Provérbios 19

1 He pai kē te rawakore e haere ana i runga i tōna tapatahi,

i te ngutu whanokē, i te whakaarokore.

2 Nā, ehara hoki i te mea pai kia kaua he mātauranga mō te wairua;

ā, ko te tangata e hohoro ana ōna waewae, ka hara.

3 E whakaparoritia ana te ara o te tangata e tōna wairangi;

e amuamu ana hoki tōna ngākau ki a Ihowā.

4 Mā te rawa ka tokomaha atu ai ngā hoa aroha;

e wehea atu ana ia, te rawakore i tōna hoa aroha.

5 E kore te kaiwhakapae teka e whakaharakoretia;

e kore hoki e mawhiti te tangata kōrero teka.

6 He tokomaha e whai kia manakohia e te tangata ringa mahora;

he hoa aroha hoki ngā tāngata katoa nō te tangata e hōmai mea ana.

7 E kino ana ngā tēina katoa o te rawakore ki a ia;

nā, nui kē atu te mataratanga atu o ōna hoa i a ia!

Whai noa āna kupu i a rātou,

heoi kua riro rātou.

8 Ko te tangata e mea ana ki te whakaaro nui mōna, e aroha ana ki tōna wairua ake;

ko te tangata e pupuri ana i te mātauranga, ka tūtaki ki te pai.

9 E kore te kaiwhakapae teka e whakaharakoretia;

ka hunā hoki te tangata kōrero teka.

10 E kore e tau te noho rangatira ki te whakaarokore;

he makere rawa te noho ko te pononga hei rangatira mō ngā rangatira.

11 Ko te ngārahu tūpato ka pupuri i tōna riri;

ā, hei whakakorōria mōna te whakarere noa iho i te hē.

12 Ko te riri o te kīngi rite tonu ki te hāmama o te raiona;

ko tana manako ia ānō he tōmairangi i runga i te tarutaru.

13 He aituā mō tōna pāpā te tamaiti whakaarokore;

ā, ko ngā ngangare a te wahine, me te māturuturu pūputu tonu.

14 He whare, he taonga i tuku iho i ngā mātua;

ko te hoa wahine mahara i a Ihowā.

15 Mā te māngere e mea kia moe i te moe reka;

ka matekai hoki te wairua o te rōrā.

16 Ko te tangata e pupuri ana i te whakahau e pupuri ana i tōna wairua;

engari, ko te tangata kore whakaaro ki ōna ara ka mate.

17 Ko te tangata e ohaoha ana ki te rawakore e whakatārewa moni ana ki a Ihowā,

ā, ka utua ki a ia tāna mahi atawhai.

18 Pākia tāu tama, i te mea kua whai manakohanga;

kaua hoki tōu ngākau e whai tonu i te whakangaromanga mōna.

19 Ko te tangata riri nui māna e waha tōna hē;

ki te whakaora hoki koe i a ia, ka waiho tonu tēnā hei mahi māu.

20 Whakarongo ki te kupu tohutohu, tahuri mai hoki ki te ako,

kia whai whakaaro ai koe i tōu mutunga iho.

21 He maha ngā whakaaro i roto i te ngākau o te tangata;

e tū tonu ana ia tā Ihowā tikanga.

22 Ko te hiahia o te tangata te aronga o tana atawhai;

engari te rawakore i te tangata teka.

23 Ko te wehi ki a Ihowā te ara ki te ora;

ā, ko te tangata kei a ia tērā, ka noho mākona;

e kore tētahi hē e pā ki a ia.

24 E kuhua ana e te māngere tōna ringa ki te rīhi,

e kore rawa nei e whakahokia e ia ki tōna māngai.

25 Pākia te tangata whakahī, ā, ka tūpato ngā kūware;

ākona hoki te tangata mahara, ā, ka mōhio ia ki te mātauranga.

26 Ko te tangata e pāhua ana i tōna pāpā, e pei atu ana hoki i tōna whaea,

he tama ia e whakamā ai, e ingoa kino ai hoki.

27 Kāti, e tāku tama, te whakarongo ki te ako

hei mea kau e kotiti atu ai i ngā kupu o te mātauranga.

28 E whakahī ana te kaiwhakaatu hē ki te whakawā;

e horomia ana hoki te kino e te māngai o te hunga kino.

29 Kua rite he whakawā mō ngā whakahī,

he whiu mō te tuarā o ngā whakaarokore.

1 טֽוֹב־רָ֭שׁ הוֹלֵ֣ךְ בְּתֻמּ֑וֹ מֵעִקֵּ֥שׁ שְׂ֝פָתָ֗יו וְה֣וּא כְסִֽיל׃ 2 גַּ֤ם בְּלֹא־דַ֣עַת נֶ֣פֶשׁ לֹא־ט֑וֹב וְאָ֖ץ בְּרַגְלַ֣יִם חוֹטֵֽא׃ 3 אִוֶּ֣לֶת אָ֭דָם תְּסַלֵּ֣ף דַּרְכּ֑וֹ וְעַל־יְ֝הוָ֗ה יִזְעַ֥ף לִבּֽוֹ׃ 4 ה֗וֹן יֹ֭סִיף רֵעִ֣ים רַבִּ֑ים וְ֝דָ֗ל מֵרֵ֥עהוּ יִפָּרֵֽד׃ 5 עֵ֣ד שְׁ֭קָרִים לֹ֣א יִנָּקֶ֑ה וְיָפִ֥יחַ כְּ֝זָבִ֗ים לֹ֣א יִמָּלֵֽט׃ 6 רַ֭בִּים יְחַלּ֣וּ פְנֵֽי־נָדִ֑יב וְכָל־הָ֝רֵ֗עַ לְאִ֣ישׁ מַתָּֽן׃ 7 כָּ֥ל אֲחֵי־רָ֨שׁ ׀ שְֽׂנֵאֻ֗הוּ אַ֤ף כִּ֣י מְ֭רֵעֵהוּ רָחֲק֣וּ מִמֶּ֑נּוּ מְרַדֵּ֖ף אֲמָרִ֣ים לא־הֵֽמָּה׃ 8 קֹֽנֶה־לֵּ֭ב אֹהֵ֣ב נַפְשׁ֑וֹ שֹׁמֵ֥ר תְּ֝בוּנָ֗ה לִמְצֹא־טֽוֹב׃ 9 עֵ֣ד שְׁ֭קָרִים לֹ֣א יִנָּקֶ֑ה וְיָפִ֖יחַ כְּזָבִ֣ים יֹאבֵֽד׃ פ 10 לֹֽא־נָאוֶ֣ה לִכְסִ֣יל תַּעֲנ֑וּג אַ֝֗ף כִּֽי־לְעֶ֤בֶד ׀ מְשֹׁ֬ל בְּשָׂרִֽים׃ 11 שֵׂ֣כֶל אָ֭דָם הֶאֱרִ֣יךְ אַפּ֑וֹ וְ֝תִפאַרְתּ֗וֹ עֲבֹ֣ר עַל־פָּֽשַׁע׃ 12 נַ֣הַם כַּ֭כְּפִיר זַ֣עַף מֶ֑לֶךְ וּכְטַ֖ל עַל־עֵ֣שֶׂב רְצוֹנֽוֹ׃ 13 הַוֺּ֣ת לְ֭אָבִיו בֵּ֣ן כְּסִ֑יל וְדֶ֥לֶף טֹ֝רֵ֗ד מִדְיְנֵ֥י אִשָּֽׁה׃ 14 בַּ֣יִת וָ֭הוֹן נַחֲלַ֣ת אָב֑וֹת וּ֝מֵיְהוָ֗ה אִשָּׁ֥ה מַשְׂכָּֽלֶת׃ 15 עַ֭צְלָה תַּפִּ֣יל תַּרְדֵּמָ֑ה וְנֶ֖פֶשׁ רְמִיָּ֣ה תִרְעָֽב׃ 16 שֹׁמֵ֣ר מִ֭צְוָה שֹׁמֵ֣ר נַפְשׁ֑וֹ בּוֹזֵ֖ה דְרָכָ֣יו יומת׃ 17 מַלְוֵ֣ה יְ֭הוָה ח֣וֹנֵֽן דָּ֑ל וּ֝גְמֻל֗וֹ יְשַׁלֶּם־לֽוֹ׃ 18 יַסֵּ֣ר בִּ֭נְךָ כִּי־יֵ֣שׁ תִּקְוָ֑ה וְאֶל־הֲ֝מִית֗וֹ אַל־תִּשָּׂ֥א נַפְשֶֽׁךָ׃ 19 גרל־חֵ֭מָה נֹ֣שֵׂא עֹ֑נֶשׁ כִּ֥י אִם־תַּ֝צִּ֗יל וְע֣וֹד תּוֹסִֽף׃ 20 שְׁמַ֣ע עֵ֭צָה וְקַבֵּ֣ל מוּסָ֑ר לְ֝מַ֗עַן תֶּחְכַּ֥ם בְּאַחֲרִיתֶֽךָ׃ 21 רַבּ֣וֹת מַחֲשָׁב֣וֹת בְּלֶב־אִ֑ישׁ וַעֲצַ֥ת יְ֝הוָ֗ה הִ֣יא תָקֽוּם׃ 22 תַּאֲוַ֣ת אָדָ֣ם חַסְדּ֑וֹ וְטֽוֹב־רָ֝שׁ מֵאִ֥ישׁ כָּזָֽב׃ 23 יִרְאַ֣ת יְהוָ֣ה לְחַיִּ֑ים וְשָׂבֵ֥עַ יָ֝לִ֗ין בַּל־יִפָּ֥קֶד רָֽע׃ 24 טָ֘מַ֤ן עָצֵ֣ל יָ֭דוֹ בַּצַּלָּ֑חַת גַּם־אֶל־פִּ֝֗יהוּ לֹ֣א יְשִׁיבֶֽנָּה׃ 25 לֵ֣ץ תַּ֭כֶּה וּפֶ֣תִי יַעְרִ֑ם וְהוֹכִ֥יחַ לְ֝נָב֗וֹן יָבִ֥ין דָּֽעַת׃ 26 מְֽשַׁדֶּד־אָ֭ב יַבְרִ֣יחַ אֵ֑ם בֵּ֝֗ן מֵבִ֥ישׁ וּמַחְפִּֽיר׃ 27 חַֽדַל־בְּ֭נִי לִשְׁמֹ֣עַ מוּסָ֑ר לִ֝שְׁג֗וֹת מֵֽאִמְרֵי־דָֽעַת׃ 28 עֵ֣ד בְּ֭לִיַּעַל יָלִ֣יץ מִשְׁפָּ֑ט וּפִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים יְבַלַּע־אָֽוֶן׃ 29 נָכ֣וֹנוּ לַלֵּצִ֣ים שְׁפָטִ֑ים וּ֝מַהֲלֻמ֗וֹת לְגֵ֣ו כְּסִילִֽים׃