1 Como moscas mortas produzem mau cheiro até num frasco de perfume,

assim um pouco de insensatez estraga muita sabedoria e honra.

2 O sábio escolhe o caminho certo,

mas o tolo toma o rumo errado.

3 Os tolos podem ser identificados

apenas por seu modo de andar.

4 Se uma autoridade se irar contra você, não abandone seu posto;

o espírito calmo pode superar até mesmo grandes erros.

5 Observei outro mal debaixo do sol. Governantes cometem um erro grave 6 quando dão grande autoridade aos tolos e colocam pessoas valorosas em cargos inferiores. 7 Cheguei a ver servos andando a cavalo, como príncipes, e príncipes andando a pé, como servos!

8 Quem cava um poço

corre o risco de cair nele.

Quem derruba um muro

corre o risco de ser mordido por uma cobra.

9 Quem trabalha numa pedreira

corre o risco de ser ferido pelas pedras.

Quem corta lenha

corre perigo a cada golpe do machado.

10 Trabalhar com um machado sem corte exige muito mais esforço;

portanto, afie a lâmina.

Esse é o valor da sabedoria:

ela o ajuda a ser bem-sucedido.

11 Se a cobra morde antes de ser encantada,

de que adianta ser encantador de serpentes?

12 As palavras do sábio trazem aprovação,

mas o tolo é destruído por aquilo que ele mesmo diz.

13 O tolo baseia seus argumentos em ideias insensatas,

por isso suas conclusões são perversa loucura;

14 mesmo assim, fala sem parar.

Ninguém sabe de fato o que acontecerá;

ninguém é capaz de prever o futuro.

15 O tolo fica tão exausto com seu trabalho

que nem consegue encontrar o caminho de casa.

16 Como é triste a terra governada por uma pessoa imatura,

cujas autoridades fazem banquetes logo de manhã.

17 Como é feliz a terra que tem como rei um líder nobre,

cujas autoridades fazem banquetes no momento apropriado,

para recuperarem as forças, e não para se embebedarem.

18 Por causa da preguiça, o telhado enverga;

por causa do ócio, surgem goteiras na casa.

19 A festa proporciona riso,

o vinho proporciona alegria,

e o dinheiro proporciona isso tudo!

20 Nunca faça pouco do rei,

nem mesmo em pensamento.

Não zombe dos poderosos,

nem mesmo em seu quarto.

Pois um passarinho poderia contar a eles

tudo que você disse.

1 Con ruồi chết làm cho thúi dầu thơm của thợ hòa hương; cũng vậy, một chút điên dại làm nhẹ danh một người khôn ngoan sang trọng.2 Trái tim của người khôn ở bên hữu; còn trái tim của kẻ dại ở bên tả.3 Lại khi kẻ dại đi đường, rõ ra là thiếu mất lẽ phải; nó nói cho mọi người rằng mình là kẻ dại.4 Nếu người cai quản nổi giận cùng ngươi, chớ lìa khỏi chỗ mình; vì sự mềm mại ngăn ngừa được tội lỗi lớn.5 Có một tai nạn ta đã thấy dưới mặt trời, như một sự lỗi lầm do quan trưởng phạm:6 ấy là kẻ ngu muội được đặt ở nơi cao, còn người giàu lại ngồi chỗ thấp.7 Ta đã thấy kẻ tôi tớ đi ngựa, còn quan trưởng đi bộ như tôi tớ vậy.8 Kẻ nào đào hầm sẽ sa xuống đó, còn kẻ phá vách tường phải bị rắn cắn.9 Ai lăn đã khỏi chỗ nó, sẽ bị thương; kẻ bửa củi có khi phải hiểm nghèo.10 Cái rìu lụt mà không mài lưỡi nó lại, ắt phải rán sức còng nhiều; nhưng sự khôn ngoan có ích đặng dẫn dắt.11 Nếu rắn cắn trước khi bị ếm chú, thì thầy ếm chú chẳng làm ích gì.12 Lời của miệng người khôn ngoan có ơn; nhưng môi của kẻ khờ dại lại nuốt lấy nó.13 Lời nói của miệng nó, khởi đầu là ngược đãi, cuối cùng vẫn điên cuồng nguy hiểm.14 Kẻ ngu muội hay nói nhiều lời; dầu vậy, người ta chẳng biết điều sẽ xảy đến; và ai là kẻ tỏ ra được cho nó sự sẽ có sau mình?15 Công lao kẻ ngu muội làm cho mệt nhọc chúng nó, vì chẳng biết phải bắt đường nào đặng đi đến thành.16 Hỡi xứ, khốn thay cho mầy khi có vua còn thơ ấu, và các quan trưởng mầy ăn từ lúc buổi sáng.17 Hỡi xứ, phước cho mầy khi có vua là dòng cao sang, và các quan trưởng mầy ăn theo giờ xứng đáng, để bổ sức lại, chớ chẳng phải để đắm say!18 Tại tay làm biếng nên rường nhà sụp; vì tay nhác nhớn nên nhà dột.19 Người ta bày tiệc đặng vui chơi; rượu khiến cho đời vui; có tiền bạc thì ứng cho mọi sự.20 Dầu trong tư tưởng ngươi cũng chớ nguyền rủa vua; dầu trong phòng ngủ ngươi cũng chớ rủa sả kẻ giàu có; vì chim trời sẽ đến ra tiếng ngươi, và loài có cánh sẽ thuật việc ra.