CHÂM NGÔN 14

1 Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi. 2 Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Đức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài, 3 Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó; Song môi người khôn ngoan giữ lấy người. 4 Đâu không có bò, đó máng cỏ trống không; Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra. 5 Người chứng trung thành không hề nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá. 6 Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng. 7 Hãy dan xa khỏi mặt kẻ ngu muội, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó. 8 Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình; Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt. 9 Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi; Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Đức Chúa Trời. 10 Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng; Một người ngoại không chia vui với nó được. 11 Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thạnh. 12 Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người; Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết. 13 Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não. 14 Lòng kẻ nào lìa xa Đức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình; Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện. 15 Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời; Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình. 16 Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác; Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình. 17 Người nóng nảy làm điên làm dại; Và kẻ toan mưu ác bị ghét. 18 Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp; Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức. 19 Người ác phục trước mặt người thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình. 20 Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ; Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay. 21 Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội; Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay. 22 Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhân từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện. 23 Trong các thứ công việc đều có ích lợi; Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn. 24 Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan; Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng. 25 Kẻ làm chứng chân thật giải cứu linh hồn người ta; Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt. 26 Trong sự kính sợ Đức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp. 27 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống, Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết. 28 Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại. 29 Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng. 30 Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt. 31 Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng Tạo hóa mình; Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài. 32 Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết. 33 Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng; Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra. 34 Sự công bình làm cho nước cao trọng; Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc. 35 Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.

1 La femme sage bâtit sa maison,

Et la femme insensée la renverse de ses propres mains.

2 *Job 12:4.Celui qui marche dans la droiture craint l’Éternel,

Mais celui qui prend des voies tortueuses le méprise.

3 Dans la bouche de l’insensé est une verge pour son orgueil,

Mais les lèvres des sages les gardent.

4 S’il n’y a pas de bœufs, la crèche est vide;

C’est à la vigueur des bœufs qu’on doit l’abondance des revenus.

5 Un *Ex 23:1.Pr 12:17.témoin fidèle ne ment pas,

Mais un faux témoin dit des mensonges.

6 Le moqueur cherche la sagesse et ne la trouve pas,

Mais pour l’homme intelligent la science est chose facile.

7 Éloigne-toi de l’insensé;

Ce n’est pas sur ses lèvres que tu aperçois la science.

8 La sagesse de l’homme prudent, c’est l’intelligence de sa voie;

La folie des insensés, c’est la tromperie.

9 Les insensés se font un jeu du péché,

Mais parmi les hommes droits se trouve la bienveillance.

10 Le cœur connaît ses propres chagrins,

Et un étranger ne saurait partager sa joie.

11 La maison des méchants sera détruite,

Mais la tente des hommes droits fleurira.

12 *Pr 16:25.Telle voie paraît droite à un homme,

Mais son issue, c’est la voie de la mort.

13 Au milieu même du rire le cœur peut être affligé,

*Pr 5:4.Et la joie peut finir par la détresse.

14 Celui dont le cœur s’égare se rassasie de *Pr 1:31.ses voies,

Et l’homme de bien se rassasie de ce qui est en lui.

15 L’homme simple croit tout ce qu’on dit,

Mais l’homme prudent est attentif à ses pas.

16 Le sage a de la retenue et se détourne du mal,

Mais l’insensé est arrogant et plein de sécurité.

17 Celui qui est prompt à la colère fait des sottises,

Et l’homme plein de malice s’attire la haine.

18 Les simples ont en partage la folie,

Et les hommes prudents se font de la science une couronne.

19 Les mauvais s’inclinent devant les bons,

Et les méchants aux portes du juste.

20 *Pr 19:4,7.Le pauvre est odieux même à son ami,

Mais les amis du riche sont nombreux.

21 Celui qui méprise son prochain commet un péché,

Mais heureux celui qui a pitié des misérables!

22 Ceux qui méditent le mal ne s’égarent-ils pas?

*Lu 6:38.Mais ceux qui méditent le bien agissent avec bonté et fidélité.

23 Tout travail procure l’abondance,

Mais les paroles en l’air ne mènent qu’à la disette.

24 La richesse est une couronne pour les sages;

La folie des insensés est toujours de la folie.

25 Le témoin véridique délivre des âmes,

Mais le trompeur dit des mensonges.

26 Celui qui craint l’Éternel possède un appui ferme,

Et ses enfants ont un refuge auprès de lui.

27 *Pr 10:11;13:14.La crainte de l’Éternel est une source de vie,

Pour détourner des pièges de la mort.

28 Quand le peuple est nombreux, c’est la gloire d’un roi;

Quand le peuple manque, c’est la ruine du prince.

29 Celui qui est lent à la colère a une grande intelligence,

Mais celui qui est prompt à s’emporter proclame sa folie.

30 Un cœur calme est la vie du corps,

Mais l’envie est la carie des os.

31 *Pr 17:5.Opprimer le pauvre, c’est outrager celui qui l’a fait;

*Pr 14:21.Mais avoir pitié de l’indigent, c’est l’honorer.

32 Le méchant est renversé par sa méchanceté,

Mais le juste trouve un refuge même en sa mort.

33 *Pr 10:14;12:23;13:16.Dans un cœur intelligent repose la sagesse,

Mais au milieu des insensés elle se montre à découvert.

34 La justice élève une nation,

Mais le péché est la honte des peuples.

35 La faveur du roi est pour le serviteur prudent,

Et sa colère pour celui qui fait honte.