Provérbios 20

Siisila xa xaxilitareɲa

1 Wɛni mixi rayaagima,

beere mixi madaxuma nɛ.

Siisila mu nɔma findide xaxilima ra.

2 Mangɛ bɔɲɛ texi maniya yɛtɛ xaaɲɛ ra.

Mixi naxan mangɛ raxɔnɔma, na bara a yɛtɛ tɔɔrɔ.

3 Mixi binyaxi mu tinma gere ra,

kɔnɔ xaxilitare birama sɔnxɔɛ nan fɔxɔ ra.

4 Mixi tunnaxɔnɔxi mu yire buxama a waxati.

Xɛ xaba tɛmui a baloe fenma nɛ, kɔnɔ a mu sese toma.

5 Marasi tilin alɔ ye naxan na baa ma.

Fahaamui kanyi na birin matoma nɛ.

6 Mixi gbegbe dugutɛgɛɲa falama e yɛtɛ xun ma,

kɔnɔ dugutɛgɛ yati yati toma duniɲa ma?

7 Tinxintɔɛ ɲɛrɛma tinxinyi nan na,

sɛɛwɛ na a xa die bɛ.

8 Mangɛ kiitisa fata mixi bɔɲɛ ɲaaxi tode.

9 Nde nɔma a falade, «Fe ɲaaxi yo mu n bɔɲɛ ma,

n sɛniyɛnxi, yunubi yo mu na n ma?»

10 Sikeeli tinxintare mu rafan Alatala ma.

11 Fonike xa ɲɛrɛ ki tinxinxi a bɔɲɛ ki masenma nɛ.

12 Tuli naxan fe mɛma, ya naxan se toma,

Alatala nan na birin daaxi.

13 Xixɔli naxa rafan i ma de,

xa na mu a ra i findima setare nan na.

I ya lanma a xa rasɛgɛ, alako i xa baloe sɔtɔ a fanyi ra.

14 Sareso nan a falama yulɛ bɛ,

«Na sare mu fan n bɛ feo,»

kɔnɔ a fa keli na xun ma a yɛtɛ matɔxɔfe ra.

15 Xɛɛma nun gɛmɛ tofanyi gbegbe na duniɲa,

kɔnɔ lɔnnila xa wɔyɛnyi tide gbo e birin bɛ.

16 Mixi xa sɛɛkɛ se rasuxu a naxan taani xɔɲɛ bɛ,

xa na mu a ra a naxan taani langoe bɛ.

17 Donse naxan sɔtɔ wule ra, a fɔlɛ a ɲɔxun,

kɔnɔ a raɲɔnyi a luxi nɛ alɔ gɛmɛ xɔri i dɛ i.

18 Marasi fanyi nan wali sɔɔnɛyama.

Ɲama naxa gere so marasi xanbi.

19 Naafixi lanlanteya kanama nɛ.

I naxa la mixi ra naxan dɛ wuya.

20 Mixi na yo a nga nun a baba ma,

a duniɲa igirima dimi nan kui.

21 Harige naxan sɔtɔma mafurenyi ra, na mu buma.

22 I naxa a fala, «N nan n gbeɲɔxɔma nɛ.»

I xaxili ti Alatala nan na, a i rakisima nɛ.

23 Alatala mu wama maniya se tinxintare xɔn ma.

Sikeeli tinxintare mu fan.

24 Alatala nan adamadi xun tima kira nde ra.

Ibunadama tan mu nɔma na fahaamude.

25 Laayidi tongofe Ala bɛ mafuren mafuren maɲɔxunyi gbegbe xanbi,

na findixi gantanyi nan na adamadi bɛ.

26 Mangɛ lɔnnila fata mixi ɲaaxie mayegetide,

a ti e fari a xɔrɔxɔɛ ra.

27 Alatala xaxili fima adamadi ma, a findi a bɛ lanpui ra,

alako a xa a yɛtɛ bɔɲɛ mato a fanyi ra.

28 Xanunteya nun dugutɛgɛɲa mangɛ kantama nɛ.

Mangɛ kibanyi sabatima nɛ mangɛ xa xanunteya saabui ra.

29 Fonike sɛnbɛ findixi a xa xunnakeli nan na.

Xɛmɔxi xunsɛxɛ fiixɛ findixi a xa binyɛ nan na.

30 Bɔnbɔɛ findixi kobiɲa seri nan na,

luxusinyi adama xaxili matinxinma nɛ.