Arca da aliança

Sanduku dye Ndagano

10 "Udamanye sanduku dya mbao zo msaji. Utali wakwe dinde nyanda milongo mine na mnane, uzangalamu wakwe unde nyanda milongo mitatu na nt’hatu, no utali kuita kulanga unde nyanda milongo mitatu na nt’hatu. 11 Uikizige zahabu kuse na kundani, naho udizungulusile lupapi lwa zahabu kosekose. 12 Udamanye mp’hete nne za zahabu niyo wazisomeka mwa matengu yakwe amane. Zimp’hete zimbili kwe nt’hendelo ino, zimbili nazo kwe nt’hendelo int’huhu. 13 Udamanye mikola yo msaji niyo waihakiza zahabu kose kose, 14 naho someka mikola iyo mwe zimp’hete zimwe zint’hendelo zimbili mwe Disanduku vileke vidahike kwinulwa. 15 Mikola ise kulavigwa mwe zimp’hete izo, yaungwa kwikala uumwo mwe Disanduku. 16 Akajika viiwe ivo vikale enga vibao viwandikwe imiko, ivo huunga hwink’he nouvigele mwe Disanduku idyo.

17 "Disanduku idyo dikwitangwa hant’hu he zimbazi, uhadamanye kwa zahabu yedi. Utali wakwe unde nyanda gana na mlongo, uzangalamu wakwe unde nyanda milongo mtandatu na mtandatu, 18 naho usane viumbwa viidi va zahabu vina mawawa vikwitangwa enga makelubi niyo waviika uku na uku aho hant’hu he zimbazi. 19 Kila kiumbwa kimwenga noukiike kwo uheelo we ngubiko. Wiike viumbwa ivo kwo uheelo we idyo Disanduku mna uvilunganye kunda kint’hu kimwenga na aho hant’hu. 20 Makelubi aya nayasinyane naho nayakunjule mawawa yawe no kugubika hant’hu he zimbazi. Vihanga vawe nevihitukile hant’hu he zimbazi. 21 Ika ingubiko mnanga mwe Disanduku mnanga mwe Disanduku niyo waika kundani vibao ve Ndagano huunga whink’he.

22 Aho nenidugane na weye naho nenilonge na weye handa hant’hu he zimbazi mgati ya yadya makelubi maidi, naho nohwink’he miko yangu kwa Waizilaeli.

Ukudamanya Disanduku dye Ndagano

1 Bezaleli adamanyaga Disanduku kwa mabao ya msaji, utali wakwe nounda mp’hima nt’hatu, uzangalamu wakwe mp’hima mbili, na kimo chakwe mp’hima mbili.

Kukima Dihema Dikukile no kudiika mwo undima

1 Naho Zumbe amgambaga Musa, 2 "Noudikime dihema, idyo Dihema Dikukile ha meso ha Zumbe, udikime mwe dizuwa dya nk’hongo dyo mwezi wa nk’hongo mwo mwaka wa nk’hongo. 3 Noudiike uumwo Disanduku dye Ndagano, niyo watungika dipazia kulongole yakwe.

20 Aguhaga Indagano no kuiika mwe Disanduku dye Ndagano niyo ainamatizaga imikimailo mwe Disanduku niyo ahaika ingubiko mnanga mwakwe ikwitangwa hant’hu he zimbazi. 21 Naho akajika adigalaga Disanduku kwe Dihema niyo atungika pazia kudifisa diya Disanduku dye Indagano viligane na ivo Zumbe Mnungu amsigiile Musa.

89 Aho Musa eze engile mwe Dihema Dikukile akalonge na Zumbe evaga izwi kulawa mlanga mwe ngubiko ikwitangwa hant’hu he zimbazi handaga mnanga mwe Disanduku dye Ndagano na hagati ya viya viumbwa viidi dikalonga naye.

Want’hu wakonga utafi

33 Ivo want’hu weze wakonge utafi wa kulawa mo mnima Sinai Mnima wa Mnungu, utafi uwo nounda wa mazuwa matatu. Disanduku dye Ndagano dyawalongoelaga vileke wazungule hant’hu ha kuikima ink’hambi. 34 Aho weze wakonge utafi wa kulawa mwe nk’hambi imwenga kuita int’huhu vunde dya Zumbe dyandaga mnanga mwawe msi wose.

35 Aho Disanduku dye Ndagano dikakonga utafi, Musa agambaga, "Zumbe Mnungu inuka wank’hondo wako wachakuke! Na awo wakukuihiya wakunyilike!" 36 Aho Disanduku dye Ndagano dize dikimale, agambaga, "Zumbe wauiye awa mafyo na mafyo ya Waizilaeli."

Nk’home ya Haluni yasuka

1 Niyo Zumbe alonga na Musa, 2 "Wagambe Waizilaeli wakwigaile nk’home mlongo na mbili, kila kabila dimwenga nk’home imwenga. Diwandike kila zina dya yumwenga ywawe mwe nk’home yakwe, 3 zina dya Haluni nadyo diwandikwe mwe nkh’ome ikulagisa kabila dya Lawi. Naho nokunde na nk’home imwenga kwa kila kilongozi ywe dikabila. 4 Zigale zink’home izo kwe Dihema Dikukile na kuziika halongole hee Disanduku dye Ndagano hant’hu hudugana na weye. 5 Nk’home ya mnt’hu neniisagule neisukile. Kwa sila ino nenibinde kulabila kwa waizilaeli wakukutendelani."

6 Musa niyo alonga na Waizilaeli. Vilongozi wawe wose waweenk’he kila yumwenga nk’home yakwe viligane ne dikabila dyakwe na kunda na nkh’ome mlongo na mbili. Nk’home ya Haluni neiikwa hamwenga ni zink’home izo. 7 Musa niyo aika zink’home izo ha Zumbe mwe Dihema Dikukile, 8 zuwa ditimile, Musa aitaga mwe Dihema Dikukile. Umwo mndani aibwiilaga nk’home ya Haluni ywe dikabila dya Lawi, isukila na kuhota vitambi vilavile mabwali na kweleka matunda ya ziti dikwitangwa mlozi yaivile. 9 Niyo Musa azilava zink’home zose ha Zumbe, akawalagisa Waizilaeli wose, naho kila kilongozi aguhaga ink’home yakwe. 10 Zumbe amgambaga Musa, "Ivuze ink’home ya Haluni he Disanduku dye Ndagano. Ivo neinde kanyo kwa Waizilaeli wakulabila vileke waleke kunilabiila sema wanabanike." 11 Musa adamanyaga enga ivo asigiilwe ni Zumbe.

14 Ivo umwo, want’hu wahalawaga mwe zink’hambi zawe vileke wadendeluke mto Yolodani, walava nt’hambiko wenulaga Disanduku dye Ndagano wakanda wawalongoela want’hu, 15 naho awo wadinule Disanduku dye Ndagano weze wabule Yolodani, zinyayo zawe zize zijate mazi ye zink’halama zo mto Yolodani, kwaviya mto Yolodani wamemaga na kumwaguka hata mwo msimo wo uvuni, 16 mazi yandaga yakaseela kulawa nt’hendelo ya kukenya yakimaalaga kunda enga sugulu kubula mwe kaya ikwitangwa Adamu hagihi no mzi wa Saletani. Mazi yandile yakaseela kuita Bahali yo Munyu, yanyalaga. Want’hu nawo wadahaga kwomboka kuita haigihi na Yeliko. 17 Umwo Waizilaeli wandaga wakomboka, walava nt’hambiko wandaga wakenula Disanduku dye Ndagano wakimaalaga hant’hu hanyaile hagatigati ha Yolodani kubula aho want’hu wose wa Izilaeli weze womboke.

18 Awo walavant’hambiko wenulaga Disanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnungu, aho weze wafose hagati yo mto Yolodani na kujata zink’halama zo mto Yolodani mazi yakongaga kuseela niyo yamema enga nk’hongo.

Waizilaeli wauguha mzi wa Yeliko

1 Nk’hili nk’hulu za kwingila mwo mzi wa Yeliko nezivugaliswa kwa kundani, kwajili ya Waizilaeli. Hahana mnt’hu adahaga kwingila hegu kufosa mwo mzi uwo. 2 Zumbe Mnungu amgambaga Yoshua, "Kaula miye hiika mwo udahi wako, mzi wa Yeliko hamwenga na seuta ywakwe na watowani wakwe wata ludole. 3 Weye na wadya want’hu wata vitowanilo wose nomuuzunguluke mzi uwo nk’hanana imwenga kwa mazuwa mtandatu. 4 Walavant’hambiko mfungate kila yumwenga nakanda kenula gunda dyakwe dya hembe dya dolome, nawande kulongole ye Disanduku dye Ndagano. Mwe dizuwa dyo mfungate nomuuzunguluke mzi uwo nk’hanana mfungate, walavant’hambiko nawo nawatoe magunda yawe. 5 Aho mkeza kwiva watowa magunda yawe kwa izwi kulu, want’hu wose nawagutile kwa izwi kulu, aho viwambaza vo mzi uwo nevimokele hasi, naho kila mnt’hu naaukump’hukile umzi uwo."

6 Ivo, Yoshua mwana Nuni awetangaga walavant’hambiko no kuwagamba, "Dinuleni Disanduku dye Ndagano dya Zumbe, walavant’hambiko mfungate nawo waguhe magunda mfungate ya mahembe ye zindolome, wande kulongole ye Disanduku dya Zumbe." 7 Yoshua niyo awagamba want’hu, "Iteni kulongole mzunguluke umzi, want’hu wata vitowanilo waite kulongole ye Disanduku dye Ndagano dya Zumbe."

20 Ivo elo, want’hu wagutilaga uku magunda yakatoigwa. Want’hu weze weve izwi dyo kwanga wagutilaga niyo zink’handula zo mzi uwo zabogozokaga. Ivo want’hu wautowaga mzi kila yumwenga kulawa hant’hu aho andaga.

2 Wafilisiti wakepangaga watowane na Wazilaeli. Umwo nk’hondo ize yenele Waizilaeli watowagwa ni Wafilisiti. Wakomagwa want’hu alufu nne kwe nk’hondo. 3 Want’hu weze wauye kulawa kwe nk’hondo, vilongozi wa Izilaeli wauzaga, "Nii Zumbe kawaleka wafilisiti wakitowe dyelo? Kiteni kikadiguhe Disanduku dye Ndagano kulawa Shilo, vileke ande hamwenga na suwe na kukiyokola kulawa kwa wank’hondo wetu." 4 Ivo watumaga wegalaga ulosi uko Shilo, niyo wadileta Disanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnungu mta udahi uyo akwikala mnanga mwe viumbwa vina mawawa vikwitangwa Makelubi. Naho wadya wana waidi we kilume wa Eli, Ofini na Fenehasi waitaga wakanda ne Disanduku dye Ndagano dya Mnungu.

5 Sanduku dye Ndagano dya Zumbe dize dibule kwe nk’hambi, Waizilaeli wose wenulaga maizwi yawe vatendaga isi isingisike. 6 Wafilisiti weze weve ukwanga uko wauzaga, "Maizwi aya yose mwe nk’hambi ya Waibulania niyo imbwai?" Umwo weze wabunk’hule kugamba Disanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnungu dibula mwe nk’hambi ya Waibulania. 7 Wafilisiti wogohaga niyo wagamba, "Milungu iza mwe nk’hambi yawe. Hangi suwe wenye, kint’hu enga iki hakinati kilaile kukongela nk’hongo! 8 Hangi suwe wenye! Niani akuunga akiyokole kulawa umu mwe milungu ina udahi? Ino niyo milungu yawachinjaga Wamisili uko kwe dijangwa. 9 Wafilisiti mtoge naho mtowane kigosi, chaivo nomnde watumwa wa Waibulania, enga ivo woho weli watumwa wetu. Ivo towaneni kigosi."

10 Wafilisiti nawatowana nk’hondo niyo wawahuma Waizilaeli. Waizilaeli awo wanyilikilaga kila yumwenga kwe kaya yakwe. Naho nokunda na ukomi mkulu watowani wa Izilaeli milongo mitatu alufu wakugenda lwa viga, wakomagwa. 11 Disanduku dye Ndagano dya Mnungu dyatahagwa, naho wana Eli Ofini na Fenehasi wose wakomagwa.

6 Zumbe Mnungu awasengelaga vihile want’hu wa Ashidodi na kuwatisa. Awasengelaga vihile woho na want’hu watuhu wa mgihi nawo kwa kuwegaila manyonge ya maihu makulu. 7 Wakaya wa Ashidodi weze waone ayo yalaile niyo wagamba, "Disanduku dya Mnungu ywa Izilaeli dise kwikala aha kwaviya udahi wakwe wakisulumiza suwe na Dagoni mnungu ywetu ." 8 Ivo watumaga wegala ulosi niyo wawaduganyaga hamwenga maseuta wose washano wa Filisiti na kuwauza, "Nekitende vivihi ne Disanduku dye Ndagano dya Mnungu ywa Izilaeli?"

Wadya maseuta niyo wahitula, "Digaleni uko Gati," Ivo wadigalaga uko Gati kwo mzi mtuhu wa Wafilisiti.

9 Disanduku idyo dize dibule uko gati Zumbe awasengelaga vihile mzi uwo nawo, niyo awatenda wogohese naho awasulumizaga kwa maihu ayo yenelaga mwa want’hu wose wo mzi, kukongela wadodo mpaka wakulu. 10 Ivo wadigalaga Disanduku dye Ndagano uko Ekuloni mzi mtuhu wa Wafilisiti, mna dize dibule uko want’hu wailaga wakagamba, "Wegala Disanduku dye Ndagano dya Mnungu ywa Izilaeli aha, vileke wakikome suwe chose." 11 Ivo wawetangaga hamwenga wakulu wose wa Wafilisiti niyo wagamba, "Diuseni Disanduku dye Ndagano dya Mnungu ywa Izilaeli, diuye hant’hu hakwe vileke sema dinakikome suwe hegu want’hu wetu." Kwandaga na wogohi mwo mzi wose kwaviya Mnungu nakawasulumizisa.

Ukuvuzwa kwe Disanduku dye Ndagano uko Izilaeli

1 Disanduku dye Ndagano dya Zumbe dyekalaga mwe isi ya Wafilisiti kwa miezi mfungate, 2 Wafilisiti wawetangaga walavant’hambiko na wagangana niyo wawauza, "Nekitende vivihi ne Disanduku dye Ndagano dya Zumbe? Nekidivuze vivihi aho dyandile?"

3 Woho niyo wahitula, "Uneva nomdivuze Disanduku dye Ndagano dya Mnungu ywa Izilaeli, mwaungwa mdivuze na malavo kwakwe, malavo ya masa yenyu. Disanduku dye Ndagano hadikuungwa kuuya haheina malavo kwa sila ino nomnde mhona naho nommanye nii nakawasulumizani."

10 Nawatenda enga ivo wagambilwe, niyo waguha zingombe izo zimbili na kuzifunga mwe digali na kuvugaila zindama kwe didewa. 11 Nawagela Disanduku dye Ndagano dya Zumbe mwe digali hamwenga ne Ntangulu ine vihili va zahabu vikale enga ngoso na vikale enga maihu. 12 Ngombe ziya zakongaga kugenda mwe sila kuhinga Beti Shemesi, zagendaga haheina kuhituka kulume hegu kumoso uku zikaila sila yose. Wakulu washano wa Wafilisiti wazitimilaga uko mpaka kwe mihaka ya Beti Shemesi.

13 Want’hu wa Beti Shemesi wandaga wakavuna ngano mwe dikolongo, weze wakaule kudya waonaga Disanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnugu niyo wanda na kinyemi kikulu. 14 Digali dyezaga kwo mgunda wa mnt’hu etangwagwa Yoshua uyo ekalaga Beti shemesi niyo dyakimala hadya hagihi no luwe lukulu, want’hu niyo wadibogozola diya digali na kuzichinja ziya zing’ombe na kuzoka enga malavo ya kokwa kwa Zumbe Mnugu. 15 Umwo dikanda dikei kubogozolwa Walawi, wadiselezaga Disanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnungu ne nt’hangulu ine vihili via ve zahabu mndani, niyo waviika ho luwe lukulu. Want’hu wa Beti Shemesi walavaga malavo ya kokwa na malavo matuhu kwa Zumbe.

1 Want’hu wa Kiliyati Yelimu wezaga niyo wadiguha Disanduku dye Ndagano dya Zumbe, na kudigala kwe nyumba ya Abinadabu uko kwe kagulu, niyo wamwiika Eliyazali uyo mwanawe ywe kilume ande mwamizi ywe Disanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnungu.

Samweli ailongoza Izilaeli

2 Sanduku dye Ndagano dya Zumbe Mnungu dyekalaga Kiliyati Yelimu kwa lupisi lutali, yabulaga miyaka milongo miidi. Mwo lupisi ulu lwose Waizilaeli wamwiilaga Zumbe Mnungu kwa wambizi.

12 Akajika aho want’hu nawamgambila Daudi, kugamba Zumbe kamvikile Obedi edomu kila kint’hu ne mp’huga yakwe kwaviya yehe niye nakaamila Disanduku dye Ndagano, Daudi eze eve ivo yehe na want’hu watuhu waitaga kwa Obedi Edomu, na kudidiguha Disanduku kulawa kwa Obedi Edomu kuita Yelusalemu wakanga kwa kinyemi. 13 Want’hu wadya wadiinule sanduku dya Zumbe Mnungu kila aho wakagenda nk’hach mtandatu Daudi nakawagamba wakimale amlavile Zumbe Mnungu nt’hambiko ya jeku digimbale. 14 Daudi akanda kakefunga kazibau kwo ulavant’hambiko mwe kigudi chakwe nakavina kwa udahi wakwe wose ha Mnungu. 15 Ivo, yehe na waizilaeli wose nawadiigala Disanduku mpaka kwo mzi wa Daudi kwa kinyemi na izwi kulu dya magunda.

Disanduku dye Ndagano kwe Nyumba ya Zumbe

1 Seuta Selemani awetangaga vilongozi wose wa makabila na nk’holo za Izilaeli weze kwakwe uko Yelusalemu, vileke wadiuse Disanduku dye Ndagano kulawa Sayuni mzi wa Daudi. 2 Wakeduganyaga wose kwa seuta Selemani mwe dizuwa dye kinyemi mwo mwezi wa Etanimu, nuwo mwezi wa mfungate. 3 Umwo wadala vilongozi wose wa Izilaeli weze wabule, walavant’hambiko wadinulaga Disanduku dye Ndagano, 4 Walawi na walavant’hambiko wadinulaga Disanduku dya Ndagano nakudigala mwe Nyumba ya Mnungu wadiguhaga Disanduku dye Ndagano dya Zumbe hamwenga ne vint’hu vose vikukile vandaga mwe dihema. 5 Seuta Selemani na Waizilaeli wose awo wakeduganyaga ha Selemani wandaga kulongole ye Disanduku dye Ndagano. Walavaga nt’hambiko za ngoto na ng’ombe hezikuwazika. 6 Wadya walavant’hambiko wadigalaga Disanduku dye Ndagano kwe Nyumba ya Mnungu Hant’hu Hakukise na kudiika hasi ye viumbwa vina mawawa. 7 Viumbwa ivo vina mawawa wagubikaga Disanduku idyo dye Ndagano ne mihiko yakwe yo kwinuila. 8 Kwaviya mihiko iyo yandaga itendesa utali, neidaha kuoneka kulawa Hant’hu Hakukise kulongole ye chumba cha kundani, mna heikaoneka kulawa kwa kuse. Mihiko iyo iyaho hata ivi dielo. 9 Vint’hu vandaga mwe Disanduku Dye Indagano vandaga du vihant’hi viidi va maiwe viya vaikagwa ni Musa kudya kwo mnima wa Sinai umwo Zumbe aikaga Ndagano na Waizilaeli aho wakalawa Misili.

10 Walavant’hambiko umwo wandaga wakafosa kuse ye Nyumba ya Mnungu, aaho Inyumba yamemaga vunde, 11 walavant’hambiko hawadahaga kudamanya undima wawe kwaviya undiilo wa Zumbe Mnungu wamemezaga Inyumba yakwe.

Miviko ya mwe isi na ya kwe mbingu

1 Ndagano ya nk’hongo mwandaga na ivo want’hu wandaga wakavika na hant’hu hakukile atile kuzengwa ni want’hu. 2 Hazengagwa hema dya vyumba viidi, chumba chakwe cha nk’hongo chetangagwa hant’hu hakukile. Mndani mwakwe mwaikagwa kint’hu cha kwikila vimuli na meza ne mikate ilavilwe Mnungu. 3 Kunyuma ye dipazia dya kaidi kwandaga na hema dyetangagwa Hant’hu Hakukise. 4 Umwo mndani mwandaga na kilingo cha zahabu cho kufunk’hizila ubani, na sanduku dye ndagano dyahikizagwa zahabu nt’hendelo zose, umwo mwandaga na nyungu ihambigwe zahabu umwo mwaikagwa ink’hande ikwitangwa mana ne ngoda ya Haluni yandaga itugute, ne vibao va maiwe ve ndagano. 5 Mnanga mwe disanduku dye ndagano mwakink’hananaga mahili maidi yakale enga makelubi yo ukulu wa Mnungu yana mawawa yakagubika hant’hu ho kuusilwa wavu. Hakikudaha kulongesa mwa mbuli izi.

19 Niyo Nyumba ank’hulu ya Mnungu ya uko kwe mbingu yakomolwa, disanduku dye ndagano yakwe niyo dyaoneka mndani mwakwe, naho kwandaga na lumwemwe na mitint’hiilo, na lukuwa na kisingisa hamwenga na fula nk’hulu ya maiwe.