10 Milagres de Jesus na Bíblia: Lista com versículos e explicação

1 Ye ɛlɛsa so ne, né bɛyɛ ayeforɔ bie wɔ Kana bɔ ɔwɔ Galilea ne, na ne Yesu maame wɔ berɛ. 2 Na bɛfrɛle Yesu ne ye asuafoɛ nemɔ maa bɛwale bie. 3 Bɛ nzãa ne yiele, yeti Yesu maame ha hyirele ye kyɛ: "Bɛ nzãa ne ayie oo." 4 Nakoso Yesu ha hyirele ye kyɛ, "Maame, ɛhe de, ɔfa mene wɔ nwo sɛ? Me mmerɛ nya sonne." 5 Na ye maame ha hyirele asomvoɛ ne kyɛ: "Bɔ ɔkaha kohyire ɛmɔ biala ne, ɛmɔyɛ." 6 Kyɛbɔ Yudafoɛ ahoteɛ nwo mmeraa te ne, né bua mbiri-mbiri nzia bɔ bafa nyɔboɛ bayɛ gyigyi berɛ, na ne kõ biala kora fa nzue bua* nyɔ anaa nza. 7 Yesu ha hyirele bɛ kyɛ: "Ɛmɔsa nzue bɛgua bua nemɔ nu ma oyi." Yeti, bɛsale nzue bɛguale bua nemɔ nu maa oyili dɛm. 8 Afei ɔha hyirele bɛ kyɛ: "Ɛmɔsa bie bɛɛma bɔ ɔnea ayeforɔ naso ne." Yeti bɛsa bɛhɔle. 9 Na mmerɛ bɔ sona bɔ ɔnea ayeforɔ naso ne fale nzue bɔ wakakyi nzãa ne hane ye noa ne, né ɔnze nekaa bɔ ofi ɔ, (nakoso asomvoɛ bɔ bɛsale nzue ne de, né bɛse), yeɛ ɔfrɛle brienzua bɔ ogya ne hɔle ahameɛ, 10 na ɔha hyirele ye kyɛ: "Ebiala di moa fa nzãa pa ne ba, na sɛ mmenia ne bo yie a, né wafa bɔ ɔttemaye ne wawa. Na wɔ de, afa nzãa pa ne asie tonn maa waadwu bekye." 11 Ɛhe yeɛ ole nzɛngyerɛneɛ bɔ Yesu limoa yɛle, na ɔyɛle ye wɔ Kana bɔ ɔwɔ Galilea ne, na ɔlale ye anuonyam ali. Na asuafoɛ nemɔ nyane gyidie wɔ ye nu.

1 Ɔpɛnu ne, onwuni abrandeɛ bie bɔ bɛwole ye ne, né ye nye asi. 2 Yeti, ye asuafoɛ nemɔ bisale ye kyɛ: "Rabi, nwa yeɛ ɔyɛle bɔne bɔ yeti bɛwole ye ne, né ye nye asi ne? Abrandeɛ ne, anaa ye awofo?" 3 Yesu ha hyirele bɛ kyɛ: "Biaa he yɛlle bɔne, na ye awofo koso yɛlle bɔne biala, mmom wawa ye sɔ, kyɛbɔ ɔkɔyɛ a bekonwu Nyameɛ nyumaa ɔ. 4 Aleɛ ahe ye de, odikyɛ yɛyɛ Bɔ ɔsomane me ne adwuma, aleɛ baasa bɔ ebiala ngɔhora adwuma biala yɛ ɔ. 5 Mmerɛ bɔ nwɔ wiase ne de, me yeɛ nde wiase ne kanea ɔ." 6 Ɔhane sɔ dwirɛ nemɔ yiele ne, ɔtele ngɔserɛ guale ase, na ɔfa frale nnɛterɛ, yeɛ ɔfa yɛle abrandeɛ ne nye naso ɔ, 7 na ɔha hyirele ye kyɛ: "Kɔ Siloam nzue nanwo, na kɔnwunzi," (Siloam ne bo kyire "Basoma"). Yeti ɔɔwunzini, ná ɔba ne, né onwu nikye. 8 Ɛhe ati mandanu berɛfoɛ ne bɛ bɔ bɛnwuni kyɛ né ɔsrɛ-srɛ nikye ne hyɛle yebo hane kyɛ: "Nná biaa he yeɛ né ɔtena ase srɛ-srɛ nikye ne?" 9 Ebiemɔ hane kyɛ: "Ye ane." Yeɛ ebiemɔ koso nwa: "Nná ye ɔ, mmom osoma ye." Nakoso biaa ne de, bɔ né ɔka ala yeɛ ole kyɛ: "Me ane oo." 10 Yeti bɛbisale ye kyɛ: "Ɔyɛle sɛɛ yeɛ wɔ nye tele ɔ?" 11 Yeɛ ɔhane kyɛ: "Biaa bie bɔ bɛfrɛ ye Yesu yeɛ ɔfale ngɔserɛ frale nnɛterɛ fa yɛle me nye naso ɔ, na ɔha hyirele me kyɛ, ‘Kɔnwunzi ye wɔ Siloam nu.’ Yeti ngɔnwunzini, na me nye ne tele." 12 Yeti, bɛbisale ye kyɛ: "Sɔ biaa ne wɔ ni?" Na ɔhane kyɛ: "Menze oo."

13 Yesu tele Yohane dwirɛ ne, ɔfale ɛlɛen fili berɛ kyɛ ɔkwaawura nekaa bɔ ɛberɛ te dinn. Nakoso mmenia ne tele ye nwo dwirɛ, na bɛfili nguro nanu bɛfale ase bɛhɔle nekaa bɔ ɔwɔ ne. 14 Ofili ɛleɛn nanu dwuli bɔ onwuni mmenia ne, bɛyɛle ye anwunvo na ɔsale bɛ bɔ bafokyɛ ne anwonyerɛ. 15 Odwuli nnɔsoa ne, asuafoɛ nemɔ wale ye berɛ, yeɛ bɛha bɛhyirele ye kyɛ: "Ɛwa ate ye nwo, na aleɛ asa. Gua mmenia ne atee ma bɛhɔ nnamue nemɔ nu bɛɛtɔ aleɛ bie bɛli." 16 Nakoso, Yesu ha hyirele bɛ kyɛ: "Nnɛmɔ maa bɛkɔ, ɛmɔma bɛ nikye ma bɛli." 17 Yeɛ bɛhane kyɛ, "Paanoo nnu ne egyein nyɔ pɛ yeɛ ɔwɔ wa ɔ." 18 Yesu hane kyɛ: "Ɛmɔfa bɛbrɛ me." 19 Yeɛ ɔha hyirele mmenia nemɔ kyɛ bɛtena-tena nzenzaen naso. Na ɔfale paanoo nnu ne egyein nyɔ ne, na ɔneane anwuro hyirale so, na obubule nu fa mane asuafoɛ nemɔ, na bɛ koso bɛfa bɛmane mmenia nemɔ. 20 Yeti, bɛlili maa bɛ ko yili, na bɛsesale ye boso kɛndɛn 12 tɛkyɛ. 21 Mmrienzua 5,000 yeɛ bɛlili ɔ, bannga mmrasua ne ngwalaa bammoka so.

35 Odwuli nnɔsoa ne, ɔha hyirele asuafoɛ ne kyɛ: "Ɛmɔma yɛhɔ nzue ne si dɔ." 36 Yeti, bɛguale mmenia nemɔ atee bɛyiele ne, bɛɛbokale Yesu so, ofikyɛ né ɔte ɛlɛen nanu dada, na ne ɛlɛen foforɛ koso boka ye so. 37 Wangyɛ biala, mvrama kandinga bie hyɛle yebo tuli, na né asorɔkye ne bu fa ɛlɛen naso, ɔhale sɔa, ahaa bɛmono. 38 Nakoso Yesu de, né wala sumu bie so wɔ ɛleɛn ne si dɔ. Yeti, bɛtingyele ye, na bɛha bɛhyirele ye kyɛ: "Kyerɛkyerɛniɛ, yeti yɛbaawu ne, ɔmva wɔ nwo?" 39 Yeti Yesu dwɔsole, na ɔteane mvrama ne né nzue ne kyɛ: "Yɛ konn! Yɛ dinn!" Na mvrama ne yakyile, na ɔyɛle dinn. 40 Na obisale bɛ kyɛ: "Nzuati yeɛ né ɛmɔsuro ne? Nzu ɔ, ɛmɔlle gyidie?" 41 Né esuronyi aha bɛ paa, yeti bɛbisale bɛ nwo kyɛ: "Sona beni ɛhe? Bɔ mvrama ne ɛpo po tie ye ne."

25 Né maame bie bɔ mogya atu ye afoɛ buru-ne-nyɔ wɔ berɛ. 26 Né wanwu amaneɛ paa wɔ dɔktafoɛ pee sa nu, na ne wasɛkye ye ahonyadeɛ mukoraati, nakoso anwonyerɛ ne angɔ, mmom ɛyɛlɛ ala yeɛ ne ɔyɛ piri ɔ. 27 Mmerɛ bɔ ɔtele Yesu nwo dwirɛ ne, ɔfale mmenia nanu wɔ ye si, na ɔɔsɔle ye atadeɛ nanu, 28 edwirɛ bɔ ne ɔka yeɛ ole kyɛ: "Sɛ mesɔ ye atadeɛ nanu mbaen po a, me nwo kɔtɔ me." 29 Na ɛberɛ nala, mogya ne pɛle, na onwuni ye wɔ ye weleɛ nu kyɛ, anwonyerɛ bɔ ɔteetee ye ne ahɔ. 30 Ɛberɛ ala, Yesu nwuni kyɛ tumi bie afi ye nu, na ɔkakyile ye nwo wɔ mmenia nanu bisale kyɛ: "Nwa yeɛ ɔsɔle m’atadeɛ nanu ne?" 31 Nakoso, ye asuafoɛ nemɔ ha hyirele ye kyɛ: "Anwu kyɛ mmenia ahyere wɔ so, nakoso ebisa kyɛ, ‘Nwa yeɛ ɔfale ye sa hane me ne?’ " 32 Nakoso, Yesu totole ye nye neane sɛ okonwu sona-horɛ a. 33 Na ɔnate kyɛ ne maame ne anwu bɔ wahɔ so wɔ ye nu nati, né osuro, na ne ye nwo popo. Na oobuli ndwerɛ wɔ Yesu nyunu hane edwirɛ nanu nahorɛ biala hyirele ye. 34 Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Baa brasua, wɔ gyidie amaa wɔ nwo atɔ wɔ. Fa asomdwie kɔ, na wɔ nwo tɔ wɔ koraa."

1 Bɛhɔle ɛpo ne si dɔ ne, bɛɛfitele Gerasafoɛ mandanu dɔ. 2 Yesu fili ɛlɛen nanu dwuli nala pɛ, biaa bie bɔ sunzummɔne wɔ ye so fili asieleɛ naso dɔ yiale ye. 3 Asieleɛ naso yeɛ ne ɔte ɔ, na ɔbaadwu sɔ mmerɛ ne, né ebiala hora falle kyenyi kyekyele ye. 4 Ɔwɔ nu, né bɛtaa bɛfa kyenyi bɛkyekye ye gya ne ye sa, nakoso né ɔtete kyenyi nanu. Na ebiala nne berɛ bɔ né okonya anwoserɛ koli ye so ɔ. 5 Kɔngɔen ne eyia biala, né ɔteɛteanu wɔ asieleɛ ne né mmokaa naso, na ne ɔfa nyɔboɛ pepɛ ye nwo. 6 Mmerɛ bɔ ye nye bɔle Yesu so wɔ dede ne, otuli mirika hɔle ye nwo berɛ, na obuli ndwerɛ wɔ ye nyunu. 7 Na ɔteane nu kyɛ: "Yesu, Nyameɛ bɔ ɔwɔ Anwuro-anwuro né awa, nzu yeɛ ɔwɔ mene wɔ afia ɔ?"* 8 Ofikyɛ ne Yesu aha ahyire ye kyɛ: "Wɔ, sunzummɔne, fi ye nu fite!" 9 Yesu bisale ye kyɛ: "Wɔ dumaa li sɛɛ?" Ɔhane kyɛ: "Me dumaa li Ɛlɔen, ofikyɛ yɛsone." 10 Na ɔsrɛle Yesu alaa kyɛ nnɛmaa ɔfoa bɛ fi sɔ aseɛ naso. 11 Né mbrako pee bie didi wɔ bokaa ne ngyɛnu dɔ. 12 Yeti, sunzummɔne nemɔ srɛle Yesu kyɛ: "Ma yɛhɔ mbrako nemɔ nu; ma yeewura bɛ nu." 13 Ɔmane bɛ atee, yeti sunzummɔne nemɔ fili biaa ne nu, na bɛɛwurale mbrako nemɔ nu. Ná mbrako kɔyɛ 2,000 ne tuli mirika fili bokaa naso dɔ beeguale ɛpo nanu, na bɛwuli.

14 Bɛ bɔ bɛnea mbrako ne nwatili, na bɛɛbɔle amaneɛ wɔ kuro nanu ne nnamue nemɔ nu, na mmenia nemɔ wale kyɛ bɛbaanea bɔ wasi ne. 15 Yeti, bɛwale Yesu berɛ, na mmerɛ bɔ bɛnwuni biaa bɔ né sunzummɔne pee wɔ ye so ne kyɛ ɔte berɛ, owura atadeɛ, na ye adwene nu ala berɛ ne, esuronyi hane bɛ paa. 16 Na bɛ bɔ bɛnwuni bɔ wasi ne hane bɔ ɔtole biaa bɔ né sunzummɔne wɔ ye so ne, ɔne bɔ ɔtole mbrako ne hyirele mmenia nemɔ. 17 Na mmenia nemɔ srɛle Yesu kyɛ, ofi bɛ mandanu berɛ hɔ. 18 Mmerɛ bɔ ɔfo ɛlɛen ne, biaa bɔ né sunzummɔne wɔ ye so ne srɛle ye kyɛ, ɔne ye kɔhɔ. 19 Nakoso Yesu amma ye atee, mmom ɔha hyirele ye kyɛ: "Kɔ awuro, w’abusuafoɛ berɛ, na ka bɔ Awurade ayɛ ama wɔ namukoraati kyire bɛ, ɔne kyɛbɔ wanwu wɔ anwunvo ne." 20 Yeti ɔhɔle, na ɔhane bɔ Yesu ayɛ ama ye namukoraati wɔ Dekapoli, na ɔyɛle mmenia nemɔ nwanwa.

21 Mmerɛ bɔ Yesu sa pɛle ɛpo ne hɔle ye si dɔ ne, mmeni pee pɛle ye nwo yiale wɔ ɛpo ne noa berɛ. 22 Na biaa bie bɔ bɛfrɛ ye Yairo wale ye berɛ, né ɔte panyi wɔ sua bɔ beyia nu nanu. Mmerɛ bɔ onwuni Yesu ne, obuli ndwerɛ wɔ ye gya bo, 23 na ɔsrɛle ye mmerɛ pee kyɛ: "Mma brasua kamba afokyɛ paa. Mesrɛ wɔ bra, na baafa wɔ sa gua ye so ma ye nwo tɔ ye, na onya ngoa." 24 Yesu ne ye hɔle, nakoso né mmeni pee li ye si, na ne bahyere ye so. 25 Né maame bie bɔ mogya atu ye afoɛ buru-ne-nyɔ wɔ berɛ. 26 Né wanwu amaneɛ paa wɔ dɔktafoɛ pee sa nu, na ne wasɛkye ye ahonyadeɛ mukoraati, nakoso anwonyerɛ ne angɔ, mmom ɛyɛlɛ ala yeɛ ne ɔyɛ piri ɔ. 27 Mmerɛ bɔ ɔtele Yesu nwo dwirɛ ne, ɔfale mmenia nanu wɔ ye si, na ɔɔsɔle ye atadeɛ nanu, 28 edwirɛ bɔ ne ɔka yeɛ ole kyɛ: "Sɛ mesɔ ye atadeɛ nanu mbaen po a, me nwo kɔtɔ me." 29 Na ɛberɛ nala, mogya ne pɛle, na onwuni ye wɔ ye weleɛ nu kyɛ, anwonyerɛ bɔ ɔteetee ye ne ahɔ. 30 Ɛberɛ ala, Yesu nwuni kyɛ tumi bie afi ye nu, na ɔkakyile ye nwo wɔ mmenia nanu bisale kyɛ: "Nwa yeɛ ɔsɔle m’atadeɛ nanu ne?" 31 Nakoso, ye asuafoɛ nemɔ ha hyirele ye kyɛ: "Anwu kyɛ mmenia ahyere wɔ so, nakoso ebisa kyɛ, ‘Nwa yeɛ ɔfale ye sa hane me ne?’ " 32 Nakoso, Yesu totole ye nye neane sɛ okonwu sona-horɛ a. 33 Na ɔnate kyɛ ne maame ne anwu bɔ wahɔ so wɔ ye nu nati, né osuro, na ne ye nwo popo. Na oobuli ndwerɛ wɔ Yesu nyunu hane edwirɛ nanu nahorɛ biala hyirele ye. 34 Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Baa brasua, wɔ gyidie amaa wɔ nwo atɔ wɔ. Fa asomdwie kɔ, na wɔ nwo tɔ wɔ koraa."

35 Ogu so odwudwo ne, ebiemɔ fili Yairo awuro berɛ bɛɛha behyirele ye kyɛ: "Ɛwa brasua ne awu! Nzuati yeɛ etɛ́ ha kyerɛkyerɛniɛ ne?" 36 Nakoso, Yesu tele bɛ ngɔmmɔ ne, na ɔha hyirele biaa ne kyɛ: "Nnɛsuro, wɔ de, nya gyidie." 37 Wamma ebiala anni ye si, sana Petro, Yakobo, ne Yakobo aliema Yohane ngome. 38 Bɛdwuli panyi ne awuro berɛ ne, onwuni kyɛ ɛberɛ ayɛ bagya-bagya, na né bɛsu bɛteɛtea nu. 39 Ɔhɔle awuro berɛ, na obisale kyɛ: "Nzuati yeɛ ɛwa ayɛ bagya-bagya, na mmenia su teɛtea nu sɔ ne? Akwalaa ne wuli oo, wala." 40 Bɛtele sɔ dwirɛ nala, né bɛla ayanga.* Na mmerɛ bɔ ɔmaa mmenia namukoraati fitele ne, ɔfale akwalaa ne baba ne ye maame, ɔne bɛ bɔ bɛboka ye so ne, na bɛhɔle nekaa bɔ akwalaa ne la ne. 41 Yesu sɔle abayaa ne sa nu, na ɔhane kyɛ: "Talita kum," yebo kyire kyɛ: "Abayaa, meka mekyire wɔ kyɛ dwɔso!" 42 Ɛberɛ nala, akwalaa ne dwɔsole, na ɔnatele. (Né wali afoɛ 12) Na edwirɛ ne yɛle bɛ nwanwa pa. 43 Na Yesu hyɛle bɛ kitii kyɛ, bɛnea yé, ná ebiala ande ye nwo dwirɛ, yeɛ ɔha hyirele bɛ kyɛ bɛma ye aleɛ ma oli.

22 Ɛberɛ nala, Yesu maa asuafoɛ nemɔ fole ɛleɛn ne hɔle nzue ne si dɔ, yeɛ oguale mmenia nemɔ atee ɔ. 23 Oguale bɛ atee yiele ne, ɔhɔle bokaa naso, na ye ngome oowurale dɔ bɔle mbaeɛ. Né aleɛ asa, nakoso ye ngome yeɛ ne owura berɛ ɔ. 24 Sɔ mmerɛ ne, né ɛleɛn ne wɔ ɛpo ne afia, na né ɔmbingye aseɛ koraa. Né asorɔkye ne amaa bɛ nwo ahyere bɛ, ofikyɛ ne mvrama ne bɔ yia bɛ. 25 Na odwuli alobahene ne, ɔfale nzue naso wale bɛ nwo berɛ. 26 Asuafoɛ nemɔ nwuni kyɛ ɔnate ɛpo naso ne, bɛ nwo dwirili bɛ, na bɛhane kyɛ: "Ɛhe de, gya yɛkye nnaleɛ!" Na esuronyi ti, né bɛteɛtea nu. 27 Ɛberɛ ala yeɛ Yesu ha hyirele bɛ kyɛ: "Ɛmɔha ɛmɔ ahone bɛto ɛmɔ kunu, me ɛne, nnɛmɔ suro."

28 Yeɛ Petro hane kyɛ: "Awurade, sɛ wɔ ahɔ a, ka ma mva nzue naso mmra wɔ nwo berɛ." 29 Yesu hane kyɛ, "Bra." Yeɛ Petro dwu fili ɛlɛen nanu ɔ, na ɔhyɛle yebo kyɛ ɔnate nzue naso kɔ Yesu nwo dɔ. 30 Nakoso onwuni kyɛ asorɔkye ne noa ayɛ se ne, ye kunu tele ye, na ɔhyɛle yebo kyɛ ɔme, yeɛ ɔteane nu kyɛ: "Awurade, dɛ́ me!" 31 Ndɛ nala, Yesu tengyɛle ye sa sɔle ye nu, na ɔha hyirele ye kyɛ: "Wɔ bɔ wɔ gyidie te kaa, nzuati yeɛ ɛmaa w’adwene nu yɛle wɔ naa ne?" 32 Na bɛfole ɛlɛen ne, asorɔkye ne yɛle dinn. 33 Ná bɛ bɔ bɛwɔ ɛleɛn nanu ne kotole ye, na bɛhane kyɛ, "Amba, wɔ yeɛ ɛle Nyameɛ Awa ne!"

1 Ngyẽa bie si ne, Yesu sa hɔle Kapernaum, na mmenia tele kyɛ ɔwɔ awuro. 2 Yeti, mmeni pee wale awuro berɛ, né bɛsone pa-pa, yeti né bɛngɔ aluo berɛ po, na ɔhyɛle yebo hane edwirɛ ne hyirele bɛ. 3 Né mmrienzua nná bie fa bubuaniɛ bie brɛ ye. 4 Nakoso mmenia nati, né bennya atee po né bawa nekaa bɔ Yesu wɔ ne, yeti bɛtuli sua naso wɔ Yesu ti afia berɛ, na bɛtuli nu tokuro. Afei bɛdwurale bɛen bɔ bubuaniɛ ne la so ne. 5 Mmerɛ bɔ Yesu nwuni bɛ gyidie ne, ɔha hyirele bubuaniɛ ne kyɛ: "Mma, bafa wɔ bɔne bahyɛ wɔ." 6 Né atwerɛfoɛ nemɔ bie te berɛ, na ne bɛdwene ye nwo wɔ bɛ ti anu kyɛ: 7 "Edwirɛ beni yeɛ akoaa he ka ne? Wabɔ mmusue! Nná Nyameɛ ngome yeɛ ɔkora fa bɔne kyɛ ɔ?" 8 Na ɛberɛ ala, Yesu nate ye honhom naso nwuni kyɛ, sɔ dwirɛ ne yeɛ bɛdwene ye nwo wɔ b’ahone nu ɔ, yeti obisale kyɛ: "Nzuati yeɛ ɛmɔdwene ɛhe anwo wɔ ɛmɔ ahone nu ne? 9 Beni yeɛ ɔyɛ mmerɛ ɔ, kyɛ bɛkɔha bɛkohyire bubuaniɛ ne kyɛ, ‘Bafa wɔ bɔne bahyɛ wɔ,’ anaa bɛkɔha kyɛ, ‘Dwɔso, fa wɔ bɛen, na nate’? 10 Na bɔ ɔkɔyɛ na ɛmɔ anwu kyɛ, sona Awa ne le tumi wɔ aseɛ he aso kyɛ ɔkora fa bɔne kyɛ nati," ɔha hyirele bubuaniɛ ne kyɛ: 11 "Meka mekyire wɔ kyɛ, ‘Dwɔso, fa wɔ bɛen, na kɔ w’awuro.’" 12 Ná ɛberɛ ala odwɔsole fale ye bɛen, na ɔnatele maa ebiala nwuni ye. Edwirɛ ne yɛle bɛ mukoraati nwanwa, na bɛhyɛle Nyameɛ anuonyam kyɛ: "Ɛhe de, yɛnwuni bie lle."

1 Biaa bie bɔ bɛfrɛ ye Lazarus fokyɛle. Né ofi Betania, nekaa bɔ Mary ne oliema Marta fi ne. 2 Mary he yeɛ ɔfale ngoo fona-fona guale Awurade nwo, na ɔfale ye ti nwiaa kyikyile ye gya bo ne, oliema brienzua Lazarus yeɛ ne wafokyɛ ne. 3 Yeti, oliema mmrasua nemɔ tole Yesu ngraa kyɛ: "Awurade, nea, bɔ ekuro ye dwirɛ ne afokyɛ." 4 Nakoso mmerɛ bɔ Yesu tele ɛhe ne, ɔhane kyɛ: "Sɔ anwonyerɛ he, ɔtte anwonyerɛ bɔ okohu ye ɔ, mmom Nyameɛ anuonyam ti ɔ, na ɔnate ɛhe aso ne, bɛkɔhyɛ Nyameɛ Awa ne anuonyam."

5 Né Yesu dɔ Marta ne oliema brasua ne né Lazarus paa. 6 Nakoso mmerɛ bɔ ɔtele kyɛ Lazarus afokyɛ ne, olili ɛlɛnyɔ wɔ nekaa bɔ né ɔwɔ ne. 7 Yesi ne, ɔha hyirele ye asuafoɛ nemɔ kyɛ: "Ɛmɔma yesa yɛhɔ Yudea." 8 Asuafoɛ nemɔ ha hyirele ye kyɛ: "Rabi, nná anomasi wala yeɛ ahaa Yudafoɛ nemɔ si wɔ nyɔboɛ ne, yeɛ esa kɔ dɔ ne?" 9 Yesu hane kyɛ: "Nná dɔnhwere buru-ne-nyɔ yeɛ ɔwɔ kyẽa biala nu ɔ? Sɛ ebie nate eyia a, ɔmpoli, ofikyɛ onwu kanea bɔ ɔwɔ wiase ne. 10 Nakoso sɛ ebie nate kɔngɔen a, ɔkɔpoli, ofikyɛ kanea nne ye nu." 11 Ɔhane ɛhemɔ yiele ne, osa ha hyirele bɛ kyɛ: "Yɛ damvo Lazarus ala, na mekɔ dɔ mekɔ tingye ye." 12 Yeɛ asuafoɛ nemɔ ha hyirele ye kyɛ: "Awurade, sɛ wala de a, ye nwo kɔtɔ ye." 13 Nakoso Yesu de, ye wue nwo dwirɛ yeɛ ne ɔka ne, nakoso bɛ de, né b’adwene yɛ bɛ kyɛ wala bɔ odɛ́ ye nwomeɛ. 14 Yeti, Yesu ha hyirele bɛ pen kyɛ: "Lazarus awu, 15 na ɛmɔ ti, ɔyɛ me fɛ kyɛ né nne berɛ, kyɛbɔ ɔkɔyɛ a ɛmɔkole bɛkoli. Nakoso, ɛmɔma yɛhɔ dɔ." 16 Yeti Tomas, bɔ bɛfrɛ ye Ata ne ha hyirele ye mmango asuafoɛ nemɔ kyɛ: "Ɛmɔma yɛne ye hɔ, ná yɛne ye wu."

17 Yesu dwuli berɛ ne, onwuni kyɛ basie Lazarus maa wali ɛlɛnna. 18 Né Betania pingye Yerusalem, na efi Yerusalem bɔ ɛkɔ berɛ ne, ɔte kɔyɛ kwanzii nyɔ. 19 Né Yudafoɛ pee awa berɛ kyɛ bɛbaayɛ Marta ne Mary yaakɔ, bɛ liema ne wue nati. 20 Mmerɛ bɔ Marta tele kyɛ Yesu ba ne, ooyiale ye; nakoso Mary de, né ɔte awuro. 21 Marta ha hyirele Yesu kyɛ: "Awurade, sɛ ɛwɔ wa a, ahaa nniema ne annwu. 22 Nakoso kesaalae po, mese kyɛ, nikye biala bɔ ekobisa Nyameɛ ne, Nyameɛ kɔfa kɔma wɔ." 23 Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Eliema ne kotingye." 24 Marta ha hyirele ye kyɛ: "Mese kyɛ kyẽa bɔ ɔpɛ yebo, bɔ bɛtingye awufo ne, okosa kɔdwɔso." 25 Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Me yeɛ nne ewue tingyelɛ ne ngoa. Ebiala bɔ onya gyidie wɔ me nu ne, sɛ wawu po a, okosa kɔwa ngoa nu; 26 na ebiala bɔ ɔte ase, na odɛ́ me di ne, ongowu koraa. Edɛ́ ɛhe di?" 27 Marta hane kyɛ: "Yoo, Awurade, medɛ́ medi kyɛ wɔ yeɛ ɛle Kristo ne, Nyameɛ Awa bɔ ɔba wiase ne."

28 Ɔhane ɛhe yiele ne, ofili berɛ hɔle, na ɔɔfrɛle oliema Mary, yeɛ ɔha guale ye so anu kyɛ: "Kyerɛkyerɛniɛ ne awa, na yenwa ɛbra." 29 Ɔtele ɛhe ne, ɛberɛ ala yeɛ odwɔso hɔle ye dɔ ɔ. 30 Né Yesu nnya dwuli nnamue nanu, né ɔtɛ́ wɔ nekaa bɔ Marta yiale ye ne. 31 Mmerɛ bɔ Yudafoɛ bɔ bɛwɔ Mary nwo berɛ bɛkyekye ye wora ne nwuni kyɛ wadwɔso kuhuru ɔkɔ ne, bɛlili ye si; né bɛse kyɛ ɔkɔ asieleɛ naso kosu. 32 Mary dwuli nekaa bɔ Yesu wɔ, na ye nye bɔle ye so ne, ɔkotole ye gya bo, na ɔha hyirele ye kyɛ: "Awurade, sɛ ɛwɔ wa a, ahaa nniema ne anwu." 33 Mmerɛ bɔ Yesu nwuni kyɛ osu, ná Yudafoɛ bɔ bɛne ye wale ne su ne, ye wora bɔle paa, na ɔyɛle basaa. 34 Yeti obisale bɛ kyɛ: "Nisua yeɛ ɛmɔ fale ye bɛtole ɔ?" Bɛhane kyɛ: "Awurade, baanea." 35 Yesu suni. 36 Yeti Yudafoɛ nemɔ hane kyɛ, "Ɛmɔnea kyɛbɔ ne okuro ye dwirɛ ɔ!" 37 Nakoso, bɛ nu biemɔ hane kyɛ: "Nná biaa he yeɛ ɔte anyesiniwaafoɛ nye ne? Yeɛ wangora wanyɛ ye nwo hwee bɔ wamaa biaa he awu ne?"

38 Mmerɛ bɔ Yesu sa guale nwomeɛ bieku ne, ɔwale asieleɛ naso. Né ɔte nyɔboɛ bɔ wayɛ kyɛ sua, na né bafa nyɔboɛ bakisa ye noa. 39 Yesu hane kyɛ: "Ɛmɔye nyɔboɛ ne bɛfi berɛ." Na Marta bɔ oliema brienzua awu ne ha hyirele ye kyɛ: "Awurade, bekye de ɔbõ, ofikyɛ owuli ne, ɛlɛnna ɛhe." 40 Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Manga mangyire wɔ kyɛ, sɛ enya gyidie a, ekonwu Nyameɛ anuonyam?" 41 Yeti bɛyele nyɔboɛ ne bɛfili berɛ. Na Yesu mane ye ti so neane anwuro, yeɛ ɔhane kyɛ: "Baba, meda wase kyɛ atie me. 42 Mese kyɛ daa ɛtie me; nakoso mmenia bɔ bɛwɔ wa nati yeɛ me dwudwo ne, ná wamaa balɛ́ bali kyɛ wɔ yeɛ ɛsomane me ɔ." 43 Ɔhane ɛhe yiele ne, ɔteane nu kyɛ: "Lazarus, fite bra!" 44 Ná sona bɔ wawu ne fite wale, né bafa ɛtena bakyekye ye gya ne sa, na né bafa ɛtena bie bakyekye ye nyunu. Yeɛ Yesu ha hyirele bɛ kyɛ: "Ɛmɔ sangye ye, ná ɛmɔma ɔhɔ."