Provérbios 25

He Whakatauki anō nā Horomona

1 He whakatauki anō ēnei nā Horomona, he mea tuhi e ngā tāngata a Hetekia kīngi o Hūrā.

2 Ko tō te Atua whakakorōria, he huna mea;

ko tō ngā kīngi whakakorōria he rapu mea.

3 Ko te rangi mō te tiketike, ko te whenua mō te hōhonu,

ā, ko te ngākau o ngā kīngi, tē taea te rapu.

4 Tahia atu te para i te hiriwa,

ā, ka puta mai he oko mā te kaitahi para;

5 tangohia atu te tangata kino i te aroaro o te kīngi,

ā, ka ū tōna torōna i runga i te tika.

6 Kei whakaputa i a koe ki mua i te aroaro o te kīngi,

kei tū hoki ki te wāhi o ngā metararahi.

7 He pai kē hoki kia kīia mai ki a koe, "Haere mai ki runga nei,"

i te mea kia whakahokia iho koe ki raro i te aroaro o te rangatira.

I kitea nei e ōu kanohi

8 kei hohoro te haere ki te ngangare,

kei kore e kitea e koe tāu e mea ai i tōna mutunga iho,

ina meinga koe e tōu hoa kia whakamā.

9 Tohea tāu tohe ki tōu hoa tonu,

ā, kaua e whākina te mea huna a tētahi:

10 kei kohukohutia koe e te tangata i rongo,

ā, kore ake tōu ingoa kino e tahuri atu.

11 He kupu i tika te kōrero,

ko tōna rite kei ngā āporo kōura i roto i ngā kete hiriwa.

12 He pērā i te whakakai kōura, i te whakapaipai kōura parakore

koia anō te ako a te whakaaro nui ki te taringa rongo.

13 Rite tonu ki te mātao o te hukarere i te kotinga wīti

te karere pono ki ōna kaingare;

ka ora hoki i a ia te ngākau o ōna ariki.

14 He pērā i ngā kapua me te hau uakore,

koia anō te rite o te tangata e whakamanamana ana ki āna hākari horihori.

15 Mā te roa e whakamanawanui ana ka whakaae mai ai te kīngi,

ā, mā te arero ngāwari ka mangungu ai te wheua.

16 Kua kitea e koe he honi, kainga ko te wāhi e mākona ai koe;

kei kī rawa koe i taua mea, ka ruakina e koe.

17 Kia takitahi tōu waewae ki te whare o tōu hoa;

kei hōhā ia ki a koe, ā, ka kino ki a koe.

18 Ko te tangata e whakaatu teka ana mō tōna hoa,

he patu ia, he hoari, ā, he pere koi.

19 Ko te whakawhirinaki ki te tangata tinihanga i te wā o te raru,

e rite ana ki te niho whati, ki te waewae kua takoki.

20 Ko te tangata e waiata ana ki te ngākau pōuri,

e rite ana ki te tangata e whakarere ana i te kākahu i te rangi māeke,

ki te winika hoki i runga i te hōura.

21 Ki te matekai tōu hoariri whāngaia ki te taro;

ki te matewai whakainumia ki te wai;

22 ka pūrangatia hoki e koe he waro kāpura ki tōna māhunga,

ā, ka utua tāu e Ihowā.

23 E mauria ana mai e te hauraro he ua;

e pērātia ana hoki e te arero ngautuarā, he kanohi pukuriri.

24 He pai kē te noho i te kokonga o te tuanui,

i te noho tahi me te wahine ngangare i roto i te whare māhorahora.

25 He rongo pai nō te whenua tawhiti,

tōna rite kei ngā wai mātao ki te wairua matewai.

26 Me te manawa-whenua i takatakahia, me te puna i whakaparuparutia,

koia anō te tangata tika e hinga ana i te aroaro o te tangata kino.

27 Ehara i te mea pai te kai nui i te honi;

waihoki ko ā te tangata rapu i tō rātou ake korōria ehara i te korōria.

28 Ko te tangata e kore nei e pēhi i tōna wairua,

e rite ana ki te pā kua pakaru, kāhore ōna taiepa.

1 גַּם־אֵ֭לֶּה מִשְׁלֵ֣י שְׁלֹמֹ֑ה אֲשֶׁ֥ר הֶ֝עְתִּ֗יקוּ אַנְשֵׁ֤י ׀ חִזְקִיָּ֬ה מֶֽלֶךְ־יְהוּדָֽה׃ 2 כְּבֹ֣ד אֱ֭לֹהִים הַסְתֵּ֣ר דָּבָ֑ר וּכְבֹ֥ד מְ֝לָכִ֗ים חֲקֹ֣ר דָּבָֽר׃ 3 שָׁמַ֣יִם לָ֭רוּם וָאָ֣רֶץ לָעֹ֑מֶק וְלֵ֥ב מְ֝לָכִ֗ים אֵ֣ין חֵֽקֶר׃ 4 הָג֣וֹ סִיגִ֣ים מִכָּ֑סֶף וַיֵּצֵ֖א לַצֹּרֵ֣ף כֶּֽלִי׃ 5 הָג֣וֹ רָ֭שָׁע לִפְנֵי־מֶ֑לֶךְ וְיִכּ֖וֹן בַּצֶּ֣דֶק כִּסְאֽוֹ׃ 6 אַל־תִּתְהַדַּ֥ר לִפְנֵי־מֶ֑לֶךְ וּבִמְק֥וֹם גְּ֝דֹלִ֗ים אַֽל־תַּעֲמֹֽד׃ 7 כִּ֤י ט֥וֹב אֲמָר־לְךָ֗ עֲֽלֵ֫ה הֵ֥נָּה מֵֽ֭הַשְׁפִּ֣ילְךָ לִפְנֵ֣י נָדִ֑יב אֲשֶׁ֖ר רָא֣וּ עֵינֶֽיךָ׃ 8 אַל־תֵּצֵ֥א לָרִ֗ב מַ֫הֵ֥ר פֶּ֣ן מַה־תַּ֭עֲשֶׂה בְּאַחֲרִיתָ֑הּ בְּהַכְלִ֖ים אֹתְךָ֣ רֵעֶֽךָ׃ 9 רִֽ֭יבְךָ רִ֣יב אֶת־רֵעֶ֑ךָ וְס֖וֹד אַחֵ֣ר אַל־תְּגָֽל׃ 10 פֶּֽן־יְחַסֶּדְךָ֥ שֹׁמֵ֑עַ וְ֝דִבָּתְךָ֗ לֹ֣א תָשֽׁוּב׃ 11 תַּפּוּחֵ֣י זָ֭הָב בְּמַשְׂכִּיּ֥וֹת כָּ֑סֶף דָּ֝בָ֗ר דָּבֻ֥ר עַל־אָפְנָֽיו׃ 12 נֶ֣זֶם זָ֭הָב וַחֲלִי־כָ֑תֶם מוֹכִ֥יחַ חָ֝כָ֗ם עַל־אֹ֥זֶן שֹׁמָֽעַת׃ 13 כְּצִנַּת־שֶׁ֨לֶג ׀ בְּי֬וֹם קָצִ֗יר צִ֣יר נֶ֭אֱמָן לְשֹׁלְחָ֑יו וְנֶ֖פֶשׁ אֲדֹנָ֣יו יָשִֽׁיב׃ פ 14 נְשִׂיאִ֣ים וְ֭רוּחַ וְגֶ֣שֶׁם אָ֑יִן אִ֥ישׁ מִ֝תְהַלֵּ֗ל בְּמַתַּת־שָֽׁקֶר׃ 15 בְּאֹ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם יְפֻתֶּ֣ה קָצִ֑ין וְלָשׁ֥וֹן רַ֝כָּ֗ה תִּשְׁבָּר־גָּֽרֶם׃ 16 דְּבַ֣שׁ מָ֭צָאתָ אֱכֹ֣ל דַּיֶּ֑ךָּ פֶּן־תִּ֝שְׂבָּעֶ֗נּוּ וַהֲקֵֽאתֽוֹ׃ 17 הֹקַ֣ר רַ֭גְלְךָ מִבֵּ֣ית רֵעֶ֑ךָ פֶּן־יִ֝שְׂבָּעֲךָ֗ וּשְׂנֵאֶֽךָ׃ 18 מֵפִ֣יץ וְ֭חֶרֶב וְחֵ֣ץ שָׁנ֑וּן אִ֥ישׁ עֹנֶ֥ה בְ֝רֵעֵ֗הוּ עֵ֣ד שָֽׁקֶר׃ 19 שֵׁ֣ן רֹ֭עָה וְרֶ֣גֶל מוּעָ֑דֶת מִבְטָ֥ח בּ֝וֹגֵ֗ד בְּי֣וֹם צָרָֽה׃ 20 מַ֥עֲדֶה בֶּ֨גֶד ׀ בְּי֣וֹם קָ֭רָה חֹ֣מֶץ עַל־נָ֑תֶר וְשָׁ֥ר בַּ֝שִּׁרִ֗ים עַ֣ל לֶב־רָֽע׃ פ 21 אִם־רָעֵ֣ב שֹׂ֭נַאֲךָ הַאֲכִלֵ֣הוּ לָ֑חֶם וְאִם־צָ֝מֵ֗א הַשְׁקֵ֥הוּ מָֽיִם׃ 22 כִּ֤י גֶֽחָלִ֗ים אַ֭תָּה חֹתֶ֣ה עַל־רֹאשׁ֑וֹ וַֽ֝יהוָ֗ה יְשַׁלֶּם־לָֽךְ׃ 23 ר֣וּחַ צָ֭פוֹן תְּח֣וֹלֵֽל גָּ֑שֶׁם וּפָנִ֥ים נִ֝זְעָמִ֗ים לְשׁ֣וֹן סָֽתֶר׃ 24 ט֗וֹב שֶׁ֥בֶת עַל־פִּנַּת־גָּ֑ג מֵאֵ֥שֶׁת מדונים וּבֵ֥ית חָֽבֶר׃ 25 מַ֣יִם קָ֭רִים עַל־נֶ֣פֶשׁ עֲיֵפָ֑ה וּשְׁמוּעָ֥ה ט֝וֹבָ֗ה מֵאֶ֥רֶץ מֶרְחָֽק׃ 26 מַעְיָ֣ן נִ֭רְפָּשׂ וּמָק֣וֹר מָשְׁחָ֑ת צַ֝דִּ֗יק מָ֣ט לִפְנֵֽי־רָשָֽׁע׃ 27 אָ֘כֹ֤ל דְּבַ֣שׁ הַרְבּ֣וֹת לֹא־ט֑וֹב וְחֵ֖קֶר כְּבֹדָ֣ם כָּבֽוֹד׃ 28 עִ֣יר פְּ֭רוּצָה אֵ֣ין חוֹמָ֑ה אִ֝֗ישׁ אֲשֶׁ֤ר אֵ֖ין מַעְצָ֣ר לְרוּחֽוֹ׃