Aliança
A aliança é o modo como Deus se relaciona com seu povo. Da aliança com Noé à Nova Aliança em Cristo, Deus se compromete com amor e fidelidade irrevogáveis.
Alianças com Israel
Deus firmou aliança com Abraão, Moisés e Davi. No arco-íris, na lei, nas promessas — Ele é o Deus da aliança.
Ndin Abasi amaabo Nua ye nditọ amọ ideen e-ekebaaha ye anye ate: "Idahami ami mmesọọñọ edioomo mmi ye ndufo ye nditọ ubon ndufo se idiimana inọ ndufo ke ini iso ye afịd mme aduuwem ñkpọ e-ekebaaha ye ndufo: Mme inuen, mme ufene ye afịd mme unam ikọd, afịd se ikiwuọ ke ubom ye ndufo, afịd mme aduuwem ñkpọ ke ederimbod. Ami mmesọọñọ edioomo mmi ye ndufo: Tutu amama, afịd uwem idiitakka aba ke mmọọñ ukwọ; tutu amama ukwọ idiisoboke ederimbod aba."
Abasi amaanyʌñ abo, "Idiọọñọ edioomo a-ami nnamma ke ufọọd mmi ye ndufo ye afịd aduuwem ñkpọ e-ebaaha ye ndufo ado ami, edioomo afịd emana se idiidi: Ami mmenịm akpara mmi ke ntọñanyọñ, ñko anye adiido idiọọñọ edioomo ke ufọọd mmi ye ederimbod.
Ami mmesọọñọ edioomo mmi ye ndufo: Tutu amama, afịd uwem idiitakka aba ke mmọọñ ukwọ; tutu amama ukwọ idiisoboke ederimbod aba."
Ami mmenịm akpara mmi ke ntọñanyọñ, ñko anye adiido idiọọñọ edioomo ke ufọọd mmi ye ederimbod.
Ke usen ado, Abọọñ amaanam edioomo ye Ebram ate, "Ubon mfo ke ami nnọ isọñ ami, tọọñọ ke inyañ Wadi ke Iyib tutu akewuọ ekamba inyañ Yufretis, isọñ mbon Keen, mbon Kenis, mbon Kadmọn, mbon Hed, mbon Peris, mbon Refaim mbon Amọọ, mbon Kenan, mbon Keekasi ye mbon Yebus."
Ebram amaaduọ afʌk iso ke isọñ, ndin Abasi amaabo anye ate, "Ama ado ami, edioomo mmi ye afo ado ami: Afo ayaado ete uwak idịd. Afo uduukereke Ebram aba; anyịñ mfo adiido Ebraham, sia ami mmenam afo ado ete uwak mme idịd. Ami ñyaanam afo anekke atọt; ñyaanyʌñ nnam uwak idịd esakka uto fiin, ñko ndidem eyaewuọñọ eto ke idem mfo. Ami ñyaasọọñọ edioomo mmi nte nsi-nsi edioomo ke ufọọd mmi ye afo ye ubon mfo se ukeene fiin ye emana ini iso mfo; ndin ami ñyaado Abasi mfo ye Abasi mme ubon e-eduukeene fiin. Afịd isọñ Kenan, a-afo adʌññọ nte asenawo idahami, ami ñyaunọ fiin ye ubon mfo nte nsi-nsi inie; ñko ami ñyaado Abasi ammọ."
Ndin Abasi amaabo Ebraham, "Amaado afo, ana afo anịm edioomo mmi, afo ye ubon mfo se iduukeene fiin ke emana ini iso. Edioomo mmi ye ubon mfo u-ukeeneke fiin ado ami, ndin ana afo anịm edioomo ami: Afịd ideen ke atu mfo ana efọọrọ edʌd. Ana afo afọọrọ edʌd, ndin ami adiido idiọọñọ edioomo ke ufọọd mmi ye afo.
Ke ayọhọ isua duob mme inaañ, Kedoloma ye ndidem e-ekedaaha ye anye emaewuọ ekaa ekekan mbon Refaim ke Asterọd Kaanaim, mbon Susịm ke Ham, mbon Emịm ke Safe Kiriataim
Idahami adieke ndufo ekoppo uyio mmi ayọhọ-ayọhọ enyʌñ enịm edioomo mmi, ndufo eyaedo mbon se ami mma ñkan ke atu afịd mme idịd. Akpesʌkado afịd ederimbod ado ake mmi,
"Ami ñyaasịn adaña ndufo tọọñọ ke Ndad-ndad Akpainyañ tutu akesịm Akpainyañ Mediterenia ake Filistia, ndin tọọñọ ke akpautatan tutu akesịm Inyañ Yufretis. Ami ñyaiyaak ndufo nsịn ke ubọk mbon e-edʌññọ ke isọñ ado, ndin ndufo eyaebịn ammọ esio ke iso ndufo. Ikiinam edioomo ye ammọ, me ye mme abasi ammọ.
Ndin Abọọñ amaabo: "Ami ñyaanam edioomo ye afo. Ke iso afịd ikọd mfo ami ñyaanam utịppeñkpọ a-adooho kpaanam awo inamma ke idịd ndomokeed ke afịd ederimbod. Mbon se afo adʌñ ke atu ammọ eyaekịt ñkpọ ñkpaidem se Ami Abọọñ, ndiinam unọ fiin.
Moses akeba do ye Abọọñ ke uweemeayio aba ye akonayio aba, inyʌññọ ita uyo me inwọñ mmọọñ. Ndin anye amaawet ke itiadñwed mme ikọ edioomo, a-adooho mme Mbed Duob.
Moses akeba do ye Abọọñ ke uweemeayio aba ye akonayio aba, inyʌññọ ita uyo me inwọñ mmọọñ. Ndin anye amaawet ke itiadñwed mme ikọ edioomo, a-adooho mme Mbed Duob.
Anye amaayaara edioomo amọ inọ ndufo, mme Mbed Duob, akinọọhọ ndufo ewʌhọ abo yak enam ndin anyʌñ awet ammọ ke itiadñwed iba.
Idiọọñọ ndin ke Abọọñ Abasi ndufo ado Abasi; anye ado anam akpanikọ Abasi, anịm edioomo ima amọ tutu mme emana tọsịn mbon e-emaaha anye enyʌñ enịm mme mbed amọ.
Alianças renovadas
O povo renovava a aliança diante do Senhor. A fidelidade de Deus permanece mesmo quando o povo falha.
Ke ini atu awo ewuuñọke ke mme ufọk nnaa ammọ nọ ato do ekaaña Yọdan, mme aku e-ebiommo akebe edioomo emaeboiyo iso enọ ammọ. Yọdan asiba ke atọ ke afịd ini idọk, ado ke ini mme aku e-ekebiommo akebe edioomo ekewuọhọ Yọdan nọ ikpad ammọ atuuk mben mmọọñ, mmọọñ a-atooho ke anyọñ-anyọñ adoro amaatuak ada. Anye amaaboho itie keed ke ataa anyan usʌñ, ke abio e-ekoodo Adam, ke ñkanñkʌk Saretan, ke ini emaekpịkke mmọọñ a-akefegheke asọiyọ aka Inyañ Araba (a-adooho, Ñkpaikpa Akpainyañ), afịd-afịd esio. Ndin mme awo emaesaña eboiyo ke nsakiso Yeriko. Mme aku se ikibiom akebe edioomo Abọọñ emaetuak eda ke ufọọd Yọdan ke nsaad isọñ, ke ini afịd Isrel ekesañake eboiyo tutu afịd nditọ Isrel esaña eboiyo ke nsaad isọñ.
Ndin Yehoiyada amaanam edioomo ke ufọọd Abọọñ ye adidem ye mbon awo ke ammọ eyaedo mbon Abọọñ. Anye ñko amaamaana anam edioomo ke ufọọd adidem ye mbon awo.
Adidem amaada ke mben abai amaana ademme edioomo ke iso Abọọñ adikeene Abọọñ ñnyʌñ nnịm mme ewʌhọ amọ, ye mme item ye mme mbed amọ ke afịd esịd ye ke afịd ukpọñ amọ, ado ndin amaasọọñọ mme ikọ edioomo e-ewette ke ñwed ami. Ndin afịd awo emaesọọñọ enyʌñ enyịmme edida ke edioomo ado.
Ndin ke ini ado adidem Yoram amaato ke Sameria anyʌñ akoono afịd Isrel. Anye amaanyʌñ adọñ etob ami esọk Yehosafad adidem Yuda: "Adidem Mọb a-asọñ iwuod ye ami. Afo ayañkeene miin akaa akenwana ye Mọb?"
Anye amaabọọrọ, "Ami ñyaukeene fiin. Ami udo fiin, mbon mmi enyʌñ edo mbon mfo, mme enañmbakara mmi nte mme enañmbakara mfo."
Ke ntoro, Yọnatan amaanam edioomo ye ufọk Defid, abo, "Yak Abọọñ asio usiene ye mme asua Defid." Ñko Yọnatan amaanam Defid amaana asọọñọ unwọñọ amọ ke ima anọ anye, sia adooho anye amaama anye nte naña anye akema idem amọ.
Abọọñ amaabo Moses ate, "Finehas ayịn Eliasa, ayịn Erọn, anye a-adooho aku, a-awọññọ iyadesịd mmi asio akpọñ mbon Isrel. Sia adooho anye amaasịn ifịk ke adinnọ miin ukpono ke ufọọd ammọ kpa naña ami mba. Ami ñkiwotto ammọ ke ifịkesịd mmi. Ke ntoro, dọkkọ anye ke ami mmenam edioomo emem mmi ye anye. Anye ye afịd ubon amọ eyaenie edioomo adido aku ñkpeene, sia anye amaasịn ifịk adinọ Abasi amọ ukpono anyʌñ anam ñkpeubọk anọ nditọ Isrel."
Ke Moses akedʌkkọ atayad mbono adikitañ ikọ ye Abọọñ, anye amaakop uyio naña atañ ikọ anọ anye ke ufọọd itie mme serubim iba ke anyọñ itie ikpeghe usio isob ke anyọñ akebe edioomo mbed. Abọọñ akedat utọ usʌñ ado atañ ikọ anọ anye.
Abọọñ amaabo Moses, "Tañ ikọ nọ nditọ Isrel nyʌñ bọ esañ duob mme iba a-atooho ammọ, keed ato mme adadusʌñ keedekeed ke esiin mme eteete ammọ. Wet anyịñ awo keedekeed ke esañ amọ. Ke esañ Lifai wet anyịñ Erọn, sia ana esañ keed anie adaiwuod ke esiin eteete keedekeed. Bon ammọ ke atayad mbono ke iso akebe edioomo mbed, ke itie a-ami nsisooboke ye afo. Esañ a-anieghe awo a-ami mmekke ayaaseghe, ndin ami ñyaasio idem mmi mfep ke ndukuun nsuukuyio u-ubañake fiin mbañ-mbañ ato nditọ Isrel."
Ndin Moses amaatañ anọ nditọ Isrel, ndin mme adadusʌñ ammọ emaenyʌñ enọ anye esañ duob mme iba, ndin esañ Erọn amaasịne ke atu ammọ. Moses amaaboon mme esañ ami ke iso Abọọñ ke atayad mbono edioomo mbed.
Edem usen Moses amaadʌk atayad anyʌñ akekịt ke esañ Erọn, a-akedaaha anọ esiin Lifai, ikitịppeketịppe kpọd, ado amaanie emịne, asịññe ñkọñ ye mfịd anyʌñ anwịm mmansañ mbakara. Ndin Moses amaasịññe afịd mme esañ ke iso Abọọñ adat asọk afịd nditọ Isrel. Ammọ eseet ammọ, ndin mme adadusʌñ keedekeed amaado anie esañ amọ asio.
Abọọñ amaabo Moses, "Tịmme ben esañ Erọn kaa kenịm ke iso akebe edioomo mbed, nọ ana nte idiọọñọ anọ mbon nsọñiwuod. Ami ayaasịn utịd ke ndukuun a-ammọ enieghe embaña miin, mbaak ammọ idikpañña." Ndin Moses amaanam kpa naña Abọọñ aketemmeke anye.
Ini keed mfen mbon Isrel emaetịmme enam idiọọkñkpọ ke iso Abọọñ, ndin ke ntak a-ammọ ekenamma idiọọkñkpọ ami Abọọñ amaanọ Eklọn adidem ke Mọb adudu adikan Isrel. Eklọn amaanam mbon Amọn ye mbon Amalek nọ ediana ye anye, ediinwana ye Isrel, enyʌñ eben Abio Ayob enie.
Nova Aliança
Eis que dias vêm em que farei nova aliança. Jesus é mediador de uma aliança superior, fundamentada em melhores promessas.
Abọọñ atañ, "Mme usen esʌk edi,
a-ami ndiinam ufa edioomo
ye mbon Isrel
ye mbon Yuda ñko.
Idiibaaha nte edioomo
a-ami ñkenamma ye mme eteete ammọ,
ke ini ami ñkemʌmmọ ammọ ke ubọk
ndat ñwuọ ñkpọñ Iyib,
sia ammọ emaebiat edioomo mmi,
akpesʌkado a-ami ñkedooho ebe nnọ ammọ,"
Abọọñ atañ.
"Ami ado edioomo se ami ndiinam ye mbon Isrel
ke ini ado amaaboiyo," Abọọñ atañ.
"Ami ñyaasịn mbed mmi ke akikere ammọ
ñnyʌñ ñwet anye ke esịd ammọ.
Ami ñyaado Abasi ammọ,
ammọ eyaenyʌñ edo ikọd mmi.
Ammọ idiikpeebe mbọhọidʌñ ammọ aba,
me emọ-emọ ibo, ‘Diọọñọ Abọọñ,’
Sia afịd ammọ eyaendiọọñọ miin,
tọọñọ ke andisịb ñkan tutu akesịm andikpon ñkan," Abọọñ atañ. Sia ami ñyaafeen mme ibak ammọ,
ndiinyʌññọ ntoiyo mme ndiọiñkpọ ammọ aba.
"Se Abọọñ abo ado ami: ‘Adieke afo akemeke adibiat edioomo mmi ke uweemeayio anyʌñ abiat edioomo mmi ke akonayio, tutu uweemeayio ye akonayio idiighe aba ke akemini ammọ, ndin edioomo mmi ye isʌñutom mmi Defid, ye edioomo mmi ye mme Lifai e-edooho mme aku e-enamma ñkpọ ennọọ miin, ekeme edibiara ndin Defid idiinieghe awo ke ubon amọ adiikara ke ebekpo amọ.
Ke ntak ami, Krais ado akpe emem ke ufa edioomo nọ ato do mbon e-ekoodo ebọ nsi-nsi udeeme e-emaekenwọñọ, a-anye akpaaha nte andifak ammọ nsio ke mme ndiọiñkpọ e-ekenamma ke idak akpa edioomo.
Ke ntak ami, Krais ado akpe emem ke ufa edioomo nọ ato do mbon e-ekoodo ebọ nsi-nsi udeeme e-emaekenwọñọ, a-anye akpaaha nte andifak ammọ nsio ke mme ndiọiñkpọ e-ekenamma ke idak akpa edioomo.
Ado ke akpanikọ ubiọñutom a-Yisọs abọọhọ a-akpon akan ake ammọ, kpa naña edioomo a-anye adooho atie ubiọñ akoñño akan akaan edioomo, sia ufa edioomo akọñọ ke mme enwọñọ e-efọnnọ ekan.
Yak Abasi emem, a-akemaanake aben Yisọs Krais a-amaakekpa adi ato ke iyiib nsi-nsi edioomo, ekamba Andikpeme mme edọñ ado, ibana ndufo idem ye afịd nti ñkpọ nọ ndufo enam uduak amọ. Ñko yak anye anam ke idem ñnyịn ñkpọ a-anemme anye esịd, ato ke Yisọs Krais, a-anieghe ubọọñ ke nsi-nsi, nsi-nsi. Amen.
Anye anam ñnyịn inie ukeme adido mme asañautom ufa edioomo, idooho edioomo e-ewettewet, ado ado edioomo e-enamma ke Sịbidịd; sia mbed e-ewettewet awowot, ado Sịbidịd anọ uwem.
Edat mme ñkpọ ami nte ñke, sia mme ibaan ami eda enọ edioomo iba. Edioomo keed ato Abod Sainai anyʌñ aman nditọ e-ediidoñño ifʌn: Anye ami ado Haka. Ndin Haka ada anọ Abod Sainai ke Arebia a-anyʌññọ aba nte abio Yeruselem abio mfịn, sia anye asịne ke ufʌn ye nditọ amọ. Ado Yeruselem a-abaaha ke anyọñ idooho afʌn, ndin anye ado eka ñnyịn.
Fidelidade da aliança
A aliança de Deus é eterna. Ele não quebra seu pacto nem altera o que saiu dos seus lábios.
Ado tọọñọ ke nsi-nsi tutu ke nsi-nsi
ima Abọọñ aba ye mbon se ibaak anye,
adinenido amọ anyʌñ aba anọ nditọnditọ ammọ,
ye mbon e-enịmme edioomo amọ
enyʌñ etoiyo adinịm mme mbed amọ.
Abọọñ abo, "Amaado ami, edioomo mmi ye ammọ ado ami, Sịbidịd mmi, u-udoroke fiin ke idem, iduukpọññọ fiin, ñko ikọ mmi a-nsịnne ke inua mfo adiidoro ke ñkpọkinua mfo afịd ini, adoro ke ñkpọkinua nditọ mfo ye ke ñkpọkinua ubon ammọ, tọọñọ ke ini ami tutu ke nsi-nsi," Abọọñ atañ.
" ‘Ami ñyaanam edioomo emem ye ammọ ñnyʌñ nsịññe ndiọi unam ke isọñ nọ ato do ammọ edʌñọ ke anaan enyʌñ ena edaiya ke mme akai ke ifuuro.
Abọọñ ke idem amọ a-asaña ke iso ndufo, ndin anye ayaaba ye ndufo; anye idiikpọññọ ndufo, idiinyʌññọ isaana ndufo iyaak. Ikiifeghe ndịk; ikiinyʌñ inie ayeemensia."
Ndin anye ayaasọọñọ edioomo ye uwak awo ke ufañ udua keed. Ñko ke ufọọd udua ado anye ayaatre uwa ye enọ. Ndin anye a-anamma nsobo ayaato ke mba mme mbubiam adi, tutu enwañña utịd e-ewette enọ anye efʌk anye."
"Adidem Usuuk ayaasọñ adudu, ado keed ke atu mme adaiso ekọñ amọ ayaasọñ adudu akan anye anyʌñ akara abioubọọñ amọ ye akpọsọñ adudu. Ke mme isua ifañ emaeboiyo, ammọ eyaenam edioomo ndukoppo. Ayịn awonwaan adidem Usuuk ayaakaa ukañ adidem Adoro adinam emem ndukoppo, ado anye idiimʌmmọ adudu ke ifịm ubọọñ amọ ikama, ñko anye ye ubọọñ amọ idiikpeeneke. Ke mme usen ado, eyaebiaña anye ye afịd mme nsaña ubọọñ amọ ye ete amọ ye awo a-akedaaha ye anye.
Andito ndi ekọñ ayaanam naña anye amama; awo ndomokeed idiikanna ida anye ke iso. Anye ayaasio idem amọ anịm ke Uyaiya Isọñ anyʌñ anie adudu adisobo anye. Anye ayaabiide adiben adudu afịd abioubọọñ amọ ñnyʌñ nnam emem ndukoppo ye adidem Usuuk. Anye ñko ayaanọ adidem Usuuk adiaha amọ ke ndọ nọ ato do anye akan adooro anye ke ubọọñ, ado uduak amọ idiiwuọhọ isu, idiinwamma, idiinyʌññọ ifọn ye anye.
"Ami mmaanam edioomo ye anyen mmi
mbo ke ndiiseeghe abọikpa ke anyen use.
Aniọñ ayaanyʌñ ufak fiin asio ke ubọk awonwaan efịbe,
asio ke ubọk awonwaan akpara ye nneminua amọ,
a-amaakpọñ ebe uyịn amọ
anyʌñ afre edioomo a-anye akenamma ke iso Abasi.