בְּרִיב֑וֹ יבא־רֵ֝עֵ֗הוּ וַחֲקָרֽוֹ׃ 18 מִ֭דְיָנִים יַשְׁבִּ֣ית הַגּוֹרָ֑ל וּבֵ֖ין עֲצוּמִ֣ים יַפְרִֽיד׃ 19 אָ֗ח נִפְשָׁ֥ע מִקִּרְיַת־עֹ֑ז ומדונים כִּבְרִ֥יחַ אַרְמֽוֹן׃ 20 מִפְּרִ֣י פִי־אִ֭ישׁ תִּשְׂבַּ֣ע בִּטְנ֑וֹ תְּבוּאַ֖ת שְׂפָתָ֣יו יִשְׂבָּֽע׃ 21 מָ֣וֶת וְ֭חַיִּים בְּיַד־לָשׁ֑וֹן וְ֝אֹהֲבֶ֗יהָ יֹאכַ֥ל פִּרְיָֽהּ׃ 22 מָצָ֣א אִ֭שָּׁה מָ֣צָא ט֑וֹב וַיָּ֥פֶק רָ֝צ֗וֹן מֵיְהוָֽה׃ 23 תַּחֲנוּנִ֥ים יְדַבֶּר־רָ֑שׁ וְ֝עָשִׁ֗יר יַעֲנֶ֥ה עַזּֽוֹת׃ 24 אִ֣ישׁ רֵ֭עִים לְהִתְרֹעֵ֑עַ וְיֵ֥שׁ אֹ֝הֵ֗ב דָּבֵ֥ק מֵאָֽח׃